• Wątroba i drogi żółciowe — nieżytowe zapalenie wątroby, zastój w krążeniu wrotnym, bolesność prawego podżebrza, żółtaczkowe zabarwienie skóry; biegunka żółciowa (zob. Brzuch/Odbytnica) [Clarke], [Hughes], [Boericke].
• Dwunastnica i jelito cienkie — wodniste stolce przypominające smołę; czarne, smoliste, cuchnące wypróżnienia ze skrajnym osłabieniem (zob. Odbytnica) [Allen], [Hering].
• Krążenie wrotne — przepełnienie żylne z ziemistą cerą, uczuciem otępienia i złym samopoczuciem; gorączki żółciowe typu zimniczego (zob. Gorączka/Objawy ogólne) [Hughes], [Boger].
• Żołądek — gorzki smak, nudności, uczucie pustki i zapadania; nietolerancja ciężkostrawnych potraw i tłuszczów (zob. Żołądek) [Clarke], [Boericke].
• Głowa — tępy ból czoła (nad oczami), nasilający się przy ruchu i po wypróżnieniu; ból głowy związany z dolegliwościami żółciowymi (zob. Głowa) [Allen], [Clarke].
• Obraz przypominający kolkę pęcherzyka żółciowego — ćmiący ból pod prawą łopatką, nudności, ciemne stolce lub niekiedy stolce gliniaste w okresach żółtaczki (zob. Brzuch/Odbytnica) [Clarke], [Farrington].
• Błony śluzowe — nieżyt żółciowy, nieprzyjemne odczucie w ustach, język pokryty śluzem (zob. Jama ustna/Gardło) [Hering].
• • Ogólny stan odżywienia — skrajne osłabienie po wypróżnieniu; uczucie omdlewania i zmarznięcia podczas oddawania stolca (zob. Objawy ogólne/Dreszcze) [Allen], [Boericke].

• Odpoczynek, spokojne leżenie po wypróżnieniu; drzemka poobiednia łagodzi ból głowy i wątroby [Clarke], [Boericke].
• Ciepłe napoje i proste, ciepłe posiłki; buliony łagodzą dolegliwości żołądka [Clarke].
• Ciepło na brzuch i prawe podżebrze; gorąca flanela łagodzi bolesność [Hering].
• Świeże powietrze, spokojny spacer po ustąpieniu ostrej biegunki; ustępuje uczucie otępienia [Boericke].
• Ucisk dłonią lub opaską wokół talii przy bolesności wątroby [Clarke].
• Leżenie na boku z podciągniętymi kolanami; przy dolegliwościach pęcherzyka żółciowego niektórzy wolą leżeć na prawym boku [Farrington].
• Wczesne, lekkie śniadanie po nocy z dolegliwościami żółciowymi (krótki opis przypadku); łagodne wypróżnienie [Clarke].
• Spokojny wieczór bez nauki; tępy ból głowy ustępuje po zaprzestaniu wysiłku umysłowego [Allen].
• Upływ czasu — po burzliwym poranku wypróżnienia słabną do południa (obserwacja kliniczna) [Clarke].
• Małe, częste łyki zamiast picia dużych ilości naraz (nudności) [Hering].

• Rano, zwłaszcza po wstaniu, w godzinach 4:00–10:00: stolce żółciowe i uczucie otępienia [Allen], [Clarke].
• Po jedzeniu, szczególnie tłustych, ciężkostrawnych potraw; kawa może wywołać biegunkę [Clarke], [Boericke].
• Ruch; wstrząsy podczas chodzenia nasilają bolesność wątroby i ból głowy [Allen].
• Upał, letnie dolegliwości żółciowe; wilgotny upał przed burzą [Boger], [Clarke].
• Zimne napoje podczas napadu; po nich pojawiają się dreszcze i nudności [Hering].
• Schylanie się lub zginanie tułowia, ucisk okolicy wątroby; także ciasna odzież w talii [Clarke].
• Praca umysłowa wieczorem; powraca tępy ból czoła [Allen].
• Nagłe wychłodzenie po przegrzaniu; napady „zimniczo-żółciowe” [Boger].
• Odkładanie wypróżnienia; powstrzymywanie stolca nasila nudności i ból głowy [Clarke].
• Podczas wypróżnienia i po nim — skrajne osłabienie, uczucie omdlewania, poty (także w części Objawy ogólne) [Allen].

