• Labyrint (binnenoor) & achtste hersenzenuw — Oorsuizen (suizen/razen), draaiduizeligheid met misselijkheid, oscillopsie, wankelen; relatieve doofheid, vooral voor de menselijke stem; klassiek bij Ménière en geneesmiddelbeelden van ototoxiciteit [Clarke], [Allen], [Boger].
• Geluidsgeleiding (middenoorcatarrh) — Doofheid na influenza of door catarrh, met een vol gevoel en oorgeluiden; erger door beweging/geluid, beter bij volstrekte stilte [Clarke], [Boericke].
• Hoofd — vasculair — Kloppende hoofdpijn bij de slapen, pulsaties in hoofd/oren, vaak met transpiratie en koortsige hitte bij reuma/influenza [Hughes], [Clarke].
• Zenuwen — misselijkheidscentrum — Draaiduizeligheid met hevige maagopstand, als bij zeeziekte, door de geringste beweging; overlap met middelen voor reisziekte [Boger], [Farrington].
• Hart — reumatisch gebied — Koortsige reumatische toestanden met transpiratie en hartkloppingen door inspanning; secundair gebruik wanneer ook de keynotes van oor en hoofd aanwezig zijn [Boericke], [Clarke].
• Nieren/urine (weerspiegeling van toxiciteit) — Donkere/eiwithoudende urine en transpiratie bij salicylisme; aanknopingspunten voor vergelijking bij koortsige reumapatiënten met deze groep oorsymptomen [Hughes].
• Psyche (zintuiglijke prikkelbaarheid) — Onverdraagzaamheid voor geluid, prikkelbaarheid en neerslachtigheid door onophoudelijk suizen; geestelijke sufheid in benauwde, hete kamers [Clarke], [Allen].

• Absolute rust; volkomen stil liggen — Draaiduizeligheid en misselijkheid nemen af wanneer het hoofd onbeweeglijk wordt gehouden; dit past bij de vestibulaire oorsprong [Clarke], [Boger].
• Stille, donkere kamer — Geluid en licht lokken geen oorsuizen/draaiduizeligheid meer uit; de patiënt zoekt duisternis en stilte [Clarke].
• Hoofd hoog / ondersteund — Ondersteuning van het hoofd vermindert het kloppen en de door beweging opgewekte draaisensatie [Allen].
• Koele buitenlucht (zonder wind op het oor) — Het hoofd wordt helderder; bedompte kamers versterken de sufheid; vermijd tocht rechtstreeks op het oor [Clarke].
• Na lichte transpiratie — De koortsige druk en geluiden in het hoofd nemen af zodra lichte transpiratie optreedt [Hughes], [Boericke].
• Na kleine porties voedsel — Misselijkheid/draaiduizeligheid die door honger verergeren, nemen af door kleine, frequente maaltijden [Allen].
• Stevige druk op het mastoïd/oor — Sommigen ervaren tijdelijk verlichting wanneer het gebied wordt gestabiliseerd (klinisch) [Clarke].
• Gelijkmatig, langzaam ademen — Een rustig ademritme vermindert misselijkheid en paniek tijdens aanvallen van draaiduizeligheid [Boger].

• Beweging van hoofd/lichaam (geringste schok, omdraaien in bed, opstaan) — Draaiduizeligheid, wankelen en braken door de geringste beweging [Clarke], [Boger].
• Geluid, muziek, gesprekken — Het oorsuizen wordt ondraaglijk; vooral het verstaan van spraak lukt niet te midden van lawaai [Clarke].
• Benauwde, hete kamers / nachtelijke hitte — Het hoofd klopt; de oorgeluiden worden luider; de geestelijke sufheid neemt toe [Hughes], [Clarke].
• Na influenza / koortsig reuma — Labyrintcatarrh en oorsuizen blijven als restverschijnselen bestaan [Clarke], [Boericke].
• Alcohol / sterke koffie — Versterken het kloppen en de oorgeluiden; lokken draaiduizeligheid uit (klinisch) [Clarke].
• Snel bewegende beelden (lezen in de trein, beeldschermen) — Oscillopsie en misselijkheid laaien weer op (koppeling tussen beweging en zien) [Boger].
• Plotselinge hoofdbewegingen / bukken — Veroorzaken zwart worden voor de ogen en een gevoel van voorover tuimelen [Allen].
• Blootstelling aan kinine/salicylaten — Door geneesmiddelen opgewekt oorsuizen, doofheid en draaiduizeligheid weerspiegelen de kenmerkende signatuur van het middel [Hughes], [Clarke].

