• Oskrzela i drobniejsze drogi oddechowe — nieżytowy śluzotok oskrzelowy z lepką, ciągnącą się plwociną, której chory nie może odkrztusić; grubobańkowe rzężenia, duszność; zob. Klatka piersiowa/Oddychanie. [Clarke], [Boericke].
• Oś nerw błędny–serce — epizody, w których oddech zatrzymuje się przy zasypianiu; chory nie może leżeć; słabe, niemiarowe tętno z dusznością; skłonność do duszenia się; zob. Serce/Sen/Oddychanie. [Hering], [Allen], [Clarke].
• Krtań — chrypka, przylegający śluz; łaskotanie z bezskutecznym kaszlem; zob. Gardło/Klatka piersiowa. [Allen], [Boericke].
• Rozedma (osoby starsze) — nadmiernie rozdęta klatka piersiowa, mały napływ powietrza, liczne rzężenia; chory musi siedzieć z podparciem; zob. Klatka piersiowa/Objawy ogólne. [Clarke], [Boericke].
• Krztusiec — wyczerpanie, „tonięcie w śluzie”, skłonność do sinicy; zob. Klatka piersiowa/Oddychanie. [Hering], [Allen].
• Astma sienna / nosogardło — napadowe kichanie, katar z uciskiem w klatce piersiowej; zob. Nos/Oddychanie. [Clarke], [Hughes].
• Skóra (zapalenie wywołane przez Rhus) — pęcherzykowe, sączące, swędzące wykwity; płyn z Grindelia łagodzi pieczenie i świąd (zewnętrznie); zob. Skóra. [Clarke], [Boericke].
• Ośrodki snu — gwałtowne zrywanie się z bezdechu, gdy tylko pojawia się senność; chorego trzeba obudzić, aby oddychał; zob. Sen. [Allen], [Hering].
• Osoby starsze o konstytucji z dolegliwościami serca i oskrzeli — niewydolność oddechowa, osłabione serce, nocne duszenie się; zob. Objawy ogólne. [Boericke], [Boger].

• Pozycja siedząca w łóżku; wysokie podparcie poduszkami — chory może oddychać i kaszleć; leżenie wywołuje duszenie się (również w sekcjach Klatka piersiowa/Sen). [Clarke], [Boericke].
• Wybudzenie z drzemki — oddech powraca; „trzeba go obudzić, aby mógł zaczerpnąć tchu” (Sen/Oddychanie). [Allen], [Hering].
• Odkrztuszanie, gdy staje się swobodne — ucisk zmniejsza się po oderwaniu ciągliwego śluzu (Klatka piersiowa). [Clarke].
• Chłodne, świeże powietrze bez wiatru; delikatne wachlowanie; przewietrzony pokój (Oddychanie). [Boericke].
• Ciepłe napoje rozluźniające kleisty śluz; małe łyki podczas napadu (Klatka piersiowa/Gardło). [Hughes].
• Odpoczynek od wysiłku; najmniejszy wysiłek nasila duszność; spokojne pozostawanie w jednej pozycji stabilizuje tętno (Serce/Objawy ogólne). [Clarke].
• Stosowanie zewnętrzne (płyny) na wykwity wywołane przez Rhus — złagodzenie pieczenia i świądu (Skóra; stosowanie zewnętrzne). [Clarke], [Boericke].
• Powolne, świadome oddychanie pod kierunkiem drugiej osoby — zmniejsza panikę i ułatwia odkrztuszanie śluzu (Umysł/Oddychanie). [Clinical].
• Po północy, nad ranem u niektórych chorych na astmę sienną, gdy ustaje wodnisty katar (indywidualnie) (Nos). [Clarke].

• Leżenie — chory nie może leżeć; grozi mu uduszenie; przestaje oddychać przy zasypianiu (główna modalność pogarszająca; Sen/Klatka piersiowa). [Allen], [Hering], [Clarke].
• Zasypianie / senność — gdy tylko zapada w drzemkę, oddech ustaje; trzeba nim potrząsnąć (Sen). [Allen].
• Noc — napady po pierwszym śnie; 1:00–2:00; sinica, zimny pot (Klatka piersiowa/Sen). [Boericke].
• Ciepłe, duszne pomieszczenia — ucisk, rzężenia, uczucie omdlewania (Oddychanie). [Clarke].
• Wysiłek, wchodzenie pod górę, długie mówienie; kaszel wyczerpuje; kołatanie serca (Serce/Klatka piersiowa). [Clarke], [Boger].
• Wilgotna mgła, mgła morska, jesień — astma sienna i napady dolegliwości oskrzelowych (Nos/Oddychanie). [Hughes], [Clarke].
• Dym tytoniowy, kurz, pyłki — łaskotanie, kaszel przypominający krztusiec (Gardło/Klatka piersiowa). [Allen].
• Stłumienie wykwitów skórnych (stłumione zapalenie skóry po Rhus) — pogorszenie dolegliwości klatki piersiowej (naprzemienność Skóra↔Klatka piersiowa) (Objawy ogólne). [Clarke].
• Ochłodzenie klatki piersiowej po spoceniu się — nasilenie rzężeń (Dreszcze/Gorąco/Pot). [Hering].
• Leżenie na plecach (gorsze niż na boku) (Sen/Klatka piersiowa). [Allen].

