• Krew / posocznica. Sepsa z adynamią; cuchnące wydzieliny i pot; rozbieżność między tętnem a temperaturą; skłonność do zapaści [Hering], [Clarke], [Boger].
• Układ nerwowy (majaczenie toksyczne). Majaczenie z gadatliwością i niespójną mową; wydaje mu się, że jest podwójny; łóżko „zbyt twarde”; musi się ruszać [Hering], [Allen], [Tyler].
• Serce i naczynia. Tętno nieproporcjonalne do temperatury — bardzo szybkie przy umiarkowanej gorączce lub zbyt wolne przy wysokiej gorączce; kołatanie serca i pulsowanie [Boericke], [Clarke].
• Macica / połóg. Gorączka lub sepsa połogowa, cuchnące odchody połogowe, opóźnione zwijanie się macicy; tkliwość macicy z poprawą w miarę odpływu odchodów połogowych [Clarke], [Tyler].
• Przewód pokarmowy. Stany przypominające dur; cuchnące stolce, gazy, niedowład odbytnicy z zaparciem mimo parcia; niekiedy brunatna, wodnista biegunka o trupim zapachu [Allen], [Clarke], [Boger].
• Układ oddechowy. Septyczne zapalenia płuc lub oskrzeli; cuchnąca plwocina, kłujące bóle w klatce piersiowej; cuchnący oddech [Clarke], [Boericke].
• Skóra i tkanki miękkie. Czyraki gromadne, zapalenie tkanki łącznej, ropnie, owrzodzenia z oddzielaniem się martwych tkanek, odleżyny — wszystkie z cuchnącym zapachem; poprawa w miarę odpływu ropy [Hering], [Clarke].
• Układ moczowy. Cuchnący mocz; bezmocz lub skąpomocz przy gorączce; skłonność do septycznego zapalenia pęcherza [Allen], [Boericke].
• Mięśnie i stawy. Bóle, obolałość, uczucie potłuczenia; niepokój ruchowy kończyn, przymus poruszania się; łóżko wydaje się zbyt twarde [Hering], [Nash].
• Głowa i język. Pulsowanie w głowie przy każdym uderzeniu serca; język suchy, czerwony, lśniący, popękany jak po oparzeniu; trupi zapach oddechu [Allen], [Boericke].
• Ogólne mechanizmy obronne. Poprawa, gdy pojawia się wydzielina lub jej odpływ (ropienie, miesiączka, odchody połogowe), pogorszenie po ich zahamowaniu [Clarke], [Boger].

• Ruch, częsta zmiana pozycji (ruch wynikający z niepokoju łagodzi ból związany z uczuciem, że „łóżko jest zbyt twarde”) [Hering], [Nash].
• Swobodniejsze wydzielanie lub odpływ (ropa, odchody połogowe, pot, mocz) [Clarke], [Boger].
• Ciepło stosowane miejscowo na bolące części ciała; gorące napoje w fazie dreszczy (w niektórych przypadkach) [Boericke], [Tyler].
• Suche, świeże powietrze; wietrzenie pomieszczeń z cuchnącym powietrzem [Clarke].
• Uniesienie głowy; pozycja z podparciem tułowia w stanach septycznych obejmujących klatkę piersiową [Boericke].
• Mocny ucisk / ciasna opaska na pulsujące okolice (przejściowa ulga) [Clarke].
• Ciepłe łóżko podczas dreszczy (nie w fazie gorąca) [Tyler].
• Małe łyki wody przy suchości jamy ustnej i języka (choć pragnienie bywa zmienne) [Allen].
• Delikatne rozcieranie obolałych mięśni; przeciąganie się przed obróceniem się [Nash].
• Krótkie okresy snu po ustąpieniu majaczenia (sen nie jest głęboki) [Tyler].
• Krwawienie miesiączkowe lub odpływ odchodów połogowych, jeśli wcześniej były zahamowane [Clarke].
• Po oddaniu stolca lub moczu, gdy ustępowaniu odoru towarzyszy zmniejszenie wewnętrznego ucisku [Clarke].

• Spoczynek, leżenie w jednym miejscu — łóżko wydaje się zbyt twarde; musi często zmieniać miejsce [Hering], [Allen].
• Noc; po północy — nasilają się majaczenie, lęk i cuchnące poty [Clarke], [Tyler].
• Zahamowanie odpływu odchodów połogowych, potów, ropienia lub miesiączki [Clarke], [Boger].
• Ciepłe, duszne pomieszczenia; cuchnące powietrze; tłok [Clarke].
• Wstrząsy, dotyk; ucisk tkliwego brzucha lub macicy; manipulacje przy owrzodzeniach [Hering].
• Zimne przeciągi w fazie gorąca; wychłodzenie po spoceniu się [Boericke].
• Wysiłek, nawet niewielki; nagłe przyjęcie pozycji siedzącej; serce trzepocze [Allen].
• Jedzenie — nasila nudności, odór i wzdęcie brzucha [Clarke].
• Ruch pojazdów przy wysokiej gorączce (nasila pulsowanie) [Tyler].
• Ranek — skrajne wyczerpanie po niespokojnej nocy w stanie septycznym [Clarke].
• Długie mówienie (wyczerpuje; po okresach szybkiej, gadatliwej mowy następuje zapaść) [Tyler].
• Ucisk czyraków gromadnych lub ropnia przed ich otwarciem (ból, odór) [Hering].
• Wilgotna, zimna pogoda przy niskiej żywotności [Boger].
• Dotykanie językiem zębów — język popękany, bolesny jak po oparzeniu [Allen].

