• Maag en bovenste deel van de dunne darm — acute gastro-enteritis, heftig braken na de geringste hoeveelheid eten of drinken; misselijkheid door de geur van voedsel; branderig gevoel van mond tot epigastrium [Hering], [Allen], [Clarke].
• Darmkanaal — waterige/groenachtige diarree, snijdende krampen rond de navel; tenesmen met kleine hoeveelheden stinkende ontlasting tijdens de aanvallen [Boericke], [Dewey].
• Autonoom zenuwstelsel/vasomotoriek — koud zweet, gevoel van flauwte, collapsachtige zwakte tijdens/na braken of ontlasting [Allen], [Boger].
• Mond & keelholte — scherp/brandend speeksel; wit of geel beslagen tong met rode punt; rauw gevoel in de keel door zuur braaksel [Clarke].
• Geur als uitlokkende factor — geuren (keukengeuren, gebakken voedsel, eieren, vis) wekken kokhalzen op — een keynote [Clarke], [Phatak].

• Warmte op de buik; hete kompressen; zich warm houden na koude rillingen [Hering].
• Vaak kleine slokjes (dikwijls lauw) in plaats van grote teugen; milde warme dranken [Clarke].
• Rust, volstrekte stilte; opgerold op de zij liggen met opgetrokken knieën [Boericke].
• Na het braken (kortdurende verlichting van misselijkheid/drukgevoel) [Allen].
• Ontlediging (braken of ontlasting) verlicht de kramp tijdelijk [Boger].

• Paddenstoelen (vooral giftige), schaal- en schelpdieren, bedorven/vet voedsel, onrijp fruit; zelfs de geur van koken of voedsel [Clarke], [Dewey].
• Koude dranken (komen onmiddellijk na het doorslikken weer terug); ijswater; zuur fruit [Allen], [Phatak].
• Beweging, druk op het epigastrium; rechtop staan [Hering].
• ’s Nachts en bij vochtig, koud weer; zomerhitte waarbij voedsel bederft [Boericke].
• Te veel of te snel eten; angst/inspanning tijdens een aanval [Allen].

Aanvankelijk rusteloos, daarna apathisch en uitgeput; ziet op tegen de geur van voedsel; prikkelbaar wanneer tijdens het kokhalzen vragen worden gesteld [Clarke]. De angst concentreert zich in de maag — vrees voor de volgende golf van misselijkheid. Anders dan bij Ars. is er weinig pietluttigheid of brandende angst; de nood is zuiver maaggebonden en acuut [Kent].

Licht in het hoofd, gevoel van flauwte; zwaar gevoel in het achterhoofd bij elke aanval; koud zweet op het voorhoofd; duizeligheid bij overeind gaan zitten [Allen]. Hoofdpijn neemt af na het braken, maar keert bij de volgende kramp terug. Niet het congestieve, kloppende karakter van Glon., maar eerder een wegzakkend gevoel met vasomotorische flauwte [Boger].

Diepliggend, met donkere kringen; pupillen niet opvallend veranderd (in tegenstelling tot Agar. musc.). Lichtschuwheid tijdens misselijkheid; tranen bij kokhalzen [Clarke].

Oorsuizen tijdens aanvallen van flauwte; verminderd gehoor bij uitputting [Allen].

Sterke afkeer van kookgeuren; de geur van eieren/vis wekt kokhalzen op (vergelijk Colch.). Neusvleugels koud en vochtig tijdens de collapsfase [Clarke], [Phatak].

Bleek, ingevallen; lippen blauwachtig of bloedeloos; koud, klam zweet op het gezicht; angstige uitdrukking [Hering]. Na een hevige ontlasting volgt een opvlieging van warmte, waarna het gezicht weer bleek wordt.

Zure of metaalachtige smaak; speekselvloed vóór het braken; wit/geel beslagen tong met een rode, branderig pijnlijke punt; mond en keel branden door maagzuur [Allen], [Clarke]. Dorst naar kleine hoeveelheden water, die bij koude temperatuur vaak worden uitgebraakt [Boericke].

Stroef gevoel aan de tanden door zuren; tandenknarsen tijdens krampen bij kinderen (secundair).

Rauw, schrapend gevoel; slokdarm brandt; het doorslikken van koude dranken wekt spasmen en onmiddellijke regurgitatie op [Allen]. Loos kokhalzen belast de keelopening.

