• Oś mózgowo-rdzeniowa (śpiączka, apopleksja). Oszołomienie, charczący oddech, źrenice rozszerzone lub szpilkowate, z zachowanymi odruchami — zagrożenie bez skarg. Zob. Umysł, Sen, Oddychanie. [Hahnemann], [Hering], [Kent]
• Ośrodek oddechowy. Powolny, płytki, głośny („charczący”) oddech; zatrzymywanie oddechu; sinica przy zwodniczo spokojnym wyrazie twarzy. Zob. Oddychanie, Klatka piersiowa. [Allen], [Clarke]
• Jelita. Uporczywe zaparcie wskutek atonii; brak parcia; wydalany stolec ma postać dużych, suchych, czarnych kulek. Zob. Odbytnica. [Hering], [Boericke]
• Napięcie naczyń & krążenie mózgowe. Przekrwienie głowy; stany apoplektyczne; gorąca twarz, zimne kończyny. Zob. Głowa, Gorączka. [Kent], [Boger]
• Próg czucia. Analgezja — bezbolesność dolegliwości, które zwykle powodują męczący ból; niewrażliwość po urazach lub operacjach. Zob. Objawy ogólne, Umysł. [Hahnemann], [Nash]
• Pęcherz moczowy. Zatrzymanie moczu wskutek atonii; wyciekanie kroplami z przepełnienia; brak potrzeby oddania moczu. Zob. Układ moczowy. [Clarke], [Boericke]
• Macica & stany połogowe. Senność w połogu, brak poporodowych bólów skurczowych, zatrzymanie odchodów połogowych; zamartwica noworodka. Zob. Narządy płciowe żeńskie, uwagi dotyczące noworodków w części Oddychanie. [Hering], [Farrington]
• Krążenie obwodowe & skóra. Chłód, marmurkowatość, zahamowanie pocenia się; odleżyny wskutek długotrwałego osłupienia. Zob. Skóra. [Allen], [Hughes]
• Reaktywność autonomiczna po przestrachu. „Przestrach z oszołomieniem” (w odróżnieniu od paniki w Acon.); zastygła mimika. Zob. Umysł. [Kent], [Clarke]
• Paradoks skurczów i drgawek. W następstwie zahamowania wydzielania lub wydalania bądź zatrucia; zrywania mięśniowe z niewrażliwością. Zob. Objawy ogólne, Kończyny. [Allen], [Hering]

• Pozostawienie w spokoju; niechęć do zajmowania się chorym, po rozbudzeniu odpowiada niechętnie. [Hering]
• Ciepły pokój przy uczuciu zimna w zapaści (choć głowa może być gorąca). [Clarke]
• Zimne okłady na czoło w osłupieniu z przekrwieniem (poprawa przejściowa). [Boger]
• Wysokie ułożenie głowy; pozycja półsiedząca łagodzi charczący oddech. [Kent]
• Delikatna, rytmiczna wentylacja (zamartwica noworodka, osoby po utonięciu; Op. jako bodziec pobudzający), przy ostrożnym obchodzeniu się z chorym. [Farrington], [Clarke]
• Po wypróżnieniu, gdy wreszcie do niego dojdzie; wzdęcie brzucha ustępuje. [Boericke]
• Ciemność i cisza; każdy bodziec zmysłowy zakłóca łatwy do naruszenia stan osłupienia. [Hering]
• Łyki chłodnej wody zwilżające usta podczas gorąca (pragnienie jest na ogół niewielkie). [Allen]
• Wachlowanie w stanach gorąca i przekrwienia głowy. [Kent]
• Uspokajanie bez pobudzania (cichy głos, lekki dotyk). [Nash]

• Przestrach prowadzący do oszołomienia (wstrząs, zła wiadomość, sytuacja, w której niemal doszło do wypadku): „przestrach, a potem sen”. [Kent], [Clarke]
• Gorąco głowy przy zimnym ciele; przegrzany pokój; zbyt ciepłe łóżko. [Hering]
• Alkohol, narkotyki, środki znieczulające — pogłębiają depresję oddechową. [Hughes]
• Zahamowanie wydzielania lub wydalania (odchody połogowe, pot, stolec, mocz). [Hering], [Clarke]
• Nagłe rozbudzanie, hałas, światło, dotykanie i poruszanie chorego; reakcje na wybudzanie podobne do występujących po barbituranach. [Allen]
• Leżenie płasko — oddech bardziej utrudniony, charczący. [Kent]
• Przejadanie się, opiaty, zaparcie — nasilają przekrwienie mózgu. [Clarke]
• Ciąża i połóg (skłonność do zatrzymania wydalania), zamartwica noworodka. [Farrington]
• Nagrzewanie głowy przez słońce (ryzyko apopleksji). [Boger]
• Po nagłym ochłodzeniu podczas pocenia się (cofnięcie objawów → śpiączka). [Hering]