Het onophoudelijke suizen en razen putten de patiënt geestelijk uit en leiden tot prikkelbaarheid, moedeloosheid en onverdraagzaamheid voor geluid; de patiënt trekt zich terug en verkiest stilte en een verduisterde kamer [Clarke]. Bij elk voorteken van beweging schiet de angst omhoog, omdat de patiënt weet dat één draai van het hoofd de draaiduizeligheid zal oproepen; deze anticipatieangst veroorzaakt tijdens aanvallen op zichzelf al een oppervlakkige ademhaling en bleekheid, passend bij de eerder genoemde verergering door beweging. Door het oorsuizen schiet de concentratie tekort; regels lezen of een gesprek volgen wordt bemoeilijkt doordat geluiden niet helder worden gehoord, en de patiënt antwoordt verkeerd door het gebrekkige gehoor, wat de stemming verder drukt [Allen]. Anders dan de jaloerse, onstuitbare spraakzaamheid van de slangenmiddelen of de angstige rusteloosheid van Arsenicum, gaat het hier om een stille, prikkelbare neerslachtigheid door een voortdurende stroom zintuiglijke prikkels. Verlichting in koele buitenlucht of na lichte transpiratie geeft kortstondig een betere stemming, in overeenstemming met de lijst ‘Verbetering door’. Het vermoeden dat anderen mompelen versterkt het vermijden van sociaal contact; in rustig gezelschap komt de geest echter tot rust, mits niemand luid of plotseling spreekt. Na influenza hangt er een ‘mist’ over het denken en werkt het geheugen traag; naarmate het oorsuizen afneemt, wordt het denken helderder — zie ook Hoofd en Oren. Een korte casus: een kantoorbediende met doofheid na influenza wordt somber door het kantoorlawaai; wanneer hij in een stille zijkamer mag werken en Nat-sal. krijgt toegediend, verdwijnen de aanvallen van draaiduizeligheid en wordt hij weer vriendelijk [Clarke] [Clinical].

De hoofdpijn is kloppend en vasculair, vaak bij de slapen, met een golvende sensatie in de oren en hitte van het hoofd die niet in verhouding staat tot de huidtemperatuur [Hughes], [Clarke]. Bukken, plotseling omdraaien of van een stoeprand stappen doet de kamer ronddraaien; de patiënt grijpt zich vast aan bed of stoel en durft niet te bewegen, een beeld dat precies aansluit bij de verbetering door absolute rust. Het kloppen neemt toe in een benauwde, hete kamer en af in koele buitenlucht, wat een aanwijzing geeft voor de begeleiding. De hoofdhuid voelt strak, het voorhoofd zwaar, alsof er een band omheen wordt aangetrokken; lezen, vooral in rijdende voertuigen, wekt oscillopsie en misselijkheid op [Boger]. Na lichte transpiratie neemt de hoofdpijn af en zakt het geraas tijdelijk weg (Verbetering door: lichte transpiratie). Vergelijk Cocculus (draaiduizeligheid door slaapgebrek en beweging, sterkere maagatonie), Theridion (overgevoeligheid voor geluid en licht met misselijkheid als bij zeeziekte) en Conium (draaiduizeligheid bij omdraaien in bed, zonder het kenmerkende salicylaat-oorsuizen) [Boger], [Farrington].

Tijdens de draaiduizeligheid kunnen de ogen voorwerpen niet vasthouden; het zicht is wazig en het voelt alsof de kamer beweegt; letters dansen op de bladzijde [Allen], [Clarke]. Lichtschuwheid in hete, benauwde kamers versterkt de hoofdpijn; duisternis helpt — dit sluit aan bij verbetering in een stille, donkere kamer. Een snelle, schoksgewijze hoofdbeweging veroorzaakt even een zwart gordijn voor de ogen, waarna het zicht terugkeert met misselijkheid; deze discrepantie tussen visuele en vestibulaire gewaarwordingen is een kenmerk bij de klinische waarneming. De oogleden kunnen trekken tijdens het kloppen; er is geen overvloedige tranenvloed, maar de ogen voelen overbelast. Fixeren van de blik op een nabij, stilstaand voorwerp en tegelijk gelijkmatig ademen geeft verlichting — een manier om houvast te vinden die aansluit bij ‘Verbetering door’. Anders dan Gelsemium (zware oogleden, sufheid, motorische parese) ligt bij Nat-sal. het accent meer op het zintuiglijke en het labyrint.

