• Krtań i głośnia (główne miejsce skurczu) — Napadowe zamknięcie głośni z piejącym wdechem, dławieniem się i sinicą; lęk przed uduszeniem; kaszel kończy się piejącym wdechem lub odruchami wymiotnymi [Clarke], [Hering].
• Tchawica i oskrzela — Kaszel gwałtowny, dźwięczny, krupowy; początkowo skąpa ilość śluzu, następnie ciągnące się czopy; napady pozostawiają chorego wyczerpanego [Boger], [Boericke].
• Nerw błędny i odruchy oddechowe — Silnie zaznaczony odruch kaszel → wymioty; nudności narastają wraz ze skurczem; poprawa następuje po odbijaniu lub wymiotach [Allen], [Clarke].
• Krążenie w klatce piersiowej — Sinica, zimny pot i drobne, niemiarowe tętno podczas napadów; następnie uczucie gorąca jako reakcja po napadzie [Hering].
• Błona śluzowa nosogardła — Drażniący odór wywołuje łaskotanie w okolicy nozdrzy tylnych; zapachy, dym i zimne powietrze wyzwalają napady [Clarke], [Boger].
• Wiek dziecięcy — Krztusiec i kurcz krtani u niemowląt i małych dzieci, z przewagą objawów nocnych; napady budzą dziecko, które się dławi [Hering], [Boericke].
• Układ nerwowo-mięśniowy — Zrywania kloniczne, uogólnione drgania mięśni lub drgawki po kaszlu podczas ciężkich napadów (dług tlenowy), wskazujące na drgawkowy rys obrazu leku [Hughes], [Hering].
• Żołądek — Nudności i odruchy wymiotne doprowadzają napad kaszlu do końca; bolesny skurcz w nadbrzuszu wskutek powtarzających się skurczów [Allen], [Clarke].

• Ciepły pokój / otulenie szyi i klatki piersiowej — Zmniejsza skurcz krtani; dziecko wyraźnie potrzebuje ciepłego powietrza (ten sam motyw w części Oddychanie) [Clarke], [Hering].
• Wyprostowana pozycja siedząca / noszenie w pozycji pionowej — Poprawia się drożność głośni; dławienie jest mniejsze niż w pozycji leżącej [Hering], [Boericke].
• Małe łyki ciepłej wody / ciepłego mleka — Łaskotanie ustępuje; odruchy wymiotne słabną; napad trwa krócej [Allen], [Clarke].
• Po odkrztuszeniu lub wymiotach — Gwałtowny napad ustępuje; piejący wdech zanika; powraca sen (odsyłacz do części Umysł/Sen) [Hering].
• Łagodny, równomierny przepływ powietrza (nie zimne przeciągi) — Spokojne oddychanie bez gwałtownego bodźca zimna [Clarke].
• Cichy, ciemny pokój — Mniejsza pobudliwość pod wpływem hałasu i światła; mniej napadów wyzwalanych przestrachem [Boger].
• Ucisk dłonią na krtań (ostrożny) — Łagodzi łaskotanie i uspokaja dziecko [Clinical].
• Pora: nad ranem, po serii napadów — Seria wygasa, pozostawiając wyczerpanie i krótki sen [Hering].

• Noc; po północy (zwłaszcza 1:00–3:00) — Serie napadów krztuśca; dziecko budzi się, dławiąc się, z piejącym wdechem [Hering], [Boericke].
• Zimne powietrze / przeciąg / przejście z ciepła do zimna — Skurcz krtani nawraca; zimny pokój wyzwala napady [Clarke], [Boger].
• Mówienie, śmiech, płacz — Fonacja wyzwala napad; głos staje się ochrypły [Allen], [Clarke].
• Położenie się — Skłonność do zapadania się głośni; chory musi usiąść; chwyta się za gardło [Hering].
• Zapachy, dym, opary — Narasta drażniące łaskotanie; wybucha kaszel [Clarke].
• Wysiłek / pośpiech / wchodzenie pod górę lub po schodach — Dyszenie i natychmiastowy piejący wdech [Boger].
• Po jedzeniu / przy połykaniu — Wzmożony odruch kaszel–odruch wymiotny; wymioty pokarmem [Allen].
• Hałas, nagłe światło — Przestrach wyzwala napady u pobudliwych dzieci (związek z odruchami nerwowymi) [Hering], [Boger].

