• Kręgosłup szyjny i kark — kręcz szyi; głowa odciągnięta w prawo; uczucie, jakby kręgi szyjne były „zwichnięte”; każda próba obrócenia głowy ponownie wywołuje skurcz (zob. Głowa/Plecy/Kończyny) [Hering], [Clarke], [Allen].

• Krtań i tchawica — chrypka, podrażnienie krupowe, bolesność krtani, szorstki kaszel; głos załamuje się podczas mówienia (zob. Gardło/Oddychanie) [Boericke], [Farrington].

• Płuca i opłucna — kłucia w przebiegu zapalenia płuc z zajęciem opłucnej; „gorąca klatka piersiowa przy zimnych kończynach”; odczucie lodowatego zimna wewnątrz klatki piersiowej (zob. Klatka piersiowa/Oddychanie) [Clarke], [Boericke].

• Oś mózgowo-rdzeniowa — toczenie głową, skłonność do wygięcia ciała w łuk ku tyłowi, zawroty głowy z odciąganiem jej do tyłu; dreszcze pełznące w górę kręgosłupa (zob. Głowa/Plecy/Gorączka) [Hering], [Allen].

• Obręcz barkowa — reumatyczne, ciągnące bóle od karku ku barkom i w dół ramion, zwłaszcza po prawej stronie; pogorszenie przy ruchu (zob. Plecy/Kończyny) [Boger], [Clarke].

• Nerwy obwodowe — pasma bólu nerwobólowego: twarz → szyja → ramię; osłabienie z drętwieniem po skurczu (zob. Twarz/Kończyny) [Allen].

• Równowaga naczynioruchowa — ograniczony rumieniec policzków przy zimnych dłoniach i stopach; gorąco głowy z wewnętrznym chłodem w klatce piersiowej (zob. Twarz/Dreszcze–Gorąco) [Clarke], [Boericke].

• Kierunek — z góry → w dół (głowa/kark → barki/ramiona) oraz od środka → ku obwodowi (gorąco klatki piersiowej → zimne kończyny); stłumienie potów lub nieżytu kieruje dolegliwości do wewnątrz, ku szyi i klatce piersiowej (zob. Objawy ogólne) [Hering], [Boger].

• Ciepło: ciepłe okrycie szyi i klatki piersiowej; ciepłe pomieszczenie uspokaja skurcz i zmniejsza uczucie otarcia w krtani [Boericke], [Clarke].

• Całkowity bezruch: leżenie na plecach z wysoko podpartą głową; unikanie wszelkiego obracania głowy (kręcz szyi, zaburzenia oddychania pochodzenia sercowego) [Hering], [Allen].

• Stabilne podparcie: bandażowanie lub stały ucisk karku i barków; podtrzymywanie głowy ręką (krótki opis przypadku kręczu szyi) [Clarke].

• Delikatne rozcieranie lub ogrzewanie okolicy łopatek i nadgarstków przy zstępowaniu dolegliwości reumatycznych (kark → bark → nadgarstek) [Boger].

• Popijanie ciepłych napojów małymi łykami przy chrypce i łaskotaniu wywołującym kaszel krupowy; inhalacja parowa (w postaciach bezbłoniastych) [Farrington].

• Sucha, ustalona pogoda; unikanie przeciągów; równomiernie ogrzane pomieszczenie [Clarke], [Boger].

• Po obfitym, ciepłym pocie (ustępuje napięcie związane z burzą) [Boger].

• Cichy, zaciemniony pokój przy zawrotach głowy i toczeniu głową [Allen].

• Siedzenie z podparciem przy kłuciach w zapaleniu płuc z zajęciem opłucnej (mniejsze tarcie opłucnej) [Clarke].

• Ruch — zwłaszcza obracanie głowy, unoszenie jej z poduszki, poruszanie barkami i ramionami; uczucie „zwichnięcia” szyi [Hering], [Allen].

• Zimne powietrze, wilgoć, mgła i zmiana pogody; przed burzą (wrażliwość na pogodę podobna jak w obrazie Ericaceae) [Clarke], [Boger].

• Przeciąg na szyję; odkrywanie klatki piersiowej; przemoczenie; wychłodzenie po spoceniu [Clarke], [Boericke].

• Noc i wczesny ranek; po przebudzeniu głowa jest unieruchomiona w skręcie na jedną stronę; po północy kaszel staje się bardziej szorstki [Allen], [Boericke].

• Mówienie, czytanie na głos; używanie głosu (bolesność krtani, chrypka) [Farrington].

• Schylanie się lub próba szybkiego wyprostowania; wstrząsy podczas jazdy powozem; schodzenie w dół (wywołuje bóle promieniujące ku barkom) [Hering].

• Stłumienie wykwitów skórnych lub kataru; zahamowanie pocenia — nasilają się objawy reumatyczne i objawy ze strony klatki piersiowej [Hering], [Boger].

