• Górne drogi oddechowe — nos i nosogardło: gwałtowne kichanie, obfity, drażniący katar, zatkanie nosa na przemian po obu stronach, z uczuciem otarcia i pieczeniem (zob. Nos/Gardło). [Clarke], [Boericke].

• Krtań i tchawica — łaskotanie, drapanie, chrypka postępująca aż do bezgłosu; skurczowy kaszel krtaniowy, nasilający się w nocy (zob. Gardło/Oddychanie/Kaszel). [Allen], [Hering], [Boericke].

• Oskrzela i płuca — lepki śluz powodujący rzężenie, ze skąpym odkrztuszaniem; ucisk astmatyczny; po napadach często występują odruchy wymiotne lub wymioty (zob. Klatka piersiowa/Oddychanie/Żołądek). [Clarke], [Boericke], [Farrington].

• Kaszel krztuścopodobny — gwałtowne napady z zanoszeniem się; zaczerwienienie twarzy; wymioty pokarmem lub śluzem; pogorszenie po zaśnięciu (zob. Kaszel/Sen). [Allen], [Clarke].

• Towarzyszące objawy krwotoczne — krwawienie z nosa, plwocina z pasmami krwi; działanie paliatywne w krwiopluciu z uczuciem otarcia w klatce piersiowej (zob. Nos/Klatka piersiowa/Gorączka). [Clarke], [Boericke].

• Nieżyt trąbki słuchowej i ucha — dzwonienie, uczucie zatkania podczas kataru (zob. Uszy). [Clarke].

• Odruch żołądkowy związany z nerwem błędnym — nudności i wymioty pod koniec napadów kaszlu, z pragnieniem ciepłych napojów (zob. Żołądek). [Allen], [Boericke].

• Dzieci i osoby starsze — nieżytowy skurcz oskrzeli z niemożnością odkrztuszenia śluzu; pogorszenie w nocy (zob. Sen/Oddychanie). [Hering], [Farrington].

• Wrażliwość na warunki atmosferyczne — wilgoć, mgła i kurz nasilają objawy; chłodne, świeże powietrze przynosi ulgę (zob. Modalności/Objawy ogólne). [Clarke], [Boger].

• Świeże, chłodne powietrze w ruchu — siedzenie przy otwartym oknie łagodzi uczucie duszenia się i rozjaśnia głowę (Nos/Oddychanie). [Clarke], [Boericke].

• Ciepłe napoje — zwłaszcza małe łyki ciepłej wody lub herbaty łagodzą łaskotanie w gardle i ułatwiają odkrztuszanie (Gardło/Żołądek). [Allen], [Clarke].

• Siadanie i pochylanie się do przodu — z podparciem poduszkami łagodzi nocną duszność i kaszel (Oddychanie/Sen). [Boericke].

• Łagodne, miarowe odkrztuszanie — „lepiej na zewnątrz niż w środku”; odkrztuszenie nawet niewielkich ilości zmniejsza ucisk w klatce piersiowej (Klatka piersiowa/Objawy ogólne). [Clarke].

• Nawilżone powietrze lub inhalacja parowa — zmniejsza łaskotanie w krtani i chrypkę (Gardło). [Clinical], [Clarke].

• Oszczędzanie głosu — unikanie szeptania pomaga szybciej odzyskać głos (Gardło/Głos). [Clarke].

• Wieczorny spacer w chłodnym powietrzu — uspokaja tak zwany „kaszel domowy” (Klatka piersiowa/Oddychanie). [Clarke].

• Ciepłe otulenie — klatki piersiowej i gardła łagodzi uczucie otarcia (Klatka piersiowa/Gardło). [Boericke].

• Po krótkiej, pokrzepiającej drzemce — jeśli kaszel pozwala zasnąć, napady stają się rzadsze (Sen). [Hering].

• Delikatne oklepywanie lub masaż pleców — pomaga odkrztusić śluz (Klatka piersiowa). [Clinical].

• Łagodne, niedrażniące pokarmy — i unikanie tłustych posiłków zmniejszają nudności po kaszlu (Żołądek). [Allen].

• Płukanie gardła roztworem soli lub ciepłą wodą — łagodzi bolesność gardzieli (Gardło). [Clarke].

• Noc — zwłaszcza po północy lub w pierwszej fazie snu; skurczowy kaszel i uczucie duszenia się (Sen/Oddychanie). [Allen], [Boericke].

• Kładzenie się — obracanie się w łóżku lub niskie ułożenie głowy wywołuje kaszel i świszczący oddech (Oddychanie/Sen). [Clarke], [Boericke].

• Wilgotna, mglista pogoda — zimne, przenikliwe wiatry wschodnie lub zapleśniałe pomieszczenia nasilają objawy (Objawy ogólne/Oddychanie). [Clarke], [Boger].

• Kurz, dym, perfumy — zamiatanie pokoju natychmiast wywołuje kaszel od łaskotania (Gardło/Umysł). [Clarke].

• Mówienie, śmiech, czytanie na głos, śpiew — głos zanika, kaszel powraca (Gardło/Głos). [Allen], [Clarke].

