• Śledziona i układ wrotny — tkliwość lewego podżebrza, przekrwienie śledziony po gorączkach przerywanych/„bagiennych”; uczucie ciężaru i ciągnięcia pod lewymi żebrami (zob. Brzuch; Objawy ogólne). [Clarke], [Hughes].
• Wątroba i drogi żółciowe — przekrwienie układu wrotnego z tępym bólem prawego podżebrza może towarzyszyć objawom śledzionowym; niekiedy ziemistożółta cera u osób z przewlekłą konstytucją gorączki bagiennej (zob. Brzuch; Skóra). [Hughes], [Clarke].
• Splot odbytniczy i układ żylny — krwawiące guzki krwawnicze z przekrwieniem układu wrotnego; poprawa w miarę ustępowania przekrwienia narządów jamy brzusznej (zob. Odbytnica). [Clarke].
• Błona śluzowa nosa (krwawienie z nosa) — krwawienie z nosa jasną krwią przy przepełnieniu układu wrotnego lub podczas napadu gorączki (zob. Nos). [Clarke], [Allen].
• Oś nerwowo-naczyniowa w gorączce — gorączki przerywane o wyraźnej okresowości; cykle dreszcze–gorąco–poty, bóle kości słabsze niż w Eup-per., natomiast bardziej typowy ból śledziony (zob. Gorączka; Objawy ogólne). [Clarke], [Boericke].
• Lewe podżebrze i przepona — kłujące bóle przy głębokim oddychaniu, związane z powiększeniem śledziony (zob. Klatka piersiowa/Brzuch). [Hughes].
• Przewód pokarmowy — wzdęcie z uczuciem ciężaru i spowolnionym przepływem wrotnym; słaby apetyt podczas dreszczy, powracający po potach (zob. Żołądek/Brzuch). [Clarke].
• Krążenie — uczucie pełności w głowie i twarzy w fazie gorąca, z przepełnieniem żył, ustępujące po wystąpieniu potów (zob. Głowa; Gorączka). [Allen].

• Po potach w przebiegu napadu (zmniejszają się napięcie i uczucie pełności). [Clarke].
• Łagodne ciepło stosowane na podżebrza (ciepły okład w okolicy śledziony łagodzi kłucie). [Hughes].
• Odpoczynek w pozycji leżącej podczas dreszczy/fazy gorąca (ograniczenie ruchu zmniejsza kłucie). [Allen].
• Sucha pogoda, z dala od bagien i mgły (poprawa stanu konstytucjonalnego). [Clarke].
• Ucisk/podtrzymywanie lewego boku (podpieranie dłonią okolicy śledziony podczas chodzenia). [Hughes].
• Lekkostrawna dieta i ciepłe napoje podczas napadu (mniejsze dolegliwości związane z układem wrotnym). [Clarke].
• Po wypróżnieniu, gdy guzki krwawnicze nie krwawią (zmniejszenie ciśnienia żylnego). [Clarke].
• Po oddaniu moczu, jeśli współwystępuje przekrwienie (ogólna ulga). [Allen].

• Tereny bagienne, mgła i wilgoć; pory deszczowe, brzegi rzek (obciążenie malaryczne). [Clarke], [Hughes].
• Okresowe nawroty — o tej samej porze codziennie lub co drugi dzień (typ trzeciaczki/czwartaczki). [Clarke].
• Ruch i głębokie oddychanie — kłucie w powiększonej śledzionie. [Hughes].
• Zimne, wilgotne powietrze w fazie dreszczy; przeciąg owiewający brzuch. [Allen].
• Ucisk ciasnego ubrania na lewe podżebrze. [Clarke].
• Błędy dietetyczne i późne kolacje w okresie rekonwalescencji (powrót przekrwienia układu wrotnego). [Hughes].
• Długotrwałe stanie lub chodzenie (ciągnięcie w lewym boku). [Clarke].
• Zahamowanie potów lub przedwczesne wychłodzenie w fazie gorąca (powrót napadu). [Clarke].

Stan psychiczny w obrazie Helia. odzwierciedla raczej wyczerpanie związane z gorączką bagienną niż odrębny profil psychologiczny. Przed napadem chorzy są otępiali i bezczynni, niechętni wysiłkowi, skupieni na wewnętrznym poczuciu „ciężkości”, odczuwanym szczególnie w lewym podżebrzu [Clinical]. W fazie gorąca stają się drażliwi i nie znoszą, gdy im się przeszkadza; uczucie pełności w głowie i zaczerwienienie twarzy odpowiadają przepełnieniu żylnemu układu wrotnego (zob. Głowa; Gorączka) [Allen], [Clarke]. Niepokój ma podłoże somatyczne: rozdrażnienie nasila się, gdy ruch lub głęboki oddech wywołuje kłucie w okolicy śledziony; ustępuje proporcjonalnie do ulgi przynoszonej przez poty [Clarke]. W przewlekłych przypadkach pamięć jest osłabiona, a w dniach bez gorączki występuje apatia — bierność typowa raczej dla miazmy bagiennej niż sama w sobie konstytucja depresyjna [Hughes]. Dzieci z terenów bagiennych mogą być marudne i domagać się bliskości w dniu spodziewanego napadu, a następnie się uspokajać (krótka obserwacja przypadku, [Clinical]). Niewiele tu drżącego lęku Gels. czy niespokojnego pobudzenia Ars.; w obrazie Helia. dominuje spowolnienie, przekrwienie i przytłoczenie ciężarem trzewi [Kent], [Clarke]. Drażliwość często gwałtownie wzrasta w godzinie poprzedzającej dreszcze — jakby organizm przygotowywał się na swoją okresową burzę [Clarke]. Złagodzenie tkliwości śledziony przez ciepły ucisk uspokaja chorego wraz z ustąpieniem kłucia, odzwierciedlając związek między narządem a psychiką w obrazie tego leku [Hughes].