• Leżenie na prawym boku przy kłuciu opłucnowym; niskie ułożenie głowy (duszność typu ortopnoe) [Clarke].

• Nagłe różnice temperatur — wyjście z gorącego pomieszczenia na zimne powietrze; zimne napoje przy podrażnieniu krtani [Clarke], [Farrington].

Drażliwość związana z ograniczeniem ruchomości głowy i szyi; nadwrażliwość na najmniejszą próbę ruchu biernego, zgodna z wcześniej odnotowaną modalnością: pogorszeniem przy obracaniu głowy [Hering], [Clarke]. Niepokój skupia się nie na abstrakcyjnym lęku, lecz na oczekiwaniu bólu — chory obawia się każdego ruchu, który mógłby „wyrwać szyję”, i nakazuje opiekunom nie dotykać poduszki (Umysł ↔ Głowa/Plecy). Podczas napadów dolegliwości w klatce piersiowej jest niespokojny, ma czerwone policzki i błyszczące oczy, a jednak dłonie pozostają zimne i prosi o przykrycie — ta sprzeczność naczynioruchowa często naprowadza na Lachn. (Umysł ↔ Twarz/Dreszcze–Gorąco) [Clarke]. Dzieci są marudne, odrzucają głowę do tyłu lub nią toczą i płaczą, gdy szyja nie jest dostatecznie podparta; ulga dzięki stabilnemu podparciu uspokaja je psychicznie. Na początku dolegliwości krupowych rozdrażnienie przeplata się z otępieniem i ciężkim odurzeniem, jeśli głowa długo pozostaje w jednym ułożeniu; ustąpienie łaskotania w krtani poprawia nastrój (Umysł ↔ Gardło). Chory ma sprecyzowane wymagania co do warunków w pokoju — chce stale ciepłego powietrza, bez przeciągów; zmiana pogody zapowiada „złą noc”, co odpowiada pogorszeniu zależnemu od pogody. Zawroty głowy rozpraszają uwagę; czytanie nasila ciężkość głowy i zrywania mięśni szyi. Po skurczu chory jest spokojny, lecz znużony, z poczuciem pustki i „wyczerpania”. Krótki opis przypadku: chłopiec po zaziębieniu siedział wyprostowany, z zaczerwienioną twarzą i zimnymi dłońmi, odmawiając poruszenia głową; po Lachn. sztywność zmniejszyła się, a drażliwość ustąpiła i pozwolił pielęgniarce poprawić szalik [Clinical], [Clarke].

Głowa wydaje się zbyt ciężka, by ją utrzymać; najmniejszy wysiłek, by ją unieść, wywołuje toczenie głową lub odrzuca ją w prawo; chory musi chwytać się za włosy lub podpierać brodę [Hering], [Allen]. Ból, jakby kręgi szyjne były zwichnięte; głowa jest odciągnięta na jedną stronę (najczęściej w prawo) i nie można jej wyprostować; każda próba wywołuje przeszywający ból od kręgu szczytowego ku łopatce (Głowa ↔ Plecy/Kończyny). Uczucie ciasnej obręczy wokół głowy z gorącem ciemienia i rumieńcem policzków przy zimnych dłoniach i stopach — „gorąco na zewnątrz głowy, lodowato w klatce piersiowej”, co łączy objawy głowy z przeciwstawnymi odczuciami w klatce piersiowej (Głowa ↔ Klatka piersiowa/Dreszcze–Gorąco) [Clarke]. Zawroty głowy przy wstawaniu, z nudnościami; obracanie się w łóżku ponownie je wywołuje; ulgę przynosi leżenie w całkowitym bezruchu z głową ułożoną wysoko (powtórzenie modalności). Potylica i kark bolesne jak po stłuczeniu lub skręceniu; poduszki wydają się zbyt twarde. Przed burzą pełznący dreszcz wstępuje wzdłuż kręgosłupa ku potylicy, a głowa zaczyna się toczyć — sygnał ostrzegawczy podobny jak w obrazie Ericaceæ [Boger].

Oczy błyszczące, nadmiernie lśniące podczas gorąca w klatce piersiowej; źrenice nie są trwale rozszerzone, lecz napięte; spojrzenie w górę lub na bok wywołuje skurcz szyi (Oczy ↔ Plecy) [Clarke]. Ćmiący ból nad oczodołami z uczuciem ciężaru oczu; czytanie lub światło nasila gorąco głowy i zrywania mięśni szyi; powieki drżą przy próbie ustabilizowania spojrzenia [Allen]. Przy obracaniu głowy widzenie chwilowo się zamazuje; stabilizuje się po jej podparciu. U osób z dolegliwościami reumatycznymi ból strzelający od łuku nadoczodołowego do przyczepu mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego w okolicy skroniowej wskazuje na powiązanie wzdłuż przebiegu nerwu (Oczy ↔ Głowa/Szyja).

