• Krew i śródbłonek: Skaza krwotoczna; niekrzepnąca, ciemna, sącząca się krew; wybroczyny, plamica; sączenie krwi z miejsc wkłucia; podbiegnięcia krwawe; zapaść przypominająca DIC [Hering], [Allen], [Boger], [Boericke].
• Wątroba i żółć: Żółtaczka hemolityczna; obolałość prawego podżebrza; czarne wymioty; intensywne zabarwienie skóry i spojówek barwnikami żółciowymi [Clarke], [Hughes], [Hering].
• Sepsa / stany adynamiczne: Odór, zimny, lepki pot, oddzielanie się martwych tkanek; zapalenie tkanki łącznej o złośliwym przebiegu / karbunkuły; majaczenie z cichym mamrotaniem lub wielomównością [Baptisia-like] [Hering], [Clarke], [Boger].
• Gardło i cieśń gardzieli (przewaga strony prawej): Sinawy obrzęk, zmiany krwotoczne krwawiące przy dotyku; płyny cofają się przez nos lub powodują krztuszenie; angina o złośliwym przebiegu / błonica [Hering], [Allen], [Clarke].
• Żołądek i górny odcinek przewodu pokarmowego: Wymioty krwawe — czarne/fusowate; pieczenie w nadbrzuszu; nietolerancja alkoholu; analogie do „czarnych wymiotów” [Hering], [Clarke].
• Serce i mięsień sercowy: Tętno małe, miękkie, niemiarowe; krwotoczne zapalenie mięśnia sercowego; zagrażająca zapaść; ortopnoë [Hughes], [Boericke].
• Płuca i opłucna: Krwioplucie — krew ciemna, płynna; septyczne zapalenia płuc; rzężący oddech z odorem; ortopnoë [Hering], [Allen].
• Układ nerwowy (objawy toksyczne i majaczeniowe): Wielomówne, bezładne majaczenie o treści religijnej naprzemiennie z osłupieniem; drżenie; drgawkowe zrywania w gorączkach z głębokim osłabieniem [Kent], [Tyler].
• Skóra i tkanki miękkie: Plamica, sine zabarwienie, marmurkowatość, pęcherze zgorzelinowe; czarne martwe tkanki; septyczne owrzodzenia sączące ciemną krew [Hering], [Boger].
• Żeńskie narządy płciowe: Krwawienia maciczne poza miesiączką — krew czarna, płynna, cuchnąca; posocznica połogowa; obfite krwotoki w okresie klimakterium z żółtaczką [Clarke], [Boericke].
• Oczy: Wylewy podspojówkowe i krwotoki siatkówkowe; żółtaczkowe zabarwienie twardówek; sinawy obrzęk powiek [Hering], [Allen].
• Prawostronność: Prawa strona gardła, prawe podżebrze, bóle prawego jajnika, obolałość prawej strony szyi i żuchwy — stała przewaga prawej strony [Clarke], [Kent].

• Całkowity spoczynek; zapewnienie zupełnego spokoju; uniesienie tułowia na poduszkach dla ułatwienia oddychania; ciepłe okrycia ciała (ale nie duszne pomieszczenia) [Hering], [Clarke], [Boericke].
• Ciemny, cichy pokój przy majaczeniu lub bólu głowy; ograniczenie bodźców [Kent], [Tyler].
• Ogrzewanie powierzchni ciała (ogólnie), choć ciepło dusznego pomieszczenia przytłacza; łagodne ciepło stosowane zewnętrznie na zmiany septyczne [Boger], [Boericke].
• Po obfitym krwawieniu — przejściowe złagodzenie dolegliwości głowy i uczucia pełności (niebezpieczna ulga objawowa) [Hering], [Allen].
• Małe łyki chłodnej wody przy nudnościach (nie duże hausty) [Clarke].
• Rozluźnienie ciasnej odzieży wokół gardła i klatki piersiowej (łagodzi uczucie dławienia) [Hering].
• Leżenie na lewym boku przy obolałości prawego podżebrza (pojedyncze przypadki) [Clinical].
• Ostrożne wietrzenie — świeże powietrze bez wychłodzenia; odór słabnie, a myślenie staje się jaśniejsze [Clarke].
• Łagodny, stały ucisk na sączące krwią rany (nie brutalne manipulacje) [Hering].
• Powrót wydzieliny lub wykwitów skórnych — gdy treść ogniska septycznego swobodnie odpływa, zmniejsza się uczucie wewnętrznego ucisku (kierunek leczenia) [Hering], [Clarke].
• Spokojna obecność drugiej osoby — łagodzi wielomówność w stanie toksycznym [Kent].
• Krótkie okresy snu z uniesioną głową: przejściowa ulga w ortopnoë [Boericke].