Ból głowy ma charakter przekrwienny, żylny: tępy ciężar z zaczerwienieniem twarzy w fazie gorąca; uczucie pełności ustępuje wraz z pojawieniem się potów [Allen]. Skronie pulsują, gdy śledziona jest szczególnie tkliwa, co wskazuje na związek obu objawów z przekrwieniem układu wrotnego [Clarke]. Podczas dreszczy ból głowy jest niewielki; to faza gorąca powoduje napływ krwi do twarzy i skóry głowy (w odróżnieniu od Eup-per., gdzie dominują bóle kości) [Clarke]. Może wystąpić krótkotrwałe krwawienie z nosa jasną krwią, jak gdyby układ krążenia uwalniał się od nadmiaru ciśnienia — zjawisko odnotowane w przypadkach przepełnienia układu wrotnego odpowiadających obrazowi Helia. (zob. Nos) [Clarke]. W fazie gorąca chory obawia się schylania i zaciskania kołnierzyka; oba te czynniki nasilają uczucie pełności (pogorszenie od ucisku) [Allen]. Po napadzie pojawia się ospałość i uczucie pustki w głowie, ustępujące po jedzeniu i odpoczynku [Hughes]. Porównaj China (pulsowanie po utracie płynów), Gels. (otępienie, senność i drżenie) oraz Nat-m. (młotkujące bóle głowy od słońca i opryszczka gorączkowa); Helia. wiąże objawy głowy ze śledzioną i układem wrotnym. [Kent], [Clarke].

Przekrwienie spojówek w fazie gorąca; uczucie ciężkich powiek i nieznaczne zamglenie widzenia wskutek przepełnienia żylnego, ustępującego po wystąpieniu potów [Allen]. Światłowstręt jest minimalny; chorzy nie lubią jaskrawego światła głównie wtedy, gdy odczuwają pełność w głowie (zob. Głowa). W przewlekłych konstytucjach bagiennych z łagodną niedokrwistością może pojawić się sine zabarwienie okolic oczu [Hughes]. Łzawienie jest skąpe; dominuje przekrwienie, a nie nieżyt. W niektórych przypadkach przekrwienia odnotowano uczucie ciągnięcia w lewym przyśrodkowym kącie oka ([Clinical]). Porównanie: Gels. (opadanie powiek, senna ociężałość) a Helia. (ociężałość związana z przekrwieniem żylnym i okresowością gorączki). [Clarke], [Kent].

Brzęczenie lub szmer żylny w fazie gorąca; ustępuje, gdy tylko rozpocznie się obfite pocenie [Allen]. Ostry ból ucha nie jest typowy; odczucie to odzwierciedla przekrwienie głowy. Po powtarzających się napadach może występować niewielkie osłabienie słuchu związane z uczuciem pełności, ustępujące w dniach bez gorączki [Hughes]. Zimne powietrze owiewające uszy podczas dreszczy jest nieprzyjemne, lecz nie stanowi objawu głównego (zob. Dreszcze). Porównaj China (dzwonienie z osłabieniem po utracie płynów). [Clarke].

Krwawienie z nosa — jasną krwią, krótkotrwałe — w pobliżu szczytu fazy gorąca lub przy wysokim napięciu w układzie wrotnym; krwawienie przynosi ulgę w uczuciu pełności (motyw hemoroidalny/żylny) [Clarke]. Katar nie jest charakterystyczny; podczas gorączki błona śluzowa jest odczuwana jako gorąca i przekrwiona, bez wydzieliny [Allen]. Zapachy wywołują nudności w godzinie oczekiwania na dreszcze (zob. Żołądek) [Clarke]. Niedrożność nosa występuje naprzemiennie z zaczerwienieniem twarzy; oba objawy ustępują po potach. Porównaj Millefolium (krwawienie przy przepełnieniu układu wrotnego) i China (krwawienie z osłabienia), podczas gdy Helia. wyróżniają malaryczna okresowość i ból śledziony. [Clarke], [Kent].

Twarz zaczerwieniona, pełna i ciepła w fazie gorąca; blada i rozluźniona po potach [Allen]. Wargi mogą być suche i lekko popękane; pragnienie jest niewielkie w porównaniu z Ars. [Clarke]. Ziemistożółte zabarwienie cery u osób od dawna mieszkających na bagnach, z wiotkimi tkankami i obrzmiałymi powiekami — kolejny przejaw związku z układem wrotnym [Hughes]. Wyraz twarzy otępiały przed dreszczami; w fazie gorąca — zniecierpliwiony i ociężały. Porównaj Gels. (ospała twarz o sinawym zabarwieniu) i Nat-m. (tłusty połysk; pęcherzyki na wargach podczas gorączki). [Clarke], [Kent].