Podczas serii napadów dziecko lub dorosły chory jest niespokojny, szuka bliskości i boi się kolejnego napadu, spoglądając na opiekunów szeroko otwartymi oczami; płacz lub próba mówienia natychmiast sprawiają, że lęk przechodzi w napad, co odpowiada pogorszeniu podczas mówienia, śmiechu i płaczu opisanemu w części Modalności [Hering], [Clarke]. Charakterystyczny jest lęk przed położeniem się — utrwalone skojarzenie z dławieniem się; chory błaga, by go podeprzeć lub nosić w pozycji pionowej, co zgadza się z poprawą w wyprostowanej pozycji siedzącej. Między napadami jest zmęczony, przygaszony i wystrzega się zimnego powietrza lub zapachu dymu, spodziewając się łaskotania rozpoczynającego kolejny napad. Starsze dzieci mogą stawać się rozdrażnione, źle znosić wszelki hałas lub zakłócanie spokoju i osłaniać dłonią gardło; gest ten niekiedy rzeczywiście zmniejsza łaskotanie (odsyłacz Umysł–Gardło). Po wymiotach następuje krótki spokój, a potem senność; przy nagłym obudzeniu lęk powraca. W porównaniu z Drosera w stanie psychicznym mniej jest drażliwości, a wyraźniej zaznacza się przerażenie i panika związana z głośnią; w porównaniu z Coccus-c. mniejsze jest rozdrażnienie z powodu lepkiej plwociny, a większy niepokój wywołany głodem powietrza. W ciężkich napadach mogą pojawić się drgania mięśni lub krótkie szarpnięcie kończyn — oznaka długu tlenowego, łącząca objawy psychiczne z drgawkowym rysem obrazu leku [Hughes], [Hering].

Podczas piejącego wdechu głowa jest instynktownie odrzucana do tyłu, aby otworzyć głośnię; twarz staje się przekrwiona, następnie sinawa, a na czole pojawia się pot [Hering]. Po napadzie w skroniach i czole pojawia się rozpierający ból głowy; skóra głowy jest wrażliwa na zimne przeciągi, które natychmiast ponownie wywołują łaskotanie (odsyłacz Nos/Oddychanie). Obrócenie głowy, aby coś powiedzieć lub się roześmiać, wyzwala kaszel. Dzieci często trzymają głowę nieruchomo i patrzą przed siebie, po czym następuje gwałtowny wybuch: seria kaszlnięć, przeciągły piejący wdech, a następnie odruchy wymiotne. Porównania: Corallium (niezwykle szybki kaszel, jak seria z karabinu maszynowego; twarz zimna i sina), Drosera (napady po północy z dławieniem się, lecz z mniejszym nasileniem odruchów wymiotnych), Mephitis (silniejsze objawy duszenia się, niemożność wykonania wydechu, skrajna sinica) [Clarke], [Boger].

Podczas napadów płyną łzy; naczynia powiek są nastrzyknięte; powieki nieznacznie puchną; po wielokrotnym wysiłku na powiekach mogą pojawić się drobne wybroczyny [Hering], [Allen]. Głównym czynnikiem drażniącym nie jest światło, lecz zimne powietrze i zapachy. Po wymiotach oczy wydają się szkliste; minuta spokoju i małe łyki ciepłego płynu przywracają komfort. Światłowstręt jest niewielki w porównaniu z Bell. lub Samb.; objawy oczne są naczyniowymi następstwami gwałtownego kaszlu.

Starsze dzieci mogą odczuwać dzwonienie w uszach po gwałtownej serii napadów; sporadycznie zgłaszany jest ból ucha wskutek przeciążenia trąbki słuchowej, nasilający się w nocy; połykanie wywołuje łaskotanie w gardle, które ponownie uruchamia kaszel (odruch Ucho–Gardło). Wyciek z ucha nie należy do obrazu leku; objawy uszne raczej odzwierciedlają nasilenie napadów, niż wskazują na chorobę samego ucha.

