• Błony śluzowe nosa i zatok — gęsta, ciągnąca się, żółtozielona wydzielina; twarde złogi i czopy; czołowy ból głowy u nasady nosa; owrzodzenie lub perforacja przegrody nosa (zob. Nos/Głowa). [Hering], [Clarke], [Allen]
• Nosogardło i nozdrza tylne — spoiste masy spływające po tylnej ścianie gardła, odchrząkiwane w postaci nieprzezroczystych, elastycznych pasm; kakosmia; odruchy wymiotne (zob. Gardło). [Hering], [Boericke]
• Krtań i tchawica — wysięk krupowy lub błoniczy; chrypka; szczekający kaszel z przylegającą, spoistą plwociną „wyciągającą się w długie nitki” (zob. Gardło/Oddychanie). [Allen], [Hering], [Farrington]
• Oskrzela — przewlekłe zapalenie oskrzeli z ciągnącą się, lepką plwociną; pogorszenie zimą; astma z uczuciem ciężaru w żołądku, poprawa pod wpływem ciepła (zob. Klatka piersiowa/Oddychanie). [Clarke], [Boericke]
• Przewód pokarmowy — nieżyt żołądka, „kamień w żołądku”, wymioty ciągnącym się śluzem, biegunka z galaretowatym, ciągnącym się śluzem (zob. Żołądek/Odbytnica). [Allen], [Clarke]
• Skóra i owrzodzenia — okrągłe owrzodzenia jak wybite sztancą, o ostrych brzegach i żółtym dnie; powolne gojenie; charakterystyczne „dziury chromowe” (zob. Skóra). [Hughes], [Hering], [Clarke]
• Okostna i tkanki włókniste — wędrujące, zmieniające umiejscowienie dolegliwości reumatyczne w małych punktach; bóle pojawiają się i znikają nagle; naprzemienność z dolegliwościami żołądkowymi lub nieżytowymi (zob. Kończyny/Objawy ogólne). [Kent], [Boger]
• Oczy — zapalenie oczu z ciągnącą się, lepką wydzieliną; pryszczyki; okrągłe owrzodzenia rogówki, jak wybite sztancą (zob. Oczy). [Hering], [Clarke]
• Uszy — kleisty wyciek z ucha; nieżyt trąbki słuchowej ze spoistymi nitkami wydzieliny (zob. Uszy). [Clarke]
• Żeńskie narządy miednicy — gęste, ciągnące się, żółte upławy; nadżerka szyjki macicy z okrągłymi owrzodzeniami (zob. Narządy płciowe żeńskie). [Clarke], [Boericke]
• Wątroba i układ wrotny — niestrawność zastoinowa z obłożonym językiem „geograficznym”, pogorszenie po piwie; uczucie ciężaru po niewielkich ilościach pokarmu (zob. Żołądek). [Allen], [Clarke]
• Kierunek i naprzemienność — dolegliwości żołądkowe ↔ reumatyczne; skórne ↔ oddechowe; bóle umiejscowione w punktach wielkości monety (zob. Objawy ogólne). [Kent], [Clarke], [Boger]
• Czy mam kontynuować porządkowanie wszystkich wcześniejszych wykazów układów i powinowactwa (Iodum, Jaborandi, Jalapa, Jatropha, Justicia itd.) do tego samego przejrzystego formatu punktowego, aby cały zbiór materia medica był spójny?

• Ciepło ogólnie; ciepłe pomieszczenia; ciepłe okłady na twarz, klatkę piersiową i stawy (Głowa/Nos/Kończyny). [Boericke], [Clarke]

• Ucisk i ciasne bandażowanie — zwłaszcza przy bólu głowy w okolicy czołowej lub nadoczodołowej, ograniczonym do małego punktu (Głowa). [Hering], [Allen]

• Odpoczynek i pozostawanie w bezruchu podczas napadów dolegliwości żołądkowych lub reumatycznych (Żołądek/Kończyny). [Clarke]

• Wydalenie gęstych czopów lub ciągnącego się śluzu — „lepiej na zewnątrz niż wewnątrz”; ulga po odchrząknięciu lub oczyszczeniu tylnej części nosa i gardła (Nos/Gardło). [Hering], [Clarke]

• Gorące napoje i ciepłe pokarmy — łagodzą uczucie ciężaru w żołądku i rozluźniają ciągnący się śluz (Żołądek/Gardło). [Allen], [Farrington]

• Po wymiotach śluzem; po obfitym odkrztuszeniu (Żołądek/Klatka piersiowa). [Allen], [Boericke]

• Sucha pogoda; ciepły klimat bez dużych wahań temperatury (Objawy ogólne/Oddychanie). [Clarke], [Boger]

• Lekkie uniesienie do pozycji siedzącej i pochylenie się do przodu podczas kaszlu (Oddychanie). [Farrington]

• Łagodne działanie pary lub inhalacje — zmiękczają twarde złogi i zmniejszają błoniaste naloty w gardle (Gardło/Nos). [Hering]

• Odpoczynek późnym rankiem przy migrenie umiejscowionej w jednym punkcie (Głowa). [Allen]

• Po śnie, gdy wydzielina nieżytowa staje się luźniejsza (Klatka piersiowa/Nos). [Clarke]

• Natłuszczanie brzegów owrzodzeń i szczelin olejem lub tłuszczem (Skóra). [Hughes], [Clarke]

• Umiarkowana, systematyczna aktywność po ustąpieniu „ciężaru” (Objawy ogólne). [Kent]

• Zimna, wilgotna, przenikliwa pogoda; mgła; wiatry wschodnie — nasilenie dolegliwości zatok i klatki piersiowej (Nos/Oddychanie). [Clarke], [Boger]

• Otwarte powietrze i odkrywanie się; przejście z ciepłego pokoju do zimnego przeciągu (Objawy ogólne/Gardło). [Hering], [Boericke]

• Rano, zwłaszcza wcześnie: nudności żołądkowe, odchrząkiwanie czopów, kaszel; również nocą w stanach krupowych lub błoniczych (Żołądek/Gardło/Oddychanie). [Allen], [Hering]

• Ruch i wstrząsy podczas bólu głowy lub żołądka; schylanie się (Głowa/Żołądek). [Allen], [Clarke]

• Piwo i zimne napoje; kwaśne lub ciężkostrawne pokarmy; nawet po niewielkich ilościach — „kamień w żołądku” (Żołądek). [Allen], [Clarke]

