• Żołądek i dwunastnica (nieżyt żołądka): „Kamień w żołądku”, pieczenie i ciężar ze wzdęciem po niewielkich posiłkach; kwaśne lub gorzkie odbijania; tkliwość nadbrzusza. Zob. Żołądek. [Allen], [Clarke]
• Wątroba i prawe podżebrze: Napięcie, ucisk i bolesność w okolicy prawego płata, z żółciowym posmakiem i zmianami stolca; odruchowe promieniowanie do pleców. Zob. Brzuch. [Hughes], [Boericke]
• Odźwiernik i pierścień dwunastniczy: Gryzące, ściskające bóle promieniujące do pleców i okolicy prawej łopatki podczas trawienia. Zob. Brzuch, Plecy. [Clarke]
• Jama ustna i ślinianki: Gorycz w ustach, naprzemiennie ślinotok i suchość, obłożony język; zmienny apetyt. Zob. Jama ustna. [Allen], [Clarke]
• Serce (odruch żołądkowo-sercowy): Kołatanie serca i ucisk wskutek niestrawności, pogorszenie po posiłkach, poprawa po odejściu gazów. Zob. Serce, Objawy ogólne. [Hughes], [Boericke]
• Głowa (objawy pochodzenia żołądkowego): Bóle czoła lub skroni z żółciowym posmakiem i nudnościami; typ bólu głowy z nudnościami. Zob. Głowa. [Clarke], [Nash]
• Rytm wypróżnień: Skłonność do zaparć z bladymi, jasnymi lub gliniastymi stolcami, naprzemiennie z żółciowymi luźnymi stolcami. Zob. Odbytnica, Pokarmy i napoje. [Boericke], [Allen]

• Odbijanie (nawet bez smaku) łagodzi uczucie ciężaru i kołatanie serca (zob. Żołądek, Serce) [Allen], [Hughes].
• Ciepłe napoje i ogrzewanie nadbrzusza łagodzą gryzące bóle [Clarke].
• Spokojny spacer po posiłku (zamiast siedzenia) łagodzi ucisk w żołądku [Boericke].
• Leżenie na prawym boku z lekko podciągniętymi kolanami łagodzi ucisk w prawym podżebrzu [Clinical].
• Niewielkie, łagodne posiłki i unikanie późnych kolacji zmniejszają nocne kołatanie serca i wzdęcia [Clarke].
• Rozluźnienie ubrania w pasie podczas napadu [Boericke].
• Świeże powietrze, gdy w pomieszczeniu jest duszno i gorąco [Clarke].
• Po obfitym wypróżnieniu, jeśli wcześniej występowało zaparcie [Allen].

• Po jedzeniu, zwłaszcza potraw ciężkostrawnych, tłustych i smażonych; ciast; późnych kolacji (także w sekcji Pokarmy i napoje) [Clarke], [Boericke].
• Zimne napoje do posiłków; lodowata woda przy rozgrzanym żołądku [Hughes].
• Siedzenie w pochyleniu przy biurku po obiedzie; ciasne paski (zob. Objawy ogólne) [Boericke].
• Noc, zwłaszcza tuż po położeniu się po obfitym posiłku (kołatanie serca; gorąco w nadbrzuszu) [Allen].
• Ucisk na prawy bok, wstrząs lub schylanie się nasilają bolesność prawego podżebrza [Clarke].
• Zamartwianie się i napięcie związane ze sprawami zawodowymi — trawienie słabnie, pojawia się kołatanie serca [Nash].
• Kawa i alkohol przy nadwrażliwości żołądka [Hughes].
• Wilgotne, ciepłe pomieszczenia — nasilają ucisk i uczucie pełności z sennością [Clarke].