Dominuje stan majaczenia toksycznego: chory jest gadatliwy, mówi szybko, gwałtownie zmienia temat i przechodzi w niespójną mowę, po czym nagle zapada w otępienie — pobudzenie występuje naprzemiennie z zapaścią, odzwierciedlając wahania stanu septycznego [Tyler], [Clarke], [Allen]. Klasyczne są urojenia: „wydaje mu się, że jest podwójny”, jego ciało jest rozrzucone po łóżku i próbuje pozbierać jego części lub ktoś jeszcze znajduje się w łóżku — wszystkie te obrazy odzwierciedlają głęboką dezintegrację organizmu [Hering], [Allen]. Mimo osłabienia odczuwa przymus poruszania się — łóżko wydaje się zbyt twarde, musi często zmieniać pozycję; niepokój ruchowy łagodnieje pod wpływem ruchu, inaczej niż niespokojne ruchy w obrazie Arsenicum, które nie przynoszą ulgi [Hering], [Nash], [Clarke]. Może być żartobliwy, dowcipkujący lub nadmiernie ożywiony w rozmowie (pozorna siła), po czym mamrocze, mając suchy język i trupi zapach oddechu; odpowiada prawidłowo, po czym zaczyna mówić od rzeczy — charakterystyczna cecha Pyrogen, wspólna ze stanami durowymi z głębokim osłabieniem (por. osłupienie w obrazie Baptisia) [Tyler], [Clarke]. Lęk skupia się na tym, że serce bije zbyt szybko lub nieprawidłowo; osobliwe wyraźne odczuwanie pracy serca towarzyszy rozbieżności między tętnem a temperaturą [Clarke], [Boericke]. Mogą pojawić się podejrzliwość i lęk przed otruciem, a jednak chory często żartuje niestosownie do sytuacji — jest to chorobliwe ożywienie mózgu w stanie septycznym [Allen], [Tyler]. Spoczynek nasila cierpienie psychiczne; świeże powietrze i ruch na krótko go uspokajają (Modalności) [Clarke]. Gdy rozpoczyna się odpływ wydzieliny (odchodów połogowych, ropy), powraca jasność umysłu wraz z ustępowaniem odoru — wydzielanie jako zawór bezpieczeństwa to stały motyw obrazu Pyrogen [Clarke], [Boger]. Nocą chory ma wrażenie, że w pokoju czuć trupi zapach; nie znosi cuchnącego powietrza, błaga o otwarcie okien — znamienny instynktowny sprzeciw wobec zgnilizny [Clarke], [Hering].

W głowie pulsuje przy każdym uderzeniu serca; tętnienie odczuwane jest w skroniach i potylicy, niekiedy przy zimnych kończynach i gorącej głowie — rozbieżność reakcji naczyniowych w stanie septycznym [Clarke], [Boericke]. Ból głowy jest rozpierający, łagodnieje pod wpływem ruchu i zmiany pozycji, nasila się podczas leżenia bez ruchu; chory przewraca się z boku na bok, ponieważ łóżko wydaje się zbyt twarde [Hering], [Nash]. Twarz zaczerwieniona, sina lub o zaostrzonych rysach, z ciemnymi obwódkami pod oczami; trupi zapach oddechu razi nawet samego chorego (motyw odoru) [Allen], [Clarke]. Pot na czole cuchnący, zimny lub lepki; chłodne powietrze przynosi ulgę [Clarke]. Wysiłek umysłowy nasila pulsowanie; długie mówienie wywołuje falę osłabienia [Tyler]. Gdy występuje krwawienie z nosa (nieczęsto), ból głowy łagodnieje, lecz osłabienie narasta — klasyczny paradoks związany z utratą płynów [Clarke].

Oczy błyszczące w pobudzeniu lub matowe w zapaści; przekrwienie spojówek; źrenice rozszerzone w zmiennym stopniu (zmienność stanu toksycznego) [Allen], [Clarke]. W stanach septycznych może wystąpić wylew podspojówkowy z uczuciem piasku pod powiekami; podczas skoków gorączki obraz faluje; światłowstręt jest łagodny [Boericke]. W dusznych pomieszczeniach w pobliżu oczodołów wyczuwalne są cuchnące wyziewy (woń padliny) [Clarke].

Brzęczenie w uszach przy szybkim tętnie; przytępienie słuchu podczas osłupienia; dźwięki drażnią w stanie pobudzenia; chory woli ciszę i świeże powietrze [Clarke], [Tyler].