Zimne powietrze działające na uszy ponownie wywołuje bóle szyi; tępy ból okolicy wyrostka sutkowatego towarzyszy sztywności karku (Uszy ↔ Plecy) [Clarke]. Nagłe dźwięki przestrają i wywołują szarpnięcie głowy w prawo; po skurczu przez kilka minut słuch wydaje się przytłumiony. Nieżyt ucha nie jest objawem centralnym; w tym obrazie istotny jest nerwoból odruchowy.

Katar przy zmiennej pogodzie, z suchym łaskotaniem w krtani bardziej nasilonym niż wyciek z nosa; nos chłodny w dotyku przy zaczerwienionej twarzy, co ilustruje przeciwstawność powierzchni i wnętrza [Clarke]. Kichnięcie może wywołać szarpnięcie głowy na bok; chory uczy się je powstrzymywać, nasilając dolegliwości w klatce piersiowej (Nos ↔ Gardło/Klatka piersiowa).

Na twarzy często widoczny jest ograniczony rumieniec policzków z błyszczącymi oczami podczas gorąca w klatce piersiowej, przy zimnych kończynach (Twarz ↔ Klatka piersiowa/Dreszcze–Gorąco) [Clarke], [Boericke]. Wyraz twarzy lękliwy z powodu oczekiwania bólu przy ruchu; szczęki zaciśnięte, by unieruchomić kark. Po skurczu twarz blednie, a na górnej wardze pojawia się zimny pot; ciepło powraca przy zachowaniu bezruchu. W niektórych przypadkach występuje pasmo bólu nerwobólowego od prawej okolicy jarzmowej ku uchu i w dół wzdłuż mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego (Twarz ↔ Uszy/Plecy).

Suchość w ustach z gorącym oddechem przy uczuciu lodowatego zimna wewnątrz klatki piersiowej; język często suchy na brzegach, blady pośrodku [Clarke]. Mówienie nasila chrypkę i wywołuje szarpnięcia szyi; chory odpowiada zdawkowo, by ograniczyć drgania (Jama ustna ↔ Gardło/Plecy). Smak przytępiony; umiarkowane pragnienie, chęć picia ciepłych napojów małymi łykami przy łaskotaniu w krtani.

Brak szczególnej skłonności do próchnicy; mogą jednak występować przeszywające bóle nerwobólowe od prawych górnych zębów trzonowych ku uchu i wzdłuż mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, z szarpnięciem głowy w prawo; stały ucisk dłonią na policzek przynosi ulgę (Zęby ↔ Twarz/Plecy) [Allen].

Uczucie otarcia i ból krtani; chrypka z załamywaniem się głosu przy najmniejszym jego użyciu; krtań wrażliwa na dotyk i przeciąg; chęć ciepłego owinięcia gardła (oś objawów gardła) [Farrington], [Boericke]. Pojawia się element krupowy: suchy, szorstki, szczekający kaszel nocą, nasilający się przy zmianie pogody, łagodzony przez ciepłe powietrze o stałej temperaturze i ciepłe napoje — odpowiada to wcześniej wymienionym czynnikom łagodzącym objawy (ciepło, para). Połykanie wstrząsa karkiem i ponownie wywołuje uczucie „zwichniętej szyi”; chory ostrożnie pije małymi łykami.

Zawroty głowy z nudnościami przy unoszeniu głowy; uczucie zapadania w nadbrzuszu równocześnie z chłodem w klatce piersiowej i gorącem głowy (Żołądek ↔ Klatka piersiowa/Głowa) [Allen], [Clarke]. Apetyt osłabiony podczas burz; ciepłe jedzenie łagodzi ogólne uczucie chłodu, choć nie miejscowe gorąco głowy. Wymioty są rzadkie; jeśli występują w krupie, na chwilę uspokajają kaszel.

Niewielkie bóle kolkowe; brzuch chłodny w dotyku przy uczuciu lodowatego zimna wewnątrz klatki piersiowej; utrzymuje się rozbieżność odczuć między powierzchnią a wnętrzem (Brzuch ↔ Dreszcze–Gorąco) [Clarke]. Niepokój powoduje ściskanie w nadbrzuszu podczas szarpnięć głowy; wzdęcia nie są wyraźne.

Skąpy mocz w ostrych stanach skurczowych; oddawanie moczu staje się obfitsze pod wpływem ciepła i spokoju; osad bez cech charakterystycznych (Układ moczowy ↔ Objawy ogólne). Na początku dolegliwości w klatce piersiowej przebiegających z gorączką mocz jest ciemny; po wystąpieniu potów następuje ulga.

Zaparcie wskutek całkowitego bezruchu — chory obawia się ruchu niezbędnego do oddania stolca; po spokojnym wypróżnieniu sztywność szyi na chwilę się zmniejsza (Odbytnica ↔ Plecy). Biegunka nie jest objawem charakterystycznym.