Łaskotanie, przypominające działanie cuchnących oparów, odczuwane jest „wysoko”, za nosem; zimne powietrze, dym lub zapachy wywołują nagłe kłucie w głośni i rozpoczyna się napad [Clarke]. Kichanie może wywołać serię napadów. Wydzielina jest skąpa; wraz z wymiotami przez nozdrza tylne wydostaje się niewielka ilość ciągnącego się śluzu. Po gwałtownych seriach napadów nos i górna warga mogą nieznacznie krwawić; ciepłe okłady przynoszą ulgę i, uspokajając odruchy, ograniczają dalsze napady (odsyłacz Objawy ogólne).

Twarz ciemnoczerwona → sinawa, następnie blada i spocona; usta szeroko otwarte przy wymuszonym wdechu; skrzydełka nosa rozszerzają się [Hering]. Po napadzie mięśnie twarzy przez chwilę drżą; potem twarz przybiera pusty, wyczerpany wyraz. Przy zimowym kaszlu wargi pękają, lecz wygląd twarzy w obrazie leku wiąże się bardziej z duszeniem się niż z wykwitami skórnymi. Porównaj Cuprum (sina twarz ze skurczem zginaczy), Corallium (zimna, sina twarz, bardzo szybki kaszel); Oleum animale wyróżnia skupienie objawów w krtani oraz zakończenie napadu odruchami wymiotnymi.

Język wysunięty podczas piejącego wdechu; wędzidełko u niemowląt jest obolałe wskutek wielokrotnego wysuwania języka [Hering]. Po wymiotach w ustach pozostaje gryzący smak; płukanie ciepłą wodą przynosi ulgę. Podczas napadu zwiększa się wydzielanie śliny, co grozi zadławieniem; obrócenie na bok i przyjęcie pozycji siedzącej ułatwiają jej odpływ (powtórzenie modalności z części Czynniki łagodzące objawy). Wrzodziejące zapalenie jamy ustnej nie należy do zakresu obrazu leku; objawy w jamie ustnej mają charakter mechaniczny.

Zęby mogą szczękać podczas dreszczy poprzedzających nocną serię napadów; dzieci zgrzytają zębami, gdy po napadzie wreszcie zasną (pobudliwość nerwowa). Żuchwa jest zmęczona wskutek wysiłku; nerwoból nie należy do obrazu leku.

Najważniejsze jest łaskotanie w głośni: w jednym miejscu pojawia się swędzenie zmuszające do kaszlu; mówienie, śmiech i płacz natychmiast je podrażniają [Clarke]. Skurcz zamyka głośnię, po czym następuje wysoki, piejący dźwięk, następnie serie urywanego kaszlu, piejący wdech i odruchy wymiotne; ciepłe napoje i utrzymywanie szyi w stałym cieple skracają ten ciąg objawów (odsyłacz Modalności) [Hering], [Allen]. Po seriach napadów pojawia się chrypka; szept wyzwala kolejne napady. Zimne powietrze jest najbardziej stałym zewnętrznym czynnikiem wyzwalającym.

Nudności narastają wraz z napadem; odruchy wymiotne lub wyraźne wymioty kończą wiele napadów, po czym chory wzdycha i bezwładnie opada z sił [Allen], [Hering]. Nadbrzusze jest obolałe i bolesnie skurczone wskutek powtarzającego się wysiłku; pokarm przyjęty na krótko przed serią napadów zwykle zostaje zwymiotowany. Chory woli małe łyki ciepłego płynu; odmawia zimnych napojów, ponieważ wychładzają i wyzwalają kaszel (odsyłacz Jedzenie/Napoje). Między seriami napadów apetyt na krótko powraca, po czym zanika w miarę narastania zmęczenia.