Pacjent jest otępiały, przygnębiony i łatwo się zamartwia, gdy odczuwa ucisk w żołądku; troski zawodowe wydają się większe wraz z narastaniem ciężaru w nadbrzuszu [Clarke]. Po posiłkach pojawiają się drażliwość i niecierpliwość, z niechęcią do wysiłku lub rozmowy, dopóki w dołku podsercowym zalega „kamień”; sprawność pracy umysłowej spada, aż odbijanie przyniesie ulgę, co odpowiada wspomnianej już poprawie po odbijaniu [Allen]. Niepokój ma raczej charakter cielesny niż egzystencjalny, wiąże się z kołataniem serca następującym po niestrawności i ustępuje wraz ze złagodzeniem objawów żołądkowych [Hughes]. W porównaniu z Nux-v. Ptelea cechuje się mniejszą wybuchowością, a większą ospałością i objawami żółciowymi; w porównaniu z Lycopodium brak wyraźnych wieczornych wzdęć i kierunku objawów od prawej do lewej, choć wspólne może być ich skupienie w prawym podżebrzu [Nash], [Clarke]. [Clinical]

„Żółciowemu” bólowi czoła lub skroni towarzyszą gorzki smak i ucisk w żołądku, często z zawrotami głowy przy wstawaniu po obfitym obiedzie [Clarke]. W dusznym pomieszczeniu głowa wydaje się zatkana i gorąca; ulgę przynosi świeże powietrze lub odbijanie, co podkreśla związek żołądka z objawami głowy [Allen]. Bólowi mogą towarzyszyć nudności, a po przebudzeniu język jest obłożony i występuje gorycz w ustach. Ból głowy z nudnościami pojawia się po ciastach, tłustych sosach lub późnych kolacjach; poprawę przynoszą ogrzewanie nadbrzusza i małe łyki gorącego napoju [Boericke], [Hughes]. [Clinical]

Ciężkość powiek i nieostre widzenie podczas napadów niestrawności; nie jest to lek o głównym powinowactwie do oczu, jednak pacjenci skarżą się, że czytanie po posiłkach nasila dolegliwości głowy i nadbrzusza [Clarke]. [Clinical]

Uczucie zatkania uszu i buczenie z pełnością w głowie w ciepłych pomieszczeniach; ustępują na świeżym powietrzu lub gdy zmniejsza się ciężar w żołądku. Nie jest to obszar rozstrzygający o wyborze leku [Allen]. [Clinical]

Niekiedy nieżytowe zatkanie nosa z nieprzyjemnym, gorzkim smakiem wywołującym mdłości; zapachy jedzenia mogą powodować nudności przy obciążonym żołądku. Objaw drugorzędny [Clarke]. [Clinical]

Podczas napadów twarz jest ziemistożółta, ma ociężały, „żółciowy” wyraz; wargi suche, z goryczą w ustach; po posiłkach lekki rumieniec, jeśli w pomieszczeniu jest ciepło [Clarke]. [Clinical]

Gorycz w ustach po przebudzeniu lub po posiłkach; język obłożony żółtawobiałym nalotem, naprzemiennie wzmożone wydzielanie śliny i suchość w ustach; jedzenie ma smak mdły lub wywołujący nudności [Allen], [Clarke]. Pragnienie umiarkowane, lecz chory woli ciepłe napoje, które łagodzą dolegliwości nadbrzusza — odpowiada to modalności poprawy pod wpływem ciepła. [Clinical]

Brak stałego obrazu objawów zębowych; zęby mogą boleć po wypiciu zimnego napoju przy rozgrzanym żołądku, co współgra z nadwrażliwością żołądka [Hughes]. [Clinical]

Uczucie śluzu w gardzieli z częstym odchrząkiwaniem po posiłkach; połykanie zimnych płynów wywołuje chłód w nadbrzuszu i ponowne nudności [Clarke]. [Clinical]