Język pokryty żółtawobiałym nalotem przed napadem; suchy w fazie gorąca, wilgotny po potach [Clarke]. Gorzki smak przed dreszczami; słaby apetyt aż do ustąpienia napadu (zob. Żołądek). Ślinienie nie jest nadmierne; uczucie gorąca i nieświeżości w ustach [Allen]. Dziąsła mogą wyglądać na przekrwione przy przepełnieniu układu wrotnego; niekiedy sączące krwawienie, jeśli występują również guzki krwawnicze lub krwawienia z nosa ([Clinical]). Podczas gorączki chory woli napoje ciepłe od zimnych (poprawa pod wpływem ciepła). [Clarke].

Brak objawów charakterystycznych. Tępy ból zębów może odzwierciedlać ogólne przepełnienie żylne; nasila się w fazie gorąca i przy schylaniu, ustępuje po potach i odpoczynku ([Clinical]). Nie jest to lek swoiście stomatologiczny; porównaj China (ból nerwowy, okresowy) i Merc. (ślinienie, przykry zapach z ust). [Kent].

Uczucie gorąca i zaciskania w fazie gorąca; gardziel jest przekrwiona, bez wysięku [Allen]. Przełykanie ciepłych napojów przynosi ulgę (poprawa pod wpływem ciepła). Suchości w ustach może towarzyszyć niewielkie uczucie otarcia w gardle, ustępujące po potach [Clarke]. Brak wyraźnej stronności i tworzenia się błon; objaw należy do obrazu gorączki.

Nudności i uczucie zapadania w nadbrzuszu poprzedzają dreszcze; apetyt zanika, powraca po potach [Clarke]. Gorzki smak; skąpe odbijanie; w odczuciach chorego dominuje ciężar pod lewymi żebrami (związek ze śledzioną) [Hughes]. Ciepłe napoje łagodzą uczucie zapadania; zimno nasila dolegliwości podczas dreszczy (Modalności). Pragnienie umiarkowane — małe łyki w fazie gorąca, większe pragnienie po potach [Allen]. Niestrawność mieszkańców terenów bagiennych — spowolniony przepływ wrotny ze wzdęciem — wskazuje na Helia., gdy obecne są tkliwość śledziony i okresowość (porównaj Nat-s., China). [Clarke], [Kent].

Lewe podżebrze ciężkie, obolałe, z kłuciem przy ruchu lub głębokim oddechu; podczas chodzenia chory podpiera bok dłonią (główny objaw charakterystyczny) [Hughes], [Clarke]. Śledziona wyczuwalna i tkliwa po powtarzających się napadach; ucisk wywołuje tępy ból jak po stłuczeniu (Powinowactwo) [Clarke]. W prawym podżebrzu również może występować uczucie pełności, lecz słabsze niż w lewym; dominuje przekrwienie układu wrotnego ze wzdęciem [Hughes]. Okolica pępka rozdęta w fazie gorąca; gazy odchodzą swobodniej po potach [Allen]. Odgłosy perystaltyki osłabione podczas dreszczy; burczenie po jedzeniu w dniach bez gorączki (spowolnienie trawienia). Porównaj Ceanothus (lewostronny ból śledziony, zmarzliwość, niedokrwistość śledzionowa) i China (wzdęcie z osłabieniem po utracie płynów). [Clarke], [Kent].

Skąpy, intensywnie zabarwiony mocz w fazie gorąca; obfitszy po potach, z ulgą w uczuciu pełności w głowie/brzuchu [Allen]. Brak szczególnych objawów charakterystycznych w postaci pieczenia czy piasku moczowego; zmiany w oddawaniu moczu odzwierciedlają fazy gorączki. Niekiedy osad w moczu w dniach rekonwalescencji na terenach bagiennych ([Clinical]). Porównaj China (zwiększona ilość moczu po utracie płynów) i Nat-s. (miazma bagienna z żółciowym zabarwieniem moczu). [Clarke].

Guzki krwawnicze krwawiące jasną krwią u osób z przepełnieniem układu wrotnego; bolesność i ciężar w odbycie, pogorszenie podczas stania, poprawa po oddaniu miękkiego stolca (sfera żylna) [Clarke]. W dniu napadu dominują świąd i uczucie pełności; u niektórych osób krwawienie często zastępuje krwawienie z nosa (ulga zastępcza) [Clarke]. Parcie jest niewielkie; nie jest to lek przede wszystkim na czerwonkę. Porównaj Millefolium (krwotok z przepełnienia naczyń) i Aesculus (suche, bolesne guzki krwawnicze bez znacznego krwawienia). [Kent].

Brak objawów charakterystycznych. Popęd płciowy osłabiony w przewlekłych stanach bagiennych; po wysiłku chory może skarżyć się na tępy ból w lewej pachwinie związany z pociąganiem przez śledzionę ([Clinical]). Porównaj China (osłabienie), Gels. (obniżone napięcie). [Clarke].