Pacjent w obrazie Grindelia lęka się o oddech, nie o swój los: jest to konkretny lęk, że we śnie przestanie oddychać, a położenie się oznacza dla niego tonięcie. Drzemie, zrywa się, kurczowo chwyta łóżko, błaga o podparcie — zachowanie to dokładnie odzwierciedla podkreślone już modalności (pogorszenie w leżeniu i przy zasypianiu; poprawa w pozycji siedzącej) [Allen], [Hering], [Clarke]. Drażliwość narasta wraz z gromadzeniem się śluzu, którego nie może odkrztusić; gdy tylko wydostanie się grudka ciągliwej plwociny, uspokaja się (odsyłacz do sekcji Klatka piersiowa). Panika nasila się w ciepłym, dusznym pokoju, a zmniejsza przy łagodnym dopływie świeżego powietrza (Oddychanie). U starszych osób z rozedmą występuje otępienie wskutek niedotlenienia — splątanie, powolne odpowiedzi — ustępujące na świeżym powietrzu i w pozycji siedzącej (Objawy ogólne). Dzieci z krztuścem wyglądają na przestraszone przed napadem, a po nim są wyczerpane i senne, lecz nie mogą spać z powodu rzężeń w klatce piersiowej — znów związek z sekcją Sen [Hering]. Nie jest to usposobienie pełne lęku i drobiazgowych wymagań jak w obrazie Arsenicum; to lęk przed mechanicznym uduszeniem. Gdy wykwity skórne (zatrucie Rhus) zostają stłumione, nasilają się dolegliwości klatki piersiowej i rozdrażnienie — naprzemienność tę zauważył Clarke (Skóra↔Klatka piersiowa). Pacjent chętnie współpracuje, jest wdzięczny za podparcie i wachlowanie; rozpacz pojawia się jedynie w szczycie duszenia się i mija wraz z ulgą.

Ból głowy jest wtórny — z uczuciem ciężkości i przekrwienia przy ucisku w klatce piersiowej; podczas napadu twarz ma ciemne zabarwienie, a żyły są nabrzmiałe; chłodne powietrze i odkrztuszanie przynoszą ulgę (Klatka piersiowa/Objawy ogólne) [Clarke]. Zawroty głowy występują po położeniu się, wskutek nagłego braku powietrza; chory szybko siada, łapiąc oddech (odsyłacz do sekcji Sen). U chorych na astmę sienną występuje ciężkość w czole z napadami kichania, nasilająca się we mgle i w ciepłych pomieszczeniach; pomaga stały dopływ chłodnego powietrza. Podczas napadu krztuśca głowa pulsuje, a oczy łzawią, lecz krwawienie jest mniejsze niż w obrazie Drosera. Sine wargi u starszych osób z zapaleniem oskrzeli ostrzegają o osłabieniu serca (odsyłacz do sekcji Serce). Po napadach może wystąpić tępe oszołomienie przypominające odurzenie — nie tak głębokie jak w obrazie Opium, lecz raczej zamroczenie z niedotlenienia, ustępujące na świeżym powietrzu i w pozycji pionowej.

Szczypanie i łzawienie oczu w astmie siennej; sklejanie powiek wskutek nieżytu; przekrwienie spojówek z kichaniem — dalszy przejaw działania na błony śluzowe [Clarke], [Hughes]. W szczycie napadu duszenia się wzrok na chwilę przygasa i rozjaśnia się po przywróceniu dopływu powietrza. Dzieci pocierają oczy po napadzie krztuśca. Brak silnego światłowstrętu; jeśli dominują obfite łzawienie i wodnisty katar, pierwszeństwo ma Euphrasia. W zapaleniu skóry wokół oczu wywołanym przez Rhus płyn stosowany zewnętrznie łagodzi pieczenie (Skóra).

Huczenie w uszach z sinicą i zatrzymaniem oddechu; ustępuje, gdy kaszel staje się produktywny. Brak skłonności do wycieku z uszu. U niektórych chorych astmie siennej towarzyszy niedosłuch wskutek nieżytu trąbki słuchowej, nasilający się w wilgotnej mgle i łagodniejący w suchym powietrzu (Nos/Oddychanie).

Napadowe kichanie z wodnistą wydzieliną na początku napadów; później gęsty, ciągnący się śluz spływa z tylnej części nosa do krtani, wywołując bezskuteczny kaszel — tak w obrazie Grindelia łączą się objawy nosa i krtani [Clarke]. Zapachy i kurz drażnią; ciepłe pomieszczenia nasilają katar i ucisk; chłodne, poruszające się powietrze pomaga, o ile nie ma przeciągu (odsyłacz do modalności). Astma sienna nasila się we mgle, mgle morskiej i pod wpływem jesiennych pyłków; zasadnicze dolegliwości dotyczą klatki piersiowej — kichanie jest wstępem do duszności (Oddychanie). Nocą wydzielina może stawać się kleista, potęgując udrękę związaną z niemożnością leżenia. Gdy na pierwszy plan wysuwają się niedrażniące łzy i żrąca wydzielina z nosa, należy rozważyć Allium cepa; w obrazie Grindelia dochodzą duszenie się i bezdech podczas zapadania w drzemkę.

Twarz podczas napadu ciemna, sina; pot na czole; rysy wyrażające lęk; żuchwa opada, gdy chory zrywa się ze snu, by zaczerpnąć tchu (Sen/Klatka piersiowa). Dzieci kaszlą krztuścowo aż do zasinienia twarzy; w końcu odkrztuszają lepki czop i wraca prawidłowe zabarwienie [Hering]. Zaczerwienienie twarzy w ciepłym pokoju; bladość przy wyczerpaniu. Wargi suche, lecz chory nie odważa się odchylić do tyłu, aby się napić.