Główny obszar powinowactwa. Ciężar i ucisk w dołku podsercowym „jak od kamienia”, z gorącem i wzdęciem po bardzo małej ilości jedzenia; tkliwość uciskowa nadbrzusza i pierścienia odźwiernika [Allen], [Clarke]. Kwaśne lub gorzkie odbijania, napływanie wodnistej śliny do ust i uczucie zalegania niestrawionego pokarmu; ucisk wywołuje kołatanie serca i duszność po położeniu się po obfitym posiłku, a oba objawy łagodnieją po odbijaniu — klasyczny odruch żołądkowo-sercowy [Hughes], [Boericke]. Ciepłe napoje i ogrzewanie tej okolicy przynoszą ulgę; tłuste i smażone potrawy oraz zimne napoje nasilają objawy. W porównaniu z Iris (gwałtowne kwaśne wymioty, pieczenie) w obrazie Ptelea przeważają ciężar i ucisk z towarzyszącymi dolegliwościami prawego podżebrza; w porównaniu z Nux-v. obraz jest mniej skurczowy, a bardziej atoniczno-nieżytowy [Clarke]. [Clinical]

Prawe podżebrze jest bolesne, napięte i ciężkie, z uczuciem pełności w obrębie wątroby; podczas trawienia bóle mogą promieniować do pleców lub pod prawą łopatkę [Clarke], [Hughes]. Uczucie ściskania i opasania w okolicy dwunastnicy z uciskiem ku tyłowi; brzuch wzdęty od gazów, lecz odbijanie przynosi większą ulgę niż oddawanie gazów jelitowych. Po ciężkostrawnym jedzeniu lub zimnym napoju odźwiernik i dwunastnica wydają się jakby ściśnięte; pomagają małe łyki ciepłego napoju i spokojny spacer. Różnicowanie: Chelidonium ma ostrzejszy kłujący ból w okolicy prawej łopatki i żółtaczkowe zabarwienie; Hydrastis — nieżyt żołądka z ciągnącym się śluzem i uczuciem zapadania w nadbrzuszu; Ptelea wyróżniają ciężar jak od kamienia oraz gorzko-żółciowy posmak w ustach z bolesnością okolicy prawego płata wątroby [Clarke], [Boericke]. [Clinical]

Mocz skąpy i intensywnie zabarwiony podczas zastoju żołądkowo-wątrobowego; oddanie moczu może łagodzić uczucie wewnętrznego gorąca. Nie odnotowano charakterystycznych bólów cewki moczowej [Clarke]. [Clinical]

Częste są zaparcia z bladymi, jasnymi lub gliniastymi stolcami; mogą one występować naprzemiennie z żółciowymi luźnymi stolcami, gdy czynność wątroby zostaje pobudzona [Boericke], [Allen]. Często obserwuje się bezskuteczne parcie rano i złagodzenie ucisku w żołądku po obfitym wypróżnieniu — zgodnie z poprawą po wypróżnieniu w modalnościach. [Clinical]

Popęd płciowy osłabiony w okresach niestrawności; niekiedy tępy ból w prawej pachwinie z napięciem w okolicy wątroby; poza tym brak cech wyróżniających [Allen]. [Clinical]

U anemicznych pacjentek z niestrawnością, wymagających Ptelea, miesiączki mogą być opóźnione lub skąpe; objawy miedniczne są zwykle wtórne wobec stanu żołądka i wątroby [Clarke]. [Clinical]

Krótki, płytki oddech podczas ucisku w nadbrzuszu; kilka odbić umożliwia głębsze oddychanie. Świeże powietrze łagodzi ucisk odczuwany w pomieszczeniu, zgodnie z modalnościami ogólnymi [Clarke]. [Clinical]

Kołatanie serca wskutek zaburzeń żołądkowych, odczuwane nocą tuż po położeniu się po obfitym posiłku; tętno nieregularne, dopóki ucisk nie ustąpi; ciepło i odbijanie przynoszą ulgę [Clarke], [Hughes]. Ptelea wybiera się zamiast Nux-v., gdy usposobienie jest bardziej ospałe, a objawem charakterystycznym jest ciężar, nie skurcz. [Clinical]

Ucisk w poprzek dolnej części mostka po posiłkach, związany z ciężarem w nadbrzuszu; chory próbuje wzdychać lub nabrać głęboko powietrza, ale nasila to dyskomfort, dopóki odbijanie nie przyniesie ulgi w ucisku [Hughes]. Brak pierwotnego nieżytu oskrzeli. [Clinical]