• Wiosna i późna jesień — nawroty nieżytów i dolegliwości reumatycznych (Objawy ogólne). [Clarke]

• Zahamowanie wydzielania — gdy ustaje spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, nasilają się objawy w klatce piersiowej lub żołądku (Nos/Klatka piersiowa/Żołądek). [Hering], [Kent]

• Ciepło łóżka nasila świąd brzegów owrzodzeń, choć chory jest zmarzliwy — reakcja mieszana (Skóra). [Clarke]

• Od 2:00 do 5:00 przy napadach krupowych; ku południu przy bólach zatok (Oddychanie/Głowa). [Hering], [Allen]

• Dotykanie dna owrzodzenia; narażenie na drażniące związki chromu (Skóra/Nos). [Hughes]

• Naprzemienność — gdy ustępują objawy żołądkowe, pojawiają się wędrujące dolegliwości reumatyczne i odwrotnie (Objawy ogólne). [Kent], [Clarke]

• Przemieszczanie się bólu gardła z prawej strony na lewą lub z jednego punktu do drugiego (Gardło). [Clarke], [Boger]

• Wilgotne pomieszczenia, piwnice; mgła morska (Oddychanie). [Clarke]

• Po stłumieniu wykwitów skórnych (Skóra ↔ błony śluzowe) (Skóra/Objawy ogólne). [Hering]

Ciężkim stanom nieżytowym i żołądkowym towarzyszą spowolnienie psychiczne i poczucie przytłoczenia. Chory jest otępiały, obojętny i niezadowolony, a podczas bólu głowy umiejscowionego w jednym punkcie drażliwie reaguje na wszelkie zakłócenia spokoju — najmniejszy ruch zdaje się rozpraszać ognisko bólu i nasilać dolegliwość, co odpowiada odnotowanej już modalności: pogorszeniu pod wpływem ruchu [Clarke], [Allen]. Lęk dotyczy konkretnych zagrożeń związanych z niedrożnością: obawy przed zadławieniem, gdy gromadzą się gęste czopy, oraz przed uduszeniem podczas napadów krupowych. Na otwartym powietrzu obawa jednak narasta, ponieważ zimne powietrze zwiększa spoistość wydzieliny i uczucie ucisku (Umysł ↔ Gardło/Oddychanie) [Hering]. Dzieci są marudne i niechętnie pozwalają dotykać nosa lub gardła; odpychają rękę, jakby chroniły swój „bolesny punkt”, co w zachowaniu odzwierciedla charakterystyczne umiejscowienie dolegliwości. Podczas napadów żołądkowych dorośli są małomówni, skupieni na „kamieniu” w żołądku, niechętni rozmowie i ruchowi. Ulga po wymiotach lub wydaleniu czopa szybko zmienia nastrój — to kolejny przykład zależności stanu emocjonalnego od usunięcia zalegającej treści (Umysł ↔ Żołądek/Nos). Uporczywe wydłubywanie strupów w ozenie ma cechy przymusu i wywołuje krwawienie oraz pogłębianie owrzodzeń, uwydatniając syfilityczne piętno obrazu [Clarke], [Hering]. Osoby otyłe, o jasnej karnacji i wiotkich tkankach — zwłaszcza dzieci — bywają rozdrażnione w wilgotnych porach roku, a ożywiają się przy ciepłej, suchej pogodzie, co odzwierciedla modalności ogólne: poprawę pod wpływem ciepła i pogorszenie pod wpływem zimna i wilgoci [Boericke]. Niedobór snu spowodowany nocnym kaszlem prowadzi do apatii w ciągu dnia; drażliwość narasta w porach posiłków, gdy nawet niewielka ilość jedzenia ponownie wywołuje ciężar i nudności (Umysł ↔ Sen/Żołądek).

Ból głowy skupia się u nasady nosa i nad zatokami czołowymi; opisywany jest jako wiercący, uciskający lub kłujący w punkcie wielkości monety. Schylanie się i ruch nasilają go, a mocny ucisk lub ciasne obandażowanie przynoszą ulgę — są to te same precyzyjne modalności, które wymieniono wcześniej (Głowa ↔ Modalności) [Hering], [Allen], [Clarke]. Ból często przechodzi z jednej strony na drugą lub przeszywa od jednego małego punktu do drugiego; wydzielina kataralna jest gęsta, spoista i ciągnąca się, a ból głowy słabnie po usunięciu czopów (Głowa ↔ Nos) [Hering]. Wrażenie „hełmu” lub „ciężaru” odpowiada obrazowi zastoju w zatokach; najgorzej jest rano. Zimna, wilgotna pogoda i mgła wywołują napady, natomiast ciepło łagodzi i zmniejsza ból. Po ustąpieniu ucisku czołowego może pojawić się ból potylicy — charakterystyczna wędrówka dolegliwości. Jasne światło nasila objawy, lecz właściwy światłowstręt jest mniej wyraźny niż w obrazie Kali-c. lub Nat-m.; najważniejszą cechą pozostaje umiejscowienie w małym punkcie i poprawa pod wpływem ucisku. Krótki opis przypadku: urzędnik z nawracającym o 10:00 wiercącym bólem nad prawym łukiem nadoczodołowym, ustępującym jedynie pod wpływem ciasnej opaski i płukania nosa ciepłym roztworem soli; wydzielina gęsta, elastyczna. Kali-bi. usunęło okresowe nawroty [Clinical], [Clarke].

Zapalenie oczu z gęstą, ciągnącą się wydzieliną śluzowo-ropną sklejającą powieki; spojówki przekrwione; umiarkowany światłowstręt. Owrzodzenia rogówki są okrągłe, „jak wybite sztancą”, o ostrych brzegach i z niewielkim przymgleniem otoczenia — stanowią oczny odpowiednik owrzodzenia chromowego [Hering], [Clarke]. Z kącików oczu można wyciągać spoiste nitki wydzieliny; gryzące, drażniące łzy powodują otarcia naskórka policzków; rano powieki są wyraźnie sklejone. W pryszczykowym zapaleniu oczu u dzieci skrofulicznych napady nawracają przy wilgotnej pogodzie, a poprawa następuje w cieple (Oczy ↔ Objawy ogólne). Ból jest kłujący lub wiercący, umiejscowiony w małych punktach wokół oczodołu, co odpowiada zajęciu zatok; ucisk nad brwią łagodzi zarówno objawy oczne, jak i ból głowy (Oczy ↔ Głowa).