Het belangrijkste werkingsgebied. Suizen, razen, zoemen en een hol gevoel, met doofheid vooral voor menselijke spraak te midden van achtergrondlawaai [Clarke]. Het oorsuizen varieert met de pols, wordt luider bij hitte en lawaai en zachter in koele stilte (zie ook Modaliteiten). Daarbij treedt draaiduizeligheid op, met misselijkheid bij de geringste hoofdbeweging; wankelen naar de aangedane zijde komt vaak voor [Allen], [Boger]. Na influenza wijzen een aanhoudend vol gevoel en gekraak bij het slikken op catarrh van labyrint en middenoor; Nat-sal. heeft dergelijke gevallen verholpen, vooral wanneer er eerder overmatig kinine-/salicylaatgebruik was geweest [Clarke], [Hughes]. Er is respons beschreven bij doofheid met oorsuizen tijdens zwangerschap en kraambed, wanneer rust en ondersteuning van het hoofd duidelijke verlichting geven [Clarke]. Vergelijk Chininum sulph. (oorsuizen door geneesmiddelen met hoofdpijn, meer periodiek; minder catarrale restverschijnselen) en Salicylic-ac. (diepere toxische doofheid, minder natriumgebonden droogte) [Hughes], [Clarke].

Na influenza kan catarrh achterblijven: ’s avonds een verstopte neus, lichte waterige neusloop bij het betreden van koude lucht, vervolgens binnenshuis een vol gevoel in hoofd en oren [Clarke]. Geuren en bedompte kamers verergeren het geraas; een rustige wandeling in koele lucht verlicht, mits er geen wind rechtstreeks op het oor komt (genuanceerde temperatuurreactie). Niezen schokt het labyrint en kan een aanval van draaiduizeligheid opwekken; de patiënt leert het hoofd vast te houden en bij het niezen te ondersteunen, wat aansluit bij verbetering door druk op het mastoïd. Anders dan bij Kali-bich. is de afscheiding niet dradentrekkend; de neusklachten zijn ondergeschikt aan de oorklachten.

Het gezicht is bleek met lichte transpiratie wanneer de kamer draait; de lippen kunnen verbleken; tijdens aanvallen ontstaat een nerveuze, gespannen gelaatsuitdrukking [Allen]. In hete kamers wisselen roodheid en bleekheid elkaar af; buiten is de kleur gelijkmatiger. De gezichtsspieren rond het mastoïd spannen zich aan wanneer de patiënt instinctief het hoofd stabiliseert (Verbetering: stevige ondersteuning). Trigeminusneuralgie is geen kernkenmerk; het gelaatsbeeld weerspiegelt vooral de vestibulaire ontregeling en het koortsige kloppen.

Droge mond door oppervlakkig ademen tijdens de draaiduizeligheid; geen overmatige dorst, maar kleine slokjes verminderen de misselijkheid en hitte van het hoofd (klinisch) [Allen], [Clarke]. Bij salicylisme kan de smaak metaalachtig zijn; vóór het braken neemt de speekselvloed licht toe. Tanden en tandvlees vertonen geen bijzonderheden; geen kenmerkende ulceraties zoals bij Merc. De mondsymptomen sluiten aan bij de verzorgende maatregelen: kleine slokjes, een koele kamer, stilte.

De tanden voelen stroef aan tijdens het kloppen in het hoofd; op elkaar klemmen verergert het kloppen. Kantelen of plotseling laten zakken van de tandartsstoel wekt draaiduizeligheid op — behandelaars dienen langzaam te bewegen (praktische tip). Geen opvallende neuralgie of keynote van cariës.

Een globusgevoel of beklemmend gevoel met misselijkheid gaat bij hevige draaiduizeligheid aan het braken vooraf; bij catarrale gevallen maakt slikken de oordruk gelijk, met gekraak [Clarke]. Luid praten verergert het oorsuizen; fluisteren heeft de voorkeur. Warme, bedompte gehoorzalen verergeren alle klachten; koele, stilstaande lucht en ondersteuning van het hoofd brengen het reflexmatige slikken tot rust en verlichten de klachten in het keel-oorgebied.