• Noc; po śnie; zmierzch — nasilają się majaczenie, krwawienie i dławienie [Hering], [Kent], [Tyler].
• Strona prawa — prawy migdałek, prawe podżebrze, okolica prawego jajnika; obracanie się na prawy bok [Clarke], [Hering].
• Ciepłe, duszne pomieszczenia; zanieczyszczone, zastałe powietrze; miazma septyczna; tłok [Clarke], [Boger].
• Alkohol — nawet w małej ilości: szybkie upojenie, zapaść lub wywołane krwawienie [Clarke], [Hering].
• Wysiłek lub najmniejszy ruch; podnoszenie się w łóżku; dużo mówienia: tętno słabnie, rozpoczyna się krwawienie [Boericke], [Hughes].
• Tłumienie wydzielin lub wykwitów skórnych; przedwczesne powstrzymanie krwawienia może wywołać objawy mózgowe [Hering], [Clarke].
• Wstrząs, dotyk lub brutalna zmiana opatrunku — sączenie krwi nasila się; tkanki łatwo się rozrywają [Hering].
• Gorące napoje i połykanie płynów przy zapaleniu gardła o złośliwym przebiegu — płyny cofają się lub powodują krztuszenie [Hering], [Allen].
• Działanie słońca lub upału dziennego na głowę w stanach septycznych z żółtaczką; uczucie omdlewania i krwawienie z nosa [Clarke].
• Ucisk na szyję (ciasne kołnierzyki) i odchylanie głowy do tyłu — dławienie, sinica [Hering].
• Miesiączka / menopauza — krwawienia klimakteryczne; obfite krwotoki czarną, cuchnącą krwią [Boericke], [Clarke].
• Wilgotne piwnice / mgły nad bagnami — nasilają się procesy gnilne i gorączki z głębokim osłabieniem [Boger].
• Zimno i wilgoć działające na skórę wokół zmian septycznych — martwica sięga głębiej [Hering].
• Zapachy (trupi, tłuszczu kuchennego) — nudności, skłonność do czarnych wymiotów (analogia do żółtej gorączki) [Clarke].

Dominuje biegunowość stanów toksyczno-majaczeniowych: okresy wielomówności i bezładnych wypowiedzi — o treści religijnej, z wizjami, modlitwą i mamrotaniem — przeplatają się z osłupieniem i skubaniem pościeli, dokładnie odzwierciedlając adynamiczny stan septyczny (por. Powinowactwo: Sepsa) [Hering], [Clarke], [Kent]. Chory szybko przechodzi z tematu na temat, odpowiada, po czym zaczyna wypowiadać niezwiązane ze sobą frazy; może widzieć węże, groby lub zbliżającą się śmierć i obawiać się otrucia, lecz wkrótce staje się apatyczny (porównaj Lach., gdzie emocje są silniejsze i przeważa strona lewa; w Crot-h. występują żółtaczka, odór i przewaga strony prawej) [Kent], [Tyler]. Lęk o zbawienie i przed nadchodzącą śmiercią nadaje treść majaczeniu; pokój musi być ciemny i cichy, aby bodźce nie nasilały bezładnej mowy i krwawienia (odniesienie do modalności: Poprawa w ciemności i ciszy) [Hering], [Tyler]. Pojawiają się podejrzliwość i drażliwość, lecz brak sił nie pozwala długo podtrzymywać emocji; drobny sprzeciw wywołuje wybuch, po którym następuje wyczerpanie (odniesienie do sepsy) [Clarke]. Nietolerancja alkoholu dotyczy zarówno psychiki, jak i naczyń: łyk wywołuje niewspółmierne pobudzenie lub otępienie, po czym następuje krwawienie (Modalności: Pogorszenie po alkoholu) [Clarke], [Hering]. Dzieci z zapaleniem gardła o złośliwym przebiegu stają się rozdrażnione, boją się przełykać, a płyny cofają im się przez nos; wraz ze zbliżającym się zmierzchem ich wielomówność przechodzi w żałosne mamrotanie (odniesienie do gardła) [Allen], [Hering]. Sen nie przynosi regeneracji; po śnie nasilają się splątanie i uczucie ciężkości, ze skłonnością do ponownego krwawienia (Modalności: Pogorszenie po śnie) [Kent], [Tyler]. Obraz psychiczny odzwierciedla zatem nasilenie zaburzeń w triadzie krew–sepsa–wątroba: w miarę nasilania się krwawienia i żółtaczki chory staje się coraz bardziej hałaśliwy, a zarazem coraz mniej sprawny psychicznie — jest to charakterystyczne połączenie [Hering], [Clarke], [Boericke].

Z nastaniem zmierzchu narasta przekrwienne uczucie ciężkości i pełności; skóra głowy wydaje się napięta, a twarz staje się sinawa lub żółtaczkowo zabarwiona i pokrywa kroplami zimnego potu, co odpowiada septycznej niewydolności naczynioruchowej [Hering], [Clarke]. Ulga następuje po obfitym krwawieniu — z nosa lub po upuście krwi — choć taka ulga objawowa jest niebezpieczna; potwierdza to paradoks: pogorszenie przy ucisku i uczuciu ciężaru, poprawa po upuście krwi (Powinowactwo: Krew) [Hering], [Allen]. Zawroty głowy przy podnoszeniu się; zataczanie się jak po alkoholu (bez jego spożycia), przechodzące w uczucie omdlewania (odniesienie do serca) [Boericke]. Ból czoła i potylicy z kłuciem promieniującym do prawego ucha, gdy zajęte jest gardło — kolejna cecha prawostronna (odniesienie do gardła) [Hering]. Głowa wydaje się gorąca, podczas gdy powierzchnia ciała jest zimna i lepka od potu; taka rozbieżność jest częsta w gorączkach adynamicznych (sekcja Gorączka) [Clarke]. Włosy i skóra głowy mogą być obolałe nad zmianami plamiczymi; lekki dotyk wywołuje ból i sączenie krwi z zadrapań (odniesienie do skóry) [Hering].

Twardówki są żółte; w plamicy występują wylewy podspojówkowe, a nawet krwotoki siatkówkowe; podczas uczucia omdlewania wzrok się zamgla, z pływającymi czarnymi punkcikami w polu widzenia (odniesienie do krwi i wątroby) [Hering], [Allen]. Powieki obrzęknięte, sine lub z podbiegnięciami krwawymi; w sepsie łzy są skąpe i drażniące (odniesienie do skóry) [Clarke]. W gorączkach o złośliwym przebiegu pojawia się światłowstręt; chory błaga o zaciemnienie pokoju (modalność: Poprawa w ciemności) [Tyler]. Krwawienie na dnie oka odpowiada skłonności do krwawień krwią niekrzepnącą; powrót do zdrowia opóźnia się, jeśli krwawienie nie ustępuje (Objawy ogólne) [Hughes]. Szybko narastające żółtaczkowe zmiany w oczach odzwierciedlają przebieg hemolizy i przekrwienia wątroby (Powinowactwo: Wątroba) [Clarke].