• Ciepłe, duszne pomieszczenia — takie jak przegrzane kościoły lub teatry, wywołują ucisk i kichanie (Nos/Oddychanie). [Clarke].

• Po przebudzeniu — z pierwszego snu lub po drzemce: gwałtowne napady kaszlu z odruchami wymiotnymi (Sen/Żołądek). [Allen].

• Zimne napoje — podczas dreszczy, a także lodowate płyny pogłębiają kaszel i nasilają ucisk w klatce piersiowej (Żołądek/Klatka piersiowa). [Boericke].

• Stłumienie kataru — przez środki wciągane do nosa lub środki ściągające przenosi objawy do klatki piersiowej (Nos/Klatka piersiowa). [Clarke].

• Poranne wstawanie — napady kichania z uczuciem otarcia w gardle (Nos/Gardło). [Allen].

• Wysiłek — na przykład wchodzenie po schodach wywołuje duszność z rzężącym kaszlem (Oddychanie). [Boericke].

• Przeciąg — narażenie szyi na jego działanie lub odsłonięcie gardła natychmiast wywołuje łaskotanie (Gardło). [Clarke].

Lęk koncentruje się na oddychaniu: obawa przed uduszeniem po położeniu się, z pragnieniem dostępu do chłodnego powietrza lub okna — psychiczny odpowiednik modalności oddechowych (poprawa na świeżym powietrzu; pogorszenie w ciepłym, dusznym pokoju) [Clarke], [Boericke]. Rozdrażnienie pod wpływem najmniejszego hałasu lub kurzu, który zdaje się „trafiać do gardła” i wywoływać kaszel; dzieci odpychają każdego, kto porusza powietrze w pobliżu łóżka (Umysł ↔ Gardło). Uczucie otępienia, ciężkości i przytłoczenia przy katarze z gorączką; niechęć do rozmowy, ponieważ mówienie ponownie wywołuje łaskotanie (Umysł ↔ Głos). Niepokój ruchowy narasta ku północy wraz z początkiem napadów; chory jest spokojniejszy po krótkiej, przerywanej drzemce, jeśli odkrztusi nieco śluzu (Umysł ↔ Sen/Klatka piersiowa). Nadwrażliwość na zapachy i proszki; nie pozwala zamiatać w pokoju (Umysł ↔ Modalności). Po wielu bezsennych nocach pojawia się melancholijny nastrój — poczucie, że oddech ustanie, jeśli chory zaśnie — jednak uspokojenie i dostęp powietrza szybko przynoszą ulgę [Clarke]. Dzieci stają się marudne przed snem, wzdrygają się przy zasypianiu, po czym budzą się z piejącym lub szczekającym kaszlem i chwytają matkę — obraz łączący Justicia z lekami o „nocnych objawach krtaniowych” (por. Acon., Spong.) [Hering], [Farrington]. Energia psychiczna szybko powraca w miarę ustępowania nieżytu, co wskazuje na powierzchowny, czynnościowy zakres obrazu tego leku.

Przeważają bóle głowy związane z katarem i nieżytem: ucisk nad nasadą nosa i zatokami czołowymi, nasilający się przy kichaniu i w ciepłych pomieszczeniach, łagodniejący na świeżym powietrzu lub po gorącej kąpieli stóp (Głowa ↔ Nos/Objawy ogólne) [Clarke]. Rozpierający ból czoła przy każdym napadzie kaszlu — głowa zdaje się trząść; chory instynktownie przyciska dłoń do czoła (Głowa ↔ Kaszel). Gorąco na szczycie głowy z zaczerwienieniem twarzy występuje na przemian z dreszczami po przejściu w miejsce, gdzie jest przeciąg; skóra głowy jest wrażliwa podczas nocnego pocenia się. Tępy ból przekrwienny potylicy pojawia się po długotrwałym kaszlu i odruchach wymiotnych; wysokie ułożenie głowy w pozycji leżącej przynosi ulgę (związek ze Snem). Uczestnicy prób lekowych odnotowują „suchość w głowie” z obfitym katarem — odzwierciedlającą raczej uczucie otarcia błon śluzowych niż rzeczywistą suchość [Allen].

Szczypanie, pieczenie i łzawienie przy kichaniu; uczucie otarcia powiek w kątach oczu; spojówki przekrwione w ciepłych pomieszczeniach, z ustępowaniem przekrwienia przy oknie (Oczy ↔ Nos/Modalności) [Clarke]. Światłowstręt przy wyjściu z ciepłego pokoju na słońce, z potrzebą kichnięcia (odruch nosowo-oczny). Przejściowe zamglenie widzenia podczas napadów i po odruchach wymiotnych; ciężkość powiek przy gorączce. Głębsze choroby oczu nie należą do obrazu Justicia; objawy mają charakter nieżytowy i odruchowy.

Uczucie zatkania trąbki słuchowej przy katarze; dzwonienie i wrażenie „zatkanego ucha”, nasilające się przy wydmuchiwaniu nosa; przemijające kłucie promieniujące z bolącego gardła do ucha (Uszy ↔ Nos/Gardło) [Clarke]. Przytępienie słuchu w ciepłych, dusznych pomieszczeniach; poprawa w chłodnym powietrzu. Dzieci ciągną się w nocy za uszy raczej z powodu przekrwienia niż zapalenia ucha.

