• Pierścień tkanki limfatycznej nosogardła (migdałek gardłowy, podniebienie miękkie, nozdrza tylne). Wielokrotne doniesienia kliniczne o zmniejszaniu przerostu migdałka gardłowego i przywracaniu drożności nozdrzy tylnych; objaw charakterystyczny u dzieci „śpiących z otwartymi ustami”, z chrapaniem i zatkanym nosem. Zob. Nos/Gardło/Oddychanie. [Clarke], [Tyler], [Boericke].
• Trąbka słuchowa i ucho środkowe. Nieżytowe upośledzenie słuchu wskutek niedrożności tylnej części nosa; trzaski, zatkanie uszu, poprawa w miarę ustępowania obrzmienia nosogardła. Zob. Uszy. [Clarke], [Tyler].
• Migdałki podniebienne i cieśń gardzieli. Powiększenie migdałków u dziecka odpowiadającego obrazowi hiacyntowca, które marznie pod wpływem wilgoci i przeziębia się przy każdej mgle. Zob. Gardło. [Boericke], [Clarke].
• Węzły chłonne szyjne. Stwardniałe, obrzmiałe węzły towarzyszące przewlekłemu nieżytowi; podejrzenie konstytucji tuberkulinowej. Zob. Objawy ogólne/Gardło. [Tyler], [Boger].
• Błona śluzowa nosa. Utrzymująca się niedrożność, skąpa lub gęsta wydzielina nieżytowa, utrata węchu przy wilgotnej pogodzie; pogorszenie we mgle — por. Lemna-m., Kali-s. Zob. Nos. [Clarke], [Boericke].
• Krtań/głos. Chrypka lub utrata głosu wskutek obrzmienia nosogardła i oddychania przez usta; głos łatwo się męczy w wilgotnych, zimnych pomieszczeniach. Zob. Klatka piersiowa/Oddychanie. [Tyler], [Clarke].
• Błona śluzowa oskrzeli i płuc. Skłonność do kolejnych „nowych przeziębień” szerzących się w dół z nosogardła, zwłaszcza wiosną i podczas mgły. Zob. Oddychanie/Gorączka. [Clarke].
• Błona śluzowa przewodu pokarmowego (dzieci). Sporadyczna biegunka po zmarznięciu lub zimnych napojach podczas napadów nieżytu; drugorzędny obszar powinowactwa. Zob. Żołądek/Brzuch/Odbytnica. [Boericke], [Clarke].

• Sucha, ciepła pogoda; poprawa drożności nosa na słońcu i w suchych pomieszczeniach; odpowiada charakterystycznemu „pogorszeniu pod wpływem wilgoci i mgły” w działach Nos/Objawy ogólne. [Clarke], [Tyler].
• Ciepłe ubranie; otulenie gardła i klatki piersiowej; ciepło przynosi ulgę dziecku odpowiadającemu obrazowi hiacyntowca. Zob. Gardło/Oddychanie. [Boericke].
• Po spoceniu się; niedrożność zmniejsza się po pełnym rozgrzaniu. Zob. Gorączka/Objawy ogólne. [Clarke].
• Łagodne powietrze na zewnątrz, gdy jest sucho (bez mgły); swobodniejsze oddychanie w pogodny dzień. Zob. Nos/Oddychanie. [Tyler].
• Wysokie ułożenie głowy podczas snu; podparcie poduszkami zmniejsza chrapanie i oddychanie przez usta dzięki udrożnieniu nozdrzy tylnych. Zob. Sen/Oddychanie. [Clarke].
• Stała poprawa między napadami, gdy podczas leczenia zmniejsza się masa tkanki migdałka gardłowego; ustępuje uczucie ciśnienia w uchu środkowym. Zob. Uszy. [Clarke].
• Ciepłe napoje; łagodzą uczucie otarcia w gardle, w przeciwieństwie do pogorszenia po zimnych płynach u wrażliwych dzieci. Zob. Gardło/Żołądek. [Boericke].
• Lato; nieżytowe upośledzenie słuchu łagodnieje podczas wakacji szkolnych i suchego upału. Zob. Uszy/Nos. [Tyler].

• Wilgoć, mgła, wiatry zachodnie; typowe pogorszenie z zatkaniem nosa i nieżytowym upośledzeniem słuchu. Zob. Nos/Uszy/Objawy ogólne. [Clarke], [Tyler].
• Zimne pomieszczenia, zimne kąpiele, przemoczenie; „łapie przeziębienie” od najmniejszego zmarznięcia. Zob. Gorączka/Dreszcze/Objawy ogólne. [Boericke].
• Okresy przejściowe wiosną i jesienią; naprzemienne ciepłe i zimne dni wywołują nieżyt. Zob. Gorączka/Nos. [Clarke].
• Noc i wczesny ranek; chrapanie, otwarte usta, suchość gardła po przebudzeniu. Zob. Sen/Gardło. [Clarke], [Tyler].
• Zimne napoje (dzieci) podczas nieżytów; mogą wywołać luźne stolce. Zob. Żołądek/Brzuch/Odbytnica. [Boericke].
• Mówienie/śpiewanie w wilgotnych salach; chrypka i „zmęczony głos”. Zob. Klatka piersiowa/Oddychanie. [Tyler].
• Zakurzone, zapleśniałe pomieszczenia; kichanie przy zatkanym nosie, bez ulgi. Zob. Nos/Skóra (wrażliwość). [Clarke].
• Każde kolejne zmarznięcie po częściowym powrocie do zdrowia; skłonność do nawrotów w skazie tuberkulinowej. Zob. Objawy ogólne. [Boger], [Tyler].