Kleisty, ciągnący się wyciek z ucha w przewlekłym nieżycie ucha środkowego; trąbka słuchowa zatkana lepkim śluzem. Trzaski przy przełykaniu mogą być słabo zaznaczone, ponieważ nitki wydzieliny są zbyt spoiste [Clarke], [Hering]. Ból ucha jest kłujący, stale umiejscowiony w małym punkcie; często występuje jednocześnie z bólem gardła lub zatok (Uszy ↔ Gardło/Nos). Słuch słabnie przy wilgotnej pogodzie, poprawia się w ciepłym, suchym pokoju — zgodnie z ogólnymi modalnościami.

Główny obszar powinowactwa: gęsta, ciągnąca się, żółtozielona wydzielina tworzy twarde złogi i elastyczne czopy; chory z trudem je odchrząkuje. Masy wydzieliny zwisają za nosem i trzeba je wyciągać w długich pasmach (główna oś objawów nosowych) [Hering], [Allen], [Clarke]. Uczucie suchości wewnątrz nosa ze strupami na powierzchniach pozbawionych nabłonka; odczuwany zapach jest odrażający (kakosmia). Przegroda nosa ulega owrzodzeniu aż do perforacji — „dziury chromowej” — o okrągłych, ostro odgraniczonych brzegach [Hughes], [Clarke]. Katar występuje naprzemiennie z objawami w klatce piersiowej lub żołądku; gdy odpływ wydzieliny z nosa zostaje zahamowany, powraca ból czoła lub uczucie ucisku w oskrzelach (Nos ↔ Głowa/Klatka piersiowa). Wiercący ból u nasady nosa; ucisk i ciepłe okłady przynoszą ulgę, zimne powietrze nasila dolegliwości. Wyraźna jest ozena z cuchnącym zapachem i krwawieniem przy wydłubywaniu strupów; najgorzej rano; częste nawroty wiosną i jesienią.

Twarz ociężała, ziemista, z sinawym zabarwieniem pod oczami w przewlekłych nieżytach; bolesność skrzydełek nosa; górna warga z otarciami naskórka od wydzieliny [Clarke]. Podczas napadów bólu czołowego wyraz twarzy jest otępiały i przytłoczony; przy niedrożności tylnej części nosa dziecko ma stale otwarte usta. W ciepłych pomieszczeniach policzki mogą czerwienić się z gorąca, podczas gdy nos pozostaje zimny i tkliwy — rozbieżność odczuwania temperatury częsta w nieżytach. Przy owrzodzeniach chromowych grzbiet nosa może być tkliwy; kichanie bolesne.

Język często „geograficzny”: na obłożonej powierzchni występują gładkie, czerwone pola pozbawione nabłonka, o ostro zaznaczonych granicach — miniaturowy odpowiednik wyglądu „jak po wybiciu sztancą” [Hering], [Clarke]. W jamie ustnej i na podniebieniu okrągłe owrzodzenia o wyraźnych brzegach, żółtym dnie i lepkim nalocie; ślina ciągnąca się; przy ozenie cuchnący oddech. Smak osłabiony lub gliniasty; pragnienie ciepłych napojów rozluźniających śluz odpowiada wykazowi czynników łagodzących objawy (Pokarmy & napoje).

Ból zębów ograniczony do jednego zęba lub bardzo małego obszaru, kłujący przy wilgotnym zimnie; poprawa pod wpływem ciepła i mocnego ucisku. Na dziąsłach okrągławe owrzodzenia o żółtym dnie (Zęby ↔ Skóra) [Hering], [Clarke]. Ból zębów często towarzyszy zaostrzeniom dolegliwości zatok; żucie nasila ból, gorące okłady przynoszą ulgę.

Gardziel czerwona, lśniąca i obrzęknięta, z przylegającym, spoistym wysiękiem; szare, ciągnące się błony błonicze lub krupowe oddzielają się strzępami. Próby ich usunięcia odsłaniają pozbawioną nabłonka, krwawiącą powierzchnię [Hering], [Allen], [Farrington]. Uczucie czopa lub lepkiego sznura w gardle; stałe odchrząkiwanie spoistych mas; dławienie się „lepkimi pasmami”. Bolesne punkty przemieszczają się z jednej strony na drugą albo pozostają w obszarze wielkości monety; ciepłe napoje i para łagodzą dolegliwości, natomiast zimne powietrze i zimne napoje je nasilają — zgodnie z wcześniej opisanymi modalnościami. Głos ochrypły, obniża się ku nocy przy wilgotnej pogodzie; śpiewacy tracą górny rejestr, gdy nitki wydzieliny przylegają do fałdów głosowych (Gardło ↔ Oddychanie).

Objaw naczelny: „kamień w żołądku” po niewielkich ilościach pokarmu; dolegliwości nieproporcjonalne do spożytej ilości; ciężar z nudnościami i wymiotami ciągnącym się śluzem oraz niestrawionym pokarmem [Allen], [Clarke]. Język geograficzny; apetyt zmienny; piwo i zimne napoje natychmiast nasilają objawy, gorące napoje przynoszą ulgę (Pokarmy & napoje). Objawy żołądkowe występują naprzemiennie z bólami reumatycznymi (Objawy ogólne). Gryzący ból w małym punkcie nadbrzusza; ucisk i ciepło łagodzą, ruch i schylanie się nasilają dolegliwości. Częste poranne nudności przy spływaniu gęstej wydzieliny po tylnej ścianie gardła; ulga po wymiotach lub po usunięciu mas z gardła (Żołądek ↔ Gardło/Nos).

Pełność i wzdęcie bębnicze po niewielkiej ilości pokarmu; tnące bóle kolkowe w małych punktach; skłonność do przekrwienia zastoinowego wątroby z błotnistym stolcem i obłożonym językiem (Brzuch ↔ Żołądek) [Clarke]. Naprzemiennie występuje biegunka z ciągnącym się, galaretowatym śluzem; bolesność wokół pępka. Zimna, wilgotna pogoda nasila poczucie dyskomfortu w brzuchu; ciepło i odpoczynek przynoszą ulgę.