U kobiet od dawna mieszkających na terenach bagiennych miesiączki mogą stawać się skąpe i opóźnione; przy znacznym przekrwieniu układu wrotnego krwawienie może być nieco obfitsze, jasną krwią, podobnie jak krwawienia z nosa/guzków krwawniczych (wzorzec żylny) [Clarke]. Lewostronne uczucie ciężaru w brzuchu nasila się podczas chodzenia lub miesiączki. Niedokrwistość po malarii z bólem śledziony sugeruje Helia. jako lek interkurencyjny, gdy Ceanothus przynosi jedynie częściową ulgę ([Clinical]). Porównaj Nat-m. (gorączki przerywane z bólami głowy w okresie miesiączki) i China (osłabienie po utracie płynów). [Clarke], [Kent].

Oddech płytki, by uniknąć kłucia; wzdychanie po ustąpieniu gorączki (oddech ulgi) [Allen]. Zimne, wilgotne powietrze podczas dreszczy wywołuje drżenie i napinanie przepony, nasilając kłucie (pogorszenie od zimna i wilgoci; pogorszenie przy ruchu) [Clarke]. Pomagają ciepłe okrycie i pozostawanie bez ruchu (poprawa pod wpływem ciepła; poprawa w spoczynku). Porównaj Ceanothus (kłucie w śledzionie przy oddychaniu) i Bry. (kłucie w klatce piersiowej, nasilane ruchem — jednak w obrazie Bry. brak malarycznej naprzemienności). [Kent].

Kołatanie serca podczas wchodzenia pod górę lub w związku z pobudzeniem naczyniowym fazy gorąca; ustępuje wraz z pojawieniem się potów [Allen]. Tętno w fazie gorąca jest pełne, niekiedy chybkie, później miękkie. Nie podkreśla się swoistych dla tego leku wskazań dotyczących zmian strukturalnych serca; należy unikać przesadnych twierdzeń. [Hughes].

Oddychanie nasila kłucie przy lewym łuku żebrowym związane z powiększeniem śledziony — chorzy oszczędzają przeponę (zob. Brzuch) [Hughes]. Uczucie pełności w klatce piersiowej w fazie gorąca ustępuje po potach [Allen]. Kaszel nie jest wyraźny, chyba że zimne, wilgotne powietrze odruchowo wywoła dreszcze; nie jest to lek nieżytowy. Porównaj Gels. (ucisk z nieżytem) i Eup-per. (ból klatki piersiowej z gorączką). [Clarke].

Ciągnięcie w lewej okolicy lędźwiowej związane z ciężarem śledziony; chorzy lekko się pochylają, by odciążyć bok (zob. Brzuch) [Hughes]. Tępy ból okolicy krzyżowej w dniu po napadzie; motyw przepełnienia żylnego. Nie jest to lek swoiście ukierunkowany na kręgosłup. Porównaj Aesculus (ból okolicy krzyżowo-lędźwiowej z guzkami krwawniczymi). [Clarke].

Ciężkość kończyn przed dreszczami i podczas nich; ból jak przy łamaniu kości słabszy niż w obrazie Eupatorium perf., co pomaga w różnicowaniu gorączek przerywanych [Clarke]. O spodziewanej godzinie napadu stopy stają się ciężkie jak ołów; chodzenie wstrząsa lewym bokiem (kłucie w śledzionie). W przewlekłych stanach związanych z układem wrotnym żyły wyglądają na lekko nabrzmiałe; zimne kończyny podczas dreszczy. Po potach powraca przyjemne uczucie lekkości. [Allen], [Clarke].

Ziemista, brudnawożółta cera u osób od dawna zamieszkujących tereny bagienne; niekiedy lekko żółtaczkowy odcień po wielu napadach (związek z wątrobą) [Hughes]. W fazie gorąca skóra jest gorąca i sucha; następnie pojawiają się obfite poty, które łagodzą uczucie wewnętrznej pełności (Objawy ogólne). Z Helia. nie wiąże się żaden swoisty typ wysypki; skóra odzwierciedla fazy gorączki, nie stanowi natomiast podstawy doboru leku. Porównaj Nat-s. (pogorszenie pod wpływem wilgoci z dolegliwościami żółciowymi) oraz China (poty, osłabienie). [Clarke], [Kent].

W dniach bez gorączki pacjent odczuwa senność po południu i wcześnie zasypia, lecz budzi się niewypoczęty — jest to ospałość związana z pobytem na bagnach. W noc poprzedzającą spodziewany napad sen jest płytki, z częstym budzeniem się i odczuwaniem ciężaru po lewej stronie brzucha; obrócenie się na lewy bok nasila dolegliwości, a na prawy je łagodzi (modalność z działu Brzuch) [Clarke]. Sny są niewyraźne; niektórzy opisują pełne niepokoju sny o codziennych sprawach, w których spóźniają się lub napotykają przeszkody — jest to raczej odzwierciedlenie dyskomfortu fizycznego niż rzeczywistego lęku. W miarę zbliżania się pory napadu (w niektórych okolicach często późnym rankiem lub po południu) pacjent może przysypiać i nagle budzić się z uczuciem zimna, po czym sen staje się niemożliwy aż do wystąpienia potów. W fazie gorąca rozgrzanie twarzy i uczucie pełności w głowie skłaniają do odrzucania okrycia, co jednak nie przynosi ulgi; kłucie uniemożliwia głębokie oddychanie i nie pozwala zasnąć (związek Głowa/Brzuch) [Allen]. Poty wreszcie przynoszą odprężenie; wielu chorych zapada w drzemkę z przyjemnym uczuciem ciepła i budzi się z poczuciem lekkości oraz głodem (związek z działem Żołądek) [Clarke]. Następnej nocy sen jest głębszy, czasem nadmiernie głęboki, co przy zbyt ciężkostrawnej diecie prowadzi do porannej ociężałości. Dzieci drzemią niespokojnie tuż przed porą napadu; po wystąpieniu potów śpią spokojnie. Okresowy schemat snu: zły → brak snu → regenerujący odpowiada przebiegowi gorączki, a o poprawie stanu chorego świadczą słabsza bezsenność poprzedzająca napad i krótsza faza gorąca. Porównaj Gels. (senność z drżeniem na początku napadu) oraz Ars. (niepokój ruchowy, lęk, pogorszenie po północy); Helia. cechują spowolnienie i przekrwienie, a sen powraca wraz z potami. [Clarke], [Kent].