Odległy szum, dzwonienie lub odgłosy jak w muszli morskiej w gorączkach z głębokim osłabieniem; przytępienie słuchu z osłupieniem (Sepsa) [Clarke]. Kłujące bóle promieniujące do prawego ucha z prawego migdałka lub prawej strony cieśni gardzieli w anginie o złośliwym przebiegu — przydatna wskazówka dotycząca strony ciała (Gardło) [Hering]. Na skórze małżowin usznych mogą występować wybroczyny lub podbiegnięcia krwawe; płatki uszu zimne i lepkie od potu (odniesienie do skóry) [Hering]. Hałas nasila majaczenie; cicha mowa przynosi ulgę (Psychika/Modalności) [Tyler].

Krwawienie z nosa ciemną, płynną krwią, niekrzepnącą, niewspółmierne do niewielkiej zmiany, z wyraźnym uczuciem omdlewania — objaw charakterystyczny przy łóżku chorego (Powinowactwo: Krew) [Allen], [Hering]. Cuchnący, trupi zapach z nosa i ust przy zapaleniu gardła o złośliwym przebiegu; cofanie się płynów przez nos podczas połykania (odniesienie do gardła) [Hering]. Przy zatkanym nosie i strupach dłubanie łatwo wywołuje sączenie krwi, pozostawiając plamicze ślady (Skóra) [Hering]. Zapachy tłuszczów kuchennych lub trupie wonie wywołują nudności i stan bliski omdleniu (Żołądek; Psychika) [Clarke].

Twarz żółtaczkowa lub sina, marmurkowata, z kroplami zimnego potu na czole; na policzkach mogą występować wybroczyny lub smugowate wylewy krwawe (Skóra) [Hering]. Żuchwa drży podczas majaczenia; wargi suche, brunatnoczarne, pokryte strupami, a mimo to przy najlżejszym potarciu sączy się z nich ciemna krew (Jama ustna/Krew) [Allen]. W późnym okresie adynamii ucisk pozostawia dołek w tkankach; kąciki ust pękają i krwawią (Objawy ogólne/Skóra) [Clarke]. Podczas zapaści na woskowo bladej twarzy może pojawić się zwodniczy rumieniec, mylnie uznawany za oznakę sił, jeśli nie zbada się małego, miękkiego tętna (Serce) [Hughes].

Dziąsła gąbczaste, przy dotyku krwawią ciemną krwią; ślina z domieszką krwi, cuchnąca (gnilna) [Hering]. Język suchy, drżący, czerwony, następnie brunatnoczarny, popękany; czasami chory nie potrafi go wysunąć i utrzymać nieruchomo — klasyczny język septyczny [Allen], [Clarke]. Odór jest trupi; mowa szybka i bezładna (odniesienie do psychiki) [Kent]. Zmiany aftowe lub podbiegnięcia krwawe sączą krew; ślady po zębach krwawią (Skóra/Krew) [Hering]. Płyny wzięte do ust wywołują krztuszenie lub cofają się przez nos, jeśli cieśń gardzieli jest obrzęknięta (Gardło) [Hering].

Sączenie ciemnej krwi z zębodołów po nieznacznych manipulacjach; krew nie krzepnie (Skaza krwotoczna) [Allen]. W gorączce zęby wydają się wydłużone (nie jest to objaw kluczowy). Podłoże zębów jest obolałe; szczotkowanie wywołuje sączenie krwi i uczucie omdlewania (Krew/Serce) [Clarke].

Prawostronna angina o złośliwym przebiegu / błonica: cieśń gardzieli sinawa, obrzęknięta, zmiany krwawią przy dotyku; chory nie może połykać płynów, które powodują krztuszenie lub wracają przez nos; ostre bóle promieniujące do prawego ucha (Przewaga strony prawej) [Hering], [Allen], [Clarke]. Szyja jest tkliwa; najmniejszy ucisk nasila dławienie (Modalności) [Hering]. Odór trupi; ślina z pasmami krwi; głos ochrypły, a połykanie pokarmów stałych paradoksalnie nieco łatwiejsze niż płynów (koordynacja nerwowo-mięśniowa) [Hering], [Clarke]. Błona ma raczej siną niż szarobiałą barwę; w obrazie dominuje ogólnoustrojowa sepsa (Powinowactwo: Sepsa) [Boger].

Czarne wymioty (fusowate) lub wymioty krwawe z ciemną, płynną krwią, z pieczeniem w nadbrzuszu i głębokim wyczerpaniem — analogia do żółtej gorączki (Wątroba/Krew) [Hering], [Clarke]. Nietolerancja alkoholu: łyk nadmiernie pobudza chorego lub wywołuje zapaść i prowokuje krwawienie (Modalności) [Clarke]. Nudności od cuchnących woni lub zapachu tłuszczów; zimna woda jest tolerowana tylko małymi łykami (Poprawa po małych łykach) [Clarke], [Boericke]. Czkawka w zapaści; nadbrzusze tkliwe; żółtaczce towarzyszy obolałość prawego podżebrza (Wątroba) [Hering]. Bardziej pragnie powietrza niż jedzenia; pragnienie z obawą przed połykaniem w przypadkach z zajęciem gardła (odniesienie do gardła i żołądka) [Allen].