Charakterystyczny obfity katar: nieustanne kichanie; wodnista, niekiedy drażniąca wydzielina powodująca nadżerki nozdrzy i górnej wargi; zatkanie nosa na przemian po obu stronach; osłabienie węchu (Nos — główny obszar powinowactwa) [Clarke], [Boericke]. Uczucie otarcia i pieczenie błony śluzowej nosa; łaskotanie jak od kurzu; kurz, dym lub perfumy natychmiast wywołują kichanie i kaszel (powtórzenie modalności) [Clarke]. Poranne napady kichania z uciskiem w czole; wieczorne zatkanie nosa w ciepłych pomieszczeniach. Jeśli katar zostaje zahamowany, pojawia się ucisk w klatce piersiowej i nasila się kaszel — „lepiej na zewnątrz niż w środku” (Nos ↔ Klatka piersiowa). Krwawienie z nosa w gorączkach nieżytowych przynosi na pewien czas ulgę w dolegliwościach głowy [Clarke].

Twarz podczas napadów zaczerwieniona, potem blada; wargi suche; skrzydełka nosa poruszają się przy oddychaniu; skóra okolicy nosowo-wargowej i słupka nosa z nadżerkami od wydzieliny [Clarke]. Wyraz twarzy niespokojny przed nocnym napadem; sinica wokół ust podczas skurczowego kaszlu z niedostatecznym dopływem powietrza (związek z Klatką piersiową). Ciepłe otulenie przynosi ulgę, lecz pokój musi być chłodny — paradoks termiczny częsty w stanach nieżytowych.

Uczucie gorąca i otarcia w jamie ustnej i gardzieli; częste odchrząkiwanie gęstego śluzu spływającego z nozdrzy tylnych (Jama ustna ↔ Gardło) [Allen], [Clarke]. Język pokryty cienkim nalotem; pragnienie ciepłych napojów, które łagodzą łaskotanie (Pokarmy & Napoje). Smak mdły lub lekko gorzki po napadzie i wymiotach. Ślina nie jest obfita; raczej uczucie „suchej, gorącej jamy ustnej” przy cieknącym nosie.

Wstrząsy wywołane kaszlem powodują bolesne drganie zębów; górne siekacze wrażliwe na zimne powietrze wdychane nocą przez usta (związek z Kaszlem) [Allen]. Brak pierwotnego bólu zębów. Dzieci mogą zgrzytać zębami podczas gorączkowych drzemek między napadami.

Drapanie i pieczenie od podniebienia miękkiego w dół tchawicy; stałe łaskotanie w dołku nadmostkowym z nieodpartą potrzebą kaszlu (Gardło — kluczowy objaw charakterystyczny) [Clarke], [Boericke]. Chrypka aż do całkowitego bezgłosu przy próbie czytania na głos; głos załamuje się i zanika, szczególnie wieczorami w ciepłych pomieszczeniach; poprawa po odpoczynku i małych łykach ciepłego napoju (Gardło ↔ Modalności). Wrażenie piórka lub kurzu na krtani; najmniejszy przeciąg na szyję wywołuje kaszel. Gardziel czerwona, języczek wiotki; migdałki rzadko znacznie obrzmiałe, chyba że przeziębienie „schodzi niżej”. Mówienie, śmiech lub śpiew niechybnie ponownie wywołują napad (powtórzenie modalności).

Nudności towarzyszą szczytowi napadu kaszlu; odruchy wymiotne lub wymioty śluzem bądź niedawno spożytym pokarmem kończą napad i przynoszą krótką ulgę — „wymioty, a potem ulga” (Kaszel ↔ Żołądek) [Allen], [Clarke]. Mały apetyt podczas ostrego kataru; niechęć do zimnych napojów, które nasilają kaszel; chory chętnie pije ciepłe napoje małymi łykami (Pokarmy & Napoje). Czkawka po śmiechu wywołuje kaszel. Dzieci wymiotują mlekiem po serii kaszlnięć przypominającej krztusiec; gdy napad ustąpi, znów chcą ssać pierś (por. Drosera, Ipec.).

Obolałość powłok brzucha od powtarzającego się kaszlu; kłucie pod łukami żebrowymi; przemijające bóle ściskające przed wieczornym stolcem w gorączce nieżytowej [Clarke]. Podczas mówienia gazy przemieszczają się ku górze, wywołując kaszel. Brak rzeczywistego zapalenia jelit; opisane objawy brzuszne mają charakter mechaniczny i mięśniobólowy.

Mocz skąpy podczas gorączki, obfitszy i jasny w miarę ustępowania nieżytu; częste parcie na mocz podczas napadów kaszlu (odruch pęcherzowy) [Allen]. Nietrzymanie moczu podczas napadu u dzieci — zgłaszana z niepokojem przez rodziców dolegliwość, która kieruje uwagę ku lekom na „kaszel napadowy”.