Sfera seksualna pozostaje nieaktywna w stanach ostrych; polucje mało prawdopodobne. Narażenie miednicy na zimny wiatr może zapoczątkować ciągnący nerwoból ku pachwinie z towarzyszącym szarpnięciem szyi — wzorzec odruchowy (Męskie narządy płciowe ↔ Plecy).

U niektórych kobiet sztywność szyi i kaszel nasilają się w okresie miesiączki; gorąco w klatce piersiowej przy zimnych kończynach nasila bolesne miesiączkowanie (Żeńskie narządy płciowe ↔ Klatka piersiowa/Dreszcze–Gorąco) [Clarke]. Chrypka krtaniowa po zaziębieniu w okresie miesiączki stanowi drobną wskazówkę kliniczną.

Krótki, szorstki oddech; bolesność krtani; głos cichy; szczekający kaszel nocą i przy zmianie pogody; poprawa przy stałym cieple, pogorszenie w przeciągu (Oddychanie ↔ Gardło/Modalności) [Farrington], [Boericke]. Chory odczuwa oddech jako zimny wewnątrz, choć twarz jest gorąca; wdech wstrząsa karkiem, jeśli głowa nie jest podparta.

Kołatanie serca przy najmniejszej próbie uniesienia głowy; tętno może być szybkie przy gorącu na powierzchni ciała, lecz wewnątrz klatki piersiowej odczuwane jest lodowate zimno; ta sprzeczność niepokoi chorego (Serce ↔ Klatka piersiowa/Głowa) [Clarke]. Niepokój w okolicy przedsercowej z potrzebą pozostawania w całkowitym bezruchu; nietolerancja ciasnego ubrania wokół szyi i klatki piersiowej. Brak charakterystycznego obrazu wad zastawkowych; na początku dolegliwości obraz leku ma charakter czynnościowy, nerwowo-naczyniowy.

Kluczowy obszar obrazu leku. Odczucie lodowatego zimna wewnątrz klatki piersiowej, podczas gdy skóra klatki piersiowej i twarzy może być paląco gorąca; ograniczony rumieniec policzków; zimne dłonie i stopy — przeciwstawność o znaczeniu diagnostycznym (Klatka piersiowa ↔ Twarz/Dreszcze–Gorąco) [Clarke], [Boericke]. Kłucia przeszywające płuca, zwłaszcza przy ruchu lub mówieniu; nagłe kłucia opłucnowe z potrzebą siedzenia z podparciem i niechęcią do leżenia na prawym boku. Ucisk z chrypką; kaszel suchy, krupowy, nasilający się nocą i przy zmianie pogody; ciepłe, wilgotne powietrze łagodzi dolegliwości. Zanim rozwiną się objawy w klatce piersiowej, pełznący dreszcz wędruje w górę pleców (Klatka piersiowa ↔ Plecy).

Główny obszar obrazu leku, obok głowy. Szyja sztywna jak deska; głowa odciągnięta w prawo; ból, jakby kręgi szyjne były zwichnięte; chory podtrzymuje głowę obiema rękami i zabrania poruszania poduszką (oś objawów pleców) [Hering], [Clarke]. Pełznące dreszcze w górę pleców zwiastują burze i napady dolegliwości w klatce piersiowej; gorąco głowy narasta, podczas gdy w piersiowym odcinku kręgosłupa odczuwane jest zimno. Bolą przyczepy mięśniowe w okolicy łopatek; częstym ogniskiem dolegliwości jest prawy mięsień czworoboczny; ciepło i stabilne podparcie przynoszą ulgę; ruch lub przeciąg ponownie wywołuje ból.

Zstępowanie dolegliwości reumatycznych od karku ku barkom, ramionom i nadgarstkom; przewaga prawej strony; bóle ciągnące, kłujące, nasilane przez ruch, łagodzone przez ciepło i delikatne rozcieranie [Boger]. Dłonie są zimne, podczas gdy głowa i twarz są gorące; palce drżą podczas szarpnięć głowy; chwyt pozostaje słaby, dopóki nie powróci spokój. Kolana i stawy skokowe bolą po zaziębieniu, lecz obrzęk dużych stawów nie jest wyraźny — obraz leku koncentruje się na tkance włóknistej i mięśniach szyi oraz barków.

Uczucie gorąca na powierzchni głowy i klatki piersiowej przy zimnych kończynach; poza tym skóra sucha; pot pojawia się późno i przynosi ulgę, gdy jest ciepły i obfity (Skóra ↔ Dreszcze–Gorąco) [Clarke], [Boericke]. Wykwity nie są charakterystyczne; częsta jest gęsia skórka podczas dreszczy biegnących w dół pleców.