Cały brzuch nosi ślady nadwyrężenia; ból w okolicy pępka podczas kaszlu i po nim; u dzieci podczas piejącego wdechu można zauważyć przejściowe uwypuklenie przepuklinowe (uwaga dla opiekunów). Gazy mają znaczenie drugorzędne; najważniejsze są skurcz i nadwyrężenie. Ciepło łagodzi bolesność; zimny pokój ponownie wywołuje łaskotanie i ściskający ból brzucha (odsyłacz Objawy ogólne).

Mimowolne oddawanie moczu podczas napadu jest częste u starszych dzieci i kobiet; poza tym mocz jest prawidłowy [Hering], [Clarke]. Kaszel „do ostatniej kropli” ponownie wywołuje łaskotanie i grozi kolejną serią; należy zachęcać do krótkiej przerwy między wysiłkami i przyjmowania pozycji pionowej (postępowanie pielęgnacyjne).

W szczycie piejącego wdechu może dojść do mimowolnego oddania stolca, zwłaszcza u małych dzieci; poza tym stolce są prawidłowe lub nieco luźne w fazie krztuścowej [Hering]. Krocze staje się obolałe wskutek pozycji przyjmowanych podczas wymiotów i wycierania; delikatna pielęgnacja i odpoczynek przynoszą ulgę. Obraz czerwonki nie należy do obrazu leku.

Brak pierwotnego powinowactwa do gonad; wysiłek może powodować przejściowy ból jąder podczas gwałtownych skurczów; ciepło i odpoczynek go łagodzą. Objawy seksualne nie mają znaczenia dla ostrego obrazu leku.

Nietrzymanie moczu podczas kaszlu; w ciąży napady grożą omdleniem i wymagają szczególnej opieki, z utrzymaniem pozycji pionowej i zapewnieniem ciepłego powietrza; zimne pomieszczenia nasilają objawy. Miesiączka może zwiększać drażliwość krtani (związek z odruchami nerwowymi) [Clarke]. Do obrazu leku nie należy swoista patologia macicy.

Skurcz głośni i piejący wdech to objawy zasadnicze; następuje zatrzymanie oddechu, potem przeciągłe pianie, następnie szybkie kaszlnięcia, po nich odruchy wymiotne i ulga [Clarke], [Hering]. Zimne powietrze, przeciąg i zapachy wyzwalają tę sekwencję; ciepłe powietrze i pozycja pionowa ją przerywają (Modalności). Między napadami oddech jest płytki i ostrożny; nawet krótkie mówienie wyzwala napad.

Tętno podczas napadów jest małe, szybkie, niekiedy niemiarowe; po wymiotach, w okresie powrotu do sił, staje się miękkie, czemu towarzyszy pot [Hering]. Kołatanie serca występuje z lękiem i przy wysiłku; pozycja leżąca nasila dolegliwości (zamykanie się głośni w pozycji leżącej). Pierwotne choroby zastawkowe nie należą do zakresu obrazu leku; czynność serca jest wskaźnikiem stopnia zamartwicy.

W klatce piersiowej rozgrywa się zasadnicza część napadu: serie gwałtownego, dźwięcznego kaszlu, następnie piejący wdech, a potem odruchy wymiotne; piejący wdech w kurczu krtani; bolesność mostka i ból żeber wskutek nadwyrężenia [Clarke], [Hering]. Oddech na chwilę zatrzymuje się w skurczu; stopniowo pojawia się sinica, po czym następuje gwałtowne zaczerpnięcie powietrza; ciepłe okrycie i pozycja pionowa skracają czas powrotu do równowagi (odsyłacz Modalności). We wczesnym okresie obraz osłuchowy może być zaskakująco prawidłowy (skurcz > nieżyt), później dołączają świsty i nieliczne lepkie rzężenia.

Ból pleców w odcinku piersiowym i między łopatkami po seriach napadów; mięśnie drżą; podczas napadu dziecko często pochyla się do przodu, ściskając poduszkę (charakterystyczna postawa). Ochłodzenie pleców, na przykład po zsunięciu się pościeli, wywołuje ponowne łaskotanie — wyraźny związek z pogorszeniem pod wpływem przeciągów.