Lepki śluz przylega do podniebienia i gardzieli; uczucie grubego języka, powolna mowa u niedotlenionych osób starszych; pragnienie ciepłych napojów pitych małymi łykami, rozluźniających flegmę (Gardło/Klatka piersiowa). Nocą przeważa oddychanie przez usta; jama ustna wysycha, pojawia się łaskotanie wywołujące kaszel. Zapalenie jamy ustnej nie jest objawem charakterystycznym. Zęby zaciskają się podczas gwałtownego zerwania się z powodu duszenia, po czym zacisk ustępuje.

Brak szczególnego bólu zębów. Dzieci mogą zgrzytać zębami z lęku podczas napadu. Zmęczenie żuchwy po wielokrotnych napadach męczącego kaszlu jest objawem ubocznym.

Gardziel i krtań pokryte przylegającym śluzem; częste chrząkanie z niewielkim skutkiem; uczucie kleistej masy, która „nie chce się ruszyć” [Allen], [Boericke]. Chrypka wieczorem; głos urywany, przerywany; czytanie na głos wywołuje duszność. Ciepłe napoje i para przynoszą ulgę; suche, ogrzewane pomieszczenia pogarszają stan — dokładnie odpowiada to modalnościom (poprawa po ciepłych łykach, pogorszenie w ciepłych pokojach) [Clarke], [Hughes]. Łaskotanie w krtani poprzedza drzemkę z duszeniem się; gdy tylko chory zaczyna przysypiać, oddech ustaje i powraca dopiero po potrząśnięciu nim — zapadanie się krtani z osłabieniem czynności nerwu błędnego (odsyłacz do sekcji Sen). Brak błony krupowej; jeśli dominuje błoniasty wysięk, należy rozważyć Kali bichromicum.

Nudności występują jedynie jako następstwo duszenia się, u wyczerpanych chorych oraz w krztuścu; po napadzie mogą wystąpić wymioty przynoszące ulgę (odsyłacz do sekcji Klatka piersiowa) [Hering]. Mały apetyt w przewlekłym zapaleniu oskrzeli; obfite posiłki nasilają nocny ucisk. Pragnienie ciepłych napojów; zimne, lodowate napoje wywołują wstrząsowe doznanie w klatce piersiowej (Pokarmy i napoje). Uczucie zapadania w nadbrzuszu towarzyszy osłabieniu czynności nerwu błędnego i słabemu tętnu (Serce). Żołądek nie jest głównym obszarem działania, lecz jego odruchy ukazują osłabienie organizmu podczas napadów.

Brzuch porusza się przy każdym wymuszonym oddechu; podczas duszności nadbrzusze jest wciągane. Wzdęcie nasila nocny ucisk w klatce piersiowej; po odbiciu oddychanie staje się nieco łatwiejsze (Objawy ogólne). Brak kolki jelitowej; jeśli napadowi towarzyszy poranna wodnista biegunka, należy rozważyć Gnaphalium; Grindelia jest lekiem o powinowactwie do klatki piersiowej, z towarzyszącymi objawami brzusznymi.

Parcie na mocz wskutek nacisku podczas kaszlu; mocz skąpy w ostrych napadach, obfitszy wraz z nadejściem ulgi — związek nawodnienia z pojemnością minutową serca (Serce). U osłabionych starszych mężczyzn po długich napadach występuje niewielkie kropelkowe oddawanie moczu — wskutek zmęczenia, nie choroby pęcherza. Brak bolesnego parcia z pieczeniem.

Zaparcie u starszych osób z zapaleniem oskrzeli wskutek braku aktywności; parcie nasila duszność i kołatanie serca (Serce/Objawy ogólne). W krztuścu może dojść do mimowolnego oddania stolca w szczycie napadu (Dzieci) [Hering]. Poza tym brak istotnych objawów ze strony odbytnicy.

Małe pożądanie seksualne u osób z rozedmą i chorobami serca. Stosunek nasila duszność przy osłabionym sercu; potem chory musi odpoczywać na siedząco. Brak swoistych objawów prostatyzmu; porównaj Kali carb przy nocnej duszności po stosunku.

U wrażliwych kobiet ucisk astmatyczny nasila się w okresie okołomiesiączkowym; leżenie jest niemożliwe; lęk zmusza je do przyjęcia pozycji pionowej (Sen). Ciężarne z kaszlem odczuwają duszenie się w drugiej połowie nocy; podparcie przynosi ulgę. W astmie siennej młodych kobiet kichanie występuje naprzemiennie z uciskiem w klatce piersiowej, zwłaszcza we mgle (Nos/Oddychanie). Brak charakterystycznych objawów macicznych.

Oddech powolny, utrudniony, zatrzymuje się przy zasypianiu; chorego trzeba obudzić; nie może leżeć; musi usiąść i mieć podparcie; pogorszenie w ciepłym, dusznym powietrzu, poprawa w chłodnym powietrzu, delikatne wachlowanie odczuwane jako wybawienie — ta rubryka powraca w całym obrazie przypadku [Allen], [Hering], [Clarke], [Boericke]. Śluz przerywa wdech; wydech wydłużony; dopiero późno rzężenia zaczynają wskazywać na rozluźnianie wydzieliny. We mgle i wilgoci dołącza astma sienna z kichaniem; przy suchej pogodzie chory radzi sobie lepiej (Nos). Mówienie, wchodzenie pod górę i schylanie się wywołują zadyszkę; po ciepłym napoju i odchrząknięciu oddech staje się swobodniejszy. Porównaj Arsenicum (lęk, niepokój ruchowy, pragnienie ciepła), Ipecac. (duszenie się, nieustanne nudności) oraz Sambucus (dziecko dusi się po zaśnięciu, lecz z suchym skurczem, a nie kleistym śluzem).