Nitki śluzu w moczu w stanach nieżytowych; skąpy mocz podczas uczucia ucisku i ciężaru w żołądku; czerwony piasek mniej charakterystyczny niż w obrazie Lyc. (różnicowanie). Bolesne oddawanie moczu może wiązać się z miejscowym odczuciem — „jednym małym bolesnym punktem” — przy ujściu cewki moczowej [Clarke].

Stolce śluzowate, galaretowate, „podobne do sago”, z ciągnącym się śluzem — niekiedy z niewielką ilością mas kałowych; parcie może być nieznaczne w porównaniu z uczuciem ciężaru i nudnościami [Allen], [Hering]. Biegunka wcześnie rano z ciągnącym się śluzem; występuje naprzemiennie z zaparciem, gdy nieżyt zostaje stłumiony. Pieczenie odbytu na okrągławych obszarach; szczeliny o zaokrąglonych brzegach; świąd mniej nasilony niż bolesność.

Przewlekły wyciek z cewki moczowej z ciągliwymi, nitkowatymi pasmami; okrągłe owrzodzenia napletka lub żołędzi o ostro odgraniczonych brzegach [Hering]. Osłabienie popędu płciowego w okresach nasilonego nieżytu; polucje z gęstymi pasmami śluzu.

Upławy gęste, ciągliwe, żółte, przylegające; okrągłe nadżerki szyjki macicy o ostro odgraniczonych brzegach; bolesne miesiączkowanie z bólami ograniczonymi do małych obszarów — pobolewanie w okolicy krzyżowej na obszarze wielkości monety [Clarke], [Boericke]. Poranne nudności z ciągliwymi wymiocinami; poprawa po małych łykach ciepłego napoju. Po stłumieniu upławów zwiększa się lepkość wydzieliny oskrzelowej — naprzemienność objawów.

Krótki oddech z lepkim „klejem” w tchawicy; gwałtowne napady kaszlu służące oderwaniu nitkowatych pasm; duszność nasila się podczas mgły, w piwnicach, w zimnie i wilgoci; poprawa w ciepłym pomieszczeniu, przy popijaniu gorących napojów małymi łykami i pochylaniu się do przodu (Oddychanie ↔ Modalności) [Hering], [Farrington], [Boericke]. Krup i stany błonicze w nocy; chrypka w dzień. Astma występuje naprzemiennie z objawami żołądkowymi — w dniach, gdy dolegliwości żołądkowe ustępują, ucisk w klatce piersiowej jest mniejszy.

Kołatanie serca wtórne do trudności w oddychaniu lub uczucia ciężaru w żołądku; ucisk z niepokojem, bez głębokich zmian chorobowych w sercu; tętno pełne przy nieżytach z przekrwieniem, bardziej miękkie po odkrztuszeniu [Clarke]. Kłucie w okolicy koniuszka serca na obszarze wielkości monety przy wilgotnej pogodzie — nawiązanie do dolegliwości reumatycznych. Ciepło i odpoczynek przynoszą ulgę; przebywanie na świeżym powietrzu podczas mgły nasila objawy.

Zapalenie oskrzeli z lepką, ciągliwą plwociną, „wyciągającą się w długie nitki”; trudna do odkrztuszenia; ulga po wydaleniu jej części (główny motyw objawów ze strony klatki piersiowej) [Hering], [Allen], [Farrington]. Rzężenia mniej grubobańkowe niż u Ant-t.; ucisk nasila się w zimnie i wilgoci; poprawa pod wpływem ciepła i przy pochylaniu się do przodu. Ból za mostkiem ograniczony do małego miejsca; kaszel wywołujący rozdzierający ból w stałym punkcie; uczucie czopa poruszającego się wraz z oddechem. Zimowe nieżyty z uporczywie zalegającą, przylegającą plwociną; w krupie i błonicy oddzielają się strzępy błon, pozostawiając uczucie obnażenia i bolesności śluzówki (Klatka piersiowa ↔ Gardło).

Pobolewanie w okolicy szyjno-piersiowej ograniczone do małego miejsca, nasilające się przy wilgoci; ból w okolicy krzyżowej na obszarze wielkości monety; poprawa po gorących okładach i w spoczynku [Clarke], [Boger]. Sztywność między łopatkami, jakby były sklejone; ruch rozrywa „zrosty” — subiektywne odczucie przypominające lepkość śluzu charakterystyczną dla tego leku.

Wędrujące dolegliwości reumatyczne — bóle przenoszą się z jednego małego miejsca na inne; miejscowe bóle kłujące i świdrujące; pogorszenie w zimnie i wilgoci; poprawa pod wpływem ciepła i w spoczynku [Boger], [Kent]. Szczególnie zajęte są kolana i małe stawy; kaletki mogą wypełniać się lepkim płynem; uczucie napięcia ścięgien. Dolegliwości występują naprzemiennie z zaburzeniami żołądkowymi lub nosowymi (Kończyny ↔ Objawy ogólne).

Okrągłe owrzodzenia, jakby wycięte sztancą, o równych, ostrych brzegach i żółtym dnie; powolne ziarninowanie; toksykologicznym pierwowzorem są „dziury chromowe” u pracowników narażonych na chrom [Hughes], [Hering], [Clarke]. Wykwity z grubymi, miodowożółtymi, mocno przylegającymi strupami; pod nimi ostro odgraniczone owrzodzenie. Pęknięcia w kącikach ust i przy nozdrzach, ze szczelinami o zaokrąglonych brzegach. Świąd umiarkowany; wyraźna bolesność; pogorszenie w wilgotnym chłodzie; poprawa pod wpływem ciepła i natłuszczania.

Sen zakłócany przez wczesnoporanne odchrząkiwanie; dzieci budzą się, dławiąc się, ze świstem krtaniowym w przebiegu krupu; dorośli zrywają się z uczuciem czopa w gardle. Sny o duszeniu się lub wydłubywaniu czegoś z nosa albo ust (Sen ↔ Gardło/Nos) [Hering]. Senność w dzień po ciężkim, mglistym poranku; drzemka w ciepłym pomieszczeniu przynosi pewne odświeżenie.

Sny o dławieniu się, grubych linach, o byciu związanym lub unieruchomionym; o brudnych piwnicach i wilgotnych podziemiach — środowiskowe odzwierciedlenie modalności, czyli pogorszenia w wilgoci i zimnie [Clarke]. Opisywano sny przynoszące ulgę po skutecznym odkrztuszeniu lub wymiotach — psychiczny wymiar uwolnienia odpływu.