Drżenie i szarpnięcia kończyn w szczycie napadu; dłonie chwytają za gardło lub poręcz; podczas epizodów sinicy stopy są zimne i wilgotne, a wraz z ulgą ogrzewają się [Hering]. Po powtarzających się nocnych seriach napadów występują bolesne kurcze łydek; pomaga spokojne rozcieranie (bez dostępu zimnego powietrza).

Zimny pot podczas napadu, szczególnie na czole; skóra przy wargach i na palcach ma sinawy odcień; potem jest ciepła i wiotka [Hering]. Wykwity skórne nie należą do zasadniczego obrazu; ochłodzenie odsłoniętej skóry (szyi lub klatki piersiowej) jest w praktyce czynnikiem wyzwalającym.

Sen jest płytki i niespokojny; chory wzdryga się, kaszle i budzi się z uczuciem duszenia, zwłaszcza po północy; następnie siada lub jest noszony w pozycji pionowej, pije małymi łykami ciepły płyn, wymiotuje i zapada w krótki sen z wyczerpania, aż do kolejnej serii napadów [Hering], [Clarke]. Napad mogą poprzedzać sny o duszeniu się lub spadaniu. Cisza oraz ciemne, ciepłe pomieszczenie wydłużają przerwy między napadami; hałas i zimno je skracają.

Sny o byciu duszonym lub niemożności wydobycia krzyku; o dymie wypełniającym pokój; dzieci popłakują, po czym budzą się z piejącym wdechem — psychiczne echo odruchów przebiegających tymi drogami (powiązanie sekcji Umysł/Oddychanie).

Gorączka nie jest objawem nieodzownym; po seriach napadów wieczorem może wystąpić niewielkie podwyższenie ciepłoty ciała; poza tym temperatura jest prawidłowa. W fazach nieżytowych łagodnemu zapaleniu oskrzeli towarzyszy niewielki stan podgorączkowy, jednak skurcz ma większe znaczenie niż nieżyt [Clarke].

Ochłodzenie pod wpływem zimnego powietrza jest raczej czynnikiem wyzwalającym niż fazą cyklu; gorąco pojawia się po wysiłku związanym z kaszlem; pot występuje w szczycie napadu i podczas jego ustępowania, na twarzy często jest zimny [Hering]. Łagodne, równomierne ciepło działa leczniczo (Modalności).

Pogorszenie przy połykaniu zimnych napojów i po posiłkach (odruchowa sekwencja kaszel–odruchy wymiotne); poprawa po małych łykach ciepłego płynu (wody, mleka) [Allen], [Clarke]. Apetyt zmniejsza się podczas serii napadów; najlepsze są małe, ciepłe posiłki pomiędzy seriami. Zapachy towarzyszące gotowaniu mogą wyzwalać napady (powiązanie sekcji Nos/Oddychanie).

Oleum animale to lek stosowany w dolegliwościach oddechowych z dominacją skurczu: zamknięcie głośni, piejący wdech, gwałtowny, dźwięczny kaszel występujący salwami, przeciągłe pianie, a następnie odruchy wymiotne lub wymioty, po których następuje ulga — najczęściej u dzieci, z przewagą objawów w nocy [Hering], [Clarke], [Boericke], [Boger], [Allen]. Najważniejszy zespół modalności obejmuje: pogorszenie w nocy (po północy), pod wpływem zimnego powietrza i przeciągu, mówienia, śmiechu i płaczu, położenia się, zapachów i dymu, wysiłku oraz po jedzeniu; poprawę w ciepłym pokoju, po otuleniu szyi, w pozycji pionowej lub podczas noszenia, po małych łykach ciepłego płynu oraz po odkrztuszeniu lub wymiotach. Powiązania między sekcjami są wyraźne: lęk opisany w sekcji Umysł towarzyszy skurczowi głośni; w sekcjach Głowa/Twarz występuje sekwencja przekrwienie → sinica → pot; Gardło jest miejscem łaskotania; objawy Żołądka kończą napad odruchami wymiotnymi; Sen jest przerywany i składa się z drzemek po napadach; Objawy ogólne sprowadzają się do zasad: unikać zimna, unikać mówienia, pozostawać w cieple i w pozycji pionowej. Różnicować z Drosera (piejący wdech po północy, mniej nasilone odruchy wymiotne, silniejsze uczucie zdarcia w krtani), Corallium (niezwykle szybki kaszel „jak seria z karabinu maszynowego”, zimna, sina twarz), Coccus-cacti (lepki, ciągnący się nitkami śluz, poranne napady), Mephitis (niemożność wykonania wydechu, skrajna sinica), Sambucus (dziecko budzi się, dusząc się, bez potu, ze skurczem w obrębie nosa), Cuprum (skurcz z drgawkami, kciuki zaciśnięte wewnątrz dłoni) oraz Ipecac. (nudności na każdym etapie, niewielka ulga po wymiotach) [Clarke], [Boger], [Boericke], [Hering], [Allen].