Dziecko odpowiadające obrazowi hiacyntowca jest nieśmiałe, zmarzliwe i łatwo przytłaczają je kolejne napady kataru. Jest rozdrażnione wskutek złego snu i niedotlenienia związanego z oddychaniem przez usta, otępiałe w szkole i nieuważne z powodu częściowego upośledzenia słuchu — ten ciąg objawów [Clinical] często ustępuje w miarę udrażniania nosogardła [Clarke], [Tyler]. Rodzice regularnie opisują drażliwość po przebudzeniu, marudzenie z powodu zatkanego nosa i suchości ust oraz niechęć do porannego pośpiechu [Clarke]. Lęk przed wychodzeniem w zimną, wilgotną pogodę ma charakter wyprzedzający i wyuczony — jest to obawa przed „kolejnym przeziębieniem”. Podobną postawę spotyka się u Dulc., lecz w obrazie Agra. nie występują właściwe Dulc. bóle mięśni i wykwity skórne po przemoczeniu [Clarke], [Boericke]. Dzieci wycofują się z kontaktów towarzyskich, gdy słyszą „jak pod wodą”; cecha ta ustępuje wraz z poprawą wentylacji przez trąbki słuchowe. Taka ewolucja drobnego elementu obrazu przypadku jest praktycznym wskaźnikiem działania [Tyler]. Obraz dopełniają nadwrażliwość na przeciągi oraz domatorskie usposobienie i potrzeba bliskości w chłodnych porach roku. Przypomina to Calc-p., jednak wyraźniej dominuje tu niedrożność nosogardła [Tyler], [Clarke]. Niedobór snu powoduje bezczynność w ciągu dnia i łagodny ból głowy; poprawa przebiega zgodnie z odnotowaną już modalnością — poprawą pod wpływem ciepła — co podkreśla charakterystyczną dla leku wrażliwość termiczną [Clarke]. U starszych pacjentów drażliwość i trudności z koncentracją podczas wilgotnej, mglistej pogody odpowiadają nasileniu niedrożności nosa; ulga w suchym cieple wiąże się z jaśniejszym myśleniem — jest to kolejny bezpośredni przejaw powinowactwa narządowego [Clarke], [Boger].

Uczucie ciężaru w czole i tępy ból towarzyszą długotrwałej niedrożności nosa. Ból nasila się po przebudzeniu w zimnym pokoju i ustępuje w miarę rozgrzewania się oraz odzyskiwania drożności — zgodnie z układem modalności: pogorszenie pod wpływem wilgoci i zimna, poprawa pod wpływem ciepła [Clarke]. Dzieci pocierają nasadę nosa; podczas mglistej pogody opisywana jest ociężałość głowy i poczucie zamroczenia, z uczuciem „pełności za nosem”, a nie ostrym bólem zatok — w odróżnieniu od Kali-bi., gdzie występują ciągnące się wydzieliny i owrzodzenia o ostro odgraniczonych brzegach [Boericke], [Clarke]. Nieżytowe bóle głowy w wiosennym okresie nauki szkolnej (narażenie w szkole, przeciągi na korytarzach) są częstym zjawiskiem [Clinical]; spacer w suchym powietrzu przynosi ulgę [Tyler]. Przy wstawaniu w zimnym pokoju mogą występować lekkie zawroty głowy (niedotlenienie u osoby oddychającej przez usta), które znikają po udrożnieniu nosa. Gdy nieżyt obejmuje ucho środkowe, uczucie ucisku w głowie przesuwa się ku okolicy skroniowej lub wyrostka sutkowatego i towarzyszy mu przytłumienie słuchu; poprawa następuje równolegle z poprawą drenażu przez trąbkę słuchową [Clarke].

Łzawienie oczu na zimnym wietrze lub we mgle towarzyszy niedrożności nosa; łzy są wodniste i chłodne, niedrażniące, co odróżnia ten obraz od All-c. i Euphr., gdzie wyraźniejsze są pieczenie i światłowstręt [Clarke], [Boericke]. Podczas nasilonego nieżytu rano pojawia się sklejanie powiek, lecz bez wyraźnego owrzodzenia spojówek; ulga następuje po ogólnym rozgrzaniu. Dzieci patrzą pustym wzrokiem, z „wyrazem twarzy adenoidalnej” — usta są uchylone, dolne powieki nieco obrzmiałe; wraz z poprawą snu wyraz twarzy się ożywia. Jest to obserwacja [Clinical] przydatna w ocenie reakcji [Tyler]. Zamglenie widzenia ma charakter czynnościowy, wynika z łzawienia i zmęczenia, a nie ze skurczu mięśnia rzęskowego; poprawa w suchych pomieszczeniach i na słońcu. Zmęczenie oczu podczas lekcji nasila się, gdy słuch jest przytłumiony, a uwaga słabnie — wtórnie do zaburzeń ucha i nosa; normalizuje się po udrożnieniu dróg oddechowych [Clarke].