Tętno słabe, niemiarowe podczas napadów; kołatanie serca od niewielkiego wysiłku; u niedotlenionych osób starszych z rozedmą jednocześnie słabną oddychanie i czynność serca — osłabienie osi nerw błędny–serce [Clarke], [Hughes]. Sinica i zimny pot podczas nocnych napadów wskazują na udział serca; poprawa następuje w pozycji siedzącej i w chłodnym powietrzu (powtórzenie modalności). Brak zaciskającej żelaznej obręczy charakterystycznej dla Cactus; brak przeszywającego bólu serca; jest to osłabienie z głodem powietrza. Gdy chory zapada w drzemkę, grozi mu omdlenie (Sen). Kiedy dominują objawy sercowe bez dużej ilości śluzu, porównaj Digitalis (wolne, słabe tętno, sina twarz; lecz mniej kleistej plwociny).

Główny obszar obrazu Grindelia. Głośne, grubobańkowe rzężenia śluzowe, lepka, kleista plwocina, która nie chce się oderwać, z wyczerpującym, bezskutecznym kaszlem; chory nie może leżeć; przy zasypianiu przestaje oddychać i trzeba nim potrząsnąć lub musi usiąść; kiedy odkrztuszanie wreszcie staje się swobodne, ucisk ustępuje — jest to zespół objawów charakterystycznych [Allen], [Hering], [Clarke], [Boericke]. U starszych chorych z rozedmą klatka piersiowa jest beczkowata, widoczny jest głód powietrza, a tętno miękkie i niemiarowe; mgła i ciepło pomieszczeń pogarszają stan; chłodne powietrze o stałym przepływie i ciepłe napoje przynoszą ulgę (Modalności). W krztuścu wyraźnie zaznaczone są sinica i senność; dziecko zapada w sen, lecz zaraz zrywa się, dusząc się — to klasyczny obraz Grindelia, odróżniający ją od Drosera (mniejsza lepkość wydzieliny), Coral. (bardziej kurczowy kaszel krztuścowy) i Antimonium tart. (głośniejsze rzężenia, większa zapaść) [Hering], [Farrington]. Częsta jest obolałość klatki piersiowej od kaszlu; walce o oddech towarzyszy kołatanie serca (Serce). Jeśli plwocina tworzy ciągnące się pasma i towarzyszy jej nieżyt nosa i zatok, bardziej odpowiednie może być Kali bichromicum; przy rzężeniach z niemożnością odkrztuszenia najbliższe jest Antimonium tart.; Grindelia łączy cechy obu tych obrazów, wyróżniając się bezdechem przy zasypianiu.

Ucisk zmusza chorego do pochylenia się do przodu i podparcia łokci; po napadach pojawia się ból między łopatkami; mięśnie grzbietu są obolałe wskutek wysiłku oddechowego (Klatka piersiowa). Ogrzewanie pleców przynosi ulgę; położenie się na plecach jest niemożliwe (powtórzenie modalności). Brak wyraźnego lumbago; jeśli rano występuje sztywność „jak deska”, należy pomyśleć o Formica rufa.

Podczas napadu dłonie są zimne i sinawe; w długo trwającej rozedmie końce palców są pałeczkowato poszerzone (objaw przewlekły). Drżenie po napadzie; obrzęk kostek u osób starszych z osłabionym sercem (Serce). Dzieci podczas napadu krztuśca wyciągają ręce, odczuwając głód powietrza. Po długim siedzeniu nocą w pozycji podpartej występują bolesne kurcze łydek.

Zapalenie skóry wywołane przez Rhus (poison-oak/poison-ivy), z pieczeniem, pęcherzykami i sączeniem: płyn z grindelii stosowany zewnętrznie łagodzi dolegliwości i hamuje tworzenie się pęcherzyków — jest to utrwalone zastosowanie empiryczne, potwierdzane przez Clarke’a i Boerickego [Clarke], [Boericke]. Świąd w rozproszonych ogniskach wypryskowych zmniejsza się po zastosowaniu miejscowym. Pokrzywka wywołana mglistą pogodą może towarzyszyć astmie siennej; ciepło nasila świąd. Uwaga: obraz zastosowania wewnętrznego dotyczy przede wszystkim klatki piersiowej; objawy skórne łagodzi się zewnętrznie. Jeśli stłumienie wykwitów przypominających Rhus poprzedza nasilenie objawów w klatce piersiowej, należy przywrócić objawy skórne (Objawy ogólne).