Krztusiec / zespół objawów kaszlu krztuścowego

• Drosera — Nocny, duszący kaszel z chrypką; u Oleum animale silniejszy jest skurcz głośni, a ulgę przynoszą odruchy wymiotne [Clarke], [Boger].
• Corallium rubrum — Szybkość „serii z karabinu maszynowego”, zimna, sina twarz; u Ol-an. kaszel jest wolniejszy, lecz wyraźniejsza jest sekwencja piejący wdech–odruchy wymiotne [Boger].
• Coccus cacti — Śluz lepki, ciągnący się nitkami; poranne napady; u Ol-an. śluzu jest mało, a wzorzec objawów to skurcz–piejący wdech–odruchy wymiotne [Clarke].
• Mephitis — Duszenie się, niemożność wykonania wydechu, głęboka sinica; u Ol-an. dominuje piejący wdech, a napad kończy się wymiotami [Hering], [Boericke].
• Antimonium tart. — Nieżyt z rzężeniami, lepką wydzieliną i osłabieniem; u Ol-an. skurcz zdecydowanie dominuje nad rzężeniami [Boericke].
• Ipecacuanha — Stałe nudności, czysty język; u Ol-an. nudności osiągają szczyt pod koniec napadu, po czym następuje ulga [Allen].

Skurcz krtani / napady podobne do krupu

• Sambucus — Dziecko budzi się, dusząc się, skóra jest sucha, bez potu; u Ol-an. wyraźniejszy jest piejący wdech, po którym następują odruchy wymiotne [Hering].
• Spongia — Krupowy kaszel przypominający odgłos piłowania, z poprawą po ciepłych napojach; mniej nasilone pianie i odruchy wymiotne niż u Ol-an. [Clarke].

Komponent drgawkowy

• Cuprum — Kurcze zginaczy, kciuki zaciśnięte wewnątrz dłoni, gwałtowny skurcz; rozważyć, gdy drgawki dominują nad kaszlem [Boger].
• Cicuta — Straszliwe wykrzywienia ciała; przyczyną uraz lub przestrach; u Ol-an. drgawki występują po kaszlu i są krótkotrwałe [Clarke].

Czynniki wyzwalające / modalności

• Arsenicum — Pogorszenie pod wpływem zimnego powietrza, po północy, lęk; jednak u Arsen. występują pieczenie, niepokój ruchowy i pragnienie; u Ol-an. objawy dotyczą głośni, a ulgę przynoszą odruchy wymiotne [Clarke].
• Belladonna — Gorąco z przekrwieniem, tętnienie tętnic szyjnych; mniej wyraźny piejący wdech; u Ol-an. dominuje nie gwałtowne gorąco, lecz skurcz [Farrington].