Nieżytowe upośledzenie słuchu jest głównym wskazaniem: niedrożne trąbki słuchowe, trzaski, wciągnięte błony bębenkowe i słyszenie „jak pod wodą”, zwłaszcza podczas wilgotnej, mglistej pogody i w zimnych salach lekcyjnych [Clarke], [Tyler]. Dzieci nadstawiają jedno ucho, aby usłyszeć; nauczyciele skarżą się na nieuwagę — często jest to problem ze słuchem, a nie z zachowaniem. Występują uczucie ciśnienia w uszach i przemijające szumy uszne, ustępujące przy ziewaniu lub połykaniu po udrożnieniu nosa; odpowiada to opisanym już modalnościom poprawy pod wpływem ciepła i pogorszenia pod wpływem wilgoci [Clarke]. Zapalenie ucha środkowego jest mniej charakterystyczne niż przewlekłe zaburzenie wentylacji związane z przerostem migdałka gardłowego; jeśli występuje, ma przebieg podostry, z niewielkim bólem w porównaniu z Hepar lub Puls., i ustępuje w miarę zmniejszania się obrzmienia nosogardła [Tyler], [Boericke]. Po nieżycie mogą występować echo i autofonia (dudnienie własnego głosu); zmniejszają się wraz z poprawą drenażu. Krótkie porównanie: w odróżnieniu od Kali-m. (nieżyt trąbki słuchowej z gęstym śluzem), w obrazie Agra. większe znaczenie ma pierwotne zajęcie tkanki migdałka gardłowego, a pogorszenie we mgle jest silniejsze [Clarke], [Boger].

Utrzymująca się niedrożność — często ze skąpą wydzieliną — jest cechą charakterystyczną Agra.; dziecko śpi z otwartymi ustami, chrapie i budzi się z suchym gardłem [Clarke], [Tyler]. Pogorszenie wywołują wilgoć, mgła i wiatry zachodnie; występuje paradoks: nos zatyka się przy mokrej pogodzie, lecz udrażnia się przy suchej, słonecznej. Odpowiada to modalnościom poprawy i pogorszenia [Clarke]. Wydzielina, jeśli występuje, jest łagodna i śluzowa, nie powoduje otarć (w odróżnieniu od Merc., Arum-t.); częste jest kichanie w zapleśniałych pomieszczeniach, które nie przynosi pełnej ulgi [Clarke], [Boericke]. Osłabienie lub utrata węchu towarzyszy przewlekłej niedrożności; węch powraca wraz z odzyskaniem drożności — jest to przydatny wskaźnik w obserwacji przebiegu. Por. Lemna-m. w niedrożności polipowatej (ciągnący się śluz spływający po tylnej ścianie gardła, cuchnięcie): w obrazie Lemna nieżyt jest cięższy i cuchnący, z wyraźnym pogorszeniem w wilgotnych, zatęchłych pomieszczeniach; obraz Agra. jest „czystszy”, bardziej związany z tkanką limfatyczną, mniej cuchnący [Clarke]. Zimne powietrze skierowane bezpośrednio na twarz zwiększa opór przepływu powietrza w obrębie małżowin nosowych; ogrzanie nosa dłonią lub założenie szalika przynosi częściową ulgę — jest to modalność [Clinical] ujawniająca się natychmiast [Tyler].

Twarz adenoidalna: wydłużona twarz, rozchylone wargi, przygaszone oczy, lekkie sinawe zabarwienie policzków w wilgotnym chłodzie; cechy te ustępują w miarę normalizacji drożności nosa [Tyler], [Clarke]. Poranna obrzękłość pod oczami, zwłaszcza po mglistej nocy, wskazuje na zastój żylny związany z oddychaniem przez usta; ciepło przynosi poprawę. Częsta jest suchość i pękanie górnej wargi wskutek nawykowego oddychania przez usta; poprawa w nawilżanych, ciepłych pomieszczeniach. Nerwoból twarzy nie jest charakterystyczny; jeśli występuje ból, ma on raczej charakter przekrwienny, związany z ciśnieniem w zatokach, niż właściwie neuralgiczny — co odróżnia go od Kali-bi. lub Spig. [Clarke].

Suchość ust po przebudzeniu, spękane wargi i obłożony język występują u osób oddychających przez usta; pragnienie jest umiarkowane, często z ochotą na ciepłe napoje, zgodnie z modalnością poprawy pod wpływem ciepła [Clarke], [Boericke]. Nieprzyjemny zapach z ust jest łagodny w porównaniu z cuchnącymi stanami takimi jak w obrazie Merc. lub Hydrastis; jego nasilenie odpowiada ilości resztek zalegających w migdałkach i ustępuje wraz z drenażem nosogardła. Podniebienie może być wysoko wysklepione; mowa jest nosowa z powodu niedrożności nozdrzy tylnych — obie te cechy zmieniają się wraz ze wzrostem i udrożnieniem dróg oddechowych, co stanowi długofalową obserwację [Clinical] [Tyler]. Afty nie są typowe; jeśli występują, należy rozważyć inne leki (Borax, Merc.), chyba że są wyłącznie wtórne do suchości.

Jedynie drugorzędny obszar powinowactwa: u niektórych dzieci opisywane jest nocne zgrzytanie zębami wskutek utrudnionego oddychania; ustępuje w miarę udrażniania dróg oddechowych — podobnie jak w dziale Sen [Tyler]. U małych dzieci ząbkowanie może nasilać nieżyty (wiosną, przy wilgoci); Agra. może być przydatna jako lek interkurencyjny, gdy dominuje obrzmienie migdałka gardłowego, a zarazem występuje biegunka po zimnych napojach — w odróżnieniu od Cham., gdzie dziecko jest rozpalone, gniewne i ma ostry ból ucha [Boericke], [Clarke].

Przerost migdałków podniebiennych z bladą, rozpulchnioną błoną śluzową i spływaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła określa stan miejscowy; pogorszenie przy wilgoci i mgle, poprawa w cieple i suchych pomieszczeniach — zgodnie z modalnościami [Clarke]. Głos staje się nosowy i stłumiony; mowa poprawia się wraz z udrożnieniem nozdrzy tylnych. Nawracający „ból gardła po każdym zmarznięciu”, lecz ból jest umiarkowany; obrzmienie i niedrożność przeważają nad uczuciem otarcia — w odróżnieniu od Phyt. (ciemne, bolesne migdałki) lub Merc. (wysięk, cuchnięcie) [Boericke]. Odruch wymiotny przy połykaniu tabletek i trudności w połykaniu mają charakter mechaniczny, wynikający z przerostu migdałka gardłowego, a nie zapalnego bólu przy połykaniu; małe łyki ciepłego płynu łagodzą dolegliwości. Powiększają się grudki chłonne gardzieli; węzły chłonne szyjne obrzmiewają odczynowo, zwłaszcza przy konstytucji tuberkulinowej [Tyler], [Boger].