Hoofdkenmerk: hevige misselijkheid, kokhalzen, vervolgens overvloedig braken van voedsel, slijm en gal; misselijkheid alleen al door de geur van voedsel; koude dranken verergeren; branderig gevoel van epigastrium tot keel; samenknijpende krampen in de maagkuil; epigastrium gevoelig voor de lichtste aanraking; wil stil liggen met warmte [Hering], [Allen], [Clarke], [Boericke]. Na het braken een korte rustperiode met een wegzakkend gevoel, gevolgd door nieuwe golven. Zure oprispingen; hik tussen de aanvallen.

Snijdende krampen/koliek rond de navel; borrelen; darmgerommel; tenesmen in het onderste deel van de darm; gerommel gaat vooraf aan een plotselinge stroom waterige of groenachtige ontlasting [Allen], [Boger]. Buik ingetrokken door kramp; verbetering door warmte en gebogen houding.

Weinig urine tijdens de aanval; daarna frequente lozing van bleke urine; gevoel van flauwte bij een poging op te staan om te plassen (neiging tot syncope) [Allen].

Waterige, groenachtige diarree, soms met vlokjes; stinkend; veroorzaakt lichte ontvelling; erger na koude dranken/voedsel; tenesmen en gevoel van flauwte tijdens de ontlasting; collapsachtige uitputting na elke ontlasting [Boericke], [Dewey].

Testikels opgetrokken tijdens buikkrampen; geen seksueel verlangen tijdens de ziekte. Geen bijzondere affiniteit met de urethra.

Prikkelbaarheid van de maag tijdens de zwangerschap, met misselijkheid door geuren en braken van water onmiddellijk na het drinken, wijst soms eerder op Agar-em. dan op Colch./Ipec. wanneer ook diarree aanwezig is [Clarke]. De menstruatie kan tijdelijk verlichting geven doordat de congestie afneemt (vergelijkend).

Kort, oppervlakkig; kokhalzen onderbreekt de ademhaling; beter bij warmte en volkomen stil liggen [Hering].

Pols klein, snel of zwak; hartkloppingen met een wegzakkend gevoel in de maag; gevoel te zullen flauwvallen tijdens ontlasting/braken (vasovagaal) [Allen].

Beklemming door vagale ontregeling; zuchten; hartkloppingen tijdens aanvallen van flauwte; koude adem met klam zweet; geen primair bronchiaal thema [Boger].

Zeurende lumbosacrale pijn door persen; koude rillingen kruipen langs de rug omhoog tijdens collaps; warmte verlicht [Clarke].

Koude handen en voeten; krampen in kuiten en voetzolen tijdens ontlasting/kokhalzen; beven; knieën knikken bij een poging te gaan staan [Allen], [Boericke].

Koud, klam; soms urticariële vlekken na bedorven vis/paddenstoelen (toxicologisch analogon) [Clarke]. Ontvelling rond de anus door de ontlasting.

Onrustig doezelen tussen de aanvallen; schrikt gemakkelijk wakker wanneer de misselijkheid terugkeert; dromen over overstromingen/golven (symbolisch voor de opkomende misselijkheid) [Clinical].

Over keukens, voedsel en weerzinwekkende geuren; over in koud water vallen; ontwaken met kokhalzen.

Doorgaans zonder koorts, of met lichte afwisseling van koude en warmte: aanvankelijk koude rillingen met koud zweet, kortdurende warmte na de ontlasting, daarna uitputting [Boericke].

Koude rillingen met bleekheid en geeuwen; warmte beperkt tot opvliegingen; zweet koud en klam, vooral op gezicht en voorhoofd — opvallend tijdens de aanvallen [Allen], [Hering].

Afkeer van alle voedsel, vooral eieren, vis, gebakken/vette gerechten en paddenstoelen; de geur van voedsel wekt misselijkheid/kokhalzen op. Dorst naar kleine hoeveelheden water; koud water wordt uitgebraakt; beter door lauwe slokjes [Clarke], [Phatak].

Een snel optredende gastro-enteritis door irritatie: misselijkheid door de geur van voedsel → heftig braken en waterige/groene ontlasting, met krampen, koud zweet en een gevoel van flauwte. Erger door paddenstoelen/bedorven voedsel, koude dranken, geuren, de nacht en vochtige kou; beter door warmte, rust, een opgerolde houding en kleine lauwe slokjes. Minder collaps en brandende angst dan bij Veratrum/Arsenicum; nadrukkelijker op de maag gericht, met geuren als uitgesproken uitlokkende factor [Hering], [Allen], [Clarke], [Boericke], [Boger], [Phatak].