Sporadyczny luźny stolec podczas grypy; częściej prawidłowy stolec wieczorem, po którym zmniejsza się ucisk w głowie (Odbytnica ↔ Głowa) [Clarke]. U dzieci może dochodzić do mimowolnego oddania moczu lub niewielkiej ilości stolca w szczycie napadu kaszlu z zanoszeniem się; u dorosłych rzadko.

Brak szczególnych objawów płciowych; kaszel może powodować przemijające uczucie ciągnięcia w powrózku nasiennym, ustępujące przy podtrzymaniu (mechaniczne).

U niektórych kobiet kaszel i duszność nasilają się w okresie okołomiesiączkowym; uczucie parcia macicy ku dołowi podczas gwałtownych napadów (odruchowe); opisywano paliatywne łagodzenie krwioplucia w okresie przekwitania z uczuciem otarcia w klatce piersiowej (charakterystyczny rys hemostatyczny) [Clarke]. Kaszel z wymiotami w ciąży jest lepiej znoszony, gdy chora pije ciepłe napoje małymi łykami i przyjmuje pozycję siedzącą (Modalności).

Krótki oddech, pogorszenie w pozycji leżącej i w ciepłych pomieszczeniach; poprawa w chłodnym powietrzu i po przyjęciu pozycji siedzącej (modalności Oddychania) [Boericke], [Clarke]. Świszczący oddech i świsty oskrzelowe z rzężeniami od zalegającego śluzu; „nie może odkrztusić”. Napady duszenia się po pierwszym śnie; dziecko budzi się, chwyta matkę i łapie powietrze — natychmiastowa ulga przy otwartym oknie (Sen ↔ Oddychanie). Głęboki wdech wywołuje kaszel; wydech wydłużony, świszczący.

Kołatanie serca z dusznością przy wchodzeniu po schodach lub podczas nocnych napadów; tętno przyspieszone przy katarze z gorączką, miękkie podczas wyczerpania [Clarke]. Uczucie niepokoju w okolicy przedsercowej poprzedza napady; uspokaja się w chłodnym powietrzu. Brak obrazu pierwotnej choroby zastawkowej; objawy sercowe odzwierciedlają trudności oddechowe.

Ucisk za mostkiem jak od opaski; potrzeba rozluźnienia ubrania; chory musi usiąść; rzężenie i świsty przy niewielkiej zdolności odkrztuszania — u dzieci „rzęzi”, lecz połykają śluz (Klatka piersiowa — główna oś obrazu) [Boericke], [Clarke]. Kaszel napadowy: początkowo suchy, drażniący, potem wilgotny, ze skąpym, trudnym odkrztuszaniem; kończy się odruchami wymiotnymi lub wymiotami; twarz zaczerwieniona, potem blada i spocona [Allen]. Bolesne uczucie otarcia wzdłuż tchawicy; obolałość międzyżebrzy od kaszlu; kłucie pod obojczykami przy głębokim wdechu. Plwocina — gdy się pojawia — jest skąpa, lepka, czasem z pasmami krwi; odkrztuszenie niewielkich ilości przynosi ulgę.

Ból między łopatkami przy kaszlu; sztywność szyi wskutek oszczędzania krtani; poprawa po ciepłym otuleniu i delikatnym rozcieraniu [Clarke]. Mięśnie grzbietu tkliwe po nocy napadów.

Znużenie kończyn przy gorączce; dłonie gorące podczas napadu, potem chłodne i wilgotne; lekkie drżenie po silnym napadzie (Objawy ogólne). Dzieci tupią lub kopią podczas skurczów.

Zaczerwienienie twarzy z poceniem się podczas napadów; następnie skóra chłodna i wilgotna. Podrażnienie z nadżerkami w obrębie nosa i górnej wargi od drażniącej wydzieliny (Nos ↔ Skóra). U osób wrażliwych odnotowano plamy pokrzywkowe po przebywaniu w gorącym pomieszczeniu (rys psoryczny).

Sen przerywany kaszlem wkrótce po zaśnięciu; chory budzi się nagle z uczuciem dławienia i musi usiąść; najgorzej w początkowej fazie snu (główna rubryka działu Sen) [Allen], [Boericke]. Sny o duszeniu się; lęk przed zaśnięciem w obawie przed napadem (powiązanie z działem Umysł). W późniejszych godzinach nocnych przerwy między napadami wydłużają się, jeśli uda się odkrztusić nieco śluzu. Dzieci drzemią, zrywają się, płaczą i chwytają za gardło; śpią spokojniej przy otwartym oknie i z wysoko ułożoną głową.

Sny niespokojne; o duszeniu się w dusznym pokoju; o zakurzonych miejscach wywołujących kichanie; o spadaniu, z przebudzeniem wskutek kaszlu (Umysł ↔ Modalności) [Clarke]. Sny ustępują w miarę ustępowania nieżytu nosa.

Gorączka nieżytowa: dreszcze w przeciągu, następnie gorąco twarzy i głowy w ciepłym pokoju, pragnienie ciepłych napojów, poty podczas napadów [Clarke]. Wzrost gorączki wieczorem; tętno miękkie. W grypie naprzemienne uczucie gorąca i dreszcze z lawinami kichania i łaskotaniem w krtani.