Apetyt słabnie w okresach zatkania nosa; oddychanie przez usta przytępia smak i węch, które poprawiają się wraz z drożnością nosa [Clarke]. Ochota na ciepłe zupy i napoje odpowiada modalności poprawy po ciepłych napojach; zimne napoje mogą wychładzać i wywoływać luźne stolce u podatnych dzieci [Boericke]. Nudności pojawiają się sporadycznie przy wstawaniu w zimnych pomieszczeniach, bardziej wskutek połykania śluzu niż choroby żołądka; ustępują w miarę ocieplania się dnia. Wymioty nie są typowe; jeśli występują, należy podejrzewać związek z kaszlem lub nadmiarem połkniętego śluzu [Clarke].

Wzdęcie gazowe pojawia się u zziębniętych dzieci z nieżytem; po rozgrzaniu napięcie jelit ustępuje — zgodnie z profilem termicznym [Boericke]. W skazie tuberkulinowej mogą współistnieć powiększone węzły chłonne krezkowe i szyjne; stan odżywienia poprawia się wraz z normalizacją snu i oddychania [Tyler]. Odnotowuje się krótkie bóle kolkowe po zimnych napojach podczas napadów kataru; poprawa pod wpływem ciepła i ciepłych herbatek. Objawy wątrobowo-żółciowe nie są charakterystyczne.

Brak charakterystycznych objawów ze strony układu moczowego; częstsze oddawanie moczu po zmarznięciu ma znaczenie przypadkowe. Moczenie nocne może następować po niespokojnym śnie z utrudnionym oddychaniem i znika w miarę ustępowania chrapania oraz oddychania przez usta — jest to [Clinical] konsekwencja poprawy architektury snu [Tyler].

U dzieci sporadycznie odnotowuje się luźne stolce po zimnych napojach lub przemoczeniu podczas epizodu nieżytu, bez bolesnego parcia; ciepło i suche pomieszczenie przynoszą poprawę i szybko przywracają prawidłowy rytm wypróżnień — w odróżnieniu od Dulc., gdzie biegunka po zmarznięciu wskutek przemoczenia jest wyraźniejsza [Boericke], [Clarke]. Przewlekłe zaparcie nie jest typowe, choć osoby oddychające przez usta mogą mieć trudności z oddawaniem stolca z powodu niedostatecznego przyjmowania płynów nocą.

Nie jest to główny obszar powinowactwa. Zmęczenie związane z niedrożnością nosa może zmniejszać libido u dorosłych podczas okresów mgły; ma to charakter czynnościowy i ustępuje wraz z poprawą oddychania.

U podatnych kobiet odnotowuje się nasilenie nieżytów przed miesiączką przy wilgotnej pogodzie; zatkanie nosa i chrypka ustępują w cieple [Clarke]. Kobiety zajmujące się dojeniem oraz śpiewaczki pracujące w zimnych budynkach gospodarskich zgłaszają „zmęczony głos”, zgodnie z tymi samymi modalnościami [Tyler].

Oddychanie przez usta w nocy, chrapanie i utrudniony przepływ powietrza przez nos określają obraz przypadku; w suchym cieple oddech staje się nosowy i cichy — co dokładnie odpowiada modalności „poprawa w suchym cieple” [Clarke]. Zadyszka przy wysiłku w wilgotnym chłodzie (bieganie w szkole podczas mgły) odzwierciedla zwężenie nozdrzy tylnych; na dworze w pogodny dzień oddycha się swobodniej [Tyler]. Zajęcie głębiej położonych oskrzeli jest rzadkie; większość objawów dotyczy górnych dróg oddechowych. Agra. można porównać z Sambucus (nocne napady duszenia się u dzieci), jednak brak tu nagłego, kurczowego charakteru; obraz jest przewlekły, związany z tkanką limfatyczną i warunkami klimatycznymi [Boericke].

Źródła klasyczne nie przypisują lekowi bezpośredniego działania na serce; kołatanie serca podczas gorączki lub lęku ma charakter przygodny. Osłabione krążenie (blade dziecko, zastój żylny pod oczami) jest wtórne do niedostatecznego natlenienia i ustępuje wraz z poprawą snu i drożności dróg oddechowych [Clarke].

Chrypka spowodowana oddychaniem przez usta i spływaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła jest częsta; mówienie w wilgotnych salach nasila objawy, natomiast przebywanie w ciepłych pomieszczeniach i oszczędzanie głosu przynoszą ulgę (zob. Czynniki nasilające/łagodzące objawy) [Tyler]. Kaszel pochodzi głównie z krtani lub wynika ze spływania wydzieliny do gardła, a nie z choroby głębiej położonych oskrzeli; w nocy jest suchy, a w dzień, wraz z powrotem ciepła, staje się luźniejszy [Clarke]. Typowe stany krupowe nie są charakterystyczne (por. Hepar, Spong.); zakres Agra. obejmuje wyższy odcinek dróg oddechowych — nosogardło. Wzdychający oddech podczas snu, z chrapaniem i przerwami bezdechowymi, poprawia się w miarę zmniejszania się przerośniętego migdałka gardłowego; rodzice zgłaszają spokojniejsze noce — jest to bezpośredni [Clinical] wskaźnik korzyści [Tyler].