Nie może zasnąć z powodu toczenia głową; każda próba obrócenia się wywołuje ponownie ból; w końcu zasypia na plecach, z głową wysoko ułożoną i podpartą, co odpowiada opisanej już poprawie [Hering], [Allen]. Pierwszy sen po północy przerywają kaszel krupowy i uczucie otarcia w krtani; dziecko wzdryga się, chwyta za szyję, po czym uspokaja się, jeśli zostanie ciepło otulone, a głowa dobrze podparta. Rano po przebudzeniu głowa znów pozostaje unieruchomiona w skręcie w prawo.

Sny o upadaniu do tyłu; o wietrze i nadciągających burzach; o niemożności obrócenia głowy; sny ustępują wraz ze zmniejszaniem się sztywności szyi (Sny ↔ Plecy/Objawy ogólne). Dzieciom śni się, że się duszą, i wołają z płaczem, by poprawić im szalik — wskazuje to na powiązanie krtani i szyi.

Gorączka z gorącą głową i ograniczonymi rumieńcami na policzkach, a zarazem zimnymi dłońmi i stopami; umiarkowane pragnienie, z chęcią picia ciepłych napojów małymi łykami; kaszel suchy; tętno może być małe lub szybkie, zależnie od ciepłoty powierzchni ciała; gorączka opada wraz z pojawieniem się ciepłego potu, jeśli nie ma przeciągów [Clarke], [Boericke].

Dreszcze zaczynają się w plecach i wstępują ku potylicy; gorąco obejmuje twarz i owłosioną skórę głowy; wewnątrz klatki piersiowej odczuwany jest lodowaty chłód (biegunowość Dreszcze/Gorąco) [Boger], [Clarke]. Pot pojawia się późno; jest ciepły i przynosi ulgę, zwłaszcza gdy szyja i klatka piersiowa są otulone, a temperatura w pokoju jest stała. Każdy przeciąg podczas pocenia się wywołuje ponownie skurcz szyi.

Pragnie ciepłych napojów przy uczuciu otarcia w krtani; zimne napoje paradoksalnie nasilają uczucie „lodowatego zimna wewnątrz” klatki piersiowej i wywołują ponownie kaszel (Pokarmy ↔ Gardło/Klatka piersiowa) [Farrington]. Apetyt mały; niechęć do odsłaniania klatki piersiowej podczas posiłków; ciepłe zupy przynoszą ulgę.

Obraz Lachnanthes skupia się wokół trzech osi: (1) Szyjno-kręgosłupowej: „jak gdyby kręgi szyjne były zwichnięte”, głowa ściągnięta w prawo, toczenie głową, sztywna szyja; pogorszenie przy ruchu i obracaniu się, poprawa przy mocnym podparciu, w cieple i spoczynku [Hering], [Clarke]. (2) Krtaniowo-płucnej: chrypka, nocny kaszel krupowy, kłujące bóle towarzyszące zapaleniu płuc i opłucnej; pogorszenie przy zmianie pogody i w przeciągach, poprawa w ciepłym powietrzu o stałej temperaturze oraz po ciepłych napojach pitych małymi łykami [Farrington], [Boericke]. (3) Biegunowości naczynioruchowej: gorąca głowa i twarz z ograniczonymi rumieńcami na policzkach, podczas gdy dłonie i stopy są zimne, a w klatce piersiowej występuje subiektywne uczucie lodowatego zimna (rozdźwięk powierzchnia ↔ wnętrze) [Clarke]. Kierunek przebiegu objawów jest z góry w dół (kark → barki → nadgarstki) oraz od środka na zewnątrz (gorąco klatki piersiowej ↔ zimne kończyny). Meteorotropizm podobny do opisywanego u Ericaceæ (pogorszenie przed burzą i przy zmianach pogody) oraz wyraźne ściągnięcie szyi w prawo nadają temu obrazowi niepowtarzalny charakter. Porównaj Rhus-t. (sztywność szyi, lecz poprawa w ruchu), Cimicifuga (objawy szyi i reumatyczne dolegliwości kręgosłupa z przygnębieniem, słabsze ściągnięcie w prawo), Gelsemium (ciężkość i osłabienie bez kręczu szyi ani biegunowości gorąca głowa–zimne kończyny), Spongia (kaszel krupowy bez skurczu karku), Causticum (kręcz szyi ze ściąganiem, lecz z wyraźniejszym komponentem porażennym i słabszym krupowym) oraz Kalmia (bóle zstępujące z bradykardią, inna biegunowość) [Boger], [Clarke], [Farrington], [Kent]. Postępowanie musi odpowiadać obrazowi leku: unieruchomić i podeprzeć głowę, utrzymywać ciepło w pokoju i chronić przed przeciągami, pozwolić na ciepłe napoje i parę wodną oraz oczekiwać ciepłego potu zwiastującego ustępowanie objawów.