Okolica wątroby obolała (po prawej); brzuch wzdęty, z odgłosem bębenkowym przy opukiwaniu, z sinawą marmurkowatością skóry nad otrzewną objętą procesem septycznym (Skóra) [Clarke], [Hering]. Smoliste stolce — czarne, płynne — potwierdzają stan, w którym krew jest niekrzepnąca (Odbytnica) [Allen]. Przelewanie, cuchnące gazy; najmniejszy ruch męczy i wywołuje uczucie omdlewania (Objawy ogólne) [Boericke]. Śledziona nie zajmuje centralnego miejsca w obrazie (w przeciwieństwie do innych gorączek). W adynamii perystaltyka jest ospała; jednak krwawienie może być obfite przy niewielkim bólu (Krew) [Hering].

Mocz skąpy, ciemny, nawet czarniawy, zawierający białko; niekiedy hemoglobinuria; piana o żółtaczkowym zabarwieniu (Wątroba/Krew) [Hughes], [Hering]. Po oddaniu moczu osłabienie i uczucie omdlewania (Utrata płynów) [Clarke]. Pieczenie nie jest wyraźne; o wskazaniu decydują właściwości moczu i jego barwa.

Stolce czarne, smoliste lub płynne, cuchnące; sączenie bez bolesnego parcia; niewielka utrata płynów powoduje znaczne wyczerpanie (modalność: utrata płynów) [Allen], [Clarke]. Guzki krwawnicze krwawią ciemną, niekrzepnącą krwią; odbyt obolały, z pęknięciami, krwawiący (Skóra) [Hering]. W stanach septycznych może występować mimowolne sączenie podczas snu (Sen/Objawy ogólne) [Boericke].

Wylewy podskórne na mosznie; sączenie krwi z drobnych otarć; osłabienie potencji płciowej w sepsie (Objawy ogólne) [Clarke]. Bolesność prawego powrózka nasiennego przy septycznym zajęciu pachwiny (Przewaga prawostronna) [Clinical].

Krwawienie maciczne — krew czarna, płynna, cuchnąca — z uczuciem omdlewania, zimnym potem i małym, miękkim tętnem; obfite krwotoki w okresie przekwitania; sączenie krwi utrzymuje się po poronieniu lub porodzie (Sepsa połogowa) [Clarke], [Boericke]. Odchody połogowe wodniste, ciemne, cuchnące; najlżejszy ruch ponownie wywołuje wypływ (Modalności: pogorszenie pod wpływem wysiłku) [Hering]. Bóle prawego jajnika z zastojem krwi w miednicy i sinawym zabarwieniem tkanek; szyjka macicy krwawi przy dotknięciu (Przewaga prawostronna/Krew) [Clarke]. W ciężkich przypadkach krwotokom towarzyszy żółtaczka (Odsyłacz: Wątroba) [Hughes].

Krótkie, wzdychające, płytkie oddechy; rzężenie w oskrzelach w stanie septycznym; sinica z marmurkowatą skórą (Skóra/Sepsa) [Hering]. Orthopnoë wymusza pozycję ciała; otwarte okna przynoszą ulgę, jeśli powietrze jest świeże, lecz nie wychładzające (Szczegół modalności) [Clarke]. Zachłyśnięcie się płynem podczas napadów dolegliwości gardła wywołuje krztuszenie (Gardło).

Tętno małe, miękkie, niemiarowe; uczucie zapadania w okolicy przedsercowej; kołatanie serca przy najmniejszym ruchu; zagrażająca zapaść z zimnym potem (Sepsa/Adynamia) [Hughes], [Boericke]. Analogiczny obraz występuje w krwotocznym zapaleniu mięśnia sercowego; ból może być tępy, z niepokojem niewspółmiernym do objawów stwierdzanych w badaniu fizykalnym (Odsyłacz: Umysł) [Clarke]. Omdlenie pokrwotoczne po nieznacznej utracie krwi; poprawa przy niskim ułożeniu głowy i uniesieniu stóp (Objawy ogólne/Pierwsza pomoc) [Hering].

Ucisk z orthopnoë; chory musi pozostawać w pozycji uniesionej, z podparciem; oddech cuchnący w septycznych stanach płuc (Powinowactwo: Płuca/Sepsa) [Hering], [Clarke]. Krwioplucie ciemną, niekrzepnącą krwią; słaby kaszel; rzężenie; skąpe odkrztuszanie (Krew) [Allen]. Nie może wygodnie leżeć na prawym boku (Przewaga prawostronna) [Clarke]. W przestrzeniach międzyżebrowych widoczne wylewy podskórne lub plamy plamicze (Skóra) [Hering].

Ból jak po stłuczeniu wzdłuż kręgosłupa; ciężkość w okolicy krzyżowej z zapaścią (Objawy ogólne) [Boericke]. Dreszcze przebiegają w górę pleców, a przy wysiłku występuje zimny, lepki pot (Gorączka/Pot) [Clarke]. Bolesność okolicy prawej łopatki przy przekrwieniu wątroby (Wątroba/Przewaga prawostronna) [Hering].

Plamica, wybroczyny, wylewy podskórne na kończynach; sączenie krwi z miejsc wkłucia igły; sinoczarne pęcherze ulegające martwiczemu rozpadowi (Skóra) [Hering], [Boger]. Dłonie i stopy zimne, sine; paznokcie zasinione; drżenie z osłabienia (Objawy ogólne) [Boericke]. Bolesność prawego barku i ramienia w stanach septycznych (Przewaga prawostronna) [Clarke].

Skóra sina, marmurkowata, żółtaczkowo zabarwiona, zimna; liczne wybroczyny/plamica; rany krwawią ciemną, niekrzepnącą krwią i goją się powoli (Krew) [Hering]. Zgorzelinowe masy martwicze, czyraki gromadne, septyczne czyraki z czarnymi środkami i cuchnącą wonią (Sepsa) [Boger]. Sączenie krwi z zadrapań; ciemne plamy na opatrunkach; w późnym okresie w tkankach pozostaje dołek po ucisku (Adynamia z obrzękami) [Clarke].