Cuchnący zapach zdaje się przenikać z wnętrza; katar, jeśli występuje, jest cuchnący; strupy lekko krwawią (nieżyt septyczny) [Clarke], [Allen]. Nocą nadmierna wrażliwość węchu na odór (hiperosmia w odniesieniu do cuchnących woni) [Tyler].

Twarz zaczerwieniona lub blada z sinawym odcieniem; wyraz twarzy na przemian nadmiernie ożywiony i pusty; wargi suche, popękane; po wysunięciu języka widoczna jest jego lśniąca, czerwona, pobrużdżona powierzchnia, jak po oparzeniu [Allen], [Boericke]. Żuchwa drży podczas majaczenia [Tyler].

Język stanowi objaw charakterystyczny: suchy, czerwony, błyszczący, o szklistej powierzchni, popękany jak po oparzeniu, niekiedy brunatny pośrodku, z czerwonymi brzegami; trupi zapach oddechu; jama ustna wyschnięta, lecz pragnienie może być kapryśne [Allen], [Boericke], [Clarke]. Mowa szybka, żartobliwa, potem przechodząca w mamrotanie; zęby przywierają do suchego języka; smak jak z owrzodzenia [Allen]. Ślina lepka i cuchnąca; dziąsła obolałe, lekko krwawiące (septyczny stan tkanek miąższowych) [Clarke].

Zęby bolesne przy dotyku; zgrzytanie zębami podczas snu z mamrotaniem; zębodoły tkliwe po zakażeniu septycznym pochodzenia zębowego, z cuchnącym zapachem — Pyrogen często usuwa raczej ogólny stan septycznego zamroczenia niż zmianę miejscową [Allen], [Clarke].

Gardziel sucha, piekąco obolała, lśniąca; cuchnące wyziewy; połykanie bolesne raczej z powodu obolałości niż ostrego zapalenia; poprawa po małych łykach ciepłego płynu w fazie dreszczy, lecz pogorszenie pod wpływem każdego zimnego przeciągu w fazie gorąca [Clarke], [Boericke]. Septyczna angina z cuchnącą wydzieliną; nie z tak obfitymi błonami jak w obrazach leków wężowych, lecz gnilna [Hering], [Clarke].

Nudności od zapachów; niechęć do jedzenia; wymioty brunatną, cuchnącą treścią w ciężkiej sepsie [Allen], [Clarke]. Żołądek obolały, jak po potłuczeniu; pragnienie może skłaniać do picia małymi łykami w fazie gorąca, natomiast w fazie dreszczy występuje brak pragnienia (zmienność) [Boericke]. Wzdęcie gazowe, cuchnące odbijania; ruch może na krótko łagodzić uczucie ucisku [Clarke].

Brzuch bębniczo wzdęty, wrażliwy; obolałość powłok brzusznych; przelewanie z cuchnącymi gazami; ból w obrębie krezki jak po potłuczeniu (motyw zbyt twardego łóżka) [Hering], [Clarke]. Skłonność do septycznego zapalenia otrzewnej po operacjach — Pyrogen przy obecności odoru i rozbieżności między tętnem a temperaturą [Clarke], [Boger].

Mocz skąpy i bardzo cuchnący; intensywnie zabarwiony; niekiedy bezmocz podczas gorączki; pieczenie mniej wyraźne niż odór; poprawa, gdy zwiększa się ilość oddawanego moczu (zasada poprawy przez odpływ) [Allen], [Clarke].

Dwa klasyczne przeciwstawne obrazy: (1) Zaparcie z niedowładem odbytnicy — ciągłe parcie, uczucie, jakby odbytnica była pełna małych kulek, a jednak nic nie wychodzi albo oddawane są duże, twarde, czarne stolce z głębokim wyczerpaniem; (2) Cuchnąca, brunatna, wodnista biegunka o trupim zapachu i poprawa po obfitym, cuchnącym stolcu [Allen], [Clarke], [Boericke]. Guzki krwawnicze mogą być gorące, obolałe i cuchnące [Hering].

Sporadycznie przytaczane są przypadki septycznego zapalenia gruczołu krokowego lub cuchnącej wydzieliny z cewki moczowej; potencja płciowa zanika w stanach toksycznych; ból jąder jak po potłuczeniu po powikłaniach durowych [Clarke].

Sepsa połogowa: cuchnące odchody połogowe, ciemne, wodniste, z tkliwością macicy, opóźnionym zwijaniem się macicy, lękiem, szybką czynnością serca przy umiarkowanej temperaturze lub odwrotnie; powraca jasność umysłu w miarę odpływu odchodów połogowych; rozstrzygający jest niepokój ruchowy z uczuciem, że łóżko jest zbyt twarde [Clarke], [Tyler]. Septyczne stany po poronieniu reagują podobnie [Hering]. Miesiączka zahamowana przez wychłodzenie lub zakażenie; jej powrót łagodzi uczucie ucisku (Modalności) [Clarke].