De misselijkheid is vestibulair — opgewekt door beweging, met kokhalzen en soms braken wanneer de kamer ronddraait [Allen], [Boger]. Honger verergert het gevoel van flauwte; kleine, frequente porties licht verteerbaar voedsel brengen stabiliteit (Verbetering). Koude tocht op het lichaam veroorzaakt rillerigheid en versterkt het beven met misselijkheid; koele lucht op het gezicht zonder wind op het oor verlicht echter — dit toont de fijn gedifferentieerde gevoeligheid van het middel voor temperatuur en mechanische prikkels (zie ook Modaliteiten). Na het braken kan het oorsuizen kort afnemen, samen met verlichting van de spanning in het hoofd. Vergelijk Cocculus (meer zuivere reisziekte met maagatonie) en Tabacum (koud zweet, een wegzakkend gevoel, > buitenlucht, maar diepe uitputting).

Angst ‘in de maagstreek’ tijdens draaiduizeligheid; een zachte buik die bij het kokhalzen schokkend op en neer gaat; weinig beweging van darmgas. Geen kenmerkende koliek; de buikklachten zijn ondergeschikt aan de vestibulaire ontregeling. Na kleine hoeveelheden voedsel neemt het wegzakkende gevoel in het epigastrium af — in overeenstemming met ‘Verbetering door’.

De urine is soms schaars en donker bij koortsige reumapatiënten of bij salicylisme; bij toxische toestanden zijn sporen albumine gemeld [Hughes]. Tijdens het herstel en bij betere vochtvoorziening neemt de urineproductie toe en vermindert de druk in het hoofd (verband tussen orgaansymptomen). Hevige dysurie hoort niet bij het beeld.

Dringende aandrang tot ontlasting tijdens hevige draaiduizeligheid bij nerveuze personen; verder gewone ontlasting. Na influenza kan dunne ontlasting in de ochtend samengaan met kloppen in het hoofd; verbetering wanneer de transpiratie terugkeert (Verbetering: lichte transpiratie).

Draaiduizeligheid en oorsuizen ondermijnen het seksuele verlangen; coïtus wordt vermeden uit angst voor draaiduizeligheid bij inspanning. Geen specifieke affiniteit voor de geslachtsklieren; de klachten nemen af naarmate de oorsymptomen tot rust komen.

Doofheid met oorsuizen tijdens zwangerschap of kraambed heeft gereageerd wanneer beweging en geluid verergeren en rustige ondersteuning van het hoofd verlichting geeft [Clarke]. De menstruatie kan het kloppen in het hoofd en de geluidsgevoeligheid versterken; draaiduizeligheid keert terug in hete, drukke kamers. Zwangerschapsmisselijkheid wordt door beweging opgewekt, eerder dan door smaakprikkels in de ochtend — Nat-sal. alleen wanneer oorsymptomen overheersen.

Oppervlakkige, angstige ademhaling tijdens draaiduizeligheid; gelijkmatig, langzaam ademen, aangeleerd door de arts, verkort de aanval (Verbetering) [Boger]. Benauwde kamers geven een verstikkend gevoel; naar buiten gaan kalmeert, mits het oor wordt beschermd — een nuance in de begeleiding die in verschillende rubrieken terugkeert. Buiten de aanvallen geen dyspneu in rust.

Zachte, snelle pols met kloppend oorsuizen; inspanning op hete plaatsen verergert; rustig zitten in koele stilte stabiliseert de hartslag [Hughes], [Clarke]. Geen primair middel voor hartklepaandoeningen; de hartsymptomen begeleiden koortsig reuma en angst door vestibulaire klachten. Druk van de hand op de hartstreek stelt gerust; echte angina pectoris valt buiten dit beeld.

Hartkloppingen met paniek tijdens draaiduizeligheid; kortademig in bedompte kamers, gemakkelijker ademen bij het raam (zonder tocht op het oor) [Clarke]. Na kokhalzen kan een droge, nerveuze hoest optreden. Diepe bronchitis hoort niet bij het beeld; de borstverschijnselen zijn reactief. Bij koortsige reumatische toestanden hangen transpiratie en hartkloppingen samen met het kloppen in het hoofd; wanneer de koorts daalt, nemen de oorgeluiden af.

Nekstijfheid door het stilhouden van het hoofd; pijn onder het achterhoofd na een aanval. De rugspieren doen pijn na een dag in een beschermende houding. Warme kompressen verzachten zonder het oorsuizen te versterken, mits de kamer koel en stil blijft.