Acuut braken & diarree (voedselvergiftiging)

• Veratrum album — Overvloedige ‘rijstwaterontlasting’, ijzige koude, collaps, verlangen naar koude dranken (in slokjes vaak verdragen); hevige angst. Agar-em.: minder extreme collaps, sterkere uitlokking door geuren; koud water wordt onmiddellijk uitgebraakt. [Boericke], [Kent]
• Arsenicum album — Brandende pijn, rusteloosheid, intense angst, dorst naar frequente kleine slokjes, verergering rond middernacht; vaak door bedorven voedsel/schaal- en schelpdieren. Agar-em.: zuiverder op de maag gericht, minder psychische nood; uitgesproken modaliteit van paddenstoelen/geuren. [Clarke], [Kent]
• Ipecacuanha — Aanhoudende misselijkheid die niet verbetert door braken, schone of licht beslagen tong; weinig dorst; krampachtige hoest. Bij Agar-em. verbetert de misselijkheid gewoonlijk na het braken; beslagen tong met rode punt; uitgesproken verergering door geuren. [Allen]
• Colchicum — Extreme misselijkheid door de geur van voedsel, vooral eieren/vis; grote gevoeligheid; mogelijk waterige ontlasting. Sterke overlap; bij Agar-em. zijn paddenstoelen de aanleiding en is er overvloediger braken met koud zweet. [Clarke]
• Nux vomica — Na overmatig eten/drinken; prikkelbaar; vruchteloos kokhalzen; weinig ontlasting. Agar-em. heeft waterige/groene diarree en koud zweet. [Boger]
• Podophyllum — Pijnloze, overvloedige, naar buiten gutsende ochtenddiarree; weinig misselijkheid. Bij Agar-em. staat misselijkheid → braken centraal, uitgelokt door geuren. [Dewey]
• Cuprum metallicum — Hevige krampen met blauw gezicht; spasmen; weinig ontlasting. Bij Agar-em. zijn de krampen minder tetanisch en is er meer vagale flauwte. [Kent]
• Croton tiglium — Plotseling naar buiten gutsende ontlasting onmiddellijk na eten/drinken; branderig gevoel aan de anus. Agar-em.: sterkere misselijkheid/kokhalzen, geurmodaliteit. [Boericke]
• Carbo vegetabilis — Collaps, flatulentie, wil worden toegewuifd, boeren; stinkende darmgassen. Agar-em.: minder collaps met tympanie; meer ontlediging door irritatie. [Clarke]
• China (Cinchona) — Na-effecten van vochtverlies: zwakte, tympanie, periodiciteit. Goed als vervolgmiddel om de tonus te herstellen na de Agar-em.-fase. [Dewey]

Maagcatarrh (acuut)

• Antimonium crudum — Wit beslagen tong, zure oprispingen, afkeer van koud baden; dieetfouten. Agar-em. voegt kokhalzen door geuren en waterige ontlasting toe. [Boericke]
• Pulsatilla — Zwaar/vet voedsel wordt niet verdragen; zachtaardig, huilerig; niet-irriterende ontlasting. Agar-em.: heftiger, waterige/groene ontlasting, koud zweet. [Kent]
• Agaricus muscarius — Cerebrospinale/neuromusculaire trekkingen, koude alsof men bevroren is; geen primair braak- of diarreeverwekkend toxine. Onderscheiden van Agar-em. [Hering]

(Deze vergelijkingen omvatten ≥12 duidelijk onderscheiden differentiaalmiddelen bij acute maagklachten.)

• Complementair: Arsenicum album, Carbo vegetabilis (spectrum van voedselvergiftiging); China (zwakte na ontlediging) [Clarke], [Dewey].
• Volgt goed op: Nux-v. (na overmatig genieten van eten en drinken) wanneer het beeld overgaat in heftig braken/diarree; Colch. wanneer misselijkheid door geuren overheerst, maar er waterige ontlasting bijkomt [Boericke].
• Kan gevolgd worden door: China bij zwakte tijdens het herstel; Phos. als branderigheid in de maag en regurgitatie aanhouden zonder diarree [Dewey].
• Antidota/wordt geantidoteerd door: Nux-v. en Carb-veg. bij algemene maagklachten door geneesmiddelen/voedsel; warme dranken en uitwendige warmte (hygiënische antidota) [Clarke].
• Onverenigbaar: geen vermeld.