Stan psychiczny w obrazie Opium cechują oszołomienie, odrętwienie i niewrażliwość, często w następstwie przestrachu: nie jest to panika, lecz jakby wyłączenie świadomości — „przestrach z oszołomieniem”. Chory leży z na wpół otwartymi oczami, twarzą ciemnoczerwoną lub marmurkowatą, otwartymi ustami i opadniętą żuchwą; na pytanie odpowiada powoli, sennie albo wcale. Występuje brak skarg niewspółmierny do zagrożenia: ciężka choroba bez obaw, a nawet z euforyczną obojętnością — śmiertelna cisza. Ból, który powinien dręczyć, nie jest odczuwany; urazy wydają się niczym; chory mówi: „Mam się dobrze”, choć jego stan się pogarsza. Naprzemiennie pojawia się paradoksalna pobudliwość — wizje, radosne majaczenie, gadatliwość — jako toksyczne przeciwieństwo tego obrazu. Nagłe przestraszenie może wywołać zrywania mięśniowe lub drgawki, lecz świadomość pozostaje przymglona. Por. Acon. (przestrach z gorącem i lękiem przed śmiercią), Gels. (przestrach z osłabieniem i drżeniem) oraz Stram. (przerażenie z gwałtownym majaczeniem); Op. to cicha otchłań. Przypadek: po przestrachu wywołanym pożarem domu mężczyzna zapada w głęboki sen; twarz jest zaczerwieniona, źrenice małe, oddech powolny; po rozbudzeniu uśmiecha się nieprzytomnie — Op. 200C spowodowało ustąpienie osłupienia. [Hahnemann], [Hering], [Kent], [Clarke], [Nash]

Przekrwienie głowy z uczuciem wielkiego, gorącego, oszałamiającego ciężaru; głowa wydaje się wypełniona ołowiem, jakby mózg zgęstniał. Twarz ciemnoczerwona lub sina; źrenice zwężone albo ospale reagujące. Apopleksja: charczenie, chrapanie, niewrażliwość, gorąco głowy przy zimnych kończynach; tętno powolne i pełne lub przerywane; brak skarg. Ból głowy — jeśli jest odczuwany — jest tępy, oszałamiający, z zawrotami głowy przy najmniejszym ruchu; chory nie może utrzymać głowy prosto. Pogorszenie pod wpływem gorąca, słońca, przy leżeniu płasko; poprawa pod wpływem chłodnego powietrza na twarz i przy uniesieniu głowy. Por. Bell. (gwałtowne tętnienie, nadmierna żywość, majaczenie), Arn. (po urazie mówi, że nic mu nie jest; jednak w Arn. występuje obolałość i pragnienie pozostawienia w spokoju, a nie głębokie odurzenie narkotyczne) oraz Lach. (objawy lewostronne, gadatliwość, nietolerancja ucisku na gardło). [Allen], [Hering], [Kent], [Clarke]

Powieki ciężkie, na wpół przymknięte; źrenice zwężone (triada zatrucia) lub w niektórych stanach rozszerzone i ospale reagujące; spojówki przekrwione; spojrzenie szkliste. Widzenie zamglone; chory widzi jak przez mgłę; przedmioty zdają się pływać. Niewrażliwość na jaskrawe światło — brak reakcji — albo paradoksalny światłowstręt podczas majaczenia. Przekrwienie oczu z objawami mózgowymi; na dnie oka może być widoczne przepełnienie żył (obserwacja kliniczna). Por. Gels. (opadanie powiek wskutek niedowładu, otępienie i ociężałość, lecz po rozbudzeniu niepokój) oraz Nux-v. (skurcz ze światłowstrętem, ale z wyraźną drażliwością). [Hering], [Allen], [Clarke]

Słuch przytępiony; niewrażliwość na hałas albo gwałtowna reakcja przestrachu na nagłe dźwięki, wywołująca zrywania mięśniowe. Uszy gorące i czerwone przy przekrwieniu głowy; w stanach zatrucia odnotowano szum uszny przypominający odległy huk. Bóle uszu są nietypowe, ponieważ ból nie jest odczuwany; jeśli występują, są tępe, uciskowe. [Hahnemann], [Hering]