Etiologia / Zespół objawów szyi i klatki piersiowej związany ze zmianą pogody

• Rhododendron: bóle neuralgiczno-reumatyczne związane z burzą, lecz bez kręczu szyi z głową ściągniętą w prawo i bez „lodowatego zimna w klatce piersiowej przy gorącej głowie”. [Clarke], [Boger].

• Gelsemium: uczucie ciężkości, otępienie, senność; szyja raczej osłabiona niż unieruchomiona skurczem; brak komponentu krupowego i biegunowości gorąca głowa–zimne kończyny. [Kent], [Clarke].

• Cimicifuga (Actaea r.): reumatyczne dolegliwości kręgosłupa i szyi, przygnębienie, powiązanie z objawami macicznymi; ściągnięcie głowy w prawo mniej stałe; bardziej bóle mięśniowe niż uczucie zwichnięcia. [Farrington].

Kręcz szyi / Kręgosłup szyjny

• Causticum: ściąganie szyi z przykurczem, lecz z wyraźniejszym komponentem porażennym; brodawki skórne, uczucie otarcia; kaszel mniej krupowy. Lachn. ma bardziej ostry, spastyczny obraz z dreszczami wstępującymi wzdłuż pleców. [Boger], [Clarke].

• Belladonna: gorąca głowa, zaczerwieniona twarz, pulsowanie; możliwe skurcze; jednak w Bell. występuje pogorszenie od wstrząsów i światła oraz majaczenie; szyja nie jest tak wyraźnie unieruchomiona w skręcie w prawo; wewnątrz klatki piersiowej nie ma lodowatego chłodu. [Kent], [Clarke].

• Bryonia: kłujące bóle opłucnowe i chęć leżenia bez ruchu, lecz skurcz obejmujący głowę i szyję oraz ściągnięcie głowy w prawo nie należą do obrazu Bry.; suchość i pragnienie są w Bry. silniejsze. [Farrington].

Krup / Chrypka

• Spongia: suchy, szczekający kaszel krtaniowy o brzmieniu przypominającym piłowanie; mniej nasilony skurcz szyi i biegunowość objawów klatki piersiowej; pragnienie ciepłych napojów podobnie jak w Lachn. [Farrington].

• Aconite: nagły krup z przestrachem i gorączką; brak obrazu z toczeniem głową i kręczem szyi. [Kent].

• Hepar: krup z silną wrażliwością na zimno i bolesnością dotykową; gęsta plwocina; brak charakterystycznego zestawienia gorącej głowy z lodowatym chłodem w klatce piersiowej. [Clarke].

Początek zapalenia płuc i opłucnej

• Phosphorus: pieczenie w klatce piersiowej, pragnienie zimnych napojów, krwioplucie; brak połączenia zimnych kończyn i gorącej głowy ze skurczem szyi, charakterystycznego dla Lachn. [Clarke].

• Kali-carb.: kłujące bóle w klatce piersiowej, pogorszenie o 3:00–4:00, kłucie w plecach sięgające łopatki; unieruchomienie szyi nie jest cechą charakterystyczną. [Boger].

Prawostronne dolegliwości reumatyczne szyi i barku

• Ferrum-phos.: początkowe zaczerwienienie zapalne; brak uczucia „zwichnięcia” w odcinku szyjnym i krupu. [Farrington].

• Kalmia: zstępujące bóle neuralgiczne z bradykardią; w Lachn. nie ma zwolnienia czynności serca, występuje natomiast biegunowość gorąca głowa–lodowaty chłód w klatce piersiowej. [Farrington], [Clarke].

• Lek komplementarny: Spongia — kaszel krupowy z uczuciem otarcia w krtani; w Lachn. dochodzą kręcz szyi i biegunowość gorąca głowa–lodowaty chłód w klatce piersiowej; Spong. może być podana później, by dopełnić działanie w zakresie objawów krtaniowych. [Farrington].

• Lek komplementarny: Bryonia — kłujące bóle opłucnowe zmuszające do spoczynku; Lachn., gdy na pierwszy plan wysuwają się skurcz szyi i wpływ zmiany pogody; Bry. dla zakończenia fazy surowiczej. [Farrington], [Boger].

• Lek komplementarny: Rhododendron — wspólny meteorotropizm; Rhod. przy neuralgii bez unieruchomienia szyi; Lachn., gdy szyja jest ściągnięta w prawo. [Clarke].

• Dobrze działa po: Aconite — przy nagłym początku dreszczy i krupu; Lachn., gdy ujawniają się toczenie głową i sztywność szyi. [Kent], [Boericke].

• Dobrze działa po: Ferrum-phos. — po początkowym zaczerwienieniu przekrwiennym w zapaleniu płuc i opłucnej, gdy pojawia się biegunowość z lodowatym chłodem w klatce piersiowej. [Farrington].

• Dobrze poprzedza: Hepar — jeśli po suchej fazie krupowej następuje ropna faza zapalenia krtani. [Clarke], [Boericke].