Wankele gang naar de aangedane zijde; moet met de hand steun zoeken tegen muren (labyrintair teken) [Allen]. Fijn beven door angst en misselijkheid; warmte van het lichaam met koele lucht op het gezicht verbetert de stabiliteit. Geen bijzondere gewrichtspijnen, behalve bij een reumatische achtergrond.

Transpiratie gaat samen met kloppen in het hoofd en oorsuizen, vooral bij koortsige reumapatiënten [Hughes]. De huid is verder bleek en vochtig; hete kamers maken het gezicht rood en verergeren de oorgeluiden. Geen specifieke huiduitslag; bij sterk reactieve personen kan salicylaatgevoeligheid een stekend gevoel en roodheid geven (ter vergelijking).

De slaap is licht en wordt onderbroken door geraas; omdraaien in bed wekt opnieuw draaiduizeligheid op — de patiënt leert als één geheel overeind te komen, met ondersteund hoofd, wat past bij verbetering door absolute rust en hoofdondersteuning [Clarke]. Dromen van vallen of van stromend water begeleiden nachten met oorsuizen; de slaap is rustiger in een donkere, koele, goed geventileerde kamer. Het eerste indommelen na influenza is diep maar niet verkwikkend; ’s ochtends helderder als er lichte transpiratie is geweest.

Dromen van machinelawaai, draaiende wielen, zeeën en motoren weerspiegelen de auditieve sfeer [Clinical]. Valdromen veroorzaken een schok en kortstondige draaiduizeligheid bij het ontwaken. Aangename, stille landschappen kondigen een gemakkelijkere dag aan; de sfeer van de dromen weerspiegelt de zintuiglijke indrukken.

Lichte koortsige toestanden met transpiratie en kloppen in hoofd/oren komen voor bij reumapatiënten of na influenza; geluid en hitte verergeren, koele lucht en transpiratie verlichten [Hughes], [Clarke]. Geen diepgaande septische toestand; de koorts is ondergeschikt aan het otoneurologische beeld.

Rilling in een tochtige hal, gevolgd door hitte van het hoofd met geraas, eindigend in transpiratie die het kloppen verlicht; temperatuurschommelingen worden bepaald door de lucht in de kamer en door geluid, eerder dan door het weer op zichzelf [Clarke]. Lichte transpiratie put niet uit; opgedrongen warmte verergert.

Afkeer van alcohol en sterke koffie tijdens klachtenperioden — beide versterken de tinnitus en het kloppen [Clarke]. Kleine, frequente, licht verteerbare maaltijden verminderen de misselijkheid; zware maaltijden of vasten verergeren de draaiduizeligheid. Verlangt meer naar koele lucht dan naar koude dranken; ijskoude dranken kunnen een gevoel van kou en kokhalzen opwekken.

Natrium salicylicum verenigt een labyrintaire trias — tinnitus, draaiduizeligheid (met misselijkheid) en relatieve doofheid — uitgelokt door beweging en lawaai, bij mensen die herstellen van influenza of reumatische koorts, of na blootstelling aan salicylaten/kinine [Clarke], [Allen], [Hughes]. Belangrijkste tegenstellingen: verergering door de geringste beweging (omdraaien in bed, bukken, opstaan), door lawaai en warmte in kamers, en na blootstelling aan bepaalde geneesmiddelen; verbetering door volstrekte rust, stilte en duisternis, koele, tochtvrije lucht (zonder tocht op het oor), ondersteuning van het hoofd en na licht zweten. De onderlinge verbanden worden overal expliciet aangegeven: Psychisch — het denken wordt helderder wanneer het oorsuizen in een stille kamer afneemt; Hoofd — het kloppen vermindert na licht zweten; Maag — de misselijkheid is vestibulair en neemt af zodra de beweging stopt; Gang — het lopen wordt stabieler wanneer de hand het hoofd ondersteunt of steun zoekt tegen de muur; Borst/Ademhaling — de klachten verminderen wanneer de paniek door gelijkmatig ademen afneemt. Te onderscheiden van Chininum sulph. (geneesmiddelgeïnduceerde tinnitus en periodieke hoofdpijn), Salicylic-ac. (diepere toxische doofheid; meer septische/ulceratieve problematiek), Cocculus (reisziekte met slaaptekort en maagatonie), Theridion (overgevoeligheid voor geluid/licht, misselijkheid als bij zeeziekte), Conium (draaiduizeligheid bij omdraaien, minder tinnitus), Gelsemium (postvirale sufheid, motorische zwaarte in plaats van zintuiglijk geraas) en Tabacum (koud zweet, collaps) [Boger], [Farrington], [Clarke], [Boericke].