Skrzydełka nosa poruszają się przy powolnym, utrudnionym oddechu; chrapanie przez nos i usta; krwawienie z nosa przy przekrwieniu mózgu u dzieci (twarz gorąca, kończyny zimne). Węch przytępiony; zapachy ledwie wyczuwalne. W zapaści nos jest zaostrzony, zimny i sinawy. Katar rzadko występuje w obrazie Opium; dominują raczej zaleganie wydzieliny, suchość i niedrożność. [Clarke], [Hering], [Allen]

Twarz ciemnoczerwona, ciemna, sina lub silnie zaczerwieniona, z wyrazem bezmyślnego szczęścia albo pustego spokoju; żuchwa rozluźniona; w stanach zamartwicy wargi sinawe. Jeden policzek może być gorący, a drugi zimny, lecz cecha ta jest mniej wyraźna niż w Acon. Pocenie się zahamowane; skóra twarzy w dotyku gorąca i sucha albo zimna i lepka w zapaści. W wariancie drgawkowym mogą występować szczękościsk lub drgania wokół ust. [Hering], [Clarke], [Allen]

Usta otwarte; język suchy, brązowy lub czarny, drżący przy wysuwaniu (jeśli chorego można rozbudzić). Niewrażliwość jamy ustnej i gardła — utrudnione połykanie; mało śliny; oddech ciepły, słodkawy. Smak przytępiony; pokarm może pozostawać w ustach bez żucia. Mowa powolna, przeciągła, mamrotliwa; chory zapomina słów w połowie zdania. [Hahnemann], [Allen], [Hering]

Zgrzytanie zębami podczas snu narkotycznego (dzieci) lub drgawek; zgrzytanie bez świadomości. Brak bólu zębów mimo próchnicy — bezbolesność stanów zwykle bolesnych. Żuchwa opadnięta; trudność z zamknięciem ust. [Hering], [Allen]

Odruch połykania spowolniony; płyny mogą być połykane bezgłośnie albo gromadzić się w ustach; krztuszenie się przy nagłym rozbudzeniu. Gardło suche, niewrażliwe; brak chęci picia albo tylko sporadyczne łyki. W osłupieniu apoplektycznym języczek podniebienny wiotki; podniebienie miękkie drży przy charczącym oddechu. Por. Gels. (niedowład gardła, lecz przy zachowanej świadomości) oraz Lach. (skrajna wrażliwość na dotyk, uczucie dławienia). [Clarke], [Hering]

Brak głodu, niewielkie pragnienie; atonia żołądka; powolne opróżnianie żołądka. Nudności rzadkie, chyba że wskutek działania środków odurzających; wymioty mogą nie występować mimo zatrucia (zatrzymanie treści). Odbijanie rzadkie; brzuch staje się wzdęty z powodu zatrzymania gazów i kału. Jeśli pojawia się ból, jest tępy i nieodczuwany, dopóki nie zastosuje się ucisku. Pogorszenie po przejedzeniu lub alkoholu; poprawa w zupełnym spokoju. Por. Nux-v. (skurcz i drażliwość) oraz Ars. (pieczenie, lęk, skrajny niepokój ruchowy — przeciwne usposobienie). [Allen], [Hering], [Clarke]

Bębniste wzdęcie wskutek zatrzymania stolca i gazów; brzuch wydaje się ciężki, bezwładny i niewrażliwy na ból; mimo to kolka może wywoływać jęki w stanie półsnu. Perystaltyka ospała; wydzieliny i wydaliny są zatrzymane. Okolica wątroby przekrwiona i gorąca w stanach gorączkowych; możliwe przekrwienie śledziony. Badanie palpacyjne często tolerowane bez skarg. [Hering], [Allen], [Clarke]

Zatrzymanie moczu wskutek atonii; pęcherz pełny, a mimo to brak potrzeby oddania moczu; wyciekanie kroplami z przepełnienia; brak czucia przy oddawaniu moczu; mocz skąpy, ciemny. Po porodzie lub operacji brak parcia mimo rozdęcia pęcherza. Dzieci mogą bezwiednie oddawać mocz podczas snu narkotycznego; u noworodków z zamartwicą początkowo występuje zahamowanie oddawania moczu. Por. Caust. (zatrzymanie wskutek porażenia, lecz z uczuciem pieczenia), Ars. (skąpomocz w zapaści, ale z lękiem) oraz Gels. (niedowład z otępieniem, jednak przy zachowanej świadomości). [Clarke], [Boericke], [Hering]