Podczas napadów żółciowych chory jest drażliwy, ospały i obojętny; praca wydaje się niemożliwa, dopóki nie miną gwałtowne dolegliwości jelitowe, co odpowiada odnotowanej już poprawie w spoczynku [Clarke]. Wczesnym rankiem pojawia się przygnębienie z nudnościami i poczuciem, że „wątroba niedomaga”; chory z lękiem oczekuje biegunki. Wysiłek umysłowy wieczorem przywraca ból czoła i nudności (Umysł ↔ Głowa/Żołądek), a pacjent szuka ciszy i ciepła, zgodnie z modalnościami poprawy. Niepokój dotyczy jelit i możliwości bezpiecznego wyjścia z domu — chory obawia się nagłego parcia na stolec. Dziecko o obrazie Lept. jest marudne przed wypróżnieniem, a po nim apatyczne. W odróżnieniu od Nux-vomica złość jest mniej wyraźna; dominuje osłabienie. W miarę łagodnienia biegunki i przywracania bardziej naturalnego odpływu żółci poprawia się nastrój i ustępuje otępienie.

Zaburzeniom wątroby towarzyszy tępy, ciężki ból czoła, umiejscowiony nad oczami i u nasady nosa; nasila się przy ruchu i po wypróżnieniu, a ustępuje w spoczynku, na świeżym powietrzu i po ostrożnie dobranym posiłku [Allen], [Clarke]. Uczucie napięcia skóry głowy; aby widzieć wyraźnie, trzeba marszczyć brwi. Ból głowy z nudnościami występuje naprzemiennie ze stolcem żółciowym; niektóre napady zaczynają się od bólu głowy, po którym następują nudności i biegunka, co potwierdza związek między wątrobą a głową. Narażenie na gorąco lub późne położenie się spać powoduje nawrót bólu głowy następnego ranka. Przydatne jest porównanie z Iris-v.: w obrazie Iris występują pieczenie i wymioty kwaśną żółcią z okresowymi migrenami; w obrazie Lept. silniejsze jest uczucie ciężkości, wyraźniejsze dolegliwości wątrobowe i obecne są czarne stolce.

Podczas dłuższych napadów twardówki mogą mieć lekko żółtaczkowe zabarwienie; powieki są ciężkie podczas porannych nudności [Clarke]. Widzenie zamglone podczas bólu czoła; uczucie gorąca w oczach przy chłodnych stopach — objaw zastoju w krążeniu wrotnym. Światłowstręt nieznaczny; objawem charakterystycznym jest uczucie ciężkości, nie nerwoból.

Dzwonienie lub brzęczenie w uszach rano z uczuciem omdlewania; szumy ustępują po wypróżnieniu. Brak obrazu zapalenia ucha. Najmniejszy ruch w tym czasie nasila zawroty głowy (Uszy ↔ Głowa/Objawy ogólne).

Chłodny koniuszek nosa; odczuwanie przykrego zapachu własnego oddechu; sporadyczne kichanie poprzedzające stolec żółciowy. Brak charakterystycznego nieżytu nosa.

Ziemista cera o żółciowym odcieniu; cienie pod oczami; blade wargi; niekiedy żółtawy odcień skóry w przedłużającym się nieżytowym zapaleniu wątroby [Clarke], [Hughes]. Wyraz twarzy zmęczony; podczas uporczywych nudności na górnej wardze pojawiają się krople potu. Często przed wypróżnieniem występuje gorąco twarzy z zimnymi kończynami.