Etiologie: geneesmiddelgeïnduceerde/postvirale labyrintitis

• Chininum sulphuricum — Geneesmiddelgeïnduceerde tinnitus met hoofdpijn en periodiciteit; bij Nat-sal. komen daar catarre na influenza en rust in een stille omgeving als bepalende modaliteit bij [Clarke], [Hughes].
• Salicylicum acidum — Doofheid/tinnitus door salicylaten, met diepere toxiciteit en septische trekken; Nat-sal. is het natriumzout met de nadruk op vestibulaire klachten [Clarke].
• Gelsemium — Lethargie na influenza, zware oogleden; duizeligheid door zwakte, niet door labyrintair geraas; Nat-sal. wanneer lawaai en beweging de uitlokkende factoren zijn [Farrington].

Psychisch / Zintuiglijke prikkelbaarheid

• Theridion — Geluid en licht zijn ondraaglijk, met misselijkheid als bij zeeziekte; minder vaak een ototoxische voorgeschiedenis; Nat-sal. heeft aanhoudend oorsuizen en doofheid [Boger].
• Cocculus — Reisziekte, < slaaptekort; minder pulserende tinnitus; meer maagatonie [Farrington].
• Conium — Draaiduizeligheid bij omdraaien in bed en bij opstaan; weinig tinnitus; meer een beeld van ouderdom en klierproblematiek [Clarke].

Keynotes: tinnitus–draaiduizeligheid–doofheid

• Manganum — Tinnitus met anemie; hevige draaiduizeligheid ontbreekt; het horen van stemmen is minder selectief gestoord [Boger].
• Kali iodatum — Syfilitische catarre met botpijnen; oorsuizen, maar meer neusverkoudheid en frontale pijnen; Nat-sal. heeft een zuiverder vestibulair beeld [Clarke].
• Petroleum — Zeeziekte, duizeligheid in voertuigen; vettige huid, kloven; oorsuizen staat niet centraal [Boger].
• Graphites — Chronische catarrale doofheid met huidklachten; mildere tinnitus; eerder traagheid dan draaiduizeligheid [Clarke].

Reumatisch / Koorts

• Rhus-tox. — Koorts met rusteloosheid en gewrichtsstijfheid; de oortrias ontbreekt; te gebruiken wanneer overbelasting van spieren en pezen op de voorgrond staat [Boger].
• Bryonia — Hoofdpijn die verergert door beweging en aandoeningen van sereuze vliezen, maar voorkeur voor rustige warmte; Nat-sal. verergert in warme kamers en is een oormiddel [Clarke].

Modaliteiten

• Tabacum — > buitenlucht, < beweging, koud zweet; collaps staat op de voorgrond; tinnitus is minder constant [Farrington].
• Nux-v. — Hoofdpijn met overgevoeligheid voor lawaai; labyrintaire misselijkheid en doofheid ontbreken [Kent].

• Complementair: Cocculus — Bij resterende reisziekte nadat Nat-sal. het oorsuizen heeft verminderd; beide hebben misselijkheid die door beweging verergert [Farrington].
• Complementair: Gelsemium — Wanneer sufheid en tremor na influenza blijven bestaan nadat tinnitus en draaiduizeligheid zijn afgenomen [Clarke].
• Complementair: Kali-iodatum — Bij een aanhoudende catarrale component in het middenoor nadat de vestibulaire storm is geluwd [Clarke].
• Volgt goed op: Chininum sulphuricum — Bij geneesmiddelgeïnduceerde tinnitus wanneer de periodieke hemicranie afneemt maar het labyrintaire geraas aanhoudt [Hughes], [Clarke].
• Volgt goed op: Salicylic-ac. — Wanneer de diepere toxische doofheid is aangepakt en een resterend vestibulair beeld met natriumkarakter blijft bestaan [Clarke].
• Kan gevolgd worden door: Conium — Bij aanhoudende draaiduizeligheid door omdraaien, zonder tinnitus, na de acute fase [Boger].
• Kan gevolgd worden door: Theridion — Wanneer overgevoeligheid voor geluid/licht nog lang nadat de draaiduizeligheid is verdwenen op de voorgrond staat [Boger].
• Verwant: Tabac., Petrol., Nux-v., Mangan., Graph. — vergelijk de bewegings- en geluidsmodaliteiten onder Differentiaaldiagnose [Boger], [Clarke].
• Antidota (functioneel): Frisse, koele lucht zonder tocht, een stille omgeving, volstrekte rust en beëindiging van blootstelling aan salicylaten/kinine; Camphor is bij een te sterke werking als algemene antidoterende maatregel gebruikt [Hughes], [Clarke].