Niewyraźne, dotyczące codziennych spraw i doznań cielesnych — gorąca, pragnienia lub podtrzymywania boku, aby uniknąć bólu. Dzieci mogą śnić, że „utknęły” lub się spóźniają (lęk przed zbliżającym się napadem). Sny zanikają w miarę osłabiania się okresowości napadów; brak wyrazistej, symbolicznej treści, która mogłaby ukierunkować dobór leku. [Allen], [Clarke].

Typ przerywany: dreszcze → gorąco → poty z wyraźną okresowością (często codziennie lub co drugi dzień); faza dreszczy zaczyna się od ziewania i przeciągania się, z niewielkim drżeniem; dłonie i stopy zimne, paznokcie sinawe (dreszcze mniej nasilone niż w Ars.) [Clarke]. Następnie pojawia się gorąco z przekrwieniem żylnym głowy i twarzy, umiarkowanym pragnieniem oraz kłuciem w okolicy powiększonej śledziony przy ruchu lub głębokim wdechu [Allen], [Hughes]. Potem występują poty, obfite i przynoszące ulgę — zmniejsza się uczucie ciężkości głowy, słabnie kłucie, wraca apetyt (Poprawa po potach) [Clarke]. Między napadami: osłabienie, ziemista cera, ciężar w lewym podżebrzu, uczucie pełności w obrębie układu wrotnego. Pogoda i miejsce pobytu (bagna, rzeka, wilgotne gorąco) podtrzymują nawroty (Pogorszenie pod wpływem wilgoci/na bagnach). Porównaj Eup-per. (silne bóle kości), Gels. (skrajne osłabienie, senność), Cedron (okresowość z dokładnością zegarka), China (gorączka po utracie płynów ustrojowych). Helia. odpowiada przypadkom, w których obraz wyznaczają śledziona i układ wrotny. [Clarke], [Boericke], [Kent].

Dreszcze: niewielkie drżenie, częste ziewanie; chory woli ciepło i okrycie; lewy bok wrażliwy na ruch (kłucie w okolicy śledziony) [Clarke].
Gorąco: twarz zaczerwieniona, uczucie pełności w głowie; umiarkowane pragnienie; nietolerancja ciasnej odzieży; kołatanie serca przy ruchu; wyraźne kłucie [Allen].
Poty: ciepłe, obfite, przynoszące ulgę; skóra staje się mniej napięta; zwiększa się ilość moczu; wraca głód (zasadnicza poprawa) [Clarke]. Zahamowanie potów lub przedwczesne ochłodzenie ponownie uruchamia cykl (Pogorszenie wskutek zahamowania potów). [Clarke].

Pragnienie ciepłych napojów podczas napadu; niechęć do ciężkostrawnych pokarmów do czasu wystąpienia potów [Clarke]. Błędy dietetyczne (późne, obfite posiłki) przedłużają fazę gorąca lub sprzyjają nawrotowi następnego dnia (Pogorszenie wskutek błędów dietetycznych) [Hughes]. Pragnienie soli nie jest wyraźne (w odróżnieniu od Nat-m.); alkohol nasila zaczerwienienie twarzy w fazie gorąca. Po potach apetyt wyraźnie powraca. [Clarke].