Brak wyraźnych objawów charakterystycznych; rodzice mogą opisywać sztywność szyjnego i górnego piersiowego odcinka kręgosłupa, wynikającą z pozycji z otwartymi ustami podczas snu. Ustępuje ona w miarę normalizacji snu — jest to kolejna obserwacja [Clinical] towarzysząca poprawie [Tyler].

Zimne dłonie i stopy w wilgotnych pomieszczeniach towarzyszą ogólnej wrażliwości na temperaturę; rozgrzewają się powoli, co odpowiada modalności „poprawa pod wpływem ciepła” [Boericke]. „Bóle wzrostowe” nie są swoiste; jeśli dominują, należy dobrać Calc-p., Rhus-t. lub Dulc. na podstawie całokształtu objawów.

Bladość z sinawymi cieniami pod oczami; podczas mgły skóra jest chłodna i wilgotna; w ciepłym łóżku poci się owłosiona skóra głowy — są to cechy dziecka o skazie gruźliczej, lecz same w sobie nie rozstrzygają o wyborze leku [Tyler]. Wykwity nie są charakterystyczne; wyprysk po przemoczeniu wskazuje raczej na Dulc. [Boericke].

Sen jest głośny i nie daje wypoczynku; dziecko śpi z szeroko otwartymi ustami, głośno chrapie, czasem z przerwami w oddychaniu, i budzi się niewypoczęte, z suchością w ustach i zachrypniętym głosem — to wyrazisty objaw charakterystyczny Agra., odzwierciedlający z dnia na dzień obrzmienie nosogardła [Clarke], [Tyler]. Dziecko nie pamięta snów; wierci się i odkrywa, potem marznie i nie chce zetknąć się z porannym powietrzem — co odzwierciedla już ustalone modalności termiczne (pogorszenie w zimnie i wilgoci; poprawa w cieple). Senność w szkole w ciągu dnia, brak uwagi i drażliwość wynikają z przerywanego snu nocnego; gdy w toku leczenia nozdrza tylne stają się drożne, nauczyciele zauważają powrót czujności i uwagi — nieoceniony wskaźnik [Clinical] [Tyler]. Rodzice zauważają mniej zgrzytania zębami i mniej nocnych potów w miarę normalizacji oddychania. Pozycja z podpartym, uniesionym tułowiem i leżenie na boku zmniejszają chrapanie; leżenie na wznak je nasila — są to przydatne sposoby postępowania w czasie działania leku. Należy porównać Sambucus w nocnych napadach duszenia się; obraz Agra. jest mniej napadowy, bardziej związany z niedrożnością i przewlekły [Boericke].

Nieswoiste, rzadko zapamiętywane; jeśli dziecko je opisuje, sny o zagubieniu lub niemożności wezwania pomocy odzwierciedlają utrudnione wydobywanie głosu i niedrożność dróg oddechowych — są ich psychofizjologicznym echem; zanikają, gdy sen staje się spokojny [Clarke]. Lęki nocne nie są objawem charakterystycznym; jeśli towarzyszy im duszenie się, należy porównać Sambucus lub Kali-br.

„Przeziębia się” od najmniejszej mgły lub przemoczenia; dominuje marznięcie, z niewielkim wieczornym wzrostem temperatury i uczuciem ciężkiej głowy — jest to [Clinical] obraz gorączki nieżytowej [Clarke]. Uczucie gorąca jest nieznaczne; pot pojawia się po rozgrzaniu w łóżku i przynosi ulgę, co odpowiada modalności „poprawa po spoceniu się”. Przyspieszenie tętna i pragnienie są niewielkie; stan gorączkowy ustępuje wraz z powrotem drożności dróg oddechowych. Należy porównać Dulc. (gorączka po przemoczeniu w stanie rozgrzania) i Rhus-t. (niepokój ruchowy w mięśniach); obraz Agra. pozostaje skupiony na nosogardle [Boericke].

Zimno: od mgły, wilgotnych pomieszczeń, wiatrów wschodnich i zachodnich; zimne opuszki palców; chce nosić szalik także w pomieszczeniach [Clarke].
Gorąco: nieznaczne; uczucie zatkania w głowie, twarz raczej sinawa niż zaczerwieniona; woli ciepłe powietrze na twarz niż zimne przeciągi.
Pot: ciepłe łóżko wywołuje pocenie i zmniejsza niedrożność; u dzieci o skazie gruźliczej poci się owłosiona skóra głowy i szyja; ulga potwierdza modalność „poprawa po spoceniu się” [Clarke], [Tyler].

Ochota na ciepłe zupy i napoje podczas kataru; niechęć do zimnych płynów w fazach marznięcia; zimne napoje mogą powodować luźniejszy stolec u dzieci, potwierdzając modalność „pogorszenie po zimnych napojach” [Boericke]. Apetyt powraca wraz z węchem i smakiem, gdy ustępuje niedrożność [Clarke]. Nie odnotowano wyraźnych, osobliwych zachcianek pokarmowych.