Gorzki smak po przebudzeniu; język z żółtym nalotem, niekiedy z ciemniejszym lub czarniawym środkiem; brzegi bardziej czerwone, koniuszek spiczasty; nadmierne ślinienie podczas nudności [Allen], [Clarke], [Hering]. Nieprzyjemne odczucie w ustach z ciągnącym się śluzem; woda budzi niechęć, chyba że jest ciepła. Gorzki smak słabnie po wypróżnieniu, lecz powraca przy posiłkach, zgodnie z pogorszeniem po jedzeniu.

Brak stałego bólu zębów; rano podczas napadów żółciowych zęby wydają się wydłużone i są wrażliwe, co stanowi odruch związany z kwaśnym odczynem błon śluzowych; poprawa po ciepłych napojach.

Gorzki, żółciowy śluz spływa do gardła; odchrząkiwanie przynosi niewielką ulgę, lecz ponownie wywołuje nudności (Gardło ↔ Żołądek). Połknięcie zimnej wody wywołuje uczucie zimna w nadbrzuszu.

Nudności po przebudzeniu z uczuciem pustki i zapadania w nadbrzuszu; gorzkie odbijania; w niektórych napadach wymioty żółcią poprzedzają czarny stolec [Allen], [Clarke]. Apetyt zmienny; tłuszcze i ciężkostrawne potrawy szkodzą; ochota na ciepły bulion i grzanki. Ucisk lub ciasna odzież w nadbrzuszu są nie do zniesienia. Umiarkowane śniadanie przynosi żołądkowi większą ulgę niż zbyt długie pozostawanie na czczo — przy osłabionej zdolności przyswajania pokarmu lepiej tolerowane są małe, regularne posiłki.

Bolesność prawego podżebrza, tępy, ćmiący ból, czasem promieniujący do prawej łopatki; ból kurczowy wokół pępka przed wypróżnieniem; brzuch wrażliwy na wstrząsy i ucisk paska [Clarke], [Farrington]. Uczucie pełności w obszarze krążenia wrotnego z uczuciem zmarznięcia i ospałością nasuwa obraz stanów zimniczo-żółciowych (Brzuch ↔ Gorączka/Objawy ogólne) [Boger]. Wzdęcie umiarkowane; przed wodnistym stolcem gazy przemieszczają się z burczeniem. Ciepło i delikatny ucisk dłonią łagodzą ból (zgodnie z poprawą pod wpływem ciepła i ucisku).

Podczas gwałtownych dolegliwości wątrobowych mocz jest skąpy i intensywnie zabarwiony; później staje się obfitszy i jaśniejszy, w miarę normalizacji wydzielania żółci [Clarke]. Brak pieczenia; osad może przypominać żółć. Oddawanie moczu w nocy nasila się, gdy w ciągu dnia nie ma wypróżnień.

Główny objaw obrazu Leptandra: obfite wodniste stolce, które szybko stają się czarne, przypominające smołę, smoliste, niezwykle cuchnące, z ogromnym osłabieniem — często gorzej rano i po jedzeniu [Allen], [Hering], [Clarke], [Boericke]. Stolce mogą być bezbolesne lub towarzyszy im tępy ból kurczowy wokół pępka; bolesne parcie jest nieznaczne w porównaniu z Merc. U osób z żółtaczką występują naprzemienne fazy, w których stolec jest gliniasty lub bardzo blady, poprzedzające fazę czarnych stolców — ta zmienność jest przydatna diagnostycznie [Clarke]. Po wypróżnieniu pojawiają się uczucie omdlewania, zmarznięcie, zimny pot i nasilenie bólu czoła, co odpowiada modalnościom (pogorszenie podczas wypróżnienia i po nim). U dzieci: zielonkawe, ciemne, luźne stolce z osłabieniem i ziemistą cerą.