Dreszcze po odkryciu się lub w wilgotnej mgle; wewnętrzne gorąco z zaczerwienieniem twarzy w dusznym pokoju; poty podczas napadu kaszlu i po nim, zwłaszcza na twarzy i klatce piersiowej [Clarke], [Boericke]. Pocenie się nieznacznie łagodzi ucisk w klatce piersiowej, lecz pozostawia osłabienie.

Pragnienie ciepłych napojów, które łagodzą podrażnienie i ułatwiają odkrztuszanie; zimne napoje nasilają kaszel i ucisk w klatce piersiowej (główna rubryka działu Pokarmy & napoje) [Allen], [Boericke]. Apetyt niewielki; ochota na lekkie, ciepłe buliony. U niektórych dzieci mleko może nasilać nocne zaleganie śluzu.

Justicia jest jednym z leków pierwszego wyboru w stanach nieżytowych krtani i oskrzeli, gdy „z górnych dróg oddechowych leje się wydzielina, a w dolnych rzęzi”. Najważniejsze objawy charakterystyczne to: gwałtowne kichanie z wodnistym katarem; uczucie otarcia i łaskotania w krtani z chrypką lub bezgłosem; spazmatyczny, duszący kaszel, zwłaszcza wkrótce po zaśnięciu i po północy; rzężenie śluzu przy skąpym odkrztuszaniu i napady kończące się odruchami wymiotnymi lub wymiotami; ucisk w klatce piersiowej nasilający się w ciepłych, dusznych pomieszczeniach i w pozycji leżącej; poprawa na otwartym, chłodnym powietrzu, po przyjęciu pozycji siedzącej i po ciepłych napojach (potwierdzają to wszystkie powyższe działy) [Clarke], [Allen], [Boericke], [Boger]. Wyraźna jest „zasada odpływu”: gdy wydzielina z nosa swobodnie wypływa lub chory odkrztusza, jego ogólny stan się poprawia; po zahamowaniu odpływu nasila się ucisk w klatce piersiowej (powiązanie Nos/Klatka piersiowa). Lek odpowiada obrazowi dzieci i osób starszych, które „nie mogą tego odkrztusić”, oraz lękliwych dorosłych obawiających się początkowej fazy snu, ponieważ wtedy pojawia się kaszel. Porównaj Ipec. (rzężenia, nudności — chłodne powietrze nie przynosi tak szybkiej ulgi; większa bladość i silniejsze odruchy wymiotne), Ant-t. (silne rzężenia ze skrajnym osłabieniem — sinawy wygląd, senność, poty; mniej gwałtowne kichanie), Drosera (twardy, wyczerpujący kaszel od północy do rana, skurcz krtani — mniej wodnistego kataru), Rumex (drobne łaskotanie w okolicy wcięcia mostka pod wpływem zimnego powietrza; kaszel nasilany przez zimne powietrze, ochrypły głos), Spongia (kaszel suchy, szczekający, poprawa po ciepłym jedzeniu i piciu; mniej objawów ze strony nosa), Brom. (objawy krtaniowe nasilane przez kurz i ciepłe pomieszczenia; wyraźniejsze lewostronne powiększenie gruczołów), Hepar (kaszel krupowy, zmarzliwość, nadwrażliwość, potrzeba otulenia), Phos. (zapalenie krtani, bezgłos z krwiopluciem i pragnieniem zimnych napojów; większe osłabienie), Senega (śluz u osób starszych z obolałością klatki piersiowej podczas mówienia), Blatta/Aralia/Grindelia w duszności astmatycznej występującej po położeniu się [Farrington], [Clarke], [Boericke], [Boger], [Kent]. Dynamika: szybki początek; gwałtowne objawy nocne; szybka poprawa, gdy postępowanie (powietrze, pozycja ciała, ciepło napojów) odpowiada modalnościom leku.

Etiologia / Pierwsze godziny „przeziębienia”

• Aconitum — nagłe dreszcze z lękiem i suchością we wczesnym stadium; wydzielina skąpa lub nieobecna. Natomiast Justicia cechuje się lawinami kichania, obfitym drażniącym katarem oraz wcześnie pojawiającym się łaskotaniem w krtani. [Kent], [Clarke].

• Nux vomica — nos zatkany nocą, a w dzień wodnisty katar, z drażliwością; słabiej zaznaczony skurcz krtani. Justicia wykazuje silniejszą potrzebę otwartego powietrza i napadowy kaszel. [Clarke], [Boger].

Łaskotanie w krtani i bezgłos

• Rumex — wyjątkowa wrażliwość gardła na zimne powietrze; kaszel przy wdychaniu chłodnego powietrza; mniej obfita wodnista wydzielina z nosa. W obrazie Justicia występuje gwałtowne kichanie, a ciepłe napoje przynoszą wyraźną ulgę. [Farrington], [Clarke].

• Spongia — suchy, szczekający kaszel, poprawa po jedzeniu lub piciu ciepłych płynów, lecz mniej drażniącego kataru. W obrazie Justicia dodatkowo występują kichanie z obfitą wydzieliną z nosa oraz chrypka z łaskotaniem. [Boericke].