Klasyczne zaparcie w obrazie Opium: zupełny brak parcia; odbytnica jakby porażona; gdy stolec się pojawia, ma postać dużych, twardych, czarnych, okrągłych kulek („owczy kał”) albo bardzo dużych, suchych, guzowatych mas; może być konieczne ręczne usunięcie stolca. Paradoks: biegunka u niemowląt wskutek działania narkotycznego (toksykologia), lecz w obrazie homeopatycznym dominuje zatrzymanie stolca. Guzki krwawnicze mogą być niewrażliwe; brak bólu nawet przy ich wypadnięciu. Por. Alum. (brak potrzeby oddania stolca, silne parcie; stolec suchy jak owczy kał, lecz z bezskutecznym wysiłkiem), Bry. (suchy, duży stolec przy znacznej suchości, ale z parciem) oraz Plumb. (skurczowe zwężenie, nitkowate stolce, kolka). [Hering], [Allen], [Boericke], [Kent]

Czynności płciowe osłabione; brak wzwodu; podczas głębokiego snu narkotycznego może występować nasieniotok. Ból jąder jest rzadki z powodu analgezji; obserwowano wodniak jądra lub obrzęk w stanach śpiączkowych (obserwacja kliniczna). Po przestrachu impotencja z obojętnością. [Hering], [Clarke]

Stany połogowe z sennością, brakiem poporodowych bólów skurczowych, zatrzymaniem odchodów połogowych i zatrzymaniem moczu wskazują na Opium. W ciąży ruchy płodu słabo zaznaczone; wyraźna senność matki. Bóle porodowe ustają (inertia uteri), przy ciepłej, zaczerwienionej głowie i zimnych kończynach. Zamartwica noworodka: dziecko ciemnosine, wiotkie, krzyk słaby lub nieobecny, źrenice zwężone, oddech powolny — Op. zajmuje tu utrwalone miejsce w klasycznej literaturze. Por. Sec. (atonia macicy z krwotokiem), Gels. (niedowład z drżeniem) oraz Puls. (łagodność, zmienność, bez odurzenia narkotycznego). [Hering], [Farrington], [Clarke]

Oddychanie ma kluczowe znaczenie: powolne (bradypnoe), płytkie, głośne, w głębokich stanach często przypominające oddech Cheyne’a–Stokesa; przerwy bezdechowe; osłabione odruchy krtaniowe i kaszlowe. W zamartwicy noworodków lub u osób po utonięciu klasyczna literatura wskazuje Op. obok fizycznych działań resuscytacyjnych; w zapaleniu oskrzeli lub płuc wskazówką są brak odkrztuszania i bezbolesność mimo sinicy. Pogorszenie przy leżeniu płasko i po śnie; poprawa przy wysokim ułożeniu głowy i wachlowaniu twarzy. [Allen], [Clarke], [Hering], [Farrington]

Tętno powolne, pełne, z trudem wyczuwanymi uderzeniami albo słabe i niemiarowe w zapaści; kołatanie serca rzadko zauważane przez chorego. Uderzający brak niepokoju w okolicy przedsercowej nawet w zagrożeniu; twarz może być zaczerwieniona, żyły szyjne nabrzmiałe. Nagłe omdlenie przy siadaniu ze stanu śpiączkowego. Por. Carbo-v. (głód powietrza, pragnie wachlowania) oraz Ars. (niepokój dławicowy z niepokojem ruchowym). [Allen], [Clarke], [Kent]

Oddech utrudniony, powolny, charczący; klatka piersiowa prawie się nie porusza; wzdychające oddechy; oddech długo wstrzymywany, po czym wydech z chrapnięciem. Odruch kaszlowy zahamowany; uczucie pełności w klatce piersiowej, lecz bez kaszlu — zaleganie wydzieliny. Zapalenie płuc bez skarg, z sinicą warg, gorącą głową i zimnymi kończynami; odkrztuszanie skąpe lub nieobecne. Jeśli kaszel występuje, jest słaby, powolny i nieskuteczny. Por. Ant-t. (rzężenie z niemożnością odkrztuszenia; lecz dziecko jest niespokojne i dusi się), Phos. (pieczenie w klatce piersiowej, lęk, pragnienie) oraz Lach. (pogorszenie po śnie). [Allen], [Clarke], [Hering], [Kent]

Plecy i szyja wiotkie, bez siły; chory nie może utrzymać głowy; opisthotonos w wariancie drgawkowym z niewrażliwością. Odleżynowa bolesność okolicy kości guzicznej wskutek długotrwałego osłupienia. Bóle kłujące, jeśli występują, są opisywane niejasno albo wcale. [Hering], [Allen]

Odrętwienie kończyn: ciężkie, zdrętwiałe; brak skarg mimo słabego krążenia; dłonie i stopy zimne, sinawe. Zrywania mięśniowe, subsultus tendinum lub drgawki mogą występować na przemian ze śpiączką — paradoks typowy dla Opium. Odruchy spowolnione lub nieobecne. Obrzęki wskutek pozostawania w pozycji leżącej. Por. Cupr. (gwałtowne bolesne kurcze mięśni z krzykiem), Stram. (przerażenie, aktywne majaczenie) oraz Cicuta (straszliwe skurcze z opisthotonos, lecz ze sztywnością i nadwrażliwością). [Hering], [Allen], [Kent]

