• Vaatstelsel – Veroorzaakt sterke veneuze en arteriële congestie, die tot epistaxis en verlichting van congestieve toestanden leidt [Allen].
• Cerebrale circulatie – Uitgesproken bloedstuwing in hoofd en gezicht; congestieve hoofdpijn die door een neusbloeding verbetert [Hering].
• Neusslijmvlies – Neiging tot bloedingen, vooral helderrode epistaxis, die de congestieve hoofdpijn vaak verlicht [Clarke].
• Ogen – Congestieve hyperemie en bloeddoorlopen ogen; symptomen die samenhangen met vaatstase [Allen].
• Hart en bloedsomloop – Hartkloppingen, een vol gevoel in borst en hoofd; hemorragische toestanden door een verstoord evenwicht in de bloedverdeling [Hughes].
• Longen – Hemoptoë en congestie in de borst, vaak samen met een generale hemorragische diathese [Hering].
• Rectum en baarmoeder – Neiging tot bloedingen, aambeien en menorragie in samenhang met veneuze bloedstuwing [Clarke].
• Huid – Roodheid, opvliegingen en warmte-uitslag bij vaatprikkeling [Allen].
• Zenuwstelsel – Drukkende, congestieve hoofdpijn met verwardheid, dofheid en prikkelbaarheid, die door epistaxis verbeteren [Kent].

• Epistaxis, vooral een helderrode neusbloeding, die congestieve hoofdpijn verlicht [Hering].
• Overvloedig bloeden, waardoor de bloedstuwing en hoofdpijn afnemen [Allen].
• Buitenlucht, met verlichting van de druk in het hoofd [Clarke].
• Koude kompressen op het hoofd [Kent].
• Rust in een stille, donkere kamer bij congestieve klachten [Hughes].
• Druk op het hoofd of achteroverliggen met het hoofd hoog [Clinical].
• Bloedende aambeien, die het volle gevoel in het rectum verlichten [Clarke].
• Het begin van de menstruatie, dat congestieve hoofdpijn soms verlicht [Hering].

• Warmte, zowel van buitenaf als van binnenuit, die de congestie verergert [Allen].
• Geestelijke inspanning, die een vol gevoel en druk in het hoofd veroorzaakt [Kent].
• Warme kamers, die hoofdpijn en neusbloedingen versterken [Clarke].
• Opwinding, boosheid of emotionele spanning, die congestieve toestanden uitlokken [Hering].
• Blootstelling aan de zon, die tot hevige congestieve hoofdpijn leidt [Allen].
• Bukken, vooroverbuigen of liggen met het hoofd laag [Kent].
• Alcohol en stimulerende middelen, die de cerebrale congestie verergeren [Hughes].
• Onderdrukking van de menstruatie, die congestieve hoofdpijn veroorzaakt [Clarke].

Melilotus veroorzaakt een toestand van prikkelbaarheid en geestelijke verwardheid, voornamelijk als gevolg van cerebrale congestie [Hering]. De patiënt voelt zich bedrukt en suf, met een zwaar hoofd, en is niet in staat tot geestelijke inspanning. Prikkelbaarheid gaat vaak vooraf aan de epistaxis, die bij het inzetten grote verlichting geeft. Er is uitgesproken vergeetachtigheid en een onvermogen zich op lezen of denken te concentreren. Opwinding en emotionele stress verergeren de congestie, met plotselinge hoofdpijn en rusteloosheid als gevolg [Kent]. Een beschreven symptoom uit de geneesmiddelproef is een gevoel overweldigd te worden, alsof het bloed dat naar het hoofd stroomt het heldere denken belemmert [Allen]. In klinische gevallen worden patiënten beschreven die rusteloos en prikkelbaar zijn, zich niet kunnen concentreren en verlichting ondervinden door een neusbloeding; dit weerspiegelt de centrale werking van het middel op de bloedsomloop [Clarke].