Sen staje się polem walki: gdy tylko chory zaczyna drzemać, oddech ustaje; trzeba go obudzić; nie może się położyć, musi spać w pozycji półsiedzącej, podparty poduszkami; zrywa się z uczuciem duszenia; śni o tonięciu i próbach wołania o powietrze — to charakterystyczny obraz Grindelia [Allen], [Hering], [Clarke]. Najgorzej jest podczas pierwszego snu, około północy; częste są napady między 1:00 a 2:00 w nocy (Modalności). Dzieci z krztuścem zasypiają między napadami, po czym szybko pojawiają się rzężenia i dławienie, dopóki nie zostaną uniesione. Po ustąpieniu dolegliwości chory zasypia, lecz sen pozostaje płytki i wymaga podparcia. Spanie w łóżku w ciepłym pokoju zapowiada złą noc; chłodny, dobrze wietrzony pokój pomaga, o ile unika się przeciągów (Oddychanie). Porównaj Opium (głęboki sen z charczącym oddechem i brakiem reakcji) oraz Sambucus (dziecko nagle siada z uczuciem duszenia, lecz bez kleistego śluzu).

Sny o wodzie, tonięciu, duszeniu poduszką; o wołaniu o pomoc, przy którym brakuje tchu (odsyłacz do sekcji Sen). Fragmenty snów o niemożności obudzenia się, dopóki ktoś nie potrząśnie chorym. Po obfitym odkrztuszeniu sny stają się spokojniejsze. Dzieci śnią o długim kaszlu, którego nie mogą zakończyć — jest to echo bezskutecznego wysiłku.

Brak wyraźnej gorączki, z wyjątkiem ostrego zapalenia oskrzeli: niewielkie uczucie gorąca wieczorem, z potem na twarzy podczas napadu; dreszcze po wysiłku; uczucie gorąca nasila się w ciepłych pomieszczeniach, a zmniejsza przy swobodnym dostępie świeżego powietrza (Objawy ogólne). W krztuścu gorączka jest niewielka; zagrożeniem jest zamartwica (Klatka piersiowa).

Dreszcze w wilgotnej mgle; nagłe uderzenie gorąca w dusznych pomieszczeniach; zimny pot na czole w chwilach duszenia; pocenie się po uzyskaniu ulgi, z pewnym osłabieniem (Objawy ogólne). Wychłodzenie po spoceniu się powoduje nawrót rzężeń (powtórzenie modalności).

Pragnienie ciepłych napojów, które rozluźniają śluz; zimne napoje z lodem nasilają uczucie wstrząsu w klatce piersiowej (Gardło/Klatka piersiowa) [Hughes]. Nocą apetyt jest niewielki; poprawia się rano po skutecznym odkrztuszeniu. Dym tytoniowy, opary kuchenne i kurz wywołują kaszel (Nos/Gardło). Alkohol wieczorem nasila nocny ucisk wskutek rozluźnienia naczyń krwionośnych (Serce).

Obraz Grindelia skupia się wokół trzech powiązanych objawów ogólnych: (1) kleistego, ciągliwego śluzu oskrzelowego, który trudno odkrztusić, z grubymi rzężeniami; (2) osłabienia czynności serca z udziałem nerwu błędnego, które objawia się bezdechem przy zasypianiu — chory nie może się położyć, musi być podparty i często trzeba go budzić, aby oddychał; (3) prawidłowości związanej z otoczeniem i pozycją ciała — pogorszenie w ciepłych, dusznych pomieszczeniach; poprawa w chłodnym, spokojnym powietrzu i podczas spokojnego siedzenia; ulga następuje, gdy odkrztuszanie staje się swobodne. Prawidłowości te powtarzają się w sekcjach Klatka piersiowa, Oddychanie, Sen, Serce, a nawet Umysł (lęk przed rzeczywistym zagrożeniem uduszeniem). Typ konstytucyjny to najczęściej starsza osoba z rozedmą i zapaleniem oskrzeli, dziecko z krztuścem lub osoba z astmą sienną w okresach mglistej pogody. Antimonium tart. jest najbliższe pod względem rzężeń i niemożności odkrztuszenia, lecz chory Ant-t. leży na plecach, na wpół zamroczony, i tonie w śluzie, bez charakterystycznego zrywania się wskutek bezdechu przy zasypianiu; Arsenicum cechują niepokój ruchowy, zmarzliwość i pragnienie ciepła (nie chłodnego powietrza), z pieczeniem; Ipecac. — nieustanne nudności ze świszczącym oddechem; Sambucus — nocne duszenie podczas snu, lecz bez obfitego wydzielania lepkiego śluzu oskrzelowego; Senega i Kali bich. mają podobną ciągliwość śluzu, lecz brak im charakterystycznego bezdechu przy zasypianiu [Farrington], [Boger], [Clarke], [Boericke]. Stosowana miejscowo Grindelia łagodzi zapalenie skóry wywołane przez Rhus; stłumienie takich wykwitów może nasilić objawy w klatce piersiowej — należy respektować rolę skóry jako drogi ujścia objawów (Skóra/Objawy ogólne). Postępowanie powinno odpowiadać obrazowi leku: podparcie, dostęp świeżego powietrza, ciepłe napoje, regularne wybudzanie przy zasypianiu aż do odkrztuszenia śluzu; należy unikać ciepłych, dusznych pomieszczeń, a w okresach występowania dolegliwości siennych — mgły i kurzu.

Bezdech przy zasypianiu / niemożność położenia się

• Opium — ciężki sen z charczącym oddechem i brakiem reakcji; źrenice zwężone; śluz mniej ciągliwy; Grind.: mechaniczne dławienie ustępujące po obudzeniu i odkrztuszeniu. [Hering], [Clarke].
• Sambucus — dziecko po zaśnięciu siada, dusząc się; suchy skurcz; Grind.: kleisty śluz z grubymi rzężeniami oraz starsi chorzy z zapaleniem oskrzeli. [Boericke], [Farrington].
• Lachesis — pogorszenie po śnie, nietolerancja ucisku; sinica; śluz mniej przylegający; w obrazie gardła silniej zaznaczone przekrwienie. [Kent], [Clarke].