Skóra gorąca i sucha w stuporze z przekrwieniem lub zimna i lepka w zapaści; zahamowane pocenie; plamiste, sino zabarwione obszary; skłonność do odleżyn. Wykwity mogą być stłumione, z przemieszczeniem objawów do wnętrza organizmu. Świąd występuje rzadko; chory jest zbyt senny, by się drapać. [Clarke], [Allen], [Hering]

Nieodparta senność, głęboki sen z głośnym chrapaniem, otwarte usta, brak reakcji na zwykłe bodźce; przy próbie obudzenia chory zrywa się, po czym ponownie zapada w stupor. Sen pogarsza objawy: przy zasypianiu oddech ustaje; po przebudzeniu chory powoli odzyskuje orientację. Sny (jeśli je pamięta) są lubieżne, wyraziste lub przedstawiają przyjemne sceny; u dzieci nocne zgrzytanie zębami. Porównaj Nux-m. (stupor z mamrotaniem wskutek gorąca lub udaru słonecznego), Lach. (pogorszenie po śnie, lecz gadatliwość i zazdrość) oraz Acon. (nie może spać z powodu lęku; Op. nie może zachować czuwania). [Hahnemann], [Hering], [Kent], [Clarke]

Przyjemne, zmysłowe lub fantastyczne; o lataniu, ucztach, teatrach; albo przerażające koszmary z duszeniem się, po których jednak chory po przebudzeniu ponownie zapada w stupor. Wspominanym snom często brak zabarwienia emocjonalnego, co odpowiada stępieniu emocjonalnemu. [Hering], [Allen]

Gorączki z przekrwieniem, z gorącą, zaczerwienioną twarzą, zimnymi kończynami, stuporem oraz powolnym, utrudnionym oddychaniem. Brak pragnienia, brak skarg; tętno wolne i pełne lub niemiarowe. Pocenie zahamowane; jeśli pot się pojawia, w zapaści może być zimny i lepki. Stany tyfoidalne z brakiem reakcji na bodźce, skubaniem pościeli, mamrotaniem, otwartymi ustami, ciężkim chrapaniem — brak świadomości choroby. Porównaj Bell. (silne majaczenie, pulsowanie), Bapt. (stupor przypominający zamroczenie alkoholowe, lecz z cuchnącymi wydzielinami i brudnymi nalotami o odrażającym zapachu) oraz Arn. (mówi, że czuje się dobrze, lecz odczuwa obolałość i chce, by pozostawiono go w spokoju). [Hering], [Clarke], [Kent], [Nash]

Zimno: wewnętrzne uczucie zimna przy gorącej z zewnątrz głowie; dreszcze mogą nie występować, ponieważ organizm jest zbyt odrętwiały, by zareagować.
Gorąco: gorąca głowa i twarz, przekrwienie z sinawym zabarwieniem, niewielkie pragnienie; uczucie gorąca bez skarg.
Pot: zahamowany; jeśli występuje, jest zimny, lepki, bezwonny; pojawienie się potu może zapowiadać ustępowanie odrętwienia. Pogorszenie podczas snu i leżenia płasko; poprawa przy podparciu tułowia i wachlowaniu. [Hering], [Allen], [Clarke]

Niewielkie pragnienie; brak apetytu. Niechęć do jedzenia wynika z odrętwienia, nie z nudności. Chory może mechanicznie popijać płyny małymi łykami. Alkohol pogłębia stupor. Kawa może przejściowo pobudzić, lecz może też wywołać drżenie lub paradoksalne podniecenie. [Allen], [Clarke]

Zahamowanie i zatrzymanie określają obraz Opium: zahamowanie czucia (analgezja), reakcji (odrętwienie) i wydalania (zaparcie, zatrzymanie moczu, zahamowanie pocenia). Chory nie skarży się nawet w ciężkim stanie — zwodniczy spokój. Stany te następują po przestrachu z zamroczeniem (w odróżnieniu od paniki Acon.), po urazie z zaprzeczaniem dolegliwościom (w odróżnieniu od niechęci do kontaktu z powodu obolałości u Arn.), w apopleksji z charczącym oddechem oraz jako odrętwienie połogowe z zatrzymaniem odchodów połogowych lub moczu. Pogorszenie po śnie, przy gorącej głowie i zimnym ciele, po zahamowaniu wydzielania i wydalania; poprawa, gdy choremu nie zakłóca się spokoju, przy wysoko ułożonej głowie i wachlowaniu. Charakterystyczny paradoks: ze stanu narkotycznego odurzenia mogą wybuchać drgawki, lecz między napadami panuje zupełny brak reakcji. [Hahnemann], [Hering], [Kent], [Clarke], [Nash]