De meest kenmerkende werking van Melilotus betreft congestieve hoofdpijn. Er is hevige, kloppende hoofdpijn met het gevoel alsof het hoofd zal barsten, vaak met een rood aangelopen gezicht, bloeddoorlopen ogen en kloppende halsslagaders [Allen]. Hitte en zwaarte overheersen, en de pijn verbetert door een neusbloeding met helderrood bloed [Hering]. De hoofdpijn verergert door warmte, opwinding, bukken of blootstelling aan de zon en verbetert door koude kompressen en bloeden. Patiënten beschrijven vaak een vol gevoel, druk en duizeligheid, vooral in voorhoofd en slapen. Hoofdpijn kan ontstaan door onderdrukte menstruatie of onderdrukte aambeienbloedingen; in beide gevallen treedt verlichting op wanneer het bloeden hervat wordt [Clarke]. Een typerende klinische waarneming: ‘Hoofdpijn genezen na een overvloedige epistaxis; was regelmatig teruggekeerd totdat Melilotus verlichting bracht’ [Kent].

Tijdens hoofdpijn zijn de ogen bloeddoorlopen, gestuwd en ontstoken. Er kan een heet en brandend gevoel in de ogen zijn, met zware oogleden [Allen]. Het zien kan door de sterke congestie wazig worden. De helderheid van voorwerpen lijkt ondraaglijk en congestieve aanvallen kunnen gepaard gaan met lichtschuwheid. Het gestuwde uiterlijk weerspiegelt de bloedstuwing in het gehele lichaam; vaak treedt verlichting op zodra epistaxis of een andere bloeding ontstaat [Hering].

Oorsuizen en een vol gevoel in de oren begeleiden de cerebrale congestie. Het kan voelen alsof de oren dichtzitten of verstopt zijn. Tijdens hoofdpijn worden kloppingen in de oren gevoeld. Lawaai en geestelijke inspanning verergeren de oorklachten [Kent].

Epistaxis is de keynote van Melilotus. Helderrode neusbloedingen treden dikwijls spontaan op, zijn vaak overvloedig en geven uitgesproken verlichting van congestieve hoofdpijn [Hering]. Het bloed stroomt doorgaans vrij en zonder stolsels. Het stoppen van de neusbloeding kan hoofdpijn of cerebrale bloedstuwing uitlokken. De neus voelt heet en droog aan, met een brandend gevoel [Allen]. In een klinisch geval werd hoofdpijn beschreven die verbeterde door ‘golven helderrood bloed uit de neus, gevolgd door rust en verlichting’ [Clarke].

Bij congestieve toestanden is het gezicht rood aangelopen en heet. De gelaatsuitdrukking is dof, zwaar en lijdend. Hitte stijgt naar het gezicht, met kloppende halsslagaders. De roodheid van het gezicht neemt af na epistaxis of een andere bloeding [Hering].

Droogheid van de mond met hitte tijdens congestie [Allen]. De tong kan heet en droog aanvoelen. Tijdens hoofdpijn is de smaak vaak flauw of afwezig.

Er zijn geen opvallende symptomen uit de geneesmiddelproef vastgelegd.

Droogheid en hitte in de keel begeleiden congestieve toestanden. Er kan een vol gevoel in de keel zijn, alsof deze door gestuwde bloedvaten wordt vernauwd [Allen].

Misselijkheid begeleidt soms de hoofdpijn, vooral op het hoogtepunt van de congestie. De eetlust is tijdens congestieve aanvallen verminderd.

Congestie in de buik met een vol en drukkend gevoel, soms verlicht door bloedende aambeien [Clarke].

Geen voornaam werkingsgebied, maar hematurie is af en toe vermeld in toxicologische verslagen, passend bij de hemorragische diathese [Hughes].

Bloedende aambeien met verlichting van de congestie in het rectum. De bloedingsneiging is uitgesproken; aambeien kunnen overvloedig bloeden, waarbij helderrood bloed het drukgevoel verlicht [Hering].

Er zijn geen kenmerkende symptomen uit de geneesmiddelproef vastgelegd.

De menstruatie kan onderdrukt zijn, met congestieve hoofdpijn als gevolg [Clarke]. Menorragie met helderrood bloed weerspiegelt de bloedingsneiging. Het begin van de menstruatie verlicht soms de hoofdsymptomen [Hering].

Beklemde, versnelde ademhaling tijdens congestieve toestanden. In sommige gevallen is hemoptoë waargenomen [Hering].

Hartkloppingen, hevig kloppende halsslagaders en een gevoel van congestie in hart en borst [Allen]. Tijdens hoofdpijn is de pols vol en krachtig bonzend.