Sen jest przerywany, z mamrotaniem, i nie przynosi wypoczynku; chory mówi lub modli się na głos, następnie zapada w stupor, po czym znów zrywa się — ta nieustanna naprzemienność odzwierciedla toksyczno-majaczeniowy stan psychiczny (Odsyłacz: Umysł) [Hering], [Tyler]. Próby snu w pozycji płaskiej wywołują orthopnoë; chory musi być ułożony wyżej, z podparciem, i tylko w tej pozycji zapada w krótkie drzemki (Klatka piersiowa/Oddychanie) [Clarke]. Po śnie czuje się bardziej ociężały i zdezorientowany, z ponownym krwawieniem lub krwawieniem z nosa — jest to pogorszenie wspólne dla grupy leków wężowych, tutaj jednak wyróżnia się żółtaczką i sączeniem czarnej krwi (Modalności; Różnicowanie) [Kent]. Nocą pojawiają się cuchnąca woń, pot i krwotok; prześcieradła plamią się ciemną krwią lub potem, a w pokoju unosi się trupi zapach (Skóra/Pot) [Hering]. Sny są przerażające, o śmierci, grobach i wężach; chory budzi się, chwytając za okolicę serca, zimny i zlany lepkim potem (Sny/Serce) [Clarke]. Dzieci krzyczą, odmawiają picia z obawy przed zakrztuszeniem, po czym zapadają w senność z mamrotaniem (Gardło) [Allen]. Najlżejszy hałas na nowo wywołuje bezładną mowę; ciemność i cisza uspokajają (Modalności: poprawa w ciemności i ciszy) [Tyler]. Nawet gdy sen nadchodzi, nie przywraca sił; tętno pozostaje małe i miękkie, a pot utrzymuje się (Serce/Pot) [Boericke]. Jeśli w nocy wystąpi krwawienie, ból głowy słabnie, lecz osłabienie staje się skrajne (Głowa/Objawy ogólne) [Hering]. Obraz snu dokładnie odzwierciedla zatem powiązanie krwi, sepsy i wątroby: głośne zachowanie mimo słabnięcia, orthopnoë, pogorszenie po śnie, cuchnąca woń i plamienie pościeli [Hering], [Clarke], [Kent].

Sny o wężach, pogrzebach, krwi i cmentarzach; śniący modli się lub wygłasza kazania przez sen i budzi się spocony oraz przerażony (Umysł/Pot) [Clarke], [Tyler]. Sny poprzedzają epizody krwawienia; po przebudzeniu może wystąpić krwawienie z nosa lub smolisty stolec (Krew) [Hering].

Typ niskiej gorączki z adynamią: dreszcze z drżeniem; gorąco z ciemnym rumieńcem i skłonnością do krwotoków; pot zimny, cuchnący, zlewny, nieprzynoszący ulgi (Dreszcze/Gorąco/Pot) [Hering], [Clarke]. Język brunatnoczarny, tętno małe i miękkie, stan psychiczny z gadulstwem lub mamrotaniem (Odsyłacz: Umysł) [Allen], [Boericke]. W przypadkach z hemolizą gorączce często towarzyszy żółtaczka (Wątroba) [Hughes].

Dreszcze: ziewanie, drżenie, sine paznokcie; pragnienie ciepłego okrycia, lecz niechęć do dusznych pomieszczeń (Szczegół modalności) [Boger], [Clarke]. Gorąco: ciemny, sinawy rumieniec; rozpoczyna się krwawienie; pulsowanie przy braku sił [Hering]. Pot: zimny, lepki, cuchnący, plami bieliznę; nie przynosi ulgi; towarzyszy zapaści (Pot/Objawy ogólne) [Boericke].

Nietolerancja alkoholu — znikome ilości powodują szybkie upojenie, niebaczne wypowiedzi lub zapaść z krwawieniem (Umysł/Modalności) [Clarke]. Pragnienie zimnych napojów, lecz połykanie płynów wywołuje krztuszenie w złośliwych stanach gardła (Gardło) [Hering]. Niechęć do tłuszczów i silnych zapachów; zapachy gotowania wywołują nudności lub czarne wymioty (Żołądek) [Clarke]. Niewielki apetyt; większa potrzeba powietrza niż jedzenia (Oddychanie).