Ból pod prawą łopatką podczas trawienia sugeruje udział dwunastnicy i wątroby; poprawa po zmianie pozycji i w miarę zmniejszania się ciężaru w żołądku [Clarke]. [Clinical]

Znużenie po posiłkach; ciężkość kończyn z sennością; chęć siedzenia lub leżenia w ciepłym otoczeniu, choć duszne gorąco nasila dolegliwości głowy i żołądka [Allen], [Clarke]. [Clinical]

Ziemistożółte lub ziemiste zabarwienie skóry w przypadkach przewlekłych; niekiedy świąd z zaparciem i niedoborem żółci; nie jest to lek o głównym powinowactwie do skóry [Clarke]. [Clinical]

Senność po obiedzie; sen nie przynosi wypoczynku po późnej kolacji; nocne kołatanie serca i gorąco w nadbrzuszu zakłócają początkowy okres snu, z poprawą po odbijaniu lub po przyjęciu pozycji siedzącej i wypiciu ciepłego napoju [Allen], [Clarke]. [Clinical]

Gdy trawienie jest przeciążone, w snach powracają sprawy zawodowe, troski i niedokończone zadania; sny ustają wraz z uspokojeniem żołądka, odzwierciedlając odruchowy charakter tego stanu [Clinical].

Uczucie ciepła jak przy stanie podgorączkowym, z gorącem w nadbrzuszu po ciężkostrawnym jedzeniu; skóra sucha w dusznych pomieszczeniach; nie jest to lek o obrazie utrzymującej się gorączki [Clarke]. [Clinical]

Uczucie chłodu po zimnych napojach, a następnie wewnętrzne gorąco w nadbrzuszu; lekki pot z ulgą po odbijaniu; odpowiada to nadwrażliwości żołądka [Hughes]. [Clinical]

Pogorszenie: potrawy ciężkostrawne, tłuste i smażone; ciasta; kawa; alkohol; zimne napoje do posiłków. Poprawa: ciepłe napoje; niewielkie, łagodne posiłki; spokojny spacer po posiłku (zob. także Żołądek, Brzuch, Serce) [Clarke], [Hughes], [Boericke].

Obraz gorzkiego środka żołądkowo-wątrobowego: ciężar w nadbrzuszu jak od kamienia, gorycz w ustach, bolesność prawego podżebrza, kołatanie serca wskutek niestrawności i zaparcie z bladymi stolcami. Modalności dotyczą pokarmu i temperatury: po jedzeniu, po tłustych potrawach i zimnych napojach pojawia się ucisk; odbijanie, ciepło, świeże powietrze, luźniejsze ubranie i obfite wypróżnienie przynoszą ulgę. Ptelea zajmuje miejsce pomiędzy Nux-v. (nadpobudliwość skurczowa) a Chelidonium (kłujący ból w okolicy prawej łopatki z żółtaczką); pod względem nieżytu żołądka jest bliższa Hydrastis, lecz wyróżnia ją charakterystyczny ciężar jak od kamienia [Clarke], [Hughes], [Boericke], [Allen]. [Clinical]