Sfera płciowa słabo zaznaczona; polucje osłabiają okolicę lędźwiową podczas stanów żółciowych; sporadycznie występuje odruchowe kropelkowe wyciekanie moczu po wypróżnieniu. Popęd płciowy powraca wraz z apetytem, gdy ustępują dolegliwości wątroby (Narządy płciowe męskie ↔ Objawy ogólne).

Biegunka żółciowa w okresie miesiączki lub podczas ciąży; cuchnące, ciemne stolce z nudnościami i znaczną ospałością; bolesność uciskowa prawej strony brzucha nasilana przez ruch. Tłuste mleko szkodzi; małe, ciepłe porcje są tolerowane (Narządy płciowe żeńskie ↔ Żołądek/Odbytnica).

Duszność przy wchodzeniu po schodach w dniach dolegliwości żółciowych; wzdychanie dla złagodzenia napięcia w nadbrzuszu; duszność zmniejsza się pod wpływem ciepła i odpoczynku (Oddychanie ↔ Żołądek/Objawy ogólne).

Kołatanie serca z osłabienia po wypróżnieniu; tętno miękkie, łatwo poddające się uciskowi przy zastoju w krążeniu wrotnym [Hughes], [Clarke]. Brak prawdziwej dławicy piersiowej; uczucie omdlewania i zimna to charakterystyczne objawy sercowo-naczyniowe towarzyszące wyczerpaniu.

Ucisk w klatce piersiowej spowodowany pełnością brzucha; konieczność rozluźnienia odzieży; w niektórych napadach kłucie pod prawymi żebrami w kierunku pachy (pleurodynia związana z wątrobą). Oddech płytki podczas skurczów; poprawa po wypróżnieniu. Brak pierwotnego nieżytu oskrzeli.

Ćmiący ból okolicy lędźwiowej i prawej części grzbietu (pod prawą łopatką), występujący równocześnie z bolesnością wątroby; wstrząsy nasilają ból, ciepło przynosi ulgę [Clarke], [Farrington]. Ból pleców łagodnieje podczas leżenia na boku z podciągniętymi kolanami.

Znużenie; ciężkie kończyny; drżenie kolan po wypróżnieniu; zimne stopy przy gorącej głowie. Bolesne kurcze łydek podczas letnich upałów z dolegliwościami żółciowymi; poprawa pod wpływem ciepła i odpoczynku.

Ziemiste lub żółtaczkowe zabarwienie skóry w przedłużających się przypadkach; świąd nieznaczny; wykwity nie są charakterystyczne. Chłodny pot podczas uczucia omdlewania; w dolegliwościach żółciowych podczas upałów skóra sprawia wrażenie tłustej [Clarke], [Boericke].

Niepokój przed świtem z parciem na stolec; późniejszy sen głęboki, lecz nie daje wypoczynku. Nauka do późnej nocy ponownie wywołuje poranny ból głowy i biegunkę, zgodnie z pogorszeniem pod wpływem wieczornej pracy umysłowej. Senność po południu, gdy wypróżnienia słabną; krótka drzemka przywraca zdolność do działania [Allen], [Clarke].

Sny o zmartwieniach związanych z interesami i o opóźnieniach; niespokojne sny przed napadem; ustępują wraz ze złagodzeniem dolegliwości wątrobowych. Dzieci śnią, że spóźniają się do szkoły, i budzą się z potrzebą oddania stolca.

Żółciowe gorączki zwalniające: uczucie zmarznięcia i ospałość z ciężkością czoła; później niewielkie gorąco z zaczerwienieniem twarzy i goryczą w ustach; przesilenie przez wypróżnienie i poty, po którym pozostaje skrajne osłabienie [Boger], [Hughes]. Okresowość przejawia się porannymi zaostrzeniami.

Dreszcze przed wypróżnieniem i podczas niego; gorąco nieznaczne; później chłodny pot powodujący osłabienie — odpowiada to odnotowanemu już ogólnemu wyczerpaniu po wypróżnieniu [Allen], [Clarke]. Wilgotne letnie upały wywołują napady; suche ciepło łagodzi dolegliwości.