Gorączka nieżytowa w wilgotnych porach roku; przeważa marznięcie; niewielkiemu uczuciu gorąca towarzyszy uczucie pełności w głowie; pot pojawia się wraz z ulgą po odkrztuszeniu lub wydaleniu czopów [Clarke], [Allen]. Wieczorny wzrost temperatury z ciężkością w okolicy czołowej; niewielkie pragnienie, chyba że wynika z suchości w ustach; gorąco mniej piekące niż u Ars., bardziej związane z przekrwieniem.

Dreszcze podczas mgły lub w przeciągu; uczucie gorąca ograniczone do głowy i twarzy z uciskiem w zatokach; pot umiarkowany, przynoszący ulgę (Dreszcze ↔ Głowa/Nos) [Clarke]. Zimne powietrze wywołuje kaszel i ból nosa; ciepło zmiękcza wysięki. Nocne poty, gdy dolegliwości w klatce piersiowej się zmniejszają; stłumienie potu może zapoczątkować dolegliwości reumatyczne — naprzemienność.

Niechęć do piwa lub znaczne pogorszenie po piwie; zimne napoje i zimne potrawy szkodzą; ochota na ciepłe jedzenie i gorące napoje, które rozluźniają śluz i zmniejszają ciężkość w żołądku (Pokarmy ↔ Żołądek/Gardło) [Allen], [Clarke]. Mały apetyt; uczucie ciężaru po niewielkiej ilości jedzenia; brak wyraźnej ochoty na słodycze; poranne nudności na czczo wskutek śluzu spływającego po tylnej ścianie gardła.

Obraz Kali-bi. wyróżniają nitkowatość i punktowa lokalizacja: wydzieliny są ciągliwe, lepkie, przylegające jak klej i wyciągają się w długie nitki; bóle, owrzodzenia i przekrwienie ograniczają się do okrągłych obszarów wielkości monety, o równych brzegach, jakby wyciętych sztancą [Hering], [Clarke], [Allen]. Chory jest zmarzliwy; pogorszenie następuje pod wpływem zimna, wilgoci, mgły i wschodnich wiatrów, a poprawa pod wpływem ciepła, gorących napojów, ucisku i odpoczynku. Objawy skupiają się we wczesnych godzinach porannych (odchrząkiwanie, nudności), a stany krupowe występują w nocy. Usunięcie wydzieliny przynosi ulgę — po wydaleniu czopów lub odkrztuszeniu ciągliwego śluzu zmniejszają się dolegliwości głowy i klatki piersiowej oraz poprawia się nastrój (zasada „swobodnego odpływu”, powtarzająca się w działach Nos, Gardło, Klatka piersiowa i Żołądek). Charakterystyczna jest naprzemienność: dolegliwości żołądkowe i reumatyczne zastępują się wzajemnie; objawy nosowe i piersiowe występują na przemian; stłumienie objawów w jednej okolicy nasila je w innej — potwierdzając usytuowanie leku na styku miazmy sykotycznej i syfilitycznej [Kent], [Hering], [Clarke]. Porównaj Ant-t. (rzężenia, wyczerpanie, lecz plwocina nie jest tak ciągliwa); Kali-c. (bóle kłujące, godz. 3:00, ale bez ciągliwości i punktowej lokalizacji); Merc. (ślinotok, nieregularne owrzodzenia jamy ustnej, bez równo odgraniczonych brzegów); Hepar (ropa, niezwykle silna zmarzliwość, lecz wysięki mniej ciągliwe); Hydrastis (gęsta wydzielina nieżytowa, mniej wyraźne umiejscowienie); Cistus/Calc-s. w ozenie; oraz Lach./Phos. w chorobach z tworzeniem błon — żadnemu z nich nie odpowiada tak doskonałe połączenie „ciągliwości i okrągłego kształtu”, charakterystyczne dla Kali-bi. [Farrington], [Boericke], [Boger], [Kent].

Etiologia / Środowisko

• Dulcamara: zimno i wilgoć nasilają nieżyt; śluz rzadki, nieciągliwy; brak charakterystycznych owrzodzeń „jakby wyciętych sztancą”. [Clarke], [Farrington]

• Rhus-t.: dolegliwości reumatyczne pod wpływem zimna i wilgoci, poprawa w ruchu; u Kali-bi. poprawa w spoczynku, bardziej ciągliwa wydzielina nieżytowa. [Boger], [Kent]

Zapalenie zatok / Ból u nasady nosa

• Sticta: suchy, zatkany nos z uciskiem w okolicy czołowej; mniej czopów; u Kali-bi. twarde grudki wydzieliny i elastyczne nitki. [Clarke]

• Pulsatilla: niedrażniąca, żółtozielona wydzielina nieżytowa, płaczliwość, poprawa na świeżym powietrzu; u Kali-bi. wydzielina gęsta, ciągliwa, cuchnąca, pogorszenie na zimnym powietrzu. [Kent], [Clarke]

• Hydrastis: gęsta, ciągliwa wydzielina, ale bez bólów głowy ograniczonych do małych miejsc i owrzodzeń jakby wyciętych sztancą. [Farrington], [Clarke]

Błonica / Krup / Krtań

• Spongia: suchy, szczekający kaszel, poprawa po ciepłych napojach; brak ciągliwego wysięku; u Kali-bi. błony odrywające się strzępami i ciągliwe masy. [Boericke]

• Hepar: silna zmarzliwość, ropa i ropienie; wydzieliny nie są ciągliwe jak klej; wrażliwość na dotyk. [Hering], [Kent]

• Mercurius: ślinotok, cuchnący oddech, nierówne brzegi owrzodzeń; u Kali-bi. owrzodzenia okrągłe, o równych brzegach i żółtym dnie. [Clarke]

Zapalenie oskrzeli / Odkrztuszanie

• Antimonium tart.: grubobańkowe rzężenia, znaczna ospałość, sinica; u Kali-bi. mniejsze wyczerpanie, większa lepkość i nitkowatość wydzieliny. [Boger], [Boericke]

• Bryonia: suchy, bolesny kaszel, pogorszenie przy ruchu; plwocina nieciągliwa; Bry. pragnie całkowitego spoczynku, dominuje suchość. [Kent]

• Phosphorus: pieczenie w klatce piersiowej, krwioplucie, pragnienie zimnych napojów; plwocina nie jest szczególnie ciągliwa; Kali-bi. preferuje ciepło. [Farrington]