Crot-h. jest typowym obrazem zapaści krwotoczno-septycznej z żółtaczką: krew sączy się czarna i niekrzepnąca, tkanki są sinawe i cuchnące, a skóra jest żółtaczkowo zabarwiona i marmurkowata; chory cicho opada z sił, z małym, miękkim tętnem i zimnym, lepkim potem [Hering], [Clarke], [Boericke]. Objawy skupiają się po prawej stronie — prawa strona gardła, prawe podżebrze, bóle prawego jajnika — co odróżnia ten obraz od Lachesis (przewaga lewostronna, gorąco, zazdrość, krwawienia jasną krwią) [Kent], [Tyler]. Układ modalności jest precyzyjny: pogorszenie nocą i po śnie, w ciepłych, dusznych pomieszczeniach, po alkoholu, pod wpływem wysiłku i wstrząsów; poprawa w całkowitym spoczynku, przy ciepłym okryciu i dostępie świeżego, niezastałego powietrza, w ciemności i ciszy, przy ułożeniu wyżej, z podparciem (z powodu orthopnoë) oraz, paradoksalnie, przejściowa poprawa po krwawieniu (niebezpieczna ulga) [Hering], [Clarke], [Boericke]. Płyny raczej wyciekają, niż krążą: sączenie krwi z miejsc wkłucia, dziąseł i nosa; czarne wymioty; smoliste stolce; krwioplucie — każda niewielka utrata powoduje niewspółmiernie silne uczucie omdlewania (modalność: utrata płynów) [Allen], [Clarke]. Żółtaczka wskazuje na hemolizę; krwotoki siatkówkowe i podspojówkowe dopełniają obrazu skazy (Oczy/Wątroba) [Hering]. Z sepsą wiążą się cuchnąca woń, zgorzel, czyraki gromadne i majaczenie z mamrotaniem lub gadulstwem; obraz jest bardziej bierny, z żółtaczką, w przeciwieństwie do piekących dolegliwości i niespokojnej trwogi Arsenicum (Różnicowanie) [Boger], [Kent]. Tam, gdzie w obrazie Bothrops występuje zakrzepica, w Crot-h. występuje sączenie krwi; podczas gdy Elaps cechują zmarzliwość, zaciskanie i czarne wydzieliny, Crot-h. wyróżnia się obrazem żółtaczkowym, septycznym i prawostronnym (Różnicowanie leków wężowych) [Farrington], [Kent]. U kobiet krwotoki są czarne, płynne, cuchnące, często w okresie przekwitania lub połogu (Narządy płciowe żeńskie) [Clarke], [Boericke]. Dobierając lek, należy stale zestawiać objawy z obszarów Umysł ↔ Krew ↔ Wątroba ↔ Sepsa: w miarę nasilania się sączenia czarnej krwi i żółtaczki miejsce logicznego myślenia zajmuje gadulstwo z bezładnym tokiem myśli; gdy zapewnia się świeże powietrze, odpoczynek, ciepło i ciszę, krwawienie i cuchnąca woń słabną (Modalności/Etiologia) [Hering], [Clarke].

• Lachesis — Objawy lewostronne, gorąco, zazdrość, pogorszenie po śnie, krwotoki jasną krwią; nietolerancja ciasnego ubrania. Crot-h.: objawy prawostronne, krwotoki krwią czarną, niekrzepnącą, żółtaczka, wyraźniejszy obraz septyczny i cuchnąca woń, nietolerancja alkoholu [Kent], [Tyler], [Clarke].
• Bothrops — Stany zakrzepowe (afazja, porażenie połowicze, zakrzepica siatkówki). Crot-h.: krwawienia w postaci sączenia niekrzepnącej krwi, plamica, żółtaczka [Farrington], [Clarke].
• Elaps — Czarne wydzieliny, zaciskanie w klatce piersiowej, zmarzliwość; mniej nasilone majaczenie septyczne niż w Crot-h. [Farrington], [Kent].
• Naja — Objawy skupione na sercu i zastawkach, wyrzuty sumienia, bóle lewej strony klatki piersiowej; krwotoki nie są cechą centralną [Kent].
• Phosphorus — Krwotoki jasnoczerwoną, krzepnącą krwią; osoba wysoka, ciepłolubna pod względem odczuwania ciepła, wrażliwa; pragnienie zimnych napojów pitych dużymi łykami. Crot-h.: krew ciemna, niekrzepnąca, cuchnąca woń, żółtaczka, chęć picia małymi łykami z krztuszeniem przy dolegliwościach gardła [Clarke], [Kent].
• Hamamelis — Bierne sączenie krwi żylnej z bolesnością; bez sepsy i żółtaczki; mniej nasilona ogólna zapaść niż w Crot-h. [Boericke], [Clarke].
• Secale — Krwawienia czarną krwią z lodowatym zimnem i pragnieniem odkrycia się, sucha zgorzel; mniej żółtaczki; obojętność psychiczna w przeciwieństwie do toksycznego gadulstwa Crot-h. [Boger], [Kent].
• Carbo-veg. — Głód powietrza, zapaść, pragnienie wachlowania; wzdęcia; krwawienia rzadziej związane z żółtaczką lub niekrzepnięciem krwi [Clarke], [Boger].
• Arsenicum — Piekące bóle, niepokój z pobudzeniem ruchowym, picie gorących płynów małymi łykami; krew nie jest typowo czarna ani niekrzepnąca; mniejsza przewaga objawów po prawej stronie gardła [Kent], [Boericke].
• Baptisia — Zamroczenie jak w upojeniu, cuchnące wydzieliny w sepsie; mniej cech krwotocznych i żółtaczki niż w Crot-h. [Clarke], [Boger].
• Pyrogen — Gorączki septyczne z niewspółmiernością tętna i temperatury; niepokój ruchowy; krwotoki nie są cechą centralną [Boger], [Tyler].
• Apis — Obrzęk, kłucie jak po użądleniu, brak pragnienia; lśniąca skóra; obraz bardziej surowiczy niż krwotoczny; bez sączenia czarnej krwi [Clarke].
• China — Osłabienie po utracie płynów, bębnica; mniej cuchnącej woni i żółtaczki; dobry lek uzupełniający w rekonwalescencji po Crot-h. [Nash], [Boger].
• Ferrum — Niedokrwistość z napływami krwi; łatwo występujące krwotoki, lecz krew jest czerwona; naprzemienna bladość i rumieniec, nie zaś sączenie krwi z żółtaczką [Kent].
• Ipecac — Stałe nudności, czysty język; wymioty jasną krwią; bez charakterystycznej septycznej woni i żółtaczki [Allen].
• Kali-bi. — Zbite czopy, błony błonicze; mniej krwawienia, bez przewagi prawostronnych objawów krwotocznych [Clarke].
• Elaterium/Apocynum — Wysięki w stanach obrzękowych; wodniste stolce lub wymioty; różnice w pragnieniu (Apis/Apocynum często bez pragnienia; Crot-h. odczuwa pragnienie, lecz krztusi się) oraz brak sączenia czarnej krwi [Boericke].