• Uczucie ciężaru lub ucisku w żołądku po jedzeniu
  • Ptel. a Nux-v. — Nux: dolegliwości kurczowe, drażliwość, < kawa; Ptel.: obraz ospałości i dolegliwości żółciowych z ciężarem jak od kamienia i obolałością prawego podżebrza. [Clarke], [Nash]
  • Ptel. a Hydrastis — Hyd.: ciągnący się śluz w żołądku, uczucie zapadania w nadbrzuszu; Ptel.: uczucie ciężaru i gorzki smak w ustach oraz kołatanie serca wskutek niestrawności. [Hughes], [Clarke]
  • Ptel. a Iris — Iris: gwałtowne kwaśne wymioty i pieczenie; u Ptel. przeważają ciężar i ucisk. [Allen]
• Wątroba i prawe podżebrze
  • Ptel. a Chelidonium — Chel.: kłucie w okolicy prawej łopatki i wyraźna żółtaczka; Ptel.: obolałość i ucisk z nieżytem żołądka oraz pogorszeniem po zimnych napojach. [Clarke], [Boericke]
  • Ptel. a Lycopodium — Lyc.: wieczorne wzdęcia, fermentacja w brzuchu, kierunek objawów od prawej do lewej; Ptel.: wcześniej pojawiające się poposiłkowe uczucie ciężaru z gorzkim smakiem w ustach. [Nash]
• Odruch żołądkowo-sercowy
  • Ptel. a Carbo-veg — Carbo-veg: potrzeba wachlowania, zapaść; Ptel.: kołatanie serca i ucisk > po odbijaniu, bez zapaści. [Hughes]
  • Ptel. a Spigelia — Spig.: nerwobólowe bóle w okolicy serca, < ruch; u Ptel. kołatanie serca jest związane z niestrawnością i występuje w związku z posiłkami. [Clarke]

• Lek dopełniający: Nux-v. (reguluje nawyki u drażliwego chorego z niestrawnością; Ptel. dopełnia działanie przy uczuciu ciężaru związanym z atonią i dolegliwościami żółciowymi) [Nash].
• Lek dopełniający: Hydrastis (nieżyt błony śluzowej żołądka; obraz Ptel. obejmuje dodatkowo napięcie prawego płata wątroby i odruch sercowy) [Hughes].
• Dobrze działa po: Chelidonium (po fazie żółtaczkowej, gdy utrzymuje się uczucie ciężaru w żołądku bez wyraźnego kłucia w okolicy łopatki) [Clarke].
• Dobrze poprzedza: Sulph. u chorych z przewlekłą niestrawnością, żółtawym zabarwieniem skóry i nawykowym zaparciem (dalsze leczenie konstytucyjne) [Kent].
• Leki pokrewne: Iris, Robinia, Lyc., Carbo-veg., China — do porównań w zakresie dolegliwości trawiennych. [Boericke], [Boger]

Ptel. często dobrze działa w dolegliwościach trawiennych w niskich i średnich potencjach — 3x–6x przy posiłkach przez kilka dni — a następnie 30C raz lub dwa razy dziennie, gdy charakterystyczny zespół objawów zaczyna ustępować; odstępy między dawkami należy wydłużać po ustąpieniu poposiłkowego ciężaru i kołatania serca [Boericke], [Clarke]. W przypadkach „bólów głowy z nudnościami” związanych z ciężkostrawnym jedzeniem lub późnymi kolacjami praktyczne jest rozpoczęcie od 30C na początku objawów, wraz z popijaniem ciepłego napoju małymi łykami i krótkim spacerem po posiłku; należy też uwzględnić nawyki (unikać zimnych napojów przy posiłkach, poluzować ubranie w pasie), zgodnie z modalnościami leku [Hughes], [Nash].
Krótkie wskazówki praktyczne:

1. Kamień w nadbrzuszu + gorzki smak w ustach + kołatanie serca po obiedzie → Ptel. 6x co 3–4 godziny pierwszego dnia, następnie w razie potrzeby. [Clarke], [Hughes]
2. Obolałość prawego podżebrza ze stolcem barwy gliny u ospałego chorego z niestrawnością → Ptel. 30C co wieczór przez tydzień, następnie ponowna ocena. [Boericke]
3. Ból głowy z nudnościami po ciastach; > po ciepłym napoju, > po odbijaniu → Ptel. 30C na początku objawów; unikać zimnych napojów przy posiłkach. [Allen], [Nash]
   [Clinical]

Umysł

• UMYSŁ — PRZYGNĘBIENIE — niestrawność; podczas. — Nastrój obniża się wraz z uczuciem obciążenia żołądka. [Clarke]
• UMYSŁ — DRAŻLIWOŚĆ — po jedzeniu. — Rozdrażnienie po posiłku. [Allen]
• UMYSŁ — KONCENTRACJA — utrudniona — dolegliwości żołądkowe; podczas. — Niezdolność do pracy umysłowej do czasu odbicia. [Hughes]