• Leki pokrewne — Gelsemium, Cimicifuga, Causticum, Bryonia, Spongia, Rhododendron, Belladonna, Kalmia, Phosphorus, Kali-carb. (zob. Różnicowanie). [Clarke], [Boger].

• Antidota — ciepło, stabilne podparcie głowy i szyi, ciepłe wilgotne powietrze; spośród leków Camphor może złagodzić nadmierną reakcję (obserwacja kliniczna). [Hering], [Clarke].

• Leki niezgodne — brak ustalonych; unikać naprzemiennego podawania z Belladonna w gorączkach ze skurczami, chyba że obraz psychiczny Bell. jest wyraźny. [Kent].

• Kręcz szyi (często ze ściągnięciem w prawo) po wychłodzeniu lub nadwyrężeniu — odczucie w obrębie głowy „jak gdyby kręgi były zwichnięte”, pogorszenie przy obracaniu, poprawa w cieple i przy podparciu. Krótkie serie częstych dawek 6C–30C, aż skurcz ustąpi. [Hering], [Clarke], [Boericke].

• Krupowe zapalenie krtani ze sztywnością karku — szczekający kaszel i bolesność krtani, pogorszenie przy zmianie pogody, poprawa w ciepłym wilgotnym powietrzu. Na początku podawanie co drugą godzinę, następnie wydłużanie odstępów w miarę pojawiania się potu. [Farrington], [Boericke].

• Kłujące bóle w zapaleniu płuc i opłucnej z biegunowością gorąca głowa / lodowaty chłód w klatce piersiowej — Bryonia może być podana później w fazie surowiczej zapalenia opłucnej, lecz Lachnanthes jest pierwszym wyborem, gdy szyja jest objęta wyraźną sztywnością. [Clarke], [Farrington].

• Prawostronne dolegliwości reumatyczne okolicy mięśnia czworobocznego i łopatki, zstępujące do nadgarstka po przewianiu szyi — miejscowe suche ciepło wraz z Lachnanthes przywracają ruchomość. [Boger].

• Warunki otoczenia i postępowanie — stałe ciepło, brak przeciągów owiewających kark, głowa wysoko podparta; te środki zewnętrzne wzmacniają działanie Lachnanthes. [Clarke].

Umysł

• Drażliwość – nasila się przy dotyku lub próbie podparcia głowy; lęk przed ruchem; chory pozostaje w bezruchu. [Hering], [Clarke]

• Lęk – przed spodziewanym bólem przy poruszaniu głową; „nie ruszaj poduszki”. [Clarke]

• Niepokój ruchowy – z czerwonymi policzkami i zimnymi dłońmi; przeciwstawne reakcje naczynioruchowe. [Clarke]

• Pogoda – jej zmiana pogarsza nastrój i nasila bóle; lęk przed nadchodzącą burzą. [Boger]

• Niechęć do przeciągów – duże wymagania co do warunków w pomieszczeniu. [Clarke]

• Pocieszanie – uspokaja, jeśli głowa jest stabilnie podparta; w przeciwnym razie wywołuje drażliwość. [Hering]

Głowa / Twarz

• Głowa – ściągnięta w prawo; nie można jej utrzymać prosto; kręcz szyi. [Hering], [Clarke]

• Kręgi szyjne – uczucie, jakby były zwichnięte; próba obrócenia głowy ponownie wywołuje ból. [Hering]

• Głowa – przetaczanie jej z boku na bok; konieczność chwytania się za włosy; pogorszenie przy unoszeniu głowy. [Allen]

• Twarz – wyraźnie odgraniczone zaczerwienienie policzków przy zimnych kończynach. [Clarke]

• Zawroty głowy – przy unoszeniu głowy lub obracaniu się w łóżku. [Allen]

• Gorąco – gorąca skóra głowy z uczuciem lodowatego zimna w klatce piersiowej. [Clarke]

Gardło / Krtań

• Chrypka – głos załamuje się podczas mówienia; krtań bolesna przy dotyku. [Farrington]

• Krup – suchy, szczekający kaszel; pogorszenie w nocy i przy zmianie pogody; poprawa w ciepłym, wilgotnym powietrzu. [Farrington], [Boericke]

• Krtań – uczucie otarcia z kaszlem; pogorszenie pod wpływem zimnego powietrza. [Clarke]

• Mówienie – nasila kaszel i skurcz mięśni szyi. [Allen]

• Gardło – potrzeba ciepłego otulenia szyi; pogorszenie pod wpływem przeciągu owiewającego szyję. [Clarke]

• Połykanie – wywołuje wstrząs odczuwany w karku; chory pije małymi łykami. [Hering]

Klatka piersiowa / Oddychanie

• Odczucie – lodowate zimno w klatce piersiowej przy gorącej twarzy. [Clarke], [Boericke]