Rzężenia w klatce piersiowej, niemożność odkrztuszenia

• Antimonium tart. — głośne rzężenia, senność, sinica, osłabienie; pogorszenie w pozycji leżącej, lecz bez charakterystycznego bezdechu przy zapadaniu w drzemkę; Grind.: trzeba chorego obudzić, aby oddychał, poprawa w chłodnym powietrzu. [Hering], [Farrington].
• Senega — gęsty, trudny do odkrztuszenia śluz u osób starszych; odkrztuszanie wymaga wysiłku; brak bezdechu podczas snu; większa bolesność klatki piersiowej; Grind.: dodatkowo napady osłabienia czynności serca z udziałem nerwu błędnego. [Clarke].
• Kali bichromicum — ciągnące się nitki śluzu, związek z zatokami; bardziej miejscowe czopy; Grind.: bardziej rozlane, obfite wydzielanie śluzu oskrzelowego ze zrywaniem się ze snu. [Boger], [Clarke].

Astma / astma sienna

• Arsenicum — astma o północy, lękowy niepokój ruchowy, pragnienie ciepła i picia małymi łykami; Grind.: pragnienie chłodnego powietrza i potrzeba podparcia podczas snu. [Kent], [Farrington].
• Ipecacuanha — skurczowy, świszczący oddech z uporczywymi nudnościami, czysty język; plwocina niekoniecznie kleista; Grind.: nudności są wtórne, a ciągliwość śluzu — pierwszoplanowa. [Boericke].
• Blatta orientalis — astma związana z piwnicami i wilgocią, osoby otyłe, poprawa przy wachlowaniu; rzężenia; mniej wyraźny charakterystyczny bezdech podczas snu. [Clarke], [Boger].
• Naphthalinum — lek na astmę sienną; gwałtowniejsze kichanie i nieżyt nosa; Grind.: łagodniejsze objawy nosowe, wyraźniejsza ciągliwość śluzu oskrzelowego. [Clarke].

Krztusiec

• Drosera — gwałtowny, rozdzierający kaszel, krwawienie z nosa, chrypka; śluz mniej kleisty; Grind.: grube rzężenia, bezdech przy zapadaniu w drzemkę między napadami kaszlu krztuścowego. [Hering], [Farrington].
• Corallium rubrum — szybkie, wybuchowe napady, purpurowa twarz; Grind.: napady wolniejsze, obraz tonięcia w śluzie. [Clarke].

Skóra (zapalenie skóry wywołane przez Rhus)

• Rhus toxicodendron — obraz chorobowy; Grindelia przydatna zewnętrznie do łagodzenia objawów; niewiele wskazań skórnych do zastosowania wewnętrznego. [Clarke], [Boericke].
• Anacardium — większa skłonność do dużych pęcherzy, pieczenie; objawy psychiczne; Grindelia ma zastosowanie miejscowe, a jej obraz wewnętrzny koncentruje się na klatce piersiowej. [Farrington].

Osłabienie czynności serca z udziałem nerwu błędnego

• Digitalis — sinawa twarz, wolne, słabe tętno, najmniejszy ruch wywołuje uczucie omdlewania; niewiele ciągliwej wydzieliny oskrzelowej; Grind.: na pierwszym planie śluz w drogach oddechowych z bezdechem podczas snu. [Clarke], [Hughes].
• Carbo vegetabilis — zapaść, zimny pot, pragnienie wachlowania; plwocina nie jest szczególnie kleista; Grind.: mniej zaznaczona zapaść, większa rola czopu śluzowego. [Boger], [Farrington].

• Lek uzupełniający: Antimonium tart. — następuje po Grind., gdy rzężenia utrzymują się bez bezdechu podczas snu; lub poprzedza ją, gdy dominuje zamroczenie, zanim Grind. usunie kleiste czopy. [Hering], [Farrington].
• Lek uzupełniający: Senega — u osób starszych z ciągliwym śluzem i bolesnością klatki piersiowej, po złagodzeniu napadów bezdechu przez Grind. [Clarke].
• Lek uzupełniający: Blatta orientalis — astma związana z wilgotnymi piwnicami; stosowana w innych porach roku niż Grind. w okresach mgieł i dolegliwości siennych. [Boger].
• Dobrze działa po: Euphrasia/Allium cepa w nieżycie siennym, gdy dołącza się duszenie w klatce piersiowej, a Grind. przejmuje leczenie ciągliwego śluzu oskrzelowego. [Clarke].
• Dobrze działa po: Aconite na początku ostrego zapalenia oskrzeli, podawanym dla uspokojenia burzliwych objawów naczyniowych; następnie Grind. w fazie śluzu i bezdechu. [Dewey].
• Dobrze poprzedza: Digitalis lub Carbo veg., jeśli zapaść sercowa utrzymuje się po odkrztuszeniu śluzu. [Clarke], [Boger].
• Leki pokrewne / porównaj:, Ipec., Ant-t., Senega, Kali-bi., Blatta, Samb., Op., Lach., Naphth., Drosera, Coral. (zob. Różnicowanie).
• Antidota: świeże powietrze, wybudzanie, ciepłe napoje (fizjologiczne); Camphor przy nadmiernym działaniu leku (w ujęciu klasycznym). [Allen], [Hering].
• Leki niezgodne: nie odnotowano; unikać naprzemiennego podawania z lekami o zbliżonym obrazie bez nowego objawu charakterystycznego. [Boger].