Oddech wzdychający, nieregularny; duszność przy najmniejszym wysiłku; cuchnący oddech; domaga się przewietrzenia (prosi o otwarcie okien) [Clarke], [Tyler].

Główna sfera objawów: rozbieżność między tętnem a temperaturą — tętno nadmiernie przyspieszone (120–140+) przy jedynie umiarkowanej gorączce lub tętno nieprawidłowo wolne przy wysokiej temperaturze; kołatanie serca, pulsowanie w głowie i kończynach; serce osłabione, a zarazem nadpobudliwe [Boericke], [Clarke], [Tyler]. Należy tu również niepokój ruchowy > ruch — chory porusza się, aby złagodzić dolegliwości serca i całego ciała [Nash].

Ucisk, kłujące bóle, cuchnąca plwocina, jeśli występuje; cuchnący oddech; kołatanie serca ze świadomością nieprawidłowości tętna; poprawa w pozycji z podparciem tułowia i na świeżym powietrzu; pogorszenie w dusznym pomieszczeniu [Clarke], [Boericke]. Kaszel suchy w fazie gorąca, bardziej wilgotny i z cuchnącą plwociną, gdy zaczyna się odkrztuszanie (poprawa dzięki odpływowi wydzieliny) [Clarke].

Ból jak od potłuczenia wskutek leżenia; musi stale zmieniać pozycję; bolesność okolicy krzyżowo-lędźwiowej; uczucie ciężkości karku z pulsowaniem [Hering], [Nash].

Niepokój ruchowy kończyn; nie może pozostawać w bezruchu — poprawa podczas ruchu; ból, uczucie potłuczenia, pulsowanie; sine paznokcie w zapaści; cuchnący pot na stopach i pod pachami [Hering], [Clarke].

Gorąca, sucha w fazie gorąca; później pot o odrażającym zapachu; czyraki gromadne, czyraki, zapalenie tkanki łącznej z cuchnącą wonią; odleżyny u osób wyniszczonych; owrzodzenia, których stan poprawia się, gdy wydzielina zaczyna swobodnie odpływać [Hering], [Clarke], [Boericke].

Sen jest przerywany przez niepokój ruchowy: łóżko wydaje się zbyt twarde, co zmusza do ciągłego przewracania się; każda nowa pozycja przynosi minutę ulgi, po czym ból powraca — chory musi się ruszać, inaczej oszaleje (podobnie jak w Rhus, lecz w stanie septycznym i z cuchnącą wonią) [Hering], [Nash], [Clarke]. Odrażające sny o zwłokach, zakażeniu lub przebywaniu w dwóch miejscach naraz odzwierciedlają majaczeniowe poczucie podwojenia własnej osoby; chory może śmiać się i paplać, a potem mamrotać i drzemać [Allen], [Tyler]. Po północy cuchnąca woń wydaje się silniejsza; chory błaga o świeże powietrze; występuje pot o odrażającym zapachu, który jednak nie przynosi ulgi, chyba że nastąpi swobodne wydalanie lub odpływ wydzielin (moczu, odchodów połogowych, stolca) [Clarke], [Boericke]. Język przywiera do podniebienia; pragnienie może budzić chorego, który pije małymi łykami; serce wali, a tętno jest zbyt szybkie w stosunku do nasilenia gorąca (lub paradoksalnie zbyt wolne) [Allen], [Boericke]. Nawet gdy sen przychodzi, jest płytki, z nagłymi zrywami, drganiami mięśni i poczuciem, że ktoś jest w łóżku — to klasyczne dla Pyrogen urojenie [Hering]. Rano występują skrajne wyczerpanie i obolałość, nasilone, jeśli chory długo leżał w jednym miejscu (modalności: pogorszenie w spoczynku) [Clarke]. W noce, gdy ropień dojrzewa do przebicia i opróżnia się, sen wyraźnie się poprawia — w obrazie Pyrogen odpływ wydzielin działa uspokajająco [Clarke], [Boger]. Dzieci z septycznym zapaleniem ucha lub powikłaniem po grypie są niespokojne ruchowo, paplają, potem jęczą i zrzucają kopniakami okrycie, ponieważ łóżko sprawia im ból; kilka chłodnych powiewów w pokoju może je uspokoić (instynktowna potrzeba świeżego powietrza) [Tyler].

Sny o zmarłych, brudzie, szpitalach, przebywaniu w dwóch miejscach naraz, zbieraniu rozrzuconych kończyn; budzenie się z odczuciem cuchnącej woni i niespokojnym przewracaniem się aż do zmiany pozycji [Hering], [Allen], [Tyler].

Typ adynamiczny, septyczny. Dreszcze z obolałością i uczuciem, że łóżko jest zbyt twarde; gorąco z przyspieszonym lub nieprawidłowym tętnem; pot o odrażającym zapachu, często nieprzynoszący ulgi, chyba że otwiera drogę odpływu [Hering], [Clarke], [Boericke]. Objawem znamiennym jest rozbieżność między temperaturą a tętnem; serce bije zbyt szybko w stosunku do gorąca albo zbyt wolno mimo niego [Clarke], [Tyler].