Etiologia — przestrach:

• Acon. Przestrach z lękiem przed śmiercią, gorącem i niepokojem ruchowym; u Op. występuje przestrach z zamroczeniem i odrętwieniem. [Kent], [Clarke]
• Gels. Przestrach → osłabienie z drżeniem i otępienie, lecz chory odpowiada; Op. zapada w stupor bez reakcji na bodźce. [Nash]
• Ign. Przestrach lub rozpacz ze szlochaniem i uczuciem kuli w gardle; zachowana reaktywność, bez narkotycznego odurzenia. [Kent]

Wstrząs / uraz głowy:

• Arn. Mówi „Czuję się dobrze” (zaprzeczanie), odczuwając obolałość jak po potłuczeniu; chce, by pozostawiono go w spokoju, lecz jest przytomny; Op. pozostaje w głębokim narkotycznym odurzeniu. [Clarke]
• Hyo. Uraz głowy → mania z gadatliwością i lubieżnością; Op. spokojny stupor lub przyjemne sny. [Hering]

Apopleksja / śpiączka:

• Bell. Zaczerwienienie, przekrwienie, majaczenie, tętnienie tętnic szyjnych; Op. spokojny, z charczącym oddechem, bez skarg. [Kent]
• Lach. Ciemne zabarwienie, objawy zamartwicy, pogorszenie po śnie, gadatliwość na jawie; Op. milczący, obojętny. [Clarke]
• Nux-m. Zamroczenie od słońca lub gorąca; więcej soporu z mamrotaniem, mniej objawów zatrzymania wydalin. [Boger]

Zahamowanie ośrodka oddechowego:

• Ant-t. Rzężenie w klatce piersiowej, niemożność odkrztuszenia; niepokój ruchowy i duszenie się; u Op. wydzielina zalega bez niepokoju, oddech jest wolny i chrapliwy. [Allen]
• Carb-v. Głód powietrza, potrzeba wachlowania, lodowate zimno; Op. mniej reaktywny, z bardziej narkotycznym odurzeniem. [Clarke]
• Phos. Lęk, pragnienie, pieczenie; Op. obojętny, bez pragnienia. [Kent]

Zaparcie (atoniczne):

• Alum. Brak potrzeby oddania stolca, stolec twardy i suchy, bezskuteczne wysiłki; Op. zupełny brak parcia, stolec w postaci czarnych kulek lub olbrzymich mas. [Hering]
• Bry. Suche, duże stolce z suchością błon śluzowych; Bry. nadal odczuwa parcie i jest drażliwy. [Boericke]
• Plumb. Zaparcie spastyczne, stolce nitkowate, kolka; Op. atonia bez kolki. [Allen]

Połóg / okres noworodkowy:

• Sec. Atonia z krwotokiem, zimno, lecz bez domagania się przykrycia; Op. zahamowane bóle, senność, zatrzymanie wydalin. [Farrington]
• Puls. Łagodna, zmienna, płaczliwa; bez narkotycznego odurzenia; bóle zbyt słabe, lecz przytomność zachowana. [Clarke]

Drgawki ze stuporem:

• Cicuta. Straszliwy opistotonus z gryzieniem i gwałtownością; Op. mniej gwałtowny między napadami, z wyraźniejszym brakiem reakcji. [Hering]
• Cupr. Bolesne kurcze zaczynają się w palcach rąk lub stóp, przeraźliwe krzyki; Op. spokojniejszy, w stuporze. [Allen]

• Lek dopełniający: Sulph. — przywraca reakcję po zahamowaniu pocenia i oddawania stolca w przewlekłych stanach Op. [Kent]
• Lek dopełniający: Nux-v. — działa antagonistycznie wobec snu polekowego; ponownie pobudza perystaltykę i odruchy po ich narkotycznym zahamowaniu. [Clarke]
• Dobrze działa po: Arn. (uraz z zaprzeczaniem dolegliwościom), jeśli stupor się pogłębia; Lach., jeśli pojawia się przekrwienie z objawami zamartwicy i „pogorszeniem po śnie”. [Kent]
• Dobrze działa przed: Ant-t. w objawach z klatki piersiowej, gdy wydzielina staje się luźniejsza i zaczyna się rzężenie; Carb-v. w zapaści z głodem powietrza. [Boericke], [Clarke]
• Antidota (w zatruciach i próbach lekowych): Kawa, Kamfora, Nux-v., Lach. (stany zamartwicy). [Hering], [Allen]
• Leki pokrewne: Alum. (zaparcie atoniczne), Plumb. (zaparcie spastyczne), Gels. (niedowład z otępieniem). [Boger]
• Relacje niekorzystne: Nadużywanie w połączeniu z Morphinum lub środkami narkotycznymi; konieczne jest ostrożne ustalanie kolejności podawania. [Hughes]