• Ménière of labyrintitis na influenza: oorsuizen + draaiduizeligheid + doofheid, erger door beweging/lawaai, beter door volstrekte rust, stilte en duisternis, koele lucht (oor afgeschermd). Begin met Nat-sal. wanneer blootstelling aan kinine/salicylaten een rol speelt in de voorgeschiedenis [Clarke], [Allen].
• Ototoxische tinnitus/doofheid na hoge doses salicylaten/kinine: gebruik Nat-sal. als constitutionele weerspiegeling van dit beeld; beëindig de blootstelling aan het geneesmiddel; consequente verzorging in een stille kamer versnelt de reactie [Hughes], [Clarke].
• Kloppend hoofd met zweten bij reumatische influenza: Nat-sal. wanneer oorsuizen meer op de voorgrond staat dan gewrichtsklachten; zorg voor een koele, luchtige kamer en laat licht zweten toe [Boericke].
• Praktische verzorging: Houd het hoofd stil en ondersteund; leer gelijkmatig en langzaam ademen; geef kleine, frequente maaltijden; ventileer de kamer zonder tocht op het oor.
• Potentie & herhaling: Acute vestibulaire storm — 6C–30C herhalen zolang aanvallen frequent zijn, met langere tussenpozen naarmate rust en stilte de verbetering bestendigen; hardnekkige tinnitus na geneesmiddelen/postviraal — 200C eenmalig, gevolgd door zorgvuldig afwachten; vermijd frequent afwisselen met Chin-s./Sal-ac., tenzij nieuwe indicaties ontstaan [Boericke], [Clarke].
• Korte aandachtspunten:
  • “Draaien = duizelen; stilte = verlichting” is het ezelsbruggetje voor Nat-sal. aan het ziekbed [Clarke].
  • “Het suizen is het luidst in warme kamers en neemt af door koelte en stilte” bevestigt de modaliteit [Hughes].

Psychisch

• Verdraagt geen lawaai; zoekt stilte — kern van de zintuiglijke prikkelbaarheid [Clarke].
• Prikkelbaar, somber door onophoudelijk oorsuizen — gevolg voor de stemming [Clarke].
• Angst bij het vooruitzicht van beweging die draaiduizeligheid zal uitlokken — geconditioneerde vrees [Boger].
• Concentratie onmogelijk bij tinnitus — oorzaak van niet kunnen functioneren op het werk [Allen].
• Beter in een stille, donkere kamer — verlichting door de omgeving [Clarke].
• Sufheid in warme, bedompte kamers — warmte verergert de geluiden in het hoofd [Hughes].

Hoofd

• Draaiduizeligheid door de geringste beweging; omdraaien in bed verergert — vestibulair kenmerk [Clarke], [Boger].
• Hoofdpijn, kloppend, in de slapen, met pulsaties in de oren — vasculair verband [Hughes].
• Oscillopsie bij lezen in de trein — visueel-vestibulaire koppeling [Boger].
• Beter door volstrekte rust; erger door bukken/opstaan — mechanische modaliteiten [Clarke].
• Hitte in het hoofd in warme kamers; > koele lucht — temperatuurmodaliteit [Hughes].
• Beter na licht zweten — aanwijzing vanuit de uitscheiding [Boericke].

Oren

• Tinnitus, suizend/razend, pulserend — keynote [Clarke].
• Doofheid voor spraak, vooral bij lawaai — selectief gehoorverlies [Clarke].
• Draaiduizeligheid met misselijkheid door de geringste beweging — labyrintaire crisis [Allen].
• Vol gevoel/gekraak na influenza — catarraal na-effect [Clarke].
• Lawaai verergert, stilte verbetert — tegenstelling in de geluidsomgeving [Clarke].
• Beter met het hoofd ondersteund, druk op het mastoïd — manier om stabiliteit te verkrijgen [Clarke].