Głowa

• GŁOWA — BÓL — czołowy — dolegliwości żołądkowe; z. — Ból głowy z nudnościami po ciężkostrawnym jedzeniu. [Clarke]
• GŁOWA — ZAWROTY GŁOWY — po obiedzie. — Zawroty głowy po posiłku. [Allen]
• GŁOWA — GORĄCO — pomieszczenie; w ciepłym — pogorszenie. — Poprawa na świeżym powietrzu. [Clarke]

Jama ustna i żołądek

• JAMA USTNA — SMAK — gorzki — po jedzeniu; po przebudzeniu. — Typowy gorzki smak w ustach. [Clarke]
• ŻOŁĄDEK — CIĘŻAR — nadbrzusze — jak od kamienia. — Główny objaw charakterystyczny. [Allen]
• ŻOŁĄDEK — GORĄCO — nadbrzusze — po jedzeniu. — Pieczenie po posiłku. [Hughes]
• ŻOŁĄDEK — ODBIJANIE — kołatanie serca — poprawa po. — Odruch żołądkowo-sercowy. [Hughes]
• ŻOŁĄDEK — NAPOJE — zimne — pogorszenie — podczas posiłków. — Woda z lodem <. [Clarke]

Brzuch i odbytnica

• BRZUCH — WĄTROBA — ból; obolałość — prawe podżebrze. — Napięcie w okolicy wątroby. [Clarke]
• BRZUCH — DWUNASTNICA — zaciskanie — trawienie; podczas. — Pierścień odźwiernikowo-dwunastniczy. [Clarke]
• STOLEC — BARWY GLINY; jasny. — Oznaka niedoboru żółci. [Boericke]
• STOLEC — ZAPARCIE — naprzemiennie — biegunka; z żółciową. — Charakterystyczna naprzemienność. [Allen]

Klatka piersiowa, serce i objawy ogólne

• KLATKA PIERSIOWA — UCISK — po jedzeniu. — Wskutek uczucia ciężaru w żołądku. [Hughes]
• SERCE — KOŁATANIE — niestrawność — po jedzeniu; wskutek. — Główny objaw odruchowy. [Clarke]
• OBJAWY OGÓLNE — JEDZENIE — po — pogorszenie. — Ogólne pogorszenie po posiłku <. [Clarke]
• OBJAWY OGÓLNE — POKARMY — tłuste — pogorszenie. — Pokarmy ciężkostrawne i smażone <. [Boericke]
• OBJAWY OGÓLNE — ODBIJANIE — poprawa. — Oznaka ulgi. [Allen]

Sen

• SEN — SENNOŚĆ — po obiedzie. — Głęboka senność w dzień wskutek ospałości żołądka. [Allen]
• SEN — NIEDAJĄCY WYPOCZYNKU — późna kolacja — po. — Nocny sen zakłócany przez ucisk. [Clarke]

Hughes — A Manual of Pharmacodynamics (lata 70. XIX wieku): farmakologia substancji gorzkich; uzasadnienie działania żołądkowo-wątrobowego; uwagi toksykologiczne.
Clarke — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): surowiec, nalewka, obraz żołądkowo-wątrobowy, modalności, zastosowanie kliniczne.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): objawy z prób lekowych — ciężar w nadbrzuszu, gorzki smak w ustach, kołatanie serca.
Hering — Guiding Symptoms (1879): potwierdzenia — prawe podżebrze, nieżyt żołądka.
Boericke — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — ucisk po posiłku, stolce barwy gliny, tłuste pokarmy <.
Boger — Synoptic Key (1915): relacje między lekami żołądkowo-wątrobowymi.
Nash — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1907): różnicowanie (Nux-v., Lyc., Chel.).
Dewey — Practical Homoeopathic Therapeutics (1901): grupy leków na dolegliwości trawienne; porównania leków wątrobowych.