Niechęć do ciężkostrawnych, tłustych potraw; ochota na ciepłe, proste posiłki (buliony, grzanki); kawa i zimne napoje nasilają objawy [Clarke], [Boericke]. Pragnienie umiarkowane, chory woli małe łyki ciepłego napoju; zbyt długie pozostawanie na czczo nasila dolegliwości głowy.

Obraz Leptandra koncentruje się na zaburzeniach wątroby, dwunastnicy i układu wrotnego z biegunką żółciową, w której stolce są charakterystycznie czarne, podobne do smoły i odrażająco cuchnące. Towarzyszą jej pogorszenie rano, bolesność prawego podżebrza, tępy ból czoła, gorzki smak w ustach oraz krańcowe wyczerpanie podczas wypróżnienia i po nim [Allen], [Hering], [Clarke], [Boericke]. Modalności są wyraźne: pogorszenie rano, po jedzeniu (zwłaszcza tłuszczach i kawie), pod wpływem ruchu, letnich upałów, uciskającej odzieży oraz podczas wypróżnienia i po nim; poprawa w spoczynku, pod wpływem ciepła, ucisku na okolicę wątroby, na świeżym powietrzu i po ciepłych napojach. Obraz obejmuje kolejne fazy: od bladych, gliniastych stolców przy utrudnionym odpływie żółci do charakterystycznych czarnych, smolistych wypróżnień przy jej obfitym przepływie. Ta naprzemienność, wraz z prawostronną bolesnością i uczuciem otępienia w głowie, odróżnia ten lek od Podophyllum (stolce bezbolesne, gwałtownie tryskające, często o 4:00–5:00 rano, bez bolesności wątroby) oraz Mercurius (silne bolesne parcie i śluz) [Clarke], [Farrington]. Kierunek zdrowienia prowadzi od porannych napadów do wyrównanego samopoczucia przez cały dzień, od czarnych, cuchnących stolców do uformowanych, brązowych stolców, od ciężkości w okolicy czoła do jasności umysłu i od krańcowego wyczerpania do bardziej stabilnych sił.