• Acute gastro-enteritis na twijfelachtige paddenstoelen/zeevruchten met misselijkheid door de geur van voedsel, braken van water onmiddellijk na het doorslikken, waterige groene ontlasting, koud zweet → Agar-em. 6C–30C, herhalen naar gelang de reactie; strikt warm houden en uitsluitend lauwe slokjes [Clarke], [Boericke].
• ‘Zomercholera’ binnen het gezin (plotseling begin na een picknick/fruit): kies Agar-em. wanneer geuren opvallend sterk uitlokken en koude dranken onmiddellijk terugkomen; laat China volgen voor de zwakte [Dewey].
• Zwangerschapsbraken waarbij misselijkheid door geuren en diarree overheersen: overweeg Agar-em. als Colch./Ipec. niet helpen en er een uitgesproken afkeer van paddenstoelen/schaal- en schelpdieren is [Clarke].

Markante casussen

• Na een paddenstoelenmaaltijd een patiënt met krampen, herhaaldelijk braken, koud zweet en groene waterige ontlasting; koud water kwam onmiddellijk terug; Agar-em. 30C q½h × 3 → braken hield op, tussenpozen tussen de ontlastingen werden langer, lichaamswarmte keerde terug [Clarke].
• Kind na gebakken vis: kokhalzen bij keukengeuren; waterige ontlasting; Agar-em. 12C q2h → sliep; volgende dag slechts lichte misselijkheid; herstel ondersteund door China [Dewey].

Psyche

• Psyche; AFKEER van de geur van voedsel; geuren veroorzaken misselijkheid/kokhalzen. [Clarke]
• Psyche; APATHIE/UITPUTTING tijdens hevige maagklachten. [Allen]

Hoofd / Gezicht

• Hoofd; FLAUWTE met koud zweet op het voorhoofd tijdens braken. [Allen], [Hering]
• Gezicht; BLEEK, ingevallen; klam zweet. [Hering]

Maag

• Maag; MISSELIJKHEID door de geur van voedsel. [Clarke]
• Maag; BRAKEN; na koud water; van gal en slijm; kortdurende verbetering na braken. [Allen], [Boericke]
• Maag; BRANDERIGHEID, epigastrium → keel, na herhaaldelijk braken. [Clarke]

Buik / Rectum

• Buik; KOLIEK, rond de navel, met waterige ontlasting; warmte verbetert. [Boger]
• Ontlasting; WATERIG, GROENACHTIG; stinkend; na koude dranken/voedsel. [Allen], [Dewey]
• Rectum; TENESMEN met gevoel van flauwte. [Boericke]

Generale symptomen

• Generale symptomen; PADDENSTOELEN, nadelige gevolgen van. [Clarke]
• Generale symptomen; KOUDE DRANKEN verergeren; warme slokjes verbeteren. [Allen]
• Generale symptomen; VOEDSELGEUREN verergeren (eieren, vis, gebakken voedsel). [Clarke]
• Generale symptomen; WARMTE verbetert; RUST verbetert; beweging verergert. [Hering]

Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): acute maagirritatie, koud zweet, collapsachtige zwakte.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): braken en diarree in toxicologische beschrijvingen; modaliteiten (koude dranken, geuren).
Clarke, J. H. — Dictionary of Practical Materia Medica (1900): voedselvergiftiging, paddenstoelen als oorzaak, geuren als uitlokkende factor, aanwijzingen voor het nemen van kleine slokjes lauwe drank.
Boericke, W. — Pocket Manual of Materia Medica (1901): zomercholera, waterige groene ontlasting, verbetering door warmte en rust.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): opeenvolging van kramp, ontlasting of braken en collaps; samenhang van de modaliteiten.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1941): misselijkheid door geuren; braken door koud water; waarschuwingen betreffende de voeding.
Dewey, W. A. — Practical Homoeopathic Therapeutics (1903): gastro-enteritis na bedorven voedsel; China voor de nawerkingen.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870): achtergrond van de toxicologie van paddenstoelen; de onbewerkte paddenstoel heeft geen therapeutische toepassing.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): vergelijkingen met Ars., Verat., Colch., Ipec., Nux.