• Lek komplementarny: Drosera — Gdy nieżyt i uczucie zdarcia w krtani utrzymują się po tym, jak Ol-an. opanował sekwencję skurcz–odruchy wymiotne [Clarke].
• Lek komplementarny: Sambucus — Na pozostałe nocne napady duszenia się u niemowląt, gdy pianie słabnie [Hering].
• Dobrze działa po: Ipecacuanha — Po ustąpieniu fazy stałych nudności, gdy nadal utrzymują się napady z piejącym wdechem i odruchami wymiotnymi [Allen].
• Dobrze działa po: Spongia — Jeśli ustąpił krupowy kaszel przypominający odgłos piłowania, lecz pozostał skurcz głośni [Clarke].
• Dobrze poprzedza: Coccus cacti — Gdy wraz z łagodnieniem skurczu pojawia się lepka, ciągnąca się plwocina [Boger].
• Dobrze poprzedza: Antimonium tart. — Jeśli w późnym okresie dołącza się śluz powodujący rzężenia [Boericke].
• Leki pokrewne (grupa zamartwicza): Mephitis, Corallium, Cuprum — wybór zależy od przewagi niemożności wykonania wydechu, szybkości kaszlu lub drgawek [Hering], [Boger].
• Antidota (czynnościowe): Ciepłe powietrze, pozycja pionowa, cisza i ciemność, małe łyki ciepłego płynu; Camphor wymieniany jest ogólnie przy nadmiernym działaniu leków [Clarke], [Hughes].

• Krztusiec z sekwencją piejący wdech → odruchy wymiotne: napad kończy się wymiotami przynoszącymi szybką ulgę; wyzwalają go zimne powietrze, mówienie i położenie się — Ol-an. odpowiada tej klasycznej sekwencji [Hering], [Clarke], [Boericke].
• Laryngismus stridulus (niemowlęta): piejący wdech przy nocnym przebudzeniu, sine wargi, poprawa w pozycji pionowej, w ciepłym pokoju, po małych łykach ciepłego płynu — podać Ol-an. i bezwzględnie zapewnić brak przeciągów [Hering], [Boger].
• Drgawki po kaszlu: krótkie szarpnięcia w szczycie sinicy; po wymiotach dziecko zasypia — Ol-an. często skraca serię napadów [Hughes], [Clarke].
• Kolejność leków: jeśli później dołączają się rzężenia, przejść do Ant-t.; jeśli pojawia się wydzielina ciągnąca się nitkami, przejść do Coccus-c.; jeśli napady stają się szybkie jak serie z karabinu maszynowego, wypróbować Corallium [Boger], [Boericke].
• Potencja & powtarzanie dawek: Ostre napady — 6C–30C co 15–30 minut w trakcie serii napadów, wydłużając odstępy w miarę skracania się napadów; konstytucjonalna skaza krztuścowa — 200C jednorazowo lub raz dziennie przez 2–3 dni, następnie obserwować; zmieniać lek wyłącznie przy wyraźnej zmianie obrazu [Boericke], [Boger].

Umysł

• Lęk przed uduszeniem; obawia się położenia; chce być noszony w pozycji pionowej — panika związana z głośnią [Hering].
• Rozdrażnienie pod wpływem mówienia i śmiechu (wywołują kaszel) — fonacja jako czynnik wyzwalający [Clarke].
• Niepokój nocą przed napadem — lęk przed jego nadejściem [Hering].
• Poprawa po wymiotach — uspokojenie psychiczne po zwymiotowaniu [Allen].
• Reaguje przestrachem na zapachy i dym — bodziec zmysłowy jako czynnik wyzwalający [Clarke].
• Niechęć do zimnego powietrza; szuka ciepła — wskazówka dotycząca postępowania [Clarke].

Gardło i oddychanie

• Kurcz krtani; piejący wdech — skurcz głośni [Hering].
• Kaszel seriami z pianiem — obraz krztuścowy [Clarke].
• Kaszel → wymioty, następnie ulga — łuk odruchowy nerwu błędnego [Allen].
• Pogorszenie pod wpływem zimnego powietrza, w pozycji leżącej i podczas mówienia; poprawa w ciepłym pomieszczeniu i w pozycji pionowej — cztery modalności [Hering], [Clarke].
• Napad duszący z sinicą — na granicy zamartwicy [Hering].
• Zapachy i dym wywołują kaszel — czynnik drażniący jako bodziec wyzwalający [Clarke].