Rzężenia przy skąpym odkrztuszaniu

• Ipecacuanha — stałe nudności, blada twarz, niewielkie pragnienie; głośne, grubobańkowe rzężenia. W obrazie Justicia brak uporczywych nudności, więcej wydzieliny z nosa i chrypki, poprawa po ciepłych napojach. [Farrington], [Clarke].

• Antimonium tart. — znaczna senność i skrajne osłabienie, sinica oraz grubobańkowe rzężenia. W obrazie Justicia chory jest bardziej aktywny, występują gwałtowne kichanie i pogorszenie w początkowej fazie snu. [Boger], [Boericke].

Napady nocne / po pierwszym zaśnięciu

• Drosera — wyczerpujący, duszący kaszel po północy, napady przypominające krztusiec; niewielki udział objawów ze strony nosa. W obrazie Justicia dodatkowo występują wodnisty katar, kichanie i chrypka przechodząca w bezgłos. [Clarke].

• Aralia — chory nie może leżeć w nocy; kaszel rozpoczyna się po pierwszym położeniu się, od łaskotania w gardle; mniej kichania. W obrazie Justicia występują wyraźny nieżyt nosa oraz nocne pogorszenie z wymiotami. [Boericke].

Astmatyczny ucisk w klatce piersiowej w ciepłych pomieszczeniach

• Bromium — skurcz krtani, pogorszenie w ciepłych pomieszczeniach i zapylonym powietrzu; lewostronne obrzmienie gruczołów; mniej wymiotów po kaszlu. W obrazie Justicia występują napady przypominające krztusiec, zakończone wymiotami. [Clarke].

• Blatta orientalis — astma w wilgotnych piwnicach, zwłaszcza u osób silnych i otyłych; objawy nosowe minimalne. Obraz Justicia jest wyraźniejszy przy nieżycie nosa z chrypką. [Boericke].

Chrypka przechodząca w bezgłos

• Phosphorus — bezgłos z uczuciem otarcia i pieczenia w krtani, pragnienie zimnych napojów, chrypka od mówienia, ze skłonnością do krwawień. W obrazie Justicia występuje pragnienie ciepłych napojów i mniejsze osłabienie ogólne. [Farrington], [Clarke].

• Hepar sulph. — kaszel krupowy, zmarzliwość, nadwrażliwość na dotyk i przeciąg, potrzeba otulenia. Chory o obrazie Justicia toleruje chłodne powietrze na twarzy, lecz przeciąg na szyję wywołuje kaszel. [Boger].

Nieżyt nosa z gwałtownym kichaniem

• Sabadilla — gwałtowne kichanie z łzawieniem i zmarzliwością; większa okresowość; mniej rzężenia w krtani. W obrazie Justicia kichaniu towarzyszą chrypka i rzężenia w klatce piersiowej. [Clarke].

• Arsenicum — drażniący katar z pieczeniem, silnym niepokojem ruchowym, skrajnym osłabieniem i zmarzliwością. Obraz Justicia jest łagodniejszy, otwarte powietrze przynosi poprawę i występuje pragnienie ciepłych napojów. [Kent], [Clarke].

• Lek komplementarny: Ipecacuanha — w obu obrazach występują rzężenia przy skąpym odkrztuszaniu; Ipecacuanha, gdy dominują nudności i bladość, Justicia, gdy przeważają obfita wydzielina z nosa i napady w początkowej fazie snu. [Farrington], [Boericke].

• Lek komplementarny: Antimonium tart. — przydatny u osób starszych lub dzieci ze skłonnością do dolegliwości oskrzelowych; Justicia wcześnie przerywa skurcz, Antimonium tartaricum dopełnia leczenie, gdy pojawiają się osłabienie i grubobańkowe rzężenia. [Boger], [Clarke].

• Lek komplementarny: Senega — kaszel osób starszych z obolałością klatki piersiowej podczas mówienia; podawany po Justicia, gdy chrypka się utrzymuje. [Farrington], [Boericke].

• Dobrze działa po: Aconite — po suchym, gorączkowym początku grypy, gdy ujawniają się kichanie i chrypka. [Clarke], [Dewey].

• Dobrze działa po: Nux vomica — gdy naprzemienne objawy nosowe (zatkanie nocą, wodnisty katar w dzień) przechodzą w łaskotanie w krtani z nocnym kaszlem. [Clarke].

• Dobrze poprzedza: Drosera — gdy po ustąpieniu nieżytu nosa pozostają nocne napady przypominające krztusiec. [Clarke].

• Leki pokrewne — Rumex, Spongia, Phosphorus, Bromium, Hepar sulph., Aralia, Blatta, Grindelia; dokładniejsze różnice opisano w różnicowaniu. [Farrington], [Boericke].

• Antidota — ciepłe napoje i otwarte powietrze; Nux vomica przy skutkach nadmiernego stosowania leków lub pogorszeniu w przegrzanych pomieszczeniach; Camphora przy nagłym duszącym skurczu w dusznych pokojach (wspomagająco). [Clarke], [Hughes].

• Leki niezgodne — nie ustalono stałych niezgodności; unikać rutynowego podawania naprzemiennie z Ipecacuanha lub Antimonium tartaricum bez nowych wskazań. [Kent], [Clarke].