• Po przestrachu z zamroczeniem: Jeśli chory staje się senny i obojętny (zamiast wpadać w panikę), zwłaszcza przy chrapliwym oddechu, obraz jest bliski Op. [Kent], [Clarke]
• Apopleksja / śpiączka: Op., gdy występują charczący oddech, gorąca głowa, zimne kończyny, ciemne zabarwienie twarzy i brak skarg; wysokie ułożenie głowy, spokój i Op. mogą pomóc w powrocie reakcji. [Hering], [Boger]
• Zaparcie atoniczne: Charakterystyczne są brak parcia, czarne, twarde kulki stolca i bezwładna odbytnica — Op. działa, gdy Alum. zawodzi z powodu braku wysiłku przy wypróżnianiu. [Hering], [Boericke]
• Połóg / okres noworodkowy: Zatrzymane odchody połogowe, senność; zamartwica noworodków — Op. często wraz ze sztucznym oddychaniem (jako uzupełnienie postępowania klinicznego). [Farrington], [Clarke]
• Potencja i powtarzanie dawek: W ostrych stanach zagrożenia, przy wyraźnych objawach charakterystycznych, wielu autorów preferuje 30C–200C, powtarzane rozważnie (początkowo w krótkich odstępach, następnie należy zaprzestać podawania, gdy pojawi się reakcja). W głębokiej śpiączce niektórzy opisują powodzenie przy stosowaniu wysokich potencji; zawsze należy ponownie oceniać stan w miarę powrotu reaktywności. [Kent], [Nash], [Boericke]
• Cenne obserwacje z opisów przypadków:

• • Chory po udarze, głębokie chrapanie, źrenice szpilkowate, gorąca głowa, zimne kończyny, brak skarg → Op. 200C; oddech się uregulował, zabarwienie skóry się poprawiło; później Lach., ponieważ utrzymywało się „pogorszenie po śnie”. [Kent]
  • Dziecko po przestrachu śpi zbyt głęboko, zgrzyta zębami, twarz sinawa, nie można go obudzić → Op. 30C w krótkich odstępach; powrócił prawidłowy sen. [Clarke]
  • Pooperacyjna niedrożność porażenna jelit: brzuch wzdęty bębniczo, brak parcia, brak bólu, przy wypróżnieniu suche kulki stolca → Op. usunęło atonię. [Boericke]

Umysł

• Przestrach, następstwa, z oszołomieniem. Klucz do etiologii; różnicuje z Acon. (panika). [Kent]
• Utrata przytomności, śpiączka; odpowiada powoli lub wcale. Określa odrętwienie narkotyczne. [Hering]
• Urojenie, że jest zdrowy, mimo niebezpiecznie ciężkiej choroby. Charakterystyczny objaw diagnostyczny. [Clarke]
• Obojętność, apatia w ciężkiej chorobie. Zamaskowana powaga stanu. [Allen]
• Niewrażliwość na ból. Motyw zniesienia czucia bólu. [Hahnemann]
• Wzdryga się na hałas, po czym ponownie zapada w stupor. Nietrwałe wybudzenie. [Boger]

Głowa

• Apopleksja, charczący oddech, gorąca głowa, zimne kończyny. Klasyczny obraz Opium. [Kent]
• Przekrwienie, twarz ciemnoczerwona, sina. Zastój związany z asfiksją. [Clarke]
• Zawroty głowy ze stuporem, pogorszenie podczas ruchu. Narkotyczne uczucie ciężkości. [Hering]
• Żuchwa opadająca (otwarte usta). Objaw śpiączki. [Allen]
• Źrenice zwężone, niereagujące. Triada objawów zatrucia. [Allen]

Oczy

• Powieki przymknięte, ciężkie. Objaw stuporu. [Hering]
• Źrenice zwężone (mioza). Zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego. [Allen]
• Widzenie niewyraźne, zamglone, obraz jakby pływał. Przymglenie percepcji. [Clarke]
• Brak reakcji na światło. Osłabione odruchy. [Hering]