Dreszcze: wstrząsające; chory musi się poruszać, by złagodzić obolałość; szuka ciepłego łóżka, lecz nie znosi leżenia bez ruchu [Hering]. Gorąco: suche, palące; język lśniący, jakby oparzony; pulsowanie; gadatliwość [Allen], [Tyler]. Pot: cuchnący, plami bieliznę, tłusty; może przynosić ulgę, gdy przywraca swobodny odpływ, w przeciwnym razie pozostawia osłabienie [Clarke], [Boericke].

Niechęć do jedzenia; nudności wywoływane zapachami; pragnienie zmienne — chory chce pić małymi łykami, głównie z powodu suchości języka; ciepłe napoje mogą przynosić ulgę podczas dreszczy, lecz pogarszają stan w fazie gorąca [Allen], [Clarke], [Boericke].

Pyrogen przedstawia obraz sepsy: wszechobecny odór, adynamię, majaczenie toksyczne, bóle jak po stłuczeniu, niepokój ruchowy łagodzony przez ruch, a przede wszystkim niewspółmierność tętna do temperatury, która zdradza posocznicę [Hering], [Clarke], [Boericke], [Tyler]. Łóżko wydaje się zbyt twarde — to określenie ujmuje charakterystyczną bolesność mięśni i nerwów, zmuszającą do ciągłej zmiany pozycji (porównaj Arnica/Rhus; w obrazie Pyrogen dochodzą odór i nieprawidłowości tętna) [Hering], [Nash]. Organizm domaga się swobodnego odpływu wydzielin i wydalania: gdy odchody połogowe, ropa, mocz lub stolec mogą swobodnie odpływać lub być wydalane, wraca jasność umysłu, tętno się stabilizuje i powraca sen; zahamowanie tych procesów prowadzi do niebezpiecznego pogorszenia stanu chorego [Clarke], [Boger]. Chory instynktownie potrzebuje świeżego powietrza, wietrzenia i ruchu; ciepłe, duszne pomieszczenia nasilają objawy (w odróżnieniu od gorąca z zamroczeniem w obrazie Baptisia) [Clarke], [Tyler]. Język — suchy, czerwony, lśniący, popękany — oraz trupi zapach z ust są wskazówkami przy badaniu chorego; podobnie gadatliwa wesołość przechodząca w mamrotanie [Allen], [Tyler]. Należy różnicować z Baptisia (osłupienie, zamroczenie jak w upojeniu, bez wyraźnej niewspółmierności tętna do temperatury), Arsenicum (pełen udręki niepokój ruchowy, który w istocie nie wykazuje > pod wpływem ruchu, palące bóle, silne pragnienie gorących napojów pitych małymi łykami), Rhus tox (> pod wpływem ruchu, lecz bez septycznego odoru i nieprawidłowości tętna), Carbo veg (zapaść z objawami duszenia się, potrzeba wachlowania; mniej majaczeniowej wesołości), Crotalus (krwotoki z czarną, niekrzepnącą krwią i żółtaczka, a nie sam obraz sepsy), Echinacea (wchłanianie materiału septycznego, lecz raczej jako lek pomocniczy) oraz ponownie z Baptisia, gdzie występuje „wrażenie, że łóżko jest porozrzucane”, w przeciwieństwie do występującego u Pyrogen „wrażenia, że samemu jest się podwojonym i porozrzucanym” [Clarke], [Boger], [Boericke], [Tyler], [Nash].