Agra. przedstawia obraz dziecka wrażliwego na wilgoć i mgłę: marznącego, bladego, ze skłonnością do powiększania się gruczołów, które „ciągle się przeziębia”, zaczyna oddychać przez usta, ma niedosłuch nieżytowy i słabo radzi sobie w szkole [Clarke], [Tyler]. Skaza jest gruźlicza: powiększenie tkanki limfatycznej (migdałek gardłowy, migdałki podniebienne, węzły szyjne), zmienny apetyt i skłonność do pocenia się w ciepłym łóżku — cechy te łagodnieją wraz z normalizacją mechaniki górnych dróg oddechowych [Boger], [Tyler]. Modalności są rozstrzygające: pogorszenie pod wpływem wilgoci, mgły, zimnych pomieszczeń i przemoczenia; poprawa w suchym cieple, na słońcu i po spoceniu się. Znajdują one wyraźne odzwierciedlenie w działach Nos, Uszy, Gardło, Oddychanie, Sen i Gorączka. Zakres działania leku jest wybiórczy anatomicznie, a nie gwałtowny i ogólnoustrojowy: nie cechują go silne bóle ani drażniące wydzieliny (por. Arum-t., Merc.), ani silny odór (por. Hydrastis, Lemna-m.); zamiast tego zmniejsza objętość i ciastowatą obrzękłość tkanki limfatycznej — efekt „leku narządowego” w rozumieniu Coopera — prowadząc do swobodniejszego oddychania i lepszego słyszenia [Clarke], [Tyler], [Boericke]. Krótkie porównania: w zestawieniu z Baryt-c. (przerośnięte migdałki u nieśmiałego dziecka z opóźnieniem rozwoju) Agra. jest bardziej zależna od klimatu (pogorszenie podczas mgły) i bardziej związana z nosogardłem oraz niedosłuchem nieżytowym; w zestawieniu z Calc-p. (zmęczenie szkolne) w obrazie Agra. brak bólów kości i bólów wzrostowych; w zestawieniu z Dulc. (po przemoczeniu) Agra. dotyczy w mniejszym stopniu mięśni i skóry, a w większym tkanki limfatycznej nosa i gardła; w zestawieniu z Lemna-m. (polipy, odór) Agra. ma mniej wydzieliny i przykrego zapachu, bardziej odpowiada „zatkaniu bez śluzu”. Te różnice przesądzają o doborze leku na podstawie całokształtu objawów [Clarke], [Boericke], [Tyler].

Etiologia / Klimat

• Dulcamara — Nieżyt po przemoczeniu lub wychłodzeniu w stanie rozgrzania; więcej bólów mięśni i wykwitów skórnych; w obrazie Agra. jest mniej wydzieliny, dominuje tkanka limfatyczna i pogorszenie podczas mgły, bez reumatycznego komponentu Dulc. [Boericke], [Clarke].
• Nat-s. — Nieżyt podczas wilgotnej pogody ze skłonnością do zajęcia oskrzeli; zielonkawa wydzielina; obraz Agra. pozostaje głównie nosowo-gardłowy, z niedrożnością i niedosłuchem [Clarke], [Boger].
• Rhus-t. — Mgła i deszcz nasilają objawy, ale towarzyszą im niepokój ruchowy i sztywność mięśni; migdałek gardłowy nie zajmuje pierwszoplanowego miejsca. Agra. jest ukierunkowana na pierścień limfatyczny [Boericke].

Psychika / Typ dziecka

• Baryt-c. — Nieśmiałe dziecko, duże migdałki, opóźnienie rozwoju; Agra. jest bardziej zależna od klimatu i związana z trąbkami słuchowymi; Baryt. cechują wyraźna nieśmiałość i uogólnione stwardnienia gruczołów [Kent], [Clarke].
• Calc-p. — Zmęczenie szkolne, bóle wzrostowe; Agra. cechują niedosłuch nieżytowy i pogorszenie podczas mgły; Calc-p. ma ochotę na jajka i objawy dotyczące kości [Tyler].

Objawy charakterystyczne: Nosogardło / Polipy

• Lemna-m. — Polipy nosa, odór, gęsta wydzielina nieżytowa, pogorszenie w wilgotnych piwnicach; Agra. ma mniej przykrego zapachu, a większą niedrożność związaną z tkanką limfatyczną [Clarke].
• Kali-bi. — Ciągliwy, przylegający śluz, bóle zatok, owrzodzenia o ostro odgraniczonych brzegach, jak wycięte sztancą; w obrazie Agra. niedrożność > wydzielina, a błona śluzowa jest czystsza [Boericke].
• Hydrastis — Gęsta, ciągnąca się nitkami wydzielina nieżytowa, uczucie otarcia, silny odór; Agra. cechuje niedrożność z łagodnym nieżytem i modalnościami klimatycznymi [Clarke].

Powinowactwo narządowe: Uszy

• Kali-m. — Nieżyt trąbek słuchowych z lepkim śluzem; Agra. łączy nieżyt trąbek z jego źródłem w migdałku gardłowym i charakterystycznym pogorszeniem podczas mgły [Boger], [Clarke].
• Puls. — Gęsta, niedrażniąca wydzielina, zmienne objawy, płaczliwe dziecko; Agra. ma silniej zaznaczoną modalność klimatyczną i przerost migdałka gardłowego; Puls. odczuwa poprawę na chłodnym, świeżym powietrzu (przeciwna wrażliwość termiczna) [Clarke].

Modalności: Temperatura / Pora roku

• Psorinum — Marznie, chce ciepłej odzieży, łatwo się przeziębia, ma cuchnące wydzieliny; Agra. ma mniej przykrego zapachu i bardziej miejscowy obraz związany z tkanką limfatyczną [Kent], [Clarke].
• Hepar-s. — Marznięcie i skłonność do krupu, duża nadwrażliwość, ropienie; w obrazie Agra. brak gwałtownej nadwrażliwości krtani i bólów jak od drzazgi [Boericke].