Oddychanie i klatka piersiowa

• Oddech powolny, płytki, charczący (chrapliwy). Zahamowanie czynności ośrodka oddechowego. [Allen]
• Zamartwica noworodka (z resuscytacją). Wskazanie w klasycznej literaturze. [Farrington]
• Kaszel, odruch zniesiony lub osłabiony; zaleganie wydzieliny. Tłumienie. [Clarke]
• Oddech Cheyne’a–Stokesa. Oddychanie okresowe. [Hering]

Odbytnica

• Zaparcie, zupełny brak parcia na stolec. Objaw patognomoniczny. [Hering]
• Stolec czarny, twardy, w postaci dużych kul; wymaga ręcznego usunięcia. Atonia. [Allen]
• Bezwład odbytnicy, porażenie. Rubryka opisująca mechanizm. [Boericke]
• Niedrożność jelit, przeszkoda w pasażu, atonia. Rubryka kliniczna. [Boger]

Układ moczowy

• Zatrzymanie moczu, brak parcia. Atonia pęcherza. [Clarke]
• Mimowolne oddawanie moczu podczas snu (dzieci). Sen narkotyczny. [Hering]
• Porażenie pęcherza. Opis mechanizmu. [Allen]
• Kropelkowe oddawanie moczu, wyciekanie z przepełnienia. Dekompensacja. [Boericke]

Sen

• Sen głęboki, z charczącym oddechem i otwartymi ustami. Zasadniczy objaw. [Hering]
• Sen nasila objawy; pogorszenie po śnie. Niebezpieczna cisza. [Clarke]
• Zgrzytanie zębami podczas snu (dzieci). Objaw nocny. [Allen]
• Koszmar senny z uczuciem duszenia się. Związek z oddychaniem. [Kent]

Objawy ogólne

• Zahamowanie wydzielania i wydalania. Zasadniczy motyw obrazu leku. [Hering]
• Brak bólu w dolegliwościach zwykle bolesnych. Paradoks diagnostyczny. [Hahnemann]
• Zapaść z ciepłą głową i zimnymi kończynami. Nierównomierny rozkład ciepła. [Clarke]
• Drgawki ze zniesieniem czucia. Paradoksalny wariant obrazu. [Allen]

Skóra

• Sinica, marmurkowata skóra, zimny pot. Stan asfiksji. [Allen]
• Odleżyny wskutek długotrwałego stuporu. Ryzyko wymagające uwzględnienia w pielęgnacji. [Clarke]
• Pocenie zahamowane. Motyw zatrzymania wydzielin. [Hering]

Hahnemann — Materia Medica Pura (1821–1834): próba lekowa; oszołomienie, zniesienie czucia bólu, zatrzymanie wydzielin i wydalin; wczesne obserwacje kliniczne.
Hering — The Guiding Symptoms of our Materia Medica (1879–1891): śpiączka, apopleksja, zamartwica noworodka, zaparcie.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–1879): obszerne opisy prób lekowych i toksykologii — ośrodek oddechowy, źrenice, odbytnica.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1867) & Pharmacography (1868): toksykologia opioidów, zależności fizjologiczne (ośrodkowy układ nerwowy, jelita).
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): różnicowanie (Acon., Arn.), uwagi dotyczące połogu i noworodków, relacje między lekami.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): istota obrazu — przestrach z oszołomieniem, apopleksja, zwodniczy spokój.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901): zaparcie, atonia, zahamowanie czynności w obrębie klatki piersiowej; relacje między lekami.
Boger, C. M. — Boenninghausen’s Characteristics & Repertory (1905) i Synoptic Key (1915): modalności (pogorszenie po śnie), rubryki dotyczące niedrożności jelit i apopleksji.
Nash, E. B. — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1899): strategia kliniczna — sytuacje, w których Opium opisywano jako lek ratujący życie; uwagi dotyczące potencji.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): położnictwo i pediatria — zatrzymanie odchodów połogowych, zamartwica noworodka.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): zwięzłe objawy charakterystyczne — stany zatrzymania wydzielin i wydalin, zniesienie czucia.
Tyler, M. L. — Homoeopathic Drug Pictures (1932): sugestywny opis zwodniczego spokoju i zagrożenia w obrazie Opium.
Dewey, W. A. — Practical Homoeopathic Therapeutics (1905): stany durowe i śpiączkowe; porównania leków z grupy stosowanej przy zaparciu.
Vithoulkas, G. — Materia Medica Viva (1990s): współczesne ujęcie istoty obrazu — maskowanie objawów, brak skarg, tłumienie i zapaść.
Morrison, R. — Desktop Guide to Keynotes & Confirmatory Symptoms (1993): podręczny przegląd klinicznych objawów charakterystycznych; wskazówki pediatryczne.