Een vol gevoel, hitte en congestie in de borst tijdens aanvallen. Hartkloppingen begeleiden de cerebrale congestie [Allen]. Soms is er hemoptoë met helderrood bloed [Clarke].

Geen uitgesproken werkingsgebied, al zijn tijdens vaatcongestie doffe pijn en hitte in de rug beschreven [Allen].

Rood aangelopen handen, een gevoel van hitte in de ledematen. Enige zwakte in de ledematen tijdens hoofdpijn.

Opvliegingen en roodheid van de huid, vooral van gezicht en handen, begeleiden de bloedstuwing. De huid voelt heet aan [Hering].

De slaap wordt verstoord door congestieve hoofdpijn. De patiënt is rusteloos en vindt geen verlichting totdat een bloeding optreedt. De slaap is niet verkwikkend en de dromen zijn levendig en beklemmend.

Dromen met opwinding, rusteloosheid en thema’s rond congestie [Allen].

Opvliegingen, met een heet gezicht en hoofd, congestie en kloppende slagaders.

Tijdens congestieve aanvallen wisselt kouwelijkheid af met hitte en opvliegingen. Na een bloeding treedt transpiratie op, die verlichting geeft.

De symptomen verergeren door stimulerende middelen en alcohol, die congestie opwekken [Hughes].

Melilotus werkt diepgaand op het vaatstelsel en veroorzaakt toestanden van congestie en bloeding. De keynote is verlichting van congestieve hoofdpijn door epistaxis. Een generaal vol gevoel, hitte en bloedstuwing overheersen, met verbetering door bloeden en verergering door warmte, opwinding en onderdrukte afscheidingen [Allen]. Het is een middel voor hemorragische diathese, waarbij een vrij stromende, helderrode bloeding in de plaats komt van de congestieve spanning [Hering].

• Belladonna – Beide hebben congestieve hoofdpijn, maar Bell. heeft hevig delirium en kloppingen; Meli. verbetert door epistaxis [Kent].
• Glonoine – Hoofdpijn door de zon; Glonoine heeft barstende pijn door zonnehitte, zonder epistaxis [Allen].
• Ferrum – Aanvallen van een rood aangelopen gezicht en bloedingen; Ferrum heeft anemische zwakte met opvliegingen, Meli. heeft congestie met verlichting door bloeden [Clarke].
• Sanguinaria – Hoofdpijn met opvliegingen; Sanguinaria heeft periodieke, rechtszijdige hoofdpijn met misselijkheid; Meli. heeft congestie die door een neusbloeding verbetert [Hering].
• Nux-v. – Congestieve hoofdpijn bij patiënten met een zittende leefwijze; bij Nux ontbreekt verlichting door bloeden [Kent].
• Aconitum – Een congestief vol gevoel met angst; Acon. heeft acute angst, Meli. is rustiger na een bloeding [Allen].
• Phosphorus – Hemorragische diathese; Phos. heeft bloedingen uit vele lichaamsopeningen, maar met zwakte; Meli. heeft helderrode bloedingen die verlichting geven [Clarke].
• Hamamelis – Veneuze bloedstuwing; Hamamelis heeft pijn alsof men gekneusd is, Meli. een vol gevoel dat door bloeden verbetert [Hering].
• China – Overvloedige bloedingen, maar China heeft zwakte door vochtverlies; Meli. heeft congestie die door bloeden verbetert [Allen].
• Secale – Hemorragische toestanden, maar Secale heeft passieve bloedingen met donker bloed; Meli. heeft helderrode, arteriële bloedingen [Clarke].
• Bryonia – Hoofdpijn door bukken, erger door beweging; bij Bry. ontbreekt verlichting door epistaxis [Kent].
• Sulphur – Congestie en opvliegingen; Sulphur heeft hitte op de kruin en chronische toestanden; Meli. heeft acute congestieve toestanden [Allen].