• Etiologia — biegunka żółciowa / nieżyt wątroby
  • Podophyllum: obfite, bezbolesne, gwałtownie tryskające stolce o 4:00–5:00 rano, z nasilonym przelewaniem w jelitach; mniejsza bolesność prawego podżebrza. Dla Lept. charakterystyczne są czarne, podobne do smoły stolce i krańcowe wyczerpanie po wypróżnieniu, z bólem wątroby. [Clarke], [Farrington].
  • Mercurius: czerwonka z bolesnym parciem, śluzem, krwią, cuchnącym potem i ślinotokiem. W obrazie Lept. bolesne parcie jest niewielkie; stolce mają tendencję do czarnego zabarwienia; język jest żółty, a smak w ustach gorzki. [Hering], [Allen].
  • Iris versicolor: okresowe wymioty żółciowe i migrena, pieczenie; stolce zwykle nie są smoliste. Obraz Lept. cechuje większe uczucie ciężkości i wyraźniejsze objawy wątrobowe, z czarnymi stolcami i prawostronną bolesnością. [Farrington].
• Objawy charakterystyczne — cechy stolca
  • Baptisia: ciemne, gnilne, cuchnące stolce w stanach tyfoidalnych; ogólny obraz septyczny. W obrazie Lept. nie występuje septyczne osłupienie, obecna jest natomiast bolesność wątroby. [Hughes], [Clarke].
  • Aloes: papkowate stolce z nagłą potrzebą wypróżnienia i poczuciem niepewności co do utrzymania stolca; obfite gazy; uczucie pełności w odbytnicy. Obraz Lept. jest bardziej wątrobowy, z czarnymi stolcami podobnymi do smoły. [Boger].
  • Sulphur: biegunka wczesnym rankiem, zmuszająca do wstania z łóżka; gorąco, pieczenie odbytu; bez smolistej czerni stolców właściwej Lept. [Kent], [Clarke].
• Powinowactwo narządowe — wątroba i drogi żółciowe
  • Chelidonium: stały ból promieniujący do prawej łopatki, żółtaczka, żółty język i objawy jednostronne; gliniaste stolce wskutek niedrożności. W obrazie Lept. naprzemiennie występują fazy gliniastych i czarnych, smolistych stolców z wodnistą biegunką. [Clarke], [Farrington].
  • Chionanthus: kolka w kamicy żółciowej, żółtaczka, gliniaste stolce, silny ból prawego podżebrza. W obrazie Lept. dochodzą obfita biegunka żółciowa i czarne stolce. [Clarke].
  • Myrica: żółtaczka z gęstą, lepką żółcią, brudny nalot na języku; mniej nasilona biegunka. W obrazie Lept. wyraźniej zaznaczają się obfite wypróżnienia biegunkowe. [Hughes].
• Modalności — rano, po jedzeniu, gorąco
  • Nux-v.: poranne nudności, drażliwość, niestrawność po używkach; stolce skąpe, częste, z bolesnym parciem. Obraz Lept. obejmuje cuchnące, smoliste stolce, krańcowe wyczerpanie i łagodniejszy temperament. [Kent].
  • Nat-sulph.: dolegliwości żółciowe nasilające się przy wilgotnej pogodzie, zielone, wodniste stolce; ból głowy w potylicy. W obrazie Lept. wyróżniają się czarne stolce i prawostronna bolesność. [Boger].
• Zapaść / osłabienie po wypróżnieniu
  • China: wyczerpanie po utracie płynów, blada twarz, gazy; biegunka po owocach. O wyborze Lept. rozstrzygają zespół objawów wątrobowych i czarne stolce. [Farrington].
  • Arsenicum: pieczenie, niepokój ruchowy, lęk; stolce cuchnące, ale bez charakterystycznej smolistej czerni. Chory w obrazie Lept. pragnie ciepła i spoczynku, lecz bez udręki lękowej właściwej Arsenicum. [Clarke].

• Lek uzupełniający: Chelidonium — bóle prawej łopatki i żółtaczka; Lept. w fazie obfitej biegunki żółciowej i czarnych stolców; Chel. w celu dopełnienia regulacji przepływu żółci. [Farrington], [Clarke].
•  Lek uzupełniający: Chionanthus — kolka żółciowa i gliniaste stolce; stosowany po Lept., gdy ból utrzymuje się mimo ustąpienia biegunki. [Clarke].
•  Lek uzupełniający: China — dla przywrócenia sił przy osłabieniu po wypróżnieniu, gdy Lept. powstrzymał już gwałtowną biegunkę. [Dewey].
•  Dobrze działa po: Nux-v. — po nadmiarze jedzenia i używek, gdy obraz zmienia się z żołądkowego na wątrobowo-jelitowy, z czarnymi stolcami. [Kent].
•  Dobrze działa po: Iris-v. — gdy wymioty żółciowe i migrena ustępują, a pozostaje biegunka pochodzenia wątrobowego. [Farrington].
•  Dobrze poprzedza: Myrica — przy lepkiej żółci i utrzymującym się ziemistym zabarwieniu skóry w okresie rekonwalescencji. [Hughes].
•  Leki pokrewne: Podophyllum, Merc., Baptisia, Aloes, Nat-s., Chel., Chionanthus, Myrica — zob. różnicowanie.
•  Antidota (na opisane stany): spoczynek, ciepło, łagodna dieta; spośród leków Nux-v. lub Puls., zależnie od charakteru przeciążenia żołądka. [Clarke], [Kent].
•  Leki niezgodne: nie odnotowano; unikać naprzemiennego podawania, chyba że pojawi się nowy całokształt objawów. [Kent].