• Leki uzupełniające: Hamamelis (stadium sączenia krwi żylnej; miejscowa bolesność), China (przywraca siły po utracie krwi lub płynów), Phos. (późniejsze krwotoki jasną krwią w miarę ustępowania sepsy), Baptisia (gdy początkowo dominuje stupor, następnie Crot-h. przy zwrocie ku obrazowi krwotocznemu z żółtaczką), Arnica (urazowe wylewy podskórne z sączeniem krwi), Carbo-veg. (faza zapaści oddechowej), Lycopodium (prawostronne przekrwienie wątroby bez sączenia krwi) [Clarke], [Boger], [Boericke], [Nash], [Kent].
• Dobrze działa po: Baptisia, Pyrogen w stanach septycznych, gdy dołączają się sączenie czarnej krwi i żółtaczka; Arsenicum, gdy piekące dolegliwości z niepokojem ruchowym ustępują miejsca biernemu sączeniu krwi z cuchnącą wonią [Clarke], [Boger].
• Po nim dobrze działają: China (rekonwalescencja), Carbo-veg. (głód powietrza), Phosphorus (jeśli krew staje się jasna i krzepnąca), Sulphur (dla usunięcia septycznego odrętwienia po osłabnięciu krwotoków) [Nash], [Boericke], [Kent].
• Leki pokrewne (grupa wężowa): Lach., Both., Elaps., Naja — cechy rozgraniczające opisano w różnicowaniu [Farrington], [Kent].
• Antidota (kliniczne): Arsenicum (septyczny niepokój z pieczeniem), Lachesis (toksyczne nadmierne pobudzenie), Carbo-veg. (zapaść z niedotlenienia); alkohol nasila objawy — unikać [Clarke], [Kent].
• Leki niezgodne: W klasycznych źródłach brak ścisłych wskazań; unikać dowolnego naprzemiennego podawania z Lachesis, chyba że obraz wyraźnie zmienia stronę lub charakter [Kent], [Clarke].
• Leki interkurencyjne: Sulphur (stłumione wydzielanie; septyczne odrętwienie), Hepar (gdy ropienie zaczyna przeważać nad krwawieniem), Merc-cor. (owrzodzenie gardła bez sączenia czarnej krwi) [Boger], [Clarke].

• Posocznica / gorączki o złośliwym przebiegu: Jeden z głównych leków w stanach posocznicowych z głębokim wyczerpaniem, żółtaczką, majaczeniem i biernymi krwawieniami ze wszystkich otworów ciała. Stosowany, gdy język jest suchy, czerwony lub czarny, drżący, a oddech cuchnący. [Hering], [Clarke].
• Krwawienia: Ciemna, rzadka, niekrzepnąca krew sączy się z nosa, dziąseł, macicy, odbytnicy lub ran. Często towarzyszą temu wielkie wyczerpanie i zimno. Objawem charakterystycznym jest ciemna, płynna krew, która nie krzepnie. [Allen], [Kent].
• Ukąszenia węży i stany toksyczne: Poza zastosowaniem izopatycznym Crot-h. stosowano w zakażeniu krwi, ukąszeniach, posocznicy i gorączkach adynamicznych, w których wyraźna jest skłonność do krwawień. [Hering].
• Żółta gorączka / gorączki o złośliwym przebiegu: Z czarnymi wymiotami, żółtym zabarwieniem skóry, krwawieniami, wielkim wyczerpaniem, drżeniem języka i cuchnącymi stolcami. Clarke podkreślał znaczenie tego leku w epidemiach przebiegających ze skazą krwotoczną. [Clarke].
• Róża / czyraki gromadne: Ze znacznym obrzękiem, sinawym zabarwieniem, skłonnością do martwicy i cuchnącą wydzieliną; gdy Arnica lub Lachesis zawodzą, Crot-h. często przynosi powodzenie. [Hering], [Boericke].
• Stany durowe: Skrajne wyczerpanie, krwawienia, ciche majaczenie z mamrotaniem, drżenie języka i zrywania ścięgniste. Charakterystyczne są cuchnące stolce i mocz. [Allen].
• Wskazówki neurologiczne: Drżenie języka (wysuwanego z trudnością), drżenie kończyn, zrywania ścięgniste, ciche majaczenie z mamrotaniem. Te objawy nerwowe w połączeniu z krwawieniami potwierdzają wybór leku. [Clarke].
• Powinowactwo do prawej strony: Odnotowywane w nerwobólu twarzy, zmianach w gardle o złośliwym przebiegu i krwawieniu z jajnika — często z przewagą po prawej stronie. [Hering], [Kent].
• Potencja i dawkowanie: W ostrych stanach krwotocznych Crot-h. często podaje się w niskich i średnich potencjach (3X–30C), często powtarzając dawki. W stanach przewlekłych ze skłonnością do zakażeń septycznych stosowano z korzyścią wyższe potencje (200C i wyższe). [Nash], [Boericke].

• Wskazówki z opisów przypadków:

  • Posocznica z żółtaczką i krwawieniem: „Starszy mężczyzna z różą o złośliwym przebiegu — sinawy obrzęk twarzy, sączenie się ciemnej krwi z dziąseł, drżenie języka, wielkie wyczerpanie. Crot-h. 30C zatrzymał krwawienie, a obrzęk zaczął ustępować w ciągu dwóch dni”. [Hering, Clinical].
  • Dur z krwawieniem ciemną krwią: „Młoda kobieta chora na dur, obficie krwawiąca z nosa i jelit; krew ciemna, niekrzepnąca, oddech cuchnący, język suchy, czarny, drżący. Crot-h. 200C co 2 godziny zahamował krwawienie, a majaczenie ustąpiło”. [Clarke, Clinical].
  • Epidemia żółtej gorączki: „Czarne wymioty, żółtaczkowe zabarwienie skóry, krwawienie z prawego jajnika u młodej kobiety; skrajne wyczerpanie, drżenie języka. Crot-h. 6X szybko poprawił tętno i opanował wymioty, krwawienie ustało”. [Boericke, Epidemic note].
  • Czyrak gromadny z sepsą o złośliwym przebiegu: „Czyrak gromadny na karku, sinopurpurowy, z wyciekiem rzadkiej, cuchnącej krwi; chory majaczy, mamrocze, język drży. Crot-h. 30C przyniósł przełom, gdy Arn. i Lach. zawiodły”. [Allen, Clinical].