• Complementair: Belladonna – beide hebben congestieve hoofdpijn; bij Bell. komt daar delirium bij [Kent].
• Complementair: Glonoine – hoofdpijn door de zon, een congestief vol gevoel [Allen].
• Complementair: Ferrum – beide hebben opvliegingen en bloedingen [Clarke].
• Antidotum: Koffie – kan de nerveuze prikkelbaarheid van Meli. antidoteren [Hering].
• Antidotum: Nux-v. – voor congestie na stimulerende middelen [Kent].
• Volgt goed op: Aconitum – acute congestie die overgaat in een Meli.-toestand [Allen].
• Volgt goed op: Belladonna – nadat het stadium van delirium voorbij is [Clarke].
• Kan gevolgd worden door: Phosphorus – als de hemorragische diathese aanhoudt [Allen].
• Kan gevolgd worden door: Hamamelis – veneuze zwakte na congestie [Hering].
• Onverenigbaar: Geen vastgelegd.

• Een vooraanstaand middel bij congestieve hoofdpijn, vooral wanneer deze door een neusbloeding verbetert [Kent].
• Bruikbaar bij hemorragische diathese met helderrood bloed uit neus, longen of baarmoeder [Hering].
• Waardevol bij hoofdpijn door onderdrukte menstruatie of onderdrukte aambeienbloedingen, die verbetert wanneer de bloeding terugkeert [Clarke].
• Acute congestieve toestanden door blootstelling aan de zon, opwinding of warmte reageren goed [Allen].
• Potenties: Kent beval 30C aan bij acute congestieve hoofdpijn; Clarke en Hering bevestigden de bruikbaarheid van lage tot middelhoge potenties bij een uitgesproken bloedingsneiging.
• Casus: Een vrouw met terugkerende hoofdpijn door de zon, die alleen na een neusbloeding verlichting vond, verbeterde blijvend door Melilotus 200C [Kent].

Psyche

• Prikkelbaarheid door congestie – wijst op congestieve hoofdpijn [Hering].
• Verwardheid tijdens congestie in het hoofd – diagnostisch voor Meli.-toestanden [Allen].

Hoofd

• Hoofdpijn, congestief, verbeterd door epistaxis – klassieke keynote [Hering].
• Hoofd, barstende pijn, hitte, kloppende halsslagaders – hevige congestieve aanvallen [Allen].
• Hoofdpijn, erger door blootstelling aan de zon – sluit aan bij de differentiaaldiagnose met Glonoine [Allen].

Neus

• Epistaxis, helderrood bloed, verlicht de hoofdpijn – centrale rubriek [Clarke].
• Neusbloedingen, overvloedig, zonder stolsels – hemorragische diathese [Allen].

Gezicht

• Rood aangelopen, heet gezicht bij hoofdpijn – kenmerkend voor congestie [Hering].

Borst

• Hemoptoë, helder bloed – hemorragisch werkingsgebied [Clarke].
• Hartkloppingen met congestie – spanning in de bloedsomloop [Allen].

Rectum

• Bloedende aambeien, met verlichting van congestie – affiniteit met veneuze stuwing [Hering].

Vrouwelijke geslachtsorganen

• Onderdrukte menstruatie die hoofdpijn veroorzaakt – aanleiding tot congestie [Clarke].
• Menorragie, helder bloed – hemorragische toestand [Allen].

Generale symptomen

• Congestie, verbeterd door bloedingen – rubriek die de essentie weergeeft [Allen].
• Hemorragische diathese, helderrood bloed – centrale keynote [Hering].

Hahnemann — Materia Medica Pura (1821): grondslag van de methode, aangehaald voor de normen voor geneesmiddelproeven.
Hering — Guiding Symptoms (1879): klinische bevestigingen (epistaxis, verlichting van hoofdpijn).
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): gegevens uit geneesmiddelproeven, toxicologie.
Clarke, J. H. — Dictionary of Practical Materia Medica (1900): toxicologie, klinische aantekeningen.
Hughes, R. — Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1870): toxicologische casussen bij dieren.
Phatak, S. R. — Materia Medica (1941): keynotes (congestie verlicht door bloedingen).
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): middelrelaties en differentiaties.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): congestieve hoofdpijn en casusaantekeningen.
Boericke, W. — Pocket Manual (1901): overzicht van epistaxis en hoofdpijn.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): keynotes voor hoofdpijn en epistaxis.
Nash, E. B. — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1899): klinische nadruk op verlichting door bloedingen.
Dunham, C. — Homœopathy, Science of Therapeutics (1878): affiniteiten met de bloedsomloop.