Skaza gruczołowa / Gruźlicza

• Tuberculinum — Nawracające nieżyty, zmęczone dziecko, niepokój ruchowy i poszukiwanie zmian; obraz Agra. jest miejscowy, zależny od klimatu i spokojny; Tub. stanowi szersze wsparcie konstytucyjne i miazmatyczne [Clarke], [Tyler].
• Silicea — Nawracające infekcje laryngologiczne z poceniem głowy; większa skłonność do ropienia i delikatniejsza konstytucja; Agra. cechuje ciastowata obrzękłość tkanki limfatycznej bez komponentu ropnego [Boericke], [Tyler].

• Lek uzupełniający: Baryt-c. — Wspólny obszar migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego; Baryt. przy konstytucyjnych stwardnieniach gruczołów; Agra. przy zależnej od klimatu ciastowatej obrzękłości tkanki limfatycznej [Clarke], [Kent].
• Lek uzupełniający: Calc-p. — Wzmacnia konstytucję dziecka w wieku szkolnym, podczas gdy Agra. udrażnia drogi oddechowe; stosowanie naprzemienne według wskazań [Tyler].
• Lek uzupełniający: Kali-m. — Synergia w nieżycie trąbek słuchowych; Agra. usuwa źródło w migdałku gardłowym, Kali-m. usuwa śluz z trąbek [Boger].
• Lek uzupełniający: Lemna-m. — Uzupełniające działanie w niedrożności polipowatej; Lemna przy odorze i śluzie, Agra. przy ciastowatej obrzękłości tkanki limfatycznej [Clarke].
• Lek uzupełniający: Tuberculinum — Lek interkurencyjny w nawrotowej skazie gruźliczej, gdy przeziębienia powracają mimo miejscowej poprawy [Tyler].
• Dobrze działa po: Dulc. w ostrym wychłodzeniu po przemoczeniu, gdy stan przechodzi w przewlekłą niedrożność [Boericke].
• Dobrze działa po: Hydrastis po nieżycie z gęstą wydzieliną, gdy niedrożność utrzymuje się bez przykrego zapachu [Clarke].
• Dobrze poprzedza: Puls., gdy po udrożnieniu dróg oddechowych pojawia się gęsta, niedrażniąca wydzielina [Clarke].
• Antidota: Ciepło i suche powietrze (zgodnie z modalnościami), łagodne inhalacje parowe (wspomagająco) mogą łagodzić pogorszenie podczas działania leku [Clarke].
• Leki zgodne: Nat-s., Kali-s., gdy podczas wilgotnej pogody objawy przesuwają się ku oskrzelom; dobór według cech plwociny [Boger].
• Zastrzeżenia / Leki niezgodne: Źródła klasyczne nie odnotowują ich jednoznacznie; relacje mają charakter praktyczny i narządowy, a nie doktrynalny [Boericke], [Clarke].

• Wskazania. Przewlekły przerost migdałka gardłowego z oddychaniem przez usta, chrapaniem, niedosłuchem nieżytowym i pogorszeniem podczas mglistej pogody — zwłaszcza u bladych, marznących dzieci o skazie gruźliczej [Clarke], [Tyler].
• Potencja i powtarzanie dawek. 6C–30C w przewlekłym przeroście, podawane raz dziennie lub co drugi dzień; 200C w dawce cotygodniowej w sezonach nawrotowych nieżytów; ostrożne zwiększanie potencji w zależności od reakcji. Kilku autorów brytyjskich preferowało podawanie interkurencyjne w wilgotnych miesiącach [Tyler], [Boericke].
• Leki interkurencyjne / Środki wspomagające. Łączenie z lekami konstytucyjnymi (Calc-p., Baryt-c., Tub.) na podstawie całokształtu objawów; środki higieniczne — sucha, ciepła sypialnia, roztwór soli do nosa i unikanie przebywania we mgle późnym wieczorem — wspomagają działanie leku [Clarke], [Tyler].
• Monitorowanie. Należy śledzić odgłosy podczas snu, zamykanie ust, wskaźnik chrapania, powrót węchu oraz słuch i uwagę w szkole; są to wiarygodne kliniczne punkty oceny działania Agra.

Najważniejsze obserwacje z przypadków (w skrócie):

• Dziecko śpiące z otwartymi ustami, z niedosłuchem nieżytowym nasilającym się podczas mgły; Agra. 200C co tydzień → spokojny sen z oddychaniem przez nos w ciągu dwóch tygodni [Tyler].
• Blady chłopiec, twarz adenoidalna, pogorszenie przy wiatrach zachodnich; Agra. 30C codziennie przez wiosnę → poprawa słuchu; nauczyciel odnotował powrót uwagi [Clarke].
• Nawracająca niedrożność po każdym przemoczeniu; Agra., a następnie Tub. interkurencyjnie zmniejszyły sezonowość nawrotów [Tyler].
• Niedrożność polipowata z odorem nie ustępowała po Agra., dopóki Lemna-m. nie usunęła śluzu; następnie Agra. utrzymywała drożność [Clarke].

Umysł

• Umysł, otępienie wskutek niedostatecznej ilości snu (oddychanie przez usta); wskazuje na czynnościowe przyćmienie umysłu u dzieci w obrazie Agra. [Clarke].
• Niechęć do wychodzenia na zewnątrz przy wilgotnej pogodzie; wzorzec pogorszenia związanego z oczekiwaniem [Clarke].
• Drażliwość rano, po przebudzeniu z zatkanym nosem; zmienia się wraz ze stanem dróg oddechowych [Tyler].
• Nieuwaga u dzieci wskutek nieżytowego upośledzenia słuchu; poprawa w miarę udrażniania się trąbki słuchowej [Clarke].
• Lęk o zdrowie, obawa przed „przeziębieniem się”; nabyty lęk przed warunkami pogodowymi [Clarke].
• Obojętność w szkole podczas nieżytu; ustępuje pod wpływem leczenia [Tyler].