Objawy żołądkowe

• Nux-v.: niestrawność z drażliwością, ochota na środki pobudzające; ciężkość po przejedzeniu; śluz nieciągliwy; Nux również lubi ciepło, ale bez języka geograficznego i nitkowatych wydzielin. [Kent], [Clarke]

• Lycopodium: wzdęcia, godz. 16:00–20:00; czerwony piasek w moczu; ochota na słodycze; u Kali-bi. „kamień w żołądku po niewielkiej ilości jedzenia”, język geograficzny, pogorszenie po piwie. [Clarke]

Owrzodzenia / Skóra

• Kali-c.: stwardniałe brzegi, bóle kłujące; słabo zaznaczony wygląd jak po wycięciu sztancą; odmienny objaw charakterystyczny — kaszel i kłucie o godz. 3:00. [Kent]

• Silicea: przetoki, cuchnąca ropa, powolne gojenie; nie są to okrągłe owrzodzenia o równo odgraniczonych brzegach; większa skłonność do ropienia. [Boericke]

• Arsenicum: piekące owrzodzenia o czarnym dnie; wyczerpanie i niepokój ruchowy; wydzieliny nieciągliwe. [Farrington]

Naprzemienność / Bóle ograniczone do małych miejsc

• Actaea spicata: dolegliwości reumatyczne małych stawów, nasilające się przy niewielkim ruchu; brak ciągliwości śluzu. [Boger]

• Sanguinaria: okresowy ból prawej okolicy nadoczodołowej, ustępujący po wymiotach; strupy w nosie, ale mniej ciągliwa wydzielina; odmienne modalności termiczne (Sang. lubi świeże powietrze). [Clarke]

• Lek uzupełniający: Hydrastis — u obu gęsta wydzielina nieżytowa; Hydr. przy wiotkiej błonie śluzowej bez nitkowatych pasm; Kali-bi., gdy dominują ciągliwe czopy. [Farrington], [Clarke]

• Lek uzupełniający: Cistus canadensis — w ozenie z owrzodzeniem przegrody; Cist. pomaga w stanach osłabionej reaktywności kości i błon śluzowych; dla Kali-bi. charakterystyczne są ciągliwe, nitkowate pasma. [Clarke]

• Lek uzupełniający: Silicea — przewlekłe przetoki i opornie gojące się owrzodzenia po zmniejszeniu nieżytu z ciągliwą wydzieliną. [Boericke]

• Dobrze działa po: Hepar — w błoniastym zapaleniu krtani, gdy ustępuje gwałtowne stadium z nadwrażliwością, a pozostają ciągliwe strzępy. [Hering], [Farrington]

• Dobrze działa po: Mercurius — gdy faza ślinotoku, cuchnących owrzodzeń o nierównych brzegach przechodzi w stadium z ostro odgraniczonymi brzegami i ciągliwą wydzieliną. [Clarke]

• Dobrze poprzedza: Antimonium tart. — przewlekłe zapalenie oskrzeli u osób starszych; Kali-bi. zmniejsza lepkość; Ant-t. usuwa rzężenia, gdy utrzymuje się osłabienie. [Boger], [Boericke]

• Dobrze poprzedza: Pulsatilla — gdy wydzielina staje się niedrażniąca, nieprzylegająca, a chory pragnie świeżego powietrza. [Kent]

• Leki pokrewne: Sticta, Sanguinaria (zatoki); Spongia, Hepar (krup); Hydrastis (nieżyt); Silicea (owrzodzenia); Lyc., Nux (objawy żołądkowe). [Clarke], [Farrington]

• Antidota: Hepar i Merc. wobec miejscowych skutków działania żrącego (wspomagająco); ogólnie — ciepło, para, opatrunki olejowe na zmiany wywołane chromem. [Hughes], [Clarke]

• Leki niezgodne: brak ustalonych; unikać mechanicznego naprzemiennego podawania z Merc./Hepar bez nowych wskazań. [Kent]

Wskazania

• Zapalenie zatok ze świdrującym bólem u nasady nosa, gęstymi, elastycznymi czopami i pasmami wydzieliny spływającej po tylnej ścianie gardła; ucisk i ciepło przynoszą ulgę; zdrowienie postępuje wraz z przywróceniem swobodnego odpływu wydzieliny. [Hering], [Clarke]

• Krup i stany błonicze z szarym, ciągnącym się wysiękiem; błony oddzielają się strzępami; ciepła para + Kali-bi. często zapobiegają rozszerzaniu się zmian, gdy lek zostaje wcześnie dobrany na podstawie charakterystycznej ciągliwości wydzieliny. [Allen], [Farrington]

• Przewlekłe zapalenie oskrzeli u osób starszych: poranne odchrząkiwanie ciągliwej plwociny, ulga po jej usunięciu; naprzemiennie występują dni z „ciężarem w żołądku”; najpierw Kali-bi., później Ant-t., jeśli utrzymują się rzężenia. [Boger], [Boericke]

• Nieżyt żołądka: uczucie „kamienia w żołądku” po niewielkiej ilości pokarmu; ciągliwa treść wymiotna; pogorszenie po piwie; język geograficzny — wyraźna skłonność do niestrawności. [Allen], [Clarke], [Tyler]

• Owrzodzenia i ozena z okrągłymi, ostro odgraniczonymi brzegami, jak wyciętymi sztancą; perforacja przegrody nosowej; rozważyć Cistus lub Silicea po Kali-bi., jeśli gojenie owrzodzeń pozostaje powolne, choć ciągliwość wydzieliny już ustąpiła. [Clarke], [Boericke]

Dawkowanie

• W ostrych stanach zatokowych oraz krupie i stanach błoniczych: 6C–30C co 1–3 godziny, z przerwaniem podawania, gdy ciągnąca się wydzielina zaczyna swobodnie odpływać, a oddychanie staje się swobodne. [Allen], [Farrington]

• W przewlekłym nieżycie żołądka i zapaleniu oskrzeli z ciągliwą wydzieliną: 6X–30C dwa razy dziennie przez kilka tygodni, ze zmniejszaniem częstości podawania w miarę normalizowania się wydzieliny; obserwować naprzemienne występowanie bólów reumatycznych. [Clarke], [Tyler]

• Wyższe potencje (200C i wyższe) zarezerwowane są dla utrwalonych dolegliwości zatokowych, ozeny lub przypadków z owrzodzeniami, często wymagających dłuższej obserwacji. [Kent], [Clarke]

Zasady powtarzania dawek

• Zaprzestać podawania, gdy ciągliwa wydzielina swobodnie odpływa, a bóle słabną — klinicznym wyznacznikiem jest zasada „lepiej na zewnątrz niż wewnątrz”. [Clarke], [Hering]

• Jeśli przy nawrocie dolegliwości przenoszą się naprzemiennie do klatki piersiowej lub żołądka, powtórzyć tę samą potencję; przejść na Ant-t., gdy dominują rzężenia, lub na Silicea, gdy owrzodzenia nadal goją się opieszale. [Boger], [Boericke]

Środki wspomagające

• Ciepłe okłady i ucisk na nasadę nosa lub okolicę żołądka podczas napadów.