• Baptisia — Głębokie zamroczenie, brudne naloty na zębach i wargach, odrażający zapach; chory sądzi, że ciało jest w kawałkach, lecz rozbieżność między tętnem a temperaturą jest mniej wyraźna. Pyrog.: naprzemienność gadatliwości i mamrotania, nieprawidłowe tętno, niepokój ruchowy > ruch [Clarke], [Tyler].
• Arsenicum — Silny niepokój ruchowy z lękiem, piekące bóle, pragnienie gorących napojów pitych małymi łykami; < po północy; możliwy fetor, lecz ruch nie łagodzi niepokoju. Pyrog.: > ruch, lśniący język, rozbieżność tętna i temperatury [Boericke], [Nash].
• Rhus toxicodendron — > przy pierwszym ruchu, ból po przeciążeniu lub narażeniu na wpływy atmosferyczne; niewielki fetor, brak nieprawidłowości tętna. Pyrog.: septyczny fetor, łóżko zbyt twarde, rozbieżność tętna i temperatury [Boger].
• Carbo vegetabilis — Głód powietrza, zapaść, pragnienie wachlowania; odrażający zapach, lecz mniej nasilone majaczenie i brak szczególnej rozbieżności między tętnem a temperaturą. Pyrog., gdy dominują majaczenie + ta rozbieżność [Clarke], [Boericke].
• Crotalus horridus — Krwawienie czarną, niekrzepnącą krwią, żółtaczka, prawostronne objawy gardła. Pyrog. ma obraz czysto septyczny, z nieprawidłowym tętnem i poprawą pod wpływem ruchu [Clarke].
• Echinacea — Wchłanianie materiału septycznego, powinowactwo do układu limfatycznego; częściej lek pomocniczy; brak charakterystycznych dla Pyrogen objawów: łóżko zbyt twarde i rozbieżność tętna i temperatury [Tyler].
• Lachesis — Gadatliwość nasilająca się po śnie, lewostronność, nietolerancja ciasnej odzieży; obraz krwotoczny lub septyczny, lecz bez charakterystycznej rozbieżności tętna i temperatury. Pyrog. cechują potrzeba swobodnego odpływu wydzielin i odczucie, że łóżko jest zbyt twarde [Kent], [Clarke].
• Sulphur — Odrażające zapachy, gorąco, pieczenie podeszew; drażliwość z filozofowaniem; nie jest podstawowym lekiem w posocznicy; brak rozbieżności tętna i temperatury [Kent].
• Bryonia — Pogorszenie pod wpływem ruchu; suche zapalenie błon surowiczych; język biały lub brązowy, nie lśniący i czerwony; chory woli leżeć nieruchomo (przeciwnie niż w Pyrogen) [Nash].
• Phosphorus — Krwawienia, pieczenie, pragnienie zimnych napojów; lęk przed samotnością; krew jasnoczerwona; brak odczucia, że łóżko jest zbyt twarde, i rozbieżności tętna i temperatury [Clarke].
• Tarentula — Gwałtowny niepokój ruchowy i błazeńskie zachowania; mniej fetoru, obraz nie jest zasadniczo septyczny; poprawa pod wpływem muzyki (nie w Pyrogen) [Tyler].
• Staphisagria — Stan septyczny po ranach ciętych, drażliwość; brak nieprawidłowego tętna i odczucia, że łóżko jest zbyt twarde [Clarke].
• Mercurius — Fetor ze ślinotokiem, nocne poty; < ciepło i zimno, lecz bez poprawy > ruch ani rozbieżności tętna i temperatury [Boger], [Boericke].
• Hepar sulph. — Wrażliwość towarzysząca ropieniu, zmarzliwość, drażliwość; cuchnące wydzieliny, lecz pragnienie ciepła i znaczna bolesność przy dotyku; brak rozbieżności tętna i temperatury [Clarke].
• China — Zapaść wskutek utraty płynów; wzdęcie gazowe; bez septycznego majaczenia; przydatna po Pyrogen, gdy utrzymuje się osłabienie [Nash].
• Bacillinum/Influenzinum — Zapobieganie sepsie po grypie lub leki pomocnicze; brak charakterystycznej rozbieżności tętna i temperatury; Pyrogen przy w pełni rozwiniętym obrazie septycznym [Tyler].

• Leki komplementarne: Baptisia (wczesne septyczne osłupienie), Arnica (pourazowa bolesność przy leżeniu jako warstwa obrazu), China (rekonwalescencja po septycznym wyczerpaniu), Carbo-veg. (faza zapaści z objawami duszenia się), Echinacea (pomocniczo w antyseptyce tkanek), Rhus-t. (niepokój ruchowy związany z mięśniami i więzadłami, bez sepsy), Sulphur (tendencja do przewlekłego przebiegu po przełomie septycznym) [Clarke], [Boericke], [Nash], [Tyler], [Boger].
• Dobrze działa po: Baptisia w stanach durowych, gdy dołączają się fetor i rozbieżność tętna i temperatury; Arsenicum, gdy lęk ustępuje, pozostawiając niepokój ruchowy > ruch; Hepar, gdy septyczny odrażający zapach utrzymuje się po ustąpieniu skrajnej wrażliwości [Clarke], [Tyler].
• Po nim dobrze działają: China przy osłabieniu po sepsie; Sulphur dla dopełnienia reaktywności; Carbo-veg., jeśli po przełomie dominuje głód powietrza; Merc./Hepar, gdy ropienie lokalizuje się po ustąpieniu septycznego zamroczenia [Nash], [Boericke], [Clarke].
• Pokrewne nozody: Bacillinum, Influenzinum (podłoże poinfekcyjne), Psorinum (odrażający fetor ze zmarzliwością; brak rozbieżności tętna i temperatury) [Tyler], [Clarke].
• Antidota/uwagi: Wietrzenie, swobodny odpływ wydzielin, ciepło podczas dreszczy, chłód podczas gorąca; unikać hamowania wydzielin; Pyrogen często „zmienia bieg przypadku”, gdy współistnieją gnilny charakter objawów + rozbieżność tętna i temperatury + odczucie zbyt twardego łóżka [Clarke], [Tyler].
• Leki niezgodne: Brak ustalonych; unikać mechanicznego naprzemiennego stosowania z Baptisia/Rhus, chyba że uzasadnia to zmiana objawów [Kent], [Clarke].