Klatka piersiowa

• Ból mostka i mięśni międzyżebrowych wskutek kaszlu — następstwo przeciążenia [Hering].
• Zimny pot na twarzy podczas napadu — oznaka zapaści [Hering].
• Kołatanie serca podczas napadu — odruchowe [Clarke].
• Musi przyciskać dłoń do gardła lub klatki piersiowej — instynktowna próba przyniesienia sobie ulgi [Clinical].
• Wysiłek wywołuje kaszel — wysiłek jako czynnik wyzwalający [Boger].
• Ciepłe otulenie szyi i klatki piersiowej przynosi poprawę — rubryka dotycząca pielęgnacji [Clarke].

Żołądek

• Nudności podczas napadu — burzliwa reakcja ze strony nerwu błędnego [Allen].
• Wymioty treścią pokarmową po kaszlu — ulga w końcowej fazie napadu [Hering].
• Ciepłe napoje pite małymi łykami łagodzą skurcz żołądka — praktyczny sposób przynoszenia ulgi [Clarke].
• Po jedzeniu napady się nasilają — odruchowo [Allen].
• Obolałość nadbrzusza wskutek wysiłku — objaw następczy [Hering].
• Niechęć do zimnych napojów w okresie serii napadów — zimno jako czynnik wyzwalający [Clarke].

Nos i oczy

• Łaskotanie z tyłu, za nosem, wyzwala kaszel — charakterystyczne odczucie zmysłowe [Clarke].
• Łzawienie i wybroczyny na powiekach po serii napadów — oznaki wysiłku [Hering].
• Zapachy wywołują pobudzenie — lotne substancje jako czynnik wyzwalający [Clarke].
• Kichanie wywołuje napad — związek odruchowy [Clarke].
• Niewielkie krwawienie z nosa w szczytowym momencie piania — zmniejszenie ciśnienia [Hering].
• Poprawa w ciepłym powietrzu o stałej temperaturze — wskazówka dotycząca postępowania [Clarke].

Objawy ogólne

• Pogorszenie nocą, zwłaszcza po północy — pora występowania [Hering].
• Zimne powietrze i przeciąg nasilają objawy; ciepłe pomieszczenie przynosi poprawę — modalności termiczne [Clarke].
• Konieczna jest pozycja pionowa — ułożenie ciała [Hering].
• Hałas wywołuje pobudzenie u dzieci — skłonność do reagowania przestrachem [Boger].
• Sen przerywany; krótkie drzemki po napadach — przebieg [Hering].
• Drgawkowe zrywania mięśni z sinicą — oznaka ciężkości objawów [Hughes].

Hughes — Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1870): toksykologia i farmakologia oleju zwierzęcego Dippela; działanie drażniące na układ nerwowy i oddechowy.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): uwagi kliniczne — krztusiec z odruchami wymiotnymi i ulgą; modalności (ciepło, pozycja pionowa, po wymiotach).
Hering — The Guiding Symptoms of our Materia Medica (1879): kurcz krtani; piejący wdech; sinica; nocne serie napadów; zabiegi pielęgnacyjne.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): łaskotanie w krtani; zapachy i dym jako czynniki wyzwalające; poprawa w ciepłym pomieszczeniu; różnicowanie z Drosera/Corall./Coccus-c.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — pianie zakończone wymiotami, pogorszenie nocą, ciepłe napoje pite małymi łykami, pozycja pionowa.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): modalności — zimne powietrze, mówienie, wysiłek; wskazówki repertoryjne w grupie leków krztuścowych.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): porównania leków stosowanych w krztuścu (Bell., Drosera, Spongia); typologia przekrwienna a skurczowa.
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): zwięzłe wskazówki kliniczne — pianie z wymiotami, ulga po zwymiotowaniu.
Dewey, W. A. — Practical Homoeopathic Therapeutics (1901): postępowanie w krztuścu; kolejność stosowania leków w fazie nieżytowej i napadowej.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1941): zestawienie modalności — noc, zimne powietrze, mówienie; poprawa pod wpływem ciepła i w pozycji pionowej.
Tyler, M. L. — Homoeopathic Drug Pictures (1942): szczegóły obrazu przy łóżku chorego — dzieci noszone w pozycji pionowej; sen po napadach; piejący wdech.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): ogólne rozważania o kaszlu kurczowym i różnicowaniu leków (Drosera/Corall./Cupr.).