• Inhalacje parowe w celu zmiękczenia czopów i błon.

• Unikanie zimnego piwa, kwaśnych pokarmów i przebywania na dworze w przenikliwie chłodną, wilgotną pogodę.

• Umiarkowany odpoczynek przy uczuciu ciężaru w żołądku, lekka dieta, ciepło. [Clarke], [Boericke]

Spostrzeżenia z przypadków klinicznych

• Zapalenie zatok ze świdrującym bólem u nasady nosa, czopy odchrząkiwane w postaci długich pasm; Kali-bi. 30C trzy razy dziennie; ulga w ciągu trzech dni, swobodny odpływ wydzieliny. [Clinical], [Clarke]

• Starszy mężczyzna, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rano drogi oddechowe zatkane ciągliwą plwociną; Kali-bi. 6X dwa razy dziennie; kaszel złagodniał, później Ant-t. dopełniło oczyszczenia dróg oddechowych. [Clinical], [Boger]

• Pacjent z niestrawnością, uczuciem „kamienia w żołądku” po piwie, językiem geograficznym i wymiotami śluzem; Kali-bi. 200C raz w tygodniu; ciężar w żołądku ustąpił, poprawiła się tolerancja pokarmów. [Clinical], [Tyler]

• Ozena z perforacją przegrody nosowej i cuchnącymi strupami; Kali-bi. 30C na noc × 2; wydzielina zmiękła, lecz dopiero późniejsze podanie Silicea przywróciło gojenie tkanek. [Clinical], [Clarke]

Umysł

• Obojętność — otępienie podczas nieżytu; poprawa przy swobodnym odpływie wydzieliny — nastrój zmienia się wraz z możliwością jej usuwania. [Clarke]

• Lęk — przed zadławieniem — wskutek nagromadzenia śluzu — obawa związana z rzeczywistą dolegliwością w krupie i nieżycie. [Hering]

• Drażliwość — przy dotykaniu chorego miejsca (nos/gardło) — osłanianie bolesnego „punktu”. [Hering]

• Niechęć do rozmowy podczas uczucia ciężaru w żołądku — faza „kamienia w żołądku”. [Allen]

• Lepiej w spoczynku niż w ruchu — wyciszenie psychiczne odpowiada miejscowemu skupieniu objawów somatycznych. [Boger]

• Dzieci — markotne — nie chcą pozwolić na badanie nosa lub jamy ustnej — charakterystyczna cecha zachowania. [Clarke]

Głowa

• Ból — u nasady nosa — świdrujący — na obszarze wielkości monety — poprawa pod wpływem ucisku. Charakterystyczny objaw zatokowy. [Hering], [Allen]

• Ból głowy — czołowy — rano — pogorszenie w zimnie i wilgoci; poprawa pod wpływem ciepła. Zależność sezonowa. [Clarke]

• Ból głowy — naprzemiennie po obu stronach — przemieszczający się między małymi obszarami — charakterystyczna lokalizacja. [Boger]

• Ból głowy — pogorszenie przy schylaniu się i ruchu; poprawa po ciasnym obwiązaniu głowy. Klasyczna modalność. [Allen], [Hering]

• Ból głowy — poprawa po odpływie wydzieliny z nosa lub usunięciu czopów — zasada poprawy po usunięciu wydzieliny. [Clarke]

• Niewielki światłowstręt — światło nasila dolegliwości związane z przekrwieniem zatok, nie z chorobą oka. [Clarke]

Nos

• Katar — gęsty, ciągnący się, żółtozielony — elastyczne czopy — wyciągane w postaci pasm. Najważniejsza rubryka. [Hering], [Allen]

• Tylna część jamy nosowej — twarde złogi wydzieliny; odchrząkiwanie przynosi ulgę w dolegliwościach głowy i klatki piersiowej. Kluczowy mechanizm objawów. [Clarke]

• Ozena — cuchnąca; perforacja przegrody nosowej — brzegi „jak wycięte sztancą”. Odzwierciedlenie obrazu toksykologicznego. [Hughes], [Clarke]

• Nos — ból — u nasady — poprawa pod wpływem ucisku; pogorszenie od zimnego powietrza. Modalność. [Hering]

• Wydzielina — zatrzymanie odpływu — nasilenie dolegliwości w klatce piersiowej i żołądku. Kierunek rozwoju choroby. [Hering], [Kent]

• Krwawienie z nosa — po odrywaniu strupów — pogorszenie owrzodzenia. Przestroga dotycząca postępowania. [Clarke]

Gardło / Krtań

• Błona błonicza — ciągnąca się, szara — oddziela się strzępami — uczucie otarcia. Charakterystyczny wysięk. [Allen], [Hering]

• Uczucie pasma lub czopa w gardle — konieczność odchrząkiwania — poprawa po ciepłych napojach. [Hering], [Farrington]

• Chrypka — u śpiewaków — pasma wydzieliny na fałdach głosowych — pogorszenie przy wilgotnej pogodzie. Rubryka dotycząca głosu. [Clarke]

• Krup — nocą — poprawa pod wpływem pary; pogorszenie w zimnie i wilgoci. Obraz stanu nagłego. [Hering]

• Ból gardła — ograniczony do jednego punktu; zmieniający stronę — charakterystyczne umiejscowienie na małym obszarze. [Clarke], [Boger]

• Połykanie — poprawa po ciepłych płynach; pogorszenie po zimnych. Kluczowa modalność. [Allen]

Klatka piersiowa / Oddychanie

• Odkrztuszanie — ciągliwa plwocina — wyciągająca się w długie pasma — utrudnione — po nim ulga. Główna rubryka dotycząca klatki piersiowej. [Hering]