• Posocznica / sepsa połogowa — lek charakterystyczny dla gorączek adynamicznych z szybkim, drobnym tętnem, cuchnącymi wydzielinami i głębokim wyczerpaniem niewspółmiernym do temperatury [Hering], [Clarke].
• Stany durowe — niepokój ruchowy, rzucanie się, niemożność dłuższego leżenia w jednej pozycji; splątanie myśli, majaczenie z wielomównością; uczucie obolałości i potłuczenia całego ciała [Allen], [Boericke].
• Niewspółmierność tętna do temperatury — tętno nieprawidłowo szybkie w stosunku do temperatury; objaw charakterystyczny, ukierunkowujący wybór leku w gorączkach septycznych [Clarke].
• Cuchnące wydzieliny — ropa, odchody połogowe lub pot o zapachu padliny; stolec i mocz o odrażającej woni [Hering].
• Obolałość od leżenia — chory nigdzie nie może znaleźć wygodnego miejsca; części ciała, na których leży, są obolałe jak po potłuczeniu; niepokój ruchowy nasila się nocą [Kent].
• Infekcyjne zapalenie wsierdzia — opisywano skuteczność w septycznych powikłaniach dotyczących wsierdzia, z gorączką, potami i cuchnącymi wydzielinami [Clarke].
• Grypa i gorączki w przebiegu ropienia — przewlekające się przypadki z cuchnącą wonią, bólami kości i septycznym wyglądem cery; przydatny, gdy zawodzą dobrze dobrane leki [Boericke].
• Modalności — pogorszenie pod wpływem ruchu i zimna; poprawa pod wpływem ciepła i przy ciągłym ruchu (ruch wynikający z niepokoju przynosi niewielką ulgę) [Hering].
• Wskazówki dotyczące potencji — w gorączkach septycznych zwykle stosowany w wysokich potencjach (30C, 200C, 1M); powtarzanie dawek zależne od odpowiedzi klinicznej [Kent].

Cenne obserwacje z opisów przypadków

• Posocznica połogowa — U kobiety wystąpiły cuchnące odchody połogowe, szybkie tętno (140) i temperatura wynosząca zaledwie 101°F, z głębokim wyczerpaniem. Pyrogen. 200C podawany co dwie godziny przyniósł szybki powrót do zdrowia [Clarke].
• Dur brzuszny — Niespokojny pacjent rzucał się i nie mógł spokojnie leżeć; stolec i pot miały odrażającą woń. Pyrogen. 1M przyniósł ulgę w ciągu 24 godzin [Allen].
• Infekcyjne zapalenie wsierdzia — Opisano przypadek septycznego zapalenia wsierdzia z naprzemiennymi dreszczami i potami, cuchnącym oddechem oraz szybkim tętnem. Pyrogen. 200C doprowadził do stopniowego powrotu do zdrowia [Hughes].
• Zakażenie rany ze stanem septycznym — U mężczyzny z głęboką raną nogi pojawiły się cuchnąca woń, niewysoka gorączka oraz drobne, szybkie tętno. Pyrogen. 30C podawany co cztery godziny doprowadził do ustąpienia stanu septycznego [Boericke].
• Obolałość od leżenia z gorączką — Obłożnie chory pacjent czuł się jak potłuczony i nie mógł spoczywać w jednym miejscu; występowały cuchnące poty i majaczenie z wielomównością. Pyrogen. 200C w ciągu kilku dni umożliwił spokojniejszy odpoczynek i obniżył gorączkę [Kent].

Umysł

• Urojenie, że jest podwójny; sądzi, że części jego ciała są porozrzucane i trzeba je zebrać.
• Wielomówność, szybka mowa, następnie mamrotanie; odpowiada, po czym myśli znów się plączą.
• Niepokój ruchowy z poprawą pod wpływem ruchu.
• Pragnie świeżego powietrza; nie znosi pokoju z cuchnącym powietrzem.
• Żartobliwość w majaczeniu; chorobliwa wesołość, po której następuje zapaść.
• Sądzi, że ktoś leży z nim w łóżku.

Głowa / Twarz / Jama ustna

• Pulsowanie w głowie przy każdym uderzeniu serca; rozsadzający ból głowy łagodniejący przy zmianie pozycji.
• Łóżko wydaje się zbyt twarde — musi się poruszać, by znaleźć miękkie miejsce.
• Język suchy, czerwony, lśniący, popękany jak po oparzeniu.
• Trupi zapach oddechu; cuchnąca woń z ust.
• Zimny pot na czole, cuchnący.
• Twarz ciemnawa lub zaczerwieniona, z ciemnymi obwódkami wokół oczu.

Gardło / Żołądek / Brzuch

• Gardziel lśniąca, sucha, cuchnący oddech.
• Nudności od zapachów; wymiociny brunatne, cuchnące w sepsie.
• Bębniste wzdęcie brzucha z bolesnością powłok.
• Poprawa, gdy wydalenie treści (wymioty/stolec) przynosi ulgę.
• Niechęć do jedzenia; pragnienie zmienne.
• Tkliwość brzucha w sepsie pooperacyjnej.