Wskazania
Grypa lub nieżyt nosa przechodzące w zapalenie krtani i oskrzeli, z gwałtownym kichaniem, chrypką lub bezgłosem, napadowym kaszlem nocnym, rzężeniami przy skąpym odkrztuszaniu i dusznością w pozycji leżącej. Kaszel krztuścopodobny u dzieci często kończy się odruchami wymiotnymi. Astmatyczny ucisk w klatce piersiowej odczuwany jest w ciepłych, dusznych pomieszczeniach, natomiast chłodne, świeże powietrze przynosi ulgę [Clarke], [Boericke], [Allen], [Farrington].

Dawkowanie
W stanach ostrych 6C–30C można początkowo powtarzać co 1–3 godziny, wydłużając odstępy w miarę rzadszego występowania napadów. Pojedyncza dawka 30C–200C przed snem przy kaszlu „pierwszego snu” często dawała uderzające rezultaty [Dewey], [Tyler].

Zasady powtarzania dawek
Przerwać podawanie po wystąpieniu wyraźnej poprawy (na przykład gdy początkowej fazy snu nie zakłóca już napad lub gdy utrzymuje się ulga na otwartym powietrzu). Wznowić tylko w razie nawrotu. U osób starszych z rzężeniami i osłabieniem, gdy zanika zdolność odkrztuszania śluzu, po Justicia zastosować krótką serię dawek Antimonium tartaricum.

Postępowanie wspomagające
Zapewnić świeże, chłodne powietrze i wysokie ułożenie głowy. Unikać kurzu, perfum i przegrzanych pomieszczeń. Stosować ciepłe napoje osłaniające, aby łagodzić podrażnienie gardła, delikatne oklepywanie w celu uruchomienia śluzu oraz całkowity odpoczynek głosowy. Nigdy nie należy tłumić kataru — „lepiej na zewnątrz niż do wewnątrz” [Clarke], [Boger].

Wskazówki z praktyki klinicznej

• Dziecko — obfity wodnisty katar, ochrypły szept, duszący napad po pierwszym zaśnięciu, wymiotuje, a następnie zasypia: Justicia 30C przed snem przerwała tę sekwencję [Clinical], [Clarke].

• Nauczyciel — wieczorny bezgłos, suche łaskotanie łagodzone łykami ciepłego napoju, kaszel nasilany w ciepłej sali lekcyjnej, poprawa na zewnątrz: Justicia 200C przywróciła głos w ciągu nocy [Clinical], [Boericke].

• Starsza osoba z astmą — „powietrze w pokoju więźnie”, rzężący kaszel przy niewielkiej sile odkrztuszania, ulga przy oknie z ciepłą herbatą: Justicia 6C co dwie godziny, a następnie Antimonium tartaricum 6X trzy razy dziennie w celu usunięcia rzężeń [Farrington], [Boger].

Umysł

• Lęk — duszenie się — po położeniu się; pragnie otwartego okna. Wskazówka przy łóżku chorego: lek z poprawą pod wpływem powietrza. [Clarke]

• Drażliwość — zapachy i kurz wywołują kaszel. Czynnik wyzwalający pochodzący z otoczenia. [Clarke]

• Otępienie — gorączka nieżytowa — mówienie nasila kaszel. Znaczenie sposobu zachowania. [Allen]

• Strach — przed zaśnięciem — z obawy przed napadem. Problem w początkowej fazie snu. [Boericke]

• Ukojenie — pod wpływem chłodnego powietrza i po przyjęciu pozycji siedzącej — poprawa. Wskazówka praktyczna. [Clarke]

Głowa

• Głowa — ból — w okolicy czołowej — z katarem — kichanie nasila; świeże powietrze przynosi poprawę. Objaw ucisku w zatokach. [Clarke]

• Głowa — uczucie rozsadzania — podczas kaszlu. Rubryka bólu głowy wywoływanego wstrząsami. [Allen]

• Głowa — gorąco — na szczycie głowy — pogorszenie w ciepłym pomieszczeniu. Wskaźnik reakcji na temperaturę. [Clarke]

• Owłosiona skóra głowy — pocenie się — podczas napadu. Objaw obiektywny. [Boericke]

• Oczy — łzawienie — nasilane przez kichanie. Współwystępowanie objawów nosowych i ocznych. [Clarke]

Nos

• Katar — wodnisty — gwałtowne kichanie — gryząca wydzielina. Główna rubryka dotycząca nosa. [Clarke], [Boericke]

• Zatkanie nosa — naprzemiennie po obu stronach — przy katarze. Naprzemienny wypływ wydzieliny. [Clarke]

• Zapachy — nadwrażliwość na nie — kurz i dym nasilają objawy. Czynnik wyzwalający. [Clarke]

• Krwawienie z nosa — w gorączkach nieżytowych — przynosi ulgę w dolegliwościach głowy. Krwawienie jako droga doraźnego złagodzenia objawów. [Clarke]

• Stłumiony katar — nasilenie dolegliwości w klatce piersiowej. Prawo kierunku. [Clarke]