• Zapalenie oskrzeli — zimą — pogorszenie przy wilgoci; poprawa w ciepłym pomieszczeniu. Zależność sezonowa. [Clarke]

• Kaszel — napadowy, służący oderwaniu pasm wydzieliny; poprawa przy pochyleniu do przodu. Uwaga dotycząca pozycji ciała. [Farrington]

• Astma — z uczuciem ciężaru w żołądku — „kamień w żołądku” — naprzemienność objawów. [Clarke]

• Ból — zamostkowy — na małym obszarze — poprawa pod wpływem ucisku i ciepła. Ponownie charakterystyczna lokalizacja. [Clarke]

• Krup — nocą; pogorszenie o 2:00–5:00. Wskazówka czasowa. [Hering], [Allen]

Żołądek / Brzuch / Odbytnica

• Żołądek — ciężar — „kamień po niewielkiej ilości pokarmu” — pogorszenie po piwie i zimnych napojach; poprawa po gorących napojach. Objaw znamienny. [Allen], [Clarke]

• Wymioty — ciągliwym śluzem — łagodzą uczucie ciężaru. Zasada poprawy po usunięciu wydzieliny. [Allen]

• Język — geograficzny — czerwone, pozbawione nabłonka plamy o wyraźnych granicach. Charakterystyczny objaw widoczny w badaniu. [Hering]

• Biegunka — galaretowaty, ciągnący się śluz — stolec przypominający „sago”. Charakterystyczny wygląd stolca. [Allen]

• Kolka — w małych, wyraźnie ograniczonych miejscach — poprawa pod wpływem ucisku i ciepła. Lokalizacja. [Clarke]

• Zaparcie ↔ biegunka — naprzemiennie z nieżytem lub reumatyzmem. Wzorzec objawów. [Kent]

Skóra / Owrzodzenia

• Owrzodzenia — okrągłe — jak wycięte sztancą — żółte dno — ostre brzegi — owrzodzenia chromowe. Podstawowa rubryka skórna. [Hughes], [Hering]

• Strupy — grube — mocno przylegające — pod nimi owrzodzenie o wyraźnie odciętych brzegach. Morfologia zmian. [Clarke]

• Pęknięcia — o zaokrąglonych brzegach — przy skrzydełkach nosa i w kącikach ust — pogorszenie w wilgotnym chłodzie. Wskazówka lokalizacyjna. [Clarke]

• Gojenie — opieszałe — poprawa pod wpływem ciepła i natłuszczania; pogorszenie w zimnie i wilgoci. Uwaga dotycząca pielęgnacji. [Hughes]

• Odrywanie strupów — krwawienie — pogłębienie owrzodzenia. Wskazówka, czego unikać. [Clarke]

• Wykwity — miodowożółte, mocno przylegające strupy. Potwierdzenie na podstawie wyglądu. [Hering]

Kończyny / Objawy ogólne / Sen

• Reumatyzm — wędrujący — małe obszary — zmieniająca się lokalizacja; pogorszenie w zimnie i wilgoci; poprawa pod wpływem ciepła. Wzorzec objawów. [Boger], [Kent]

• Naprzemienność — dolegliwości żołądkowe ↔ reumatyczne; nosowe ↔ w klatce piersiowej; stłumienie objawów — pogorszenie w innym miejscu. Zasada kierunku zmian. [Hering], [Kent]

• Pogorszenie — zimno, wilgoć, mgła, wschodnie wiatry; poprawa — ciepło, gorące napoje, ucisk, spoczynek. Główne przeciwstawne modalności. [Clarke], [Boericke]

• Rano — odchrząkiwanie i nudności; nocą — krup i tworzenie błon. Zależność od pory dnia. [Allen], [Hering]

• Sen — zakłócany przez czopy wydzieliny; sny o duszeniu się; poprawa po odkrztuszeniu. Wskazówka przy ocenie chorego. [Hering]

• Osoby otyłe, o jasnej karnacji i wiotkich tkankach — skłonność do nieżytów — nawroty zimą. Wskazówka konstytucjonalna. [Boericke]

Hahnemann — Chronic Diseases (1835): wczesne uwagi o solach Kali i przewlekłych stanach błon śluzowych; wykorzystano ogólne założenia filozoficzne.
Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–1891): objawy charakterystyczne — ciągnący się śluz, strzępy błon w krupie i błonicy, lokalizacja na małych obszarach, naprzemienność, owrzodzenia jak wycięte sztancą.
Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–1879): próba lekowa i toksykologia — bóle zatok i nasady nosa, wymioty ciągliwą treścią śluzową, galaretowate stolce, modalności.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): potwierdzenia kliniczne — ozena, perforacja przegrody nosowej, zapalenie zatok, język geograficzny, pogorszenie po piwie, relacje między lekami.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): zwięzły opis objawów charakterystycznych — ciągliwe wydzieliny, owrzodzenia jak wycięte sztancą, krup, zimowe nieżyty, typ konstytucjonalny.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (koniec XIX w.): toksykologia soli chromu; „owrzodzenia chromowe” powstające przy narażeniu przemysłowym jako podstawa opisu morfologii owrzodzeń.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): modalności — pogorszenie w zimnie i wilgoci; bóle na małych obszarach; naprzemienność; kluczowe wskazówki repertoryjne.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): ujęcie miazmatyczne; lokalizacja; naprzemienność dolegliwości; porównania z Kali-c., Merc., Hepar.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1890): zakres objawów krtaniowych i oskrzelowych — krup i odkrztuszanie ciągliwej plwociny; szczegółowe porównania (Spong., Hepar., Ant-t.).
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (XX w.): skrótowy opis objawów charakterystycznych — ciągnące się wydzieliny, zmiany o wyglądzie mapy, naprzemienność, modalności.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): różnicowanie w stanach nieżytowych klatki piersiowej i żołądka; wskazówki dotyczące kolejności leków.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (początek XX w.): leczenie zapalenia zatok i krupu; dawkowanie i środki wspomagające (para, ciepło).
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (XX w.): wyrazisty obraz leku — istota ujęta w metaforze „kleju i świdra”; uwagi konstytucjonalne.
Lippe, A. von — Keynotes and Characteristics (koniec XIX w.): precyzyjne objawy charakterystyczne wykorzystywane przy doborze leku u chorego.