Obraz Helia. opiera się na okresowości, warunkach miejscowych (bagna, wilgoć) oraz powiązaniu śledziony z układem wrotnym. Dominują ciężkość i przekrwienie, raczej przytłaczający ciężar niż rozdzierający ból; główne dolegliwości pacjenta skupiają się w lewym podżebrzu: jest to ciągnące uczucie ciężaru śledziony z kłuciem przy ruchu lub głębokim oddychaniu, łagodzone przez ciepło i podtrzymywanie (ręką, opaską) [Hughes], [Clarke]. Gorączka ma stały schemat — dreszcze z ziewaniem, gorąco z uczuciem żylnej pełności głowy i twarzy oraz kłuciem w okolicy śledziony, następnie poty, które przynoszą ulgę całemu organizmowi (zasadnicza modalność „Poprawa po potach”) [Clarke]. Między napadami obraz konstytucyjny obejmuje ziemistą cerę, ospałość i przepełnienie układu żylnego, ze skłonnością do krwawiących guzków krwawniczych i sporadycznych krwawień z nosa, przez które organizm rozładowuje ciśnienie — są to drobne, lecz znamienne objawy współwystępujące, wskazujące na Helia. (Odbytnica/Nos). Lek nie wyróżnia się w przypadkach bólu „jak przy łamaniu kości” (należy pomyśleć o Eup-per.) ani wtedy, gdy dominują lęk i nocny niepokój ruchowy (należy pomyśleć o Ars.); działa raczej tam, gdzie w obrazie przeważają przekrwienie i uczucie ciężaru narządu, a pogoda na terenach bagiennych, mgły, okolice nadrzeczne i sezonowa wilgoć podtrzymują podłoże malaryczne [Clarke], [Kent]. Zaburzone krążenie wrotne powoduje wzdęcia, pełność po prawej stronie i wiotkość powłok brzusznych; jednak to śledziona po lewej stronie pozostaje głównym ogniskiem objawów charakterystycznych (Brzuch). Modalności poprawa pod wpływem ciepła, poprawa w spoczynku i poprawa po potach są zgodne we wszystkich działach, podobnie jak stałe czynniki pogarszające: wilgoć/tereny bagienne, okresowe nasilenie o ustalonych porach oraz ruch/ucisk w okolicy śledziony (powiązania z działem Modalności). Rekonwalescenci stopniowo wracają do zdrowia po opuszczeniu wilgotnych okolic i przy lekkostrawnej diecie; nawrót po zahamowaniu potów lub narażeniu na mgłę stanowi kliniczny sygnał ostrzegawczy (Objawy ogólne ↔ Gorączka). Jako lek interkurencyjny Helia. pomaga przerwać utrwaloną skłonność do przekrwienia śledziony i układu wrotnego, aby głębiej działające leki konstytucyjne (np. Nat-m., China) mogły dopełnić wyleczenia. [Clarke], [Hughes], [Boericke].

Gorączki przerywane / malaryczne

• Eupatorium perf. — Silne bóle jak przy łamaniu kości, w plecach i kończynach; pragnienie przed dreszczami; mniejszy udział śledziony w obrazie. Helia. cechują ciężar/kłucie w okolicy śledziony z pełnością żylną i ulgą po potach. [Clarke], [Kent].
• Gelsemium — Skrajne osłabienie z sennością, zawrotami głowy i drżeniem; niewielkie pragnienie; ciężkie powieki. Helia. cechują przekrwienie i uczucie ciężaru narządu, z kłuciem w okolicy śledziony. [Kent].
• Arsenicum — Wyraźny lęk, niepokój ruchowy, pieczenie; zmarzliwość z pragnieniem picia małymi łykami; okresowe pogorszenie o 1:00–2:00 w nocy. W Helia. brak lęku, a chory szuka ulgi głównie w potach i cieple. [Kent].
• Cedron — Okresowość z dokładnością zegarka, co do minuty; nerwobóle. W Helia. występuje okresowość, lecz z objawami ze strony śledziony i układu wrotnego, a nie nerwobólami. [Clarke].
• China (Cinchona) — Gorączki po utracie płynów ustrojowych, bębnica, osłabienie; możliwe powiększenie śledziony. W Helia. mniej gazów, a bardziej przekrwiona śledziona z krwawieniami żylnymi (z nosa, z guzków krwawniczych). [Clarke], [Hughes].
• Natrum sulph. — Miazma bagienna z elementem żółciowym, astma przy wilgotnej pogodzie; zielonkawe stolce. Helia.: mniej dolegliwości żółciowych, więcej ciężaru śledziony i przepełnienia żylnego. [Kent].
• Chininum sulph. — Okresowa gorączka z dzwonieniem w uszach, skrajnym osłabieniem; mniejsza tkliwość swoista dla poszczególnych narządów; Helia., gdy śledziona zajmuje centralne miejsce w obrazie. [Clarke].

Przekrwienie śledziony / zastój w układzie wrotnym

• Ceanothus americanus — Ból śledziony po lewej stronie, bolesność przy dotyku, niedokrwistość; zmarzliwość; często bliższe dopasowanie „narządowe”; Helia., gdy towarzyszą okresowość gorączki i krwawienia żylne. [Clarke], [Hughes].
• Aesculus hippocastanum — Zastój w układzie wrotnym z suchymi, bolesnymi guzkami krwawniczymi (niewielkie krwawienie). Helia.: krwawiące guzki krwawnicze na podłożu malarycznym/okresowym. [Kent].
• Millefolium — Krwotoki żylne wskutek przepełnienia naczyń; brak malarycznej okresowości lub kłucia w okolicy śledziony; Helia., gdy oba te objawy są obecne. [Clarke].

Modalności & podłoże konstytucyjne

• Natrum muriaticum — Gorączki przerywane; bóle głowy; język geograficzny; pogorszenie pod wpływem słońca; często osoby szczupłe, powściągliwe. Helia.: większa ciężkość, wyraźniejsze objawy żylne, śledziona w centrum obrazu. [Kent].
• Bryonia — Kłujące bóle nasilające się przy ruchu i łagodzone przez ucisk; suche gorąco; jednak w Bry. brak charakterystycznego zespołu objawów związanego z bagnami, okresowością i śledzioną. [Kent].
• Carbo-veg. — Zastój żylny ze skłonnością do zapaści; skrajnie nasilone wzdęcia; w Helia. mniejsza skłonność do zapaści, więcej ciężaru narządu i okresowości. [Clarke].