Odbytnica / Stolec

• Zaparcie z niedowładem odbytnicy; uczucie małych kulek, lecz bez oddania stolca.
• Duży, twardy, czarny stolec z głębokim wyczerpaniem.
• Biegunka wodnista, brunatna, cuchnąca; ulga po oddaniu stolca.
• Cuchnące gazy; bolesność odbytu.
• Guzki krwawnicze gorące, bolesne, cuchnące.
• Septyczne stolce durowe.

Układ moczowy / Narządy płciowe

• Mocz skąpy, bardzo cuchnący; niekiedy zahamowanie wydzielania moczu w gorączce.
• Pieczenie mniej nasilone niż cuchnąca woń; ulga, gdy zwiększa się ilość oddawanego moczu.
• Odchody połogowe cuchnące, wodniste, ciemne; tkliwość macicy.
• Opóźnione zwijanie się macicy z komponentą septyczną.
• Zatrzymanie miesiączki podczas sepsy; jej powrót przynosi ulgę.
• Wyczerpanie po oddaniu moczu w gorączce.

Klatka piersiowa / Serce / Oddychanie

• Niewspółmierność tętna do temperatury: tętno zbyt szybkie w stosunku do stopnia gorączki lub zbyt wolne przy wysokiej temperaturze.
• Kołatanie serca z wyraźnym odczuwaniem jego uderzeń; pulsowanie w klatce piersiowej.
• Ucisk, krótki oddech; pragnie otwartych okien.
• Kaszel z cuchnącą odkrztuszaną wydzieliną.
• Poprawa w pozycji półsiedzącej z podparciem, na świeżym powietrzu.
• Pulsowanie odczuwane w całym ciele.

Skóra / Tkanki miękkie

• Czyraki gromadne, zapalenie tkanki łącznej, ropień z cuchnącą wonią.
• Odleżyny w stanach wyniszczenia.
• Owrzodzenia poprawiają się, gdy wydzielina swobodnie odpływa.
• Pot cuchnący, tłusty.
• Gorąca, sucha skóra w fazie gorąca.
• Oddzielanie się martwiczych tkanek; rany septyczne.

Objawy ogólne / Modalności

• Łóżko wydaje się zbyt twarde; musi zmieniać pozycję.
• Niepokój ruchowy > ruch.
• Pogorszenie: nocą, w ciepłych, dusznych pomieszczeniach, przy zahamowaniu wydzielin, w spoczynku, pod wpływem dotyku/wstrząsu.
• Poprawa: na świeżym powietrzu, pod wpływem ruchu, przy odpływie wydzielin, pod wpływem ciepła podczas dreszczy, przy ochładzaniu w fazie gorąca.
• Wszędzie cuchnąca woń — stolec, mocz, pot, oddech.
• Adynamiczne wyczerpanie z majaczeniem toksycznym.

Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–91): stany septyczne, niewspółmierność tętna do temperatury, łóżko wydaje się zbyt twarde, niepokój ruchowy łagodniejący pod wpływem ruchu.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): próby lekowe; urojenia (podwójna postać, porozrzucane części ciała); lśniący, popękany język; cuchnące wydaliny.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): sepsa połogowa/chirurgiczna; zasada zapewnienia odpływu wydzielin; wietrzenie; modalności.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — cuchnąca woń, nieprawidłowość tętna, łóżko zbyt twarde, niepokój ruchowy > ruch, sepsa połogowa.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): zapaść septyczna; modalności (świeże powietrze, ruch); relacje między lekami (Baptisia, China, Carbo-veg.).
Tyler, M. L. — Homeopathic Drug Pictures (XX w.): wyrazisty obraz chorego — żartobliwość w majaczeniu, szybka mowa, następnie mamrotanie, przypadki połogowe.
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): cenne obserwacje kliniczne — niepokój ruchowy łagodniejący pod wpływem ruchu; rekonwalescencja po sepsie z zastosowaniem China.
Hughes, R. — A Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1895): uzasadnienie stosowania nozody; analogie septyczne; pobudliwość serca.
Kent, J. T. — Lectures on Homeopathic Materia Medica (1905): kontekst miazmatyczny; porównania (Lachesis, Sulphur, Arsenicum).
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): różnicowanie z Baptisia, Arsenicum, Rhus, Carbo-veg.; cechy majaczenia septycznego.
Dunham, C. — Homoeopathy, the Science of Therapeutics (1877): postępowanie w gorączkach adynamicznych; rola reakcji organizmu i dróg odpływu.
Hale, E. M. — New Remedies (koniec XIX w.): preparaty z materiału septycznego; wskazania kliniczne w gorączkach adynamicznych i ropieniu.
Boger–Boenninghausen — Characteristics and Repertory (początek XX w.): potwierdzenia repertoryjne — nieprawidłowości tętna, cuchnące wydaliny, łóżko wydaje się zbyt twarde.
Tyler (eseje) — Puerperal Sepsis Cases: przełomowe momenty po zastosowaniu Pyrogen, z odpływem odchodów połogowych.