• Biegunka żółciowa z czarnymi, smolistymi, cuchnącymi stolcami, bolesnością prawego podżebrza, tępym bólem czoła i krańcowym wyczerpaniem po wypróżnieniu — Lept. 6C–30C co 2–4 godziny, zmniejszać częstotliwość w miarę formowania się stolców [Allen], [Clarke], [Boericke].
• Żółtaczka nieżytowa z naprzemiennie występującymi gliniastymi i czarnymi stolcami, goryczą w ustach i bólem prawej łopatki — stosować naprzemiennie postępowanie wspomagające (ciepło, łagodna dieta) i Lept.; następnie Chel./Chionanthus, jeśli ból się utrzymuje [Clarke], [Farrington].
• Letnie dolegliwości żółciowe po posiłkach bogatych w tłuszcz lub kawie — uprzedzić je, podając Lept. wieczorem; nalegać na ciepłe napoje i wczesny spoczynek [Boericke], [Boger].
• Żółciowy ból głowy: ciężkość w okolicy czoła nasilająca się pod wpływem ruchu, ustępująca w spoczynku; Lept. działa, gdy objawy głowy i wątroby zmieniają się równolegle, a charakter stolca rozstrzyga o obrazie [Clarke].

Umysł
• Obojętność i znużenie podczas napadów wątrobowych — praca wydaje się niemożliwa aż do wypróżnienia. Wskazówka kliniczna w biegunce pochodzenia wątrobowego. [Clarke].
• Drażliwość przed wypróżnieniem; rozdrażnione dzieci ze stolcami żółciowymi — drobny objaw potwierdzający. [Allen].
• Lęk przed nagłą potrzebą oddania stolca poza domem — praktyczna wskazówka przy doborze leku. [Clarke].
• Niechęć do wieczornej nauki — ponownie wywołuje dolegliwości głowy i nudności. [Allen].
• Poprawa w spoczynku i ciszy — zgodna z obrazem leków na nieżyt wątroby. [Boericke].
• Otępienie umysłowe z gorzkim smakiem w ustach — obraz zastoju wrotnego. [Hughes].

Głowa
• Ból głowy w okolicy czołowej, nad oczami, z biegunką żółciową — zasadniczy zespół objawów współwystępujących. [Allen], [Clarke].
• Ból głowy nasilający się pod wpływem ruchu, nasilający się po wypróżnieniu — odruch pochodzenia wątrobowego. [Allen].
• Ciężkość głowy rano z goryczą w ustach — przemawia za wyborem tego leku zamiast środków działających na układ nerwowy. [Clarke].
• Ból głowy z gorącą twarzą i zimnymi stopami — oznaka przekrwienia wrotnego. [Clarke].
• Poprawa — spoczynek, świeże powietrze, ciepłe napoje — triada modalności. [Boericke].
• Ból sięgający prawej okolicy potylicznej z bolesnością prawego podżebrza — związek z wątrobą. [Farrington].

Jama ustna / Żołądek
• Język obłożony żółtym nalotem, z czarniawym środkiem — charakterystyczne zabarwienie w obrazie Lept. [Allen], [Clarke].
• Gorzki smak po przebudzeniu — nieżyt wątroby. [Clarke].
• Nudności przy wstawaniu; wymioty żółcią — przed czarnym stolcem. [Allen].
• Niechęć do tłuszczów; kawa nasila biegunkę — wskazówki dietetyczne pomocne w doborze leku. [Clarke], [Boericke].
• Uczucie pustki i zapadania w nadbrzuszu, poprawa po ciepłych napojach — objaw wskazujący na sposób uzyskania ulgi. [Hering].
• Uciskająca odzież w okolicy nadbrzusza nasila objawy — nietolerancja ucisku. [Clarke].