• Lek komplementarny: Ceanothus — Oba leki działają na śledzionę; Ceanothus przy dolegliwościach śledziony z niedokrwistością i zmarzliwością; Helia., gdy wyraźne są okresowa gorączka i przepełnienie układu wrotnego. [Clarke], [Hughes].
• Lek komplementarny: China — Po zmniejszeniu przekrwienia śledziony przez Helia. China przywraca siły życiowe po gorączce oraz oddziałuje na bębnicę/osłabienie. [Clarke].
• Dobrze działa po: Natrum sulph. — u osób o konstytucji bagiennej, gdy dolegliwości żółciowe zostały opanowane, lecz utrzymuje się przekrwienie śledziony i zastój w układzie wrotnym. [Kent].
• Dobrze działa po: Eupatorium perf. — gdy bóle kości ustępują, lecz śledziona pozostaje powiększona i utrzymuje się okresowość. [Clarke].
• Dobrze poprzedza: Natrum muriaticum — konstytucyjne dopełnienie leczenia gorączek przerywanych po przerwaniu utrwalonej skłonności do przekrwienia śledziony i zastoju w układzie wrotnym. [Kent].
• Leki pokrewne (układ żylny/wrotny): Aesculus, Millefolium, Carbo-veg., Ferrum, Carduus mar. (wątroba). [Clarke], [Hughes].
• Antidota (czynnościowe): Ciepło i pocenie się (fizjologiczna ulga zgodna ze stanem odpowiadającym obrazowi leku). [Clarke].
• Leki niezgodne: W klasycznych źródłach nie wyróżniono żadnych; należy unikać naprzemiennego podawania bez wskazań.

• Gorączki przerywane z powiększeniem śledziony: Helia. Ø, 3x–6x lub 6C w fazie poprzedzającej napad, z powtarzaniem podczas napadu; należy obserwować skracanie się fazy gorąca oraz wcześniejsze, obfitsze poty. Następnie podaje się konstytucyjnie China lub Nat-m. [Clarke], [Boericke].
• Zastój w układzie wrotnym z krwawiącymi guzkami krwawniczymi/krwawieniem z nosa: Krótka kuracja 6C–12C raz lub dwa razy dziennie przez kilka dni w okresach przekrwienia; pomocne są lżejsza dieta i ogrzewanie podżebrzy. [Clarke].
• Kłucie w lewym podżebrzu u mieszkańców terenów bagiennych: Ciepły okład + Helia. często zmniejszają tkliwość na tyle, by umożliwić dobór głębiej działającego leku (np. Ceanothus). [Hughes].
• Rekonwalescencja na podłożu malarycznym: Podawanie interkurencyjne (np. 30C co tydzień), gdy utrzymuje się skłonność do okresowych dolegliwości z ciężarem śledziony, mimo braku pełnego napadu. [Clarke].
• Cenne obserwacje z przypadków

• • Nawracająca trzeciaczka, ręka podtrzymuje lewy bok w fazie gorąca; krwawienie z nosa w szczycie gorąca; Helia. skróciło napady; China dopełniła powrotu do zdrowia. [Clarke].
  • Krwawiące guzki krwawnicze u rekonwalescenta po gorączce bagiennej z uczuciem ciągnięcia w lewym podżebrzu; Helia. 6C usunęło objawy podwyższonego ciśnienia żylnego w ciągu tygodnia. [Clinical; Hughes].
  • Dziecko mieszkające nad rzeką, z okresowymi dreszczami/gorącem i tkliwym brzegiem śledziony; Helia. podawane interkurencyjnie umożliwiło utrzymanie działania Nat-m. między sezonami. [Clarke].

Umysł

• Umysł — OPYZAŁOŚĆ — u osób o konstytucji związanej z gorączką bagienną. (Ospałość w miazmie malarycznej.) [Hughes].
• Umysł — DRAŻLIWOŚĆ — w fazie gorąca. (Przepełnienie żylne.) [Allen].
• Umysł — LĘK — antycypacyjny — przed napadem. (Niepokój odczuwany w ciele.) [Clarke].
• Umysł — KONCENTRACJA — utrudniona — podczas gorączki. (Przekrwienie głowy.) [Allen].
• Umysł — SPOKÓJ — po spoceniu się. (Ulga odpowiada złagodzeniu dolegliwości narządowych.) [Clarke].

Głowa

• Głowa — PRZEKRWIENIE — gorąco podczas gorączki — POPRAWA po spoceniu się. (Główny czynnik przynoszący poprawę.) [Allen], [Clarke].
• Głowa — UCZUCIE PEŁNOŚCI — pogorszenie pod wpływem ciasnej odzieży i przy pochylaniu się. (Komponent żylny.) [Allen].
• Nos — KRWAWIENIE — w fazie gorąca — przepełnienie układu wrotnego. (Upust krwi żylnej.) [Clarke].
• Głowa — BÓL — tępy — w fazie gorąca — ze współwystępującą tkliwością śledziony. (Związek narządowy.) [Clarke].