• Rozedma z nocnym duszeniem; „przestaje oddychać przy zasypianiu; nie może się położyć; musi siedzieć; grube rzężenia; gęsty, trudny do odkrztuszenia śluz”. 6C–30C przed snem i podczas nocnych napadów; wysokie podparcie; chłodne, spokojne powietrze. [Allen], [Clarke], [Boericke].
• Krztusiec z sinicą, napadami senności między napadami kaszlu krztuścowego, grubymi rzężeniami, ulgą po ciepłym napoju i podparciu: Grind. 6C t.i.d.–q.i.d. w okresie napadowym. [Hering], [Farrington].
• Astma sienna podczas mgły / mgły morskiej — kichanie → uczucie tonięcia w wydzielinie w klatce piersiowej; ciepłe pomieszczenia <; chłodne powietrze >: Grind. 6C przed snem i w dniach narażenia. [Clarke], [Hughes].
• Zapalenie skóry wywołane przez Rhus (poison-oak/poison-ivy): płyn z θ w wodzie (zewnętrznie) na pieczenie i świąd; nie tłumić gwałtownie zmian, jeśli stan w obrębie klatki piersiowej jest niestabilny. [Clarke], [Boericke].

Umysł

• Lęk przed uduszeniem przy zasypianiu; błaga o podparcie w pozycji siedzącej — lęk związany z mechanicznym utrudnieniem oddychania, nie metafizyczny; zgodny z obrazem Grindelia. [Allen], [Clarke].
• Niepokój w ciepłych, dusznych pomieszczeniach; chłodne powietrze bez podmuchów uspokaja — wpływ otoczenia odzwierciedla stan płuc. [Clarke].
• Drażliwość do chwili oderwania się gęstej plwociny; większy spokój „po odkrztuszeniu” — zasada ulgi po usunięciu wydzieliny widoczna także w psychice. [Clarke].
• Dziecko przestraszone przed napadem kaszlu krztuścowego, senne po nim — charakterystyczny stan psychiczny przy krztuścu. [Hering].
• Splątanie wskutek niedotlenienia u osób starszych; ustępuje w pozycji siedzącej przy dostępie świeżego powietrza — związek sercowo-płucny. [Boericke].
• Panika przy kładzeniu się; poczucie bezpieczeństwa daje fotel i poduszki — charakterystyczna zależność od pozycji ciała. [Allen].

Głowa

• Ból głowy z przekrwienia z uciskiem w klatce piersiowej; poprawa na chłodnym powietrzu i po odkrztuszeniu — powiązanie objawów klatki piersiowej i głowy. [Clarke].
• Zawroty głowy przy kładzeniu się; musi usiąść, aby oddychać — zależność od pozycji ciała. [Allen].
• Twarz o ciemnym zabarwieniu, sine wargi podczas napadu — oznaka duszenia się. [Boericke].
• Uczucie ciężaru w czole z kichaniem w przebiegu kataru siennego — współwystępowanie objawów nieżytowych. [Clarke].
• Pot na czole podczas napadu duszenia się — objaw autonomiczny. [Hering].
• Większa jasność umysłu po ciepłym napoju rozluźniającym śluz — wskazówka dotycząca postępowania. [Hughes].

Nos i gardło

• Napady kichania z uciskiem w klatce piersiowej (astma sienna) — wstęp do duszności. [Clarke].
• Lepki śluz spływający z tyłu gardła do krtani — łaskotanie z bezskutecznym kaszlem. [Allen].
• Ciepłe pomieszczenia < nieżyt nosa/chrypka; chłodne powietrze > — rubryka dotycząca temperatury. [Clarke].
• Kurz, dym i pyłki wywołują kaszel — rubryka dotycząca czynników wyzwalających. [Allen].
• Głos załamuje się z powodu kleistego śluzu; czytanie na głos wyczerpuje — męczliwość krtani. [Boericke].
• Ciepłe napoje rozluźniają śluz; suche powietrze < — postępowanie przy stosowaniu leku. [Hughes].

Klatka piersiowa i oddychanie

• Nie może leżeć; musi usiąść, aby oddychać — główna rubryka dotycząca pozycji ciała. [Clarke], [Boericke].
• Oddech zatrzymuje się przy zasypianiu; chorego trzeba obudzić — objaw patognomoniczny dla Grindelia. [Allen], [Hering].
• Grube rzężenia z ciągliwą plwociną, trudną do oderwania — charakter objawów w klatce piersiowej. [Clarke].
• Ciepłe, duszne pomieszczenia <; chłodne powietrze bez podmuchów > — reguła wpływu otoczenia. [Clarke].
• Duszność w przebiegu rozedmy (u osób starszych) ze słabym tętnem — objawy klatki piersiowej w obrazie konstytucyjnym. [Boericke].
• Odkrztuszenie przynosi ulgę — cecha związana z usunięciem wydzieliny. [Clarke].