Brzuch / Wątroba
• Bolesność — prawe podżebrze; pogorszenie pod wpływem ruchu i ucisku pasków; poprawa pod wpływem ciepła i ucisku — charakterystyczny objaw wątrobowy. [Clarke].
• Ból promieniujący do prawej łopatki — związek z drogami żółciowymi. [Farrington].
• Kurczowe bóle wokół pępka przed wypróżnieniem — objaw poprzedzający. [Allen].
• Przekrwienie wrotne z ziemistą twarzą i uczuciem otępienia w głowie — rubryka opisująca podłoże dolegliwości. [Hughes], [Boger].
• Wzdęcie z burczeniem poprzedzające wodnisty stolec — rubryka opisująca kolejność objawów. [Allen].
• Letni upał i wilgoć nasilają objawy wątrobowe — wskazówka sezonowa. [Boger].

Odbytnica / Stolec
• Stolce czarne, podobne do smoły, smoliste, cuchnące — rubryka wyróżniająca lek. [Allen], [Hering], [Clarke].
• Biegunka rano; po jedzeniu — modalności czasowe i pokarmowe. [Allen], [Clarke].
• Krańcowe wyczerpanie podczas wypróżnienia i po nim; uczucie omdlewania, dreszcze — rubryka opisująca stan chorego. [Allen].
• Stolce bezbolesne lub z tępym bólem kurczowym; jedynie niewielkie bolesne parcie — odróżnia od Merc. [Hering].
• Naprzemienność — stolce barwy gliny w fazach żółtaczkowych — rubryka opisująca przebieg. [Clarke].
• Dzieci — ciemne, luźne, cuchnące stolce z osłabieniem — wskazówka pediatryczna. [Hering].

Skóra / Objawy ogólne
• Ziemiste lub żółtaczkowe zabarwienie skóry — zajęcie wątroby. [Clarke].
• Dreszcze przed wypróżnieniem; chłodny pot po nim — charakterystyczna kolejność. [Allen].
• Osłabienie po wypróżnieniach; drżenie kolan — zapaść po oddaniu stolca. [Allen].
• Pogorszenie rano, pod wpływem letnich upałów, ucisku odzieży w talii; poprawa w spoczynku, pod wpływem ciepła — zespół modalności. [Boericke], [Boger].
• Pragnienie ciepłego, prostego pożywienia; niechęć do tłuszczów — zgodność objawów pokarmowych. [Clarke].
• Umysł rozjaśnia się w miarę normalizacji stolców — wskaźnik kierunku zdrowienia. [Clarke].

Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–1879): próba lekowa i obserwacje kliniczne — biegunka żółciowa, czarne smoliste stolce, ból czoła, modalności.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–1891): potwierdzenia — bolesność wątroby, pogorszenie rano, gorycz w ustach, krańcowe wyczerpanie po wypróżnieniu.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): obraz leku — sporządzanie z korzenia; nieżyt żółciowy; naprzemienne występowanie gliniastych i czarnych stolców; związki między lekami.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — czarne stolce, bolesność wątroby, letnie dolegliwości żółciowe; dieta i modalności.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (koniec XIX w.): działanie żółciopędne i przeczyszczające; podłoże związane z przekrwieniem wrotnym; analogie kliniczne.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): objawy ogólne — pogorszenie zależne od pogody i pory roku; stany gorączki przerywanej z dolegliwościami żółciowymi; porównania.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1890): różnicowanie leków w dolegliwościach wątroby i dróg żółciowych — Chelidonium, Chionanthus, Iris-v.; promieniowanie do łopatki.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (początek XX w.): rekonwalescencja i zapaść po biegunce; kolejność stosowania z China.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): różnicowanie leków żołądkowo-wątrobowych; związki z Nux-v. przy nadmiarze jedzenia.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): dolegliwości żółciowe; porządkowanie leków według cech stolca.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (XX w.): zwięzłe objawy charakterystyczne — oś wątrobowo-jelitowa, modalności, wyczerpanie.
Dunham, C. — Homœopathy, the Science of Therapeutics (1877): zasady doboru leku według charakteru wypróżnień i objawów współwystępujących w chorobach żołądkowo-wątrobowych.