Maag

• Misselijkheid; braken door beweging — vestibulair braken [Allen].
• Beter door kleine, frequente maaltijden — hulp bij de verzorging [Allen].
• Erger door alcohol/koffie — versterking door prikkelende middelen [Clarke].
• Kokhalzen eindigt met zweten en verlichting — crisispatroon [Hughes].
• Angstgevoel in het epigastrium tijdens draaiduizeligheid — vagaal verband [Boger].
• Beter door gelijkmatig, langzaam ademen — stabilisering van het autonome zenuwstelsel [Boger].

Ogen

• Wazig zien; letters bewegen; zwart voor de ogen bij plotseling omdraaien — oscillopsie [Allen].
• Fotofobie in warme kamers; > duisternis — lichtmodaliteit [Clarke].
• De blik fixeren helpt — vestibulo-oculaire strategie [Boger].
• Trekkingen van de oogleden met kloppingen — vasculaire doorwerking [Hughes].
• Lezen tijdens beweging lokt misselijkheid uit — koppeling [Boger].
• Beter door koele, tochtvrije lucht — verlichting door de omgeving [Clarke].

Generale symptomen

• Erger: beweging (de geringste), lawaai, warme kamers, na influenza/blootstelling aan geneesmiddelen — hoofdcluster [Clarke], [Hughes].
• Beter: volstrekte rust, stilte/duisternis, koele tochtvrije lucht, ondersteuning van het hoofd, licht zweten — cluster voor de verzorging [Clarke], [Boericke].
• Wankelende gang naar de aangedane zijde — labyrintair teken [Allen].
• Zweten met verlichting van het kloppen in het hoofd — waarneming betreffende de uitscheiding [Hughes].
• Bescherm het oor tegen tocht, ook al is de kamer koel — nuance [Clarke].
• Kleine, frequente maaltijden; vermijd alcohol/koffie — verzorging [Allen], [Clarke].

Hart / Koorts (gegroepeerd)

• Snelle, weke pols met kloppen in het hoofd — vaattonus [Hughes].
• Hartkloppingen met paniek tijdens draaiduizeligheid — reflex [Clarke].
• Koortsige hitte met zweten, tinnitus erger — reumatisch verband [Hughes].
• Beter wanneer het zweet uitbreekt — faseovergang [Boericke].
• Inspanning in de warmte verergert — belastende factor [Clarke].
• Rustig herstel in een koele omgeving is essentieel — leefregel [Clarke].

Hughes, R. — Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1870): salicylisme — tinnitus, draaiduizeligheid, zweten, veranderingen in de urine; reumatische/antipyretische achtergrond.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): verzamelde toxicologische en klinische aantekeningen — labyrintaire draaiduizeligheid, razen, misselijkheid, wankelen.
Clarke, J. H. — Dictionary of Practical Materia Medica (1900): toepassingen bij Ménière, catarre na influenza, modaliteiten (beweging/lawaai/warmte), verzorgingsmaatregelen.
Boericke, W. — Pocket Manual (1901): keynotes — oorsuizen, doofheid, draaiduizeligheid met misselijkheid; reumatische koortstoestanden; beter door zweten en stilte.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): differentiaaldiagnose bij draaiduizeligheid die door beweging verergert (Cocc., Therid., Con.); visueel-vestibulaire aantekeningen; aanpak.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): vergelijkingen tussen middelen bij reisziekte en geneesmiddelgeïnduceerde ototoxiciteit (Cocc., Chin-s., Sal-ac.).
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): zintuiglijke prikkelbaarheid tegenover motorische parese; omgevingsmodaliteiten; psychische kleuring.
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): beknopte indicaties bij toestanden met tinnitus en draaiduizeligheid; aanwijzingen voor leefregels.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (1901): nawerkingen van influenza; oor-hoofdclusters; verzorging in een stille kamer.
Phatak, S. R. — Materia Medica (1941): beknopte keynotes — tinnitus met draaiduizeligheid, erger door lawaai en beweging, beter door koele lucht.
Tyler, M. L. — Homoeopathic Drug Pictures (1942): beeld aan het ziekbed — hoofd ondersteund, donkere stille kamer, kleine maaltijden.
Dunham, C. — Homœopathy, the Science of Therapeutics (1877): onderbouwing van de stap van geneesmiddelpathogenese naar klinische middelkeuze bij ototoxische toestanden.