Gardło / Głos

• Krtań — łaskotanie — jak od piórka — wywołuje kaszel. Objaw znamienny. [Clarke]

• Głos — bezgłos — wieczorem — mówienie nasila; ciepłe napoje przynoszą poprawę. Dolegliwości gardła u nauczycieli. [Allen], [Clarke]

• Gardło — uczucie otarcia — pieczenie — poprawa po ciepłych napojach. Rubryka dotycząca łagodzenia dolegliwości. [Boericke]

• Szyja — pogorszenie pod wpływem przeciągu — natychmiastowy kaszel. Wskazówka dotycząca zapobiegania. [Clarke]

Oddychanie / Kaszel / Klatka piersiowa

• Kaszel — napadowy — po pierwszym śnie — odruchy wymiotne lub wymioty — napad kończy się ulgą. Rubryka kluczowa. [Allen], [Boericke]

• Kaszel — pogorszenie po położeniu się; poprawa w pozycji siedzącej i na świeżym powietrzu. Zależność od pozycji ciała. [Clarke]

• Odkrztuszanie — skąpe — lepka wydzielina — rzężenie — niewielka siła do odkrztuszania. Klucz do wyboru leku. [Boericke]

• Oddychanie — utrudnione — pogorszenie w ciepłym pomieszczeniu; poprawa na świeżym powietrzu. Przeciwstawne reakcje na warunki otoczenia. [Clarke]

• Klatka piersiowa — ucisk — jak od opaski — za mostkiem. Rubryka dotycząca odczucia. [Clarke]

• Astma — nocą — pogorszenie w pierwszym śnie — pogorszenie pod wpływem kurzu. Związek z astmą. [Boger], [Clarke]

Żołądek

• Nudności — podczas kaszlu — wymioty przynoszą ulgę. Rubryka dotycząca odruchu. [Allen], [Clarke]

• Napoje — ciepłe łagodzą kaszel; zimne go nasilają. Zasada praktyczna. [Boericke]

• Apetyt — utrata — podczas nieżytu — powraca w miarę ustępowania objawów ze strony nosa i zaburzeń głosu. Uwaga dotycząca przebiegu. [Clarke]

Sen / Objawy ogólne / Gorączka

• Sen — budzenie się — krótko po zaśnięciu — z powodu duszącego kaszlu. Sygnał ostrzegawczy związany z porą zasypiania. [Allen]

• Objawy ogólne — pogorszenie w ciepłym pomieszczeniu; poprawa na świeżym powietrzu; pogorszenie w pozycji leżącej; poprawa po przyjęciu pozycji siedzącej. Główna oś obrazu leku. [Clarke]

• Objawy ogólne — pogorszenie pod wpływem kurzu i perfum. Wskazówka, czego unikać. [Clarke]

• Gorączka — nieżytowa — dreszcze w przeciągu — gorąco w pomieszczeniu — pot podczas napadu. Typowy cykl. [Clarke]

• Pocenie się — podczas kaszlu — twarz i klatka piersiowa. Obiektywny objaw towarzyszący. [Boericke]

Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–1879): zapisy z prób lekowych i obserwacji klinicznych — gwałtowne kichanie, chrypka i bezgłos, nocne napady, wymioty po kaszlu; modalności.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–1891): potwierdzenia kliniczne — kaszel u dzieci w pierwszym śnie, chrypka, rzężenie ze skąpym odkrztuszaniem; relacje między lekami.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): pełny obraz leku — nieżyt nosa oraz objawy krtaniowe i oskrzelowe; poprawa na świeżym powietrzu; towarzyszące cechy krwotoczne; zalecany tryb życia.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — kichanie, bezgłos, nocny kaszel z duszeniem się, rzężenie przy skąpej wydzielinie, poprawa po ciepłych napojach; porównania.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): kluczowe rubryki repertoryjne — pogorszenie w pierwszym śnie i w pozycji leżącej; poprawa na świeżym powietrzu; pogorszenie pod wpływem kurzu i zapachów; rubryki dotyczące astmy.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1890): porównania — Ipec., Ant-t., Drosera, Rumex, Spongia; osoby starsze z zapaleniem oskrzeli i kaszel przypominający krztusiec.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (koniec XIX w.): skład chemiczny substancji (wazycyna/wazycynon), działanie wykrztuśne, wpływ na oskrzela i działanie hemostatyczne jako podstawa określenia zakresu działania.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): ujęcie miazmatyczne; różnicowanie z Arsen., Hepar, Phos., Spong.; modalności związane z temperaturą i powietrzem.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (XX w.): zwięzła charakterystyka istoty obrazu leku — kichanie, chrypka, nocny kaszel, poprawa po ciepłych napojach i na świeżym powietrzu.
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (XX w.): barwne opisy „leków otwartego okna” w dolegliwościach gardła i klatki piersiowej; napady w pierwszym śnie.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): praktyczne różnicowanie przy łóżku chorego w przypadkach kaszlu z rzężeniem (Ipec., Ant-t., Senega w porównaniu z Justicia).
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (początek XX w.): dawkowanie i kolejność stosowania leków w katarze, zapaleniu oskrzeli i kaszlu przypominającym krztusiec; dobór leku przed snem.