Oczy / Uszy / Twarz

• Oczy — PRZEKRWIENIE — w fazie gorąca. (Nas t rzyknięcie naczyń żylnych.) [Allen].
• Wzrok — ZAMGLENIE — w fazie gorąca — poprawa po spoceniu się. (Charakter naczyniowy.) [Allen].
• Ucho — SZUMY — brzęczenie — w fazie gorąca. (Szum żylny.) [Allen].
• Twarz — ZACZERWIENIENIE — gorąco podczas gorączki; Twarz — BLADOŚĆ — po spoceniu się. (Zmiana fazy.) [Allen], [Clarke].

Gardło / Żołądek

• Gardło — SUCHOŚĆ — w fazie gorąca — poprawa po ciepłych napojach. [Clarke].
• Żołądek — NUDNOŚCI — przed dreszczami — w godzinie poprzedzającej spodziewany napad. [Clarke].
• Apetyt — BRAK — podczas napadu; POWRACA po spoceniu się. [Clarke].
• Pragnienie — UMIARKOWANE — w fazie gorąca. (W odróżnieniu od Ars.) [Allen].

Brzuch / Odbytnica

• Brzuch — BÓL — w okolicy śledziony — kłujący — pogorszenie przy ruchu i głębokim wdechu — poprawa pod wpływem ciepła i ucisku. (Objaw charakterystyczny.) [Hughes], [Clarke].
• Śledziona — POWIĘKSZENIE — po gorączce przerywanej. (Główne wskazanie.) [Clarke].
• Odbytnica — GUZKI KRWAWNICZE — krwawiące — przepełnienie układu wrotnego. (Związek z układem żylnym.) [Clarke].
• Brzuch — WZDĘCIE — zastój w układzie wrotnym — u osób dotkniętych malarią. [Hughes].

Układ moczowy

• Mocz — SKĄPY — w fazie gorąca; ZWIĘKSZONA ILOŚĆ po spoceniu się. (Zmiany zależne od fazy.) [Allen].
• Mocz — OSAD — nieznaczny — w okresie rekonwalescencji u mieszkańców terenów bagiennych. (Nieistotny objaw współwystępujący.) [Clinical].

Klatka piersiowa / Oddychanie

• Oddychanie — BÓL — w okolicy przepony — wskutek powiększenia śledziony — pogorszenie przy głębokim wdechu. (Kłucie skłaniające do oszczędzania bolesnej okolicy.) [Hughes].
• Serce — KOŁATANIE — w fazie gorąca — poprawa po spoceniu się. (Złagodzenie dolegliwości naczyniowych.) [Allen].

Kończyny / Skóra

• Kończyny — CIĘŻKOŚĆ — przed dreszczami i podczas nich. (Ospałość malaryczna.) [Clarke].
• Skóra — ZABARWIENIE — ziemiste — u mieszkańców terenów bagiennych — w gorączkach przerywanych. (Oznaka podłoża konstytucjonalnego.) [Hughes].
• Pot — OGÓLNY — łagodzi objawy wewnętrzne. (Rubryka o podstawowym znaczeniu.) [Clarke].

Gorączka (przerywana)

• Gorączka — PRZERYWANA — codzienna / trzeciaczka — powiększona śledziona. (Charakterystyczny układ objawów.) [Clarke], [Boericke].
• Dreszcze — z ZIEWANIEM — niewielkie dreszcze wstrząsające. (Szczegół charakterystyczny dla tej fazy.) [Clarke].
• Gorąco — Z PRZEKRWIENIEM — twarzy i głowy — kłucie w śledzionie. (Objaw współwystępujący.) [Allen].
• Pot — OBFITY — PRZYNOSI POPRAWĘ. (Objaw charakterystyczny.) [Clarke].

Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): wskazania kliniczne w gorączkach przerywanych, powiększeniu śledziony, przepełnieniu układu wrotnego, krwawieniach z nosa i guzkach krwawniczych; modalności i relacje między lekami.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870s): omówienie miazmy bagiennej oraz zastoju w śledzionie i układzie wrotnym z perspektywy patologii narządowej; uwagi porównawcze dotyczące China/Ceanothus.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901): wskazówki dotyczące gorączki przerywanej; krótkie opisy objawów charakterystycznych i sugestie terapeutyczne.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): fragmentaryczne opisy objawów; fazy gorączki; ogólne obserwacje dotyczące zastoju żylnego.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): uwagi porównawcze (Eup-per., Gels., Ars., Nat-s., Nat-m., Bry.) dotyczące gorączek przerywanych i zastoju w narządach.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): synteza podłoża konstytucjonalnego, okresowości i umiejscowienia narządowego w stanach malarycznych; wskazówki dotyczące rubryk.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): powinowactwa narządowe; uwagi o miazmie bagiennej w różnicowaniu leków.
Dunham, C. — Lectures on Materia Medica (1879): zasady okresowości gorączek; wyjaśnienie znaczenia zastoju w narządach.
Nash, E. B. — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1899): najważniejsze cechy różnicujące w gorączkach przerywanych; obrazy związane ze szpikiem w zestawieniu z obrazami żylnymi.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): zwięzłe wskazówki kliniczne dotyczące stanów śledziony i układu wrotnego w gorączkach przerywanych.
Boger, C. M. — General Analysis (uzupełnienie metody repertoryjnej): modalności i związki narządowe w gorączkach.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): ogólne potwierdzenia dotyczące faz gorączki i łagodzenia dolegliwości narządowych po spoceniu się.