Serce

• Tętno słabe, niemiarowe podczas duszności — związek nerwu błędnego z sercem. [Clarke], [Hughes].
• Kołatanie serca po niewielkim wysiłku u chorych z dolegliwościami w klatce piersiowej — związek z wysiłkiem. [Boger].
• Sinica z zimnym potem podczas nocnych napadów — oznaka zagrożenia. [Boericke].
• Groźba omdlenia przy zapadaniu w drzemkę — powiązanie snu z objawami sercowymi. [Allen].
• Poprawa w pozycji siedzącej z podparciem, pogorszenie w pozycji leżącej — zależność od pozycji ciała. [Clarke].
• Po ciepłym napoju i dostępie świeżego powietrza praca serca staje się bardziej miarowa — postępowanie. [Hughes].

Sen

• Bezdech przy zasypianiu; chorego trzeba potrząsnąć, aby zaczął oddychać — objaw charakterystyczny. [Allen], [Hering].
• Nie może leżeć; śpi siedząc, z podparciem — reguła zależności od pozycji ciała. [Clarke].
• Nocne napady po pierwszym śnie; 1:00–2:00 — pora występowania. [Boericke].
• Sny o tonięciu/duszeniu się — symbolika snów. [Clarke].
• Dziecko zapada w drzemkę i dusi się w przebiegu krztuśca — wskazówka pediatryczna. [Hering].
• Ciepły pokój < sen; chłodne powietrze > — rubryka dotycząca otoczenia. [Clarke].

Skóra

• Zapalenie skóry po kontakcie z Rhus (poison-oak/poison-ivy): pieczenie, pęcherzyki, sączenie — Grindelia stosowana zewnętrznie łagodzi objawy. [Clarke], [Boericke].
• Świąd łagodnieje po zastosowaniu płynu do przemywania; należy uważać na tłumienie objawów przy niestabilnym stanie w obrębie klatki piersiowej — zastrzeżenie dotyczące postępowania. [Clarke].
• Ogniska wyprysku swędzą w cieple — analogiczna zależność od temperatury. [Boericke].
• Bladość/sinawe zabarwienie skóry podczas napadów — oznaka ogólnoustrojowego braku tlenu. [Boericke].
• Zimny pot na twarzy podczas duszenia się — objaw autonomiczny. [Hering].
• Obserwowana naprzemienność objawów skórnych i objawów w klatce piersiowej (skóra↔klatka piersiowa) — uwaga konstytucyjna. [Clarke].

Objawy ogólne

• Pogorszenie w pozycji leżącej; pogorszenie przy zasypianiu — główne objawy ogólne. [Allen], [Clarke].
• Poprawa po przyjęciu pozycji siedzącej; poprawa na chłodnym powietrzu bez podmuchów — główne czynniki łagodzące. [Boericke], [Clarke].
• Ciepłe, duszne pomieszczenia nasilają objawy — reguła zależności od temperatury. [Clarke].
• Ulga, gdy odkrztuszanie staje się swobodne — reguła poprawy po usunięciu wydzieliny. [Clarke].
• Mgła, mgła morska, jesień < w astmie siennej — rubryka dotycząca pogody. [Hughes].
• Wysiłek nasila objawy; odpoczynek stabilizuje stan — reguła zależności od aktywności ruchowej. [Boger].

Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–79): fragmenty prób lekowych i opisów klinicznych — bezdech przy zasypianiu, niemożność leżenia, grube rzężenia, ciągliwa plwocina.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): potwierdzenia — krztusiec z sinicą i okresami senności; konieczność budzenia chorego; duszenie się przy zasypianiu.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): informacje o substancji, astma sienna, rozedma u osób starszych, zapalenie skóry po kontakcie z Rhus (stosowanie zewnętrzne), modalności (chłodne powietrze, pozycja siedząca).
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — nie może leżeć; przestaje oddychać przy zasypianiu; gęsty, trudny do odkrztuszenia śluz; rozedma; relacje między lekami i stosowanie zewnętrzne.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870): uwagi z tradycji medycyny eklektycznej — działanie wykrztuśne i przeciwskurczowe; osłabienie czynności serca i nerwu błędnego; postępowanie (ciepłe napoje, chłodne powietrze).
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): różnicowanie — Antimonium tart., Arsenicum, Ipecac., Sambucus, Senega, Kali bich.; rozróżnienia dotyczące krztuśca i zapalenia oskrzeli.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): rysy miazmatyczne; pogorszenie pod wpływem wysiłku i w ciepłych pomieszczeniach; rozedma u osób starszych; relacje między lekami (Blatta, Digitalis, Carbo veg.).
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): wskazówki konstytucyjne — porównanie z pogorszeniem po śnie (Lachesis); lęk i niepokój ruchowy Arsenicum w zestawieniu z lękiem Grindelia związanym z mechanicznym utrudnieniem oddychania.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): praktyczne uwagi z obserwacji przy łóżku chorego w zapaleniu oskrzeli, rozedmie i krztuścu; uwagi dotyczące dawkowania i powtarzania dawek.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (1901): kolejność stosowania leków — Aconite na początku → Grindelia przy śluzie/bezdechu; ogólne postępowanie w ostrym zapaleniu oskrzeli i krztuścu.
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (1942): sugestywne obrazy chorego na astmę, który „nie może leżeć — trzeba go budzić, aby oddychał”; porównania z Ant-t., Arsenicum, Sambucus.
Hale, E. M. — New Remedies (1875): wczesne doświadczenia kliniczne — astma, krztusiec, zapalenie skóry po kontakcie z Rhus; potwierdzenia przytaczane przez późniejszych autorów.