• Kłucia – przeszywające płuca; pogorszenie przy ruchu i mówieniu; poprawa w pozycji z podparciem. [Clarke]

• Kaszel – szczekający, krupowy; pogorszenie w nocy i przy zmianie pogody; poprawa w stałym cieple. [Farrington]

• Oddech – krótki; pogorszenie pod wpływem przeciągu owiewającego klatkę piersiową. [Clarke]

• Pozycja – nie może leżeć na prawym boku; kłucie opłucnowe. [Clarke]

• Sprzeczność – uczucie zimna wewnątrz klatki piersiowej, mimo że skóra jest gorąca. [Clarke]

Plecy / Szyja

• Szyja – sztywna jak deska; niemożność obrócenia głowy; ruch ponownie wywołuje ból. [Hering]

• Dreszcz – pełznie w górę pleców przed burzą lub napadem. [Boger]

• Mięśnie – ból szyi jak przy skręceniu; potrzeba podparcia lub obandażowania. [Clarke]

• Łopatki – bóle prawego mięśnia czworobocznego i okolicy karkowej; poprawa pod wpływem ciepła. [Boger]

• Przeciąg – owiewanie szyi natychmiast nasila objawy. [Clarke]

• Głowa – trzeba ją podtrzymywać rękami. [Hering]

Kończyny

• Reumatyzm – bóle schodzące od szyi → przez bark → do nadgarstka (po prawej stronie). [Boger]

• Dłonie – zimne, podczas gdy głowa jest gorąca. [Clarke]

• Drżenie – dłoni podczas szarpnięć głową. [Allen]

• Stawy – bolą po wychłodzeniu; pogorszenie przy ruchu, poprawa pod wpływem ciepła. [Boericke]

• Osłabiony chwyt – po skurczu; poprawa pod wpływem ciepła i odpoczynku. [Clarke]

• Obolałość – nadgarstków i stawów skokowych po zmianie pogody. [Boger]

Gorączka / Dreszcze / Pot / Objawy ogólne

• Dreszcz – zaczyna się w plecach i wstępuje ku potylicy. [Boger]

• Gorąco – głowa i twarz gorące, kończyny zimne. [Clarke]

• Pot – ciepły, przynoszący ulgę; zahamowanie pocenia przez przeciąg nasila dolegliwości szyi i klatki piersiowej. [Hering]

• Modalności – pogorszenie przy ruchu, pod wpływem przeciągów i zmiany pogody; poprawa pod wpływem ciepła, odpoczynku i podparcia. [Clarke], [Boger]

• Prawostronność – ściąganie szyi i bóle barku. [Hering]

• Pogoda – pogorszenie przed burzą i podczas niej; objawy nasilają się i słabną wraz ze zmianami meteorologicznymi. [Clarke]

Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–1891): próby lekowe i obserwacje kliniczne — kręcz szyi (głowa ściągnięta w prawo), uczucie „zwichnięcia” w odcinku szyjnym, przetaczanie głowy z boku na bok, kaszel krupowy, modalności.
Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–1879): szczegóły prób lekowych — sztywność karku, zawroty głowy przy unoszeniu głowy, bolesność krtani, bóle reumatyczne szerzące się ku dołowi, dreszcz wstępujący wzdłuż pleców.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): pełny obraz — gorąca głowa przy lodowatym zimnie w klatce piersiowej, wyraźnie odgraniczone zaczerwienienie policzków, pogorszenie przy zmianie pogody, powiązanie dolegliwości klatki piersiowej i szyi; uwagi dotyczące trybu życia.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — kręcz szyi, krup, kłucia opłucnowo-płucne, poprawa pod wpływem ciepła; relacje między lekami.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): modalności — pogorszenie przy ruchu, pod wpływem przeciągów i burz; bóle reumatyczne schodzące od szyi; dreszcz wzdłuż kręgosłupa.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1890): leczenie dolegliwości krtani; porównania ze Spong., Bry., Bell.; postępowanie zależnie od stadium i warunków klimatycznych.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): zabarwienie miazmatyczne; porównania (Gels., Cimic., Caust.); zasady dotyczące ruchu i odpoczynku w dolegliwościach reumatycznych.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (koniec XIX w.): tło botaniczne i farmakologiczne Lachnanthes; tendencje do podrażnień i skurczów.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): krótkie uwagi — wskazówki dotyczące dolegliwości szyi i krupu; tryb życia.
Lippe, A. von — Keynotes and Characteristics (koniec XIX w.): objawy charakterystyczne decydujące o wyborze leku — głowa ściągnięta w prawo; gorąca głowa i zimne kończyny; dreszcz wstępujący wzdłuż pleców.
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (XX w.): obraz kliniczny — dziecko z kręczem szyi, krup ze sztywnością karku; różnicowanie.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (początek XX w.): postępowanie w krupie i zapaleniu opłucnej; ciepło, para i podparcie głowy jako środki wspomagające.