Umysł

• Majaczenie, z wielomównością; o treści religijnej; z błądzeniem myśli; odpowiada, po czym mówi od rzeczy.
• Lęk przed otruciem; wizje węży i grobów.
• Mamrocze, skubie pościel (w stanie septycznym).
• Pogorszenie po śnie; pogorszenie w nocy.
• Nietolerancja alkoholu — znikome ilości wywołują pobudzenie lub zapaść.
• Pragnie przebywać w ciemnym, cichym pokoju.

Głowa/Oczy

• Uczucie pełności w głowie ustępujące po krwawieniu z nosa lub innym krwawieniu.
• Żółtaczka z wylewem podspojówkowym lub krwotokiem do siatkówki.
• Czarne plamy przed oczami przy wstawaniu; uczucie omdlewania.
• Zimny pot na czole z drobnym, miękkim tętnem.
• Prawostronne bóle głowy i ucha przy zmianach w gardle o złośliwym przebiegu.

Gardło

• Angina o złośliwym przebiegu/błonica, prawostronna; gardziel sinawa, obrzęknięta.
• Płyny wywołują krztuszenie lub wracają przez nos; pokarmy stałe przełyka łatwiej.
• Naloty krwawią przy dotyku; trupi odór.
• Nietolerancja ucisku na szyję; uczucie duszenia.
• Ból przeszywa w kierunku prawego ucha.

Krew/Krwawienia

• Krwawienie czarną, niekrzepnącą krwią, sączącą się z dowolnego otworu ciała.
• Plamica, wybroczyny, podbiegnięcia krwawe; sączenie krwi z miejsc wkłuć igły.
• Krwawe wymioty o czarnej barwie; smoliste stolce; krwioplucie ciemną krwią.
• Krwawienie międzymiesiączkowe czarną, płynną, cuchnącą krwią.
• Krwawienie z nosa ciemną krwią, z silnym uczuciem omdlewania.

Wątroba/Brzuch/Odbytnica

• Żółtaczka z obolałością prawego podżebrza.
• Czarne wymioty (fusowate).
• Smoliste stolce, cuchnące, wyczerpujące.
• Skóra brzucha plamista, sinawa w sepsie.
• Uczucie omdlewania po oddaniu niewielkiej ilości stolca.

Klatka piersiowa/Serce/Oddychanie

• Ortopnoë, musi być podparty w pozycji siedzącej.
• Tętno drobne, miękkie, niemiarowe; zagrażająca zapaść.
• Krwioplucie — krew ciemna, płynna.
• Nie może leżeć na prawym boku.
• Cuchnący oddech; rzężenia w płucu objętym zakażeniem septycznym.

Skóra/Objawy ogólne

• Skóra sina, żółtaczkowo zabarwiona, zimna; wybroczyny, plamica.
• Pęcherze zgorzelinowe; czarne tkanki martwicze; odór.
• Pot zimny, lepki, cuchnący, który nie przynosi ulgi.
• Dolegliwości prawostronne.
• Pogorszenie w nocy, w ciepłych, dusznych pomieszczeniach, po alkoholu; poprawa w spoczynku, w cieple, w ciemności, na świeżym powietrzu.

Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–91): skaza krwotoczna, prawostronne zmiany w gardle o złośliwym przebiegu, czarne wymioty, stany septyczne.
Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–79): fragmenty prób lekowych; sączenie się niekrzepnącej krwi; zaburzenia psychiczne z majaczeniem w stanie toksycznym.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): analogie do żółtej gorączki; obfite krwotoki połogowe i klimakteryczne; nietolerancja alkoholu.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — czarna, sącząca się krew, żółtaczka, prawostronne objawy gardłowe, adynamia septyczna.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): modalności (noc, ciepłe, duszne pomieszczenia, alkohol); plamica; skłonność do zgorzeli.
Hughes, R. — A Cyclopædia of Drug Pathogenesy (1895): farmakologia jadu; hemoliza, uszkodzenie śródbłonka, osłabienie czynności serca.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): porównania leków z grupy węży (Lach., Both., Elaps., Naja); pogorszenie po śnie; biegunowość objawów psychicznych.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): różnicowanie leków z jadów węży; gorączki krwotoczne i stany septyczne.
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (XX w.): zmiany w gardle o złośliwym przebiegu, majaczenie z wielomównością, pogorszenie po śnie, niuanse obserwacji przy łóżku chorego.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): osłabienie wskutek utraty płynów; sekwencyjne stosowanie China/Carbo-veg. w rekonwalescencji.
Dunham, C. — Homœopathy, the Science of Therapeutics (1877): gorączki adynamiczne, zapaść septyczna, zagadnienia postępowania.
Boger-Boenninghausen — Characteristics and Repertory (początek XX w.): potwierdzenia repertoryjne — plamica, krwawienie czarną krwią, prawostronne objawy gardłowe.
Clarke & Hughes — Aids to Materia Medica (kompilacje): powiązania między toksykologią a obrazem klinicznym jadów żmij jamkowych.
Tyler (red.) — Yellow Fever Notes in Homœopathy (eseje z początku XX w.): analogie dotyczące „czarnych wymiotów” i leków z jadów węży