Głowa

• Ból głowy w okolicy czołowej rano po przebudzeniu, z niedrożnością nosa; poprawa pod wpływem ciepła [Clarke].
• Ciężkość głowy przy wilgotnej pogodzie i we mgle; charakterystyczna wrażliwość na warunki pogodowe [Clarke].
• Uciskający ból u nasady nosa, z kichaniem; oznaka przekrwienia tkanki limfatycznej [Boericke].
• Zawroty głowy przy wstawaniu w zimnym pokoju, związane z nieżytem; czynnościowe niedotlenienie [Clarke].
• Ucisk w zatokach bez cuchnącego zapachu; cecha różnicująca z Kali-bi. [Boericke].

Nos

• Przewlekła niedrożność nosa, przerost migdałka gardłowego; objaw charakterystyczny Agra. [Clarke].
• Katar przy wilgotnej pogodzie i we mgle, pogorszenie przy wiatrach zachodnich; klasyczna modalność [Clarke], [Tyler].
• Utrata węchu z niedrożnością nosa; węch powraca w miarę poprawy drożności [Clarke].
• Kichanie w zagrzybionych pomieszczeniach, bez poprawy; wrażliwość na czynniki środowiskowe [Clarke].
• Oddychanie przez usta u dzieci; objaw służący ocenie snu [Tyler].
• Chrapanie u dzieci wskutek niedrożności nosa; poprawa pod wpływem leku [Clarke].

Gardło

• Migdałki powiększone, blade, miękkie i obrzękłe; charakter tkanek w obrazie Agra. [Boericke].
• Nieżyt tylnej części nosa, z przewagą niedrożności nad wydzielaniem; objaw charakterystyczny dotyczący tkanki limfatycznej [Clarke].
• Chrypka wskutek oddychania przez usta; ustępuje wraz z przywróceniem drożności nosa [Tyler].
• Powiększenie szyjnych węzłów chłonnych przy przewlekłym nieżycie; rys gruźliczy [Boger].
• Trudności w połykaniu spowodowane mechaniczną przeszkodą w postaci przerośniętego migdałka gardłowego; poprawa po ciepłych napojach [Boericke].

Uszy

• Nieżytowe upośledzenie słuchu, niedrożność trąbki słuchowej u dzieci; główne wskazanie [Clarke], [Tyler].
• Uczucie zatkania ucha, trzaski przy połykaniu; poprawa wentylacji pod wpływem leku [Clarke].
• Autofonia podczas nieżytu; ustępuje w miarę udrażniania się trąbek słuchowych [Tyler].
• Podostre zapalenie ucha środkowego, pogorszenie we mgle; ból mniejszy niż w obrazie Hepar [Boericke].
• Pogorszenie słuchu przy wilgoci; poprawa w suchym cieple [Clarke].

Oddychanie / Sen

• Oddychanie przez usta u dzieci; objaw o zasadniczym znaczeniu [Clarke].
• Chrapanie u dzieci z przerostem migdałka gardłowego; objaw służący monitorowaniu wyników leczenia [Tyler].
• Skłonność do duszenia się we śnie z przyczyn mechanicznych; poprawa przy wysokim ułożeniu głowy [Clarke].
• Sen nieprzynoszący wypoczynku wskutek niedrożności nosa; zmęczenie czynnościowe [Tyler].
• Poprawa w pozycji z uniesioną i podpartą górną częścią ciała; rubryka przydatna w praktycznym postępowaniu [Clarke].

Objawy ogólne / Pogoda

• Mglista pogoda nasila objawy; cecha znamienna dla leku [Clarke], [Tyler].
• Zimno i wilgoć nasilają objawy; główna modalność [Boericke].
• Suche ciepło łagodzi objawy; odpowiada poprawie drożności dróg oddechowych [Clarke].
• Skłonność do przeziębiania się przy najmniejszej ekspozycji; pokrój gruźliczy [Boger].
• Poprawa po spoceniu się; współwystępuje z udrożnieniem nosa [Clarke].

Przewód pokarmowy (objawy drugoplanowe)

• Biegunka u dzieci po zimnych napojach podczas kataru; szczegół występujący sporadycznie, lecz charakterystyczny [Boericke].
• Zmniejszenie apetytu przy zatkanym nosie; osłabienie smaku i węchu [Clarke].
• Pragnienie ciepłych napojów w fazach odczuwania zimna; zgodność z ogólną reakcją na temperaturę [Boericke].

Clarke — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): obraz kliniczny, powinowactwo narządowe do migdałka gardłowego i trąbki słuchowej, modalności związane z warunkami pogodowymi; uwagi Coopera.
Boericke — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — przerost migdałka gardłowego, nieżytowe upośledzenie słuchu, pogorszenie przy wilgoci i we mgle, biegunka po zimnych napojach.
Tyler — Homoeopathic Drug Pictures (1942): „dziecko w obrazie hiacyntowca”, upośledzenie słuchu w klasie, praktyczne wskaźniki monitorowania; relacje z Calc-p., Baryt-c., Tub.
Hughes — A Manual of Pharmacodynamics (1893): kontekst botaniczny i skład chemiczny; uzasadnienie działania na błony śluzowe i tkankę limfatyczną.
Boger — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): objawy ogólne związane ze skłonnością do przeziębień, rys gruźliczy, pogorszenie pod wpływem pogody; relacje między lekami.
Hering — Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–): uwagi porównawcze dotyczące stanów nieżytowych i wpływu klimatu (odniesienia kontekstowe).
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): ogólne porównania stanów nieżytowych; fragmentaryczne wzmianki (kontekst leków niepoddanych próbie lekowej).
Kent — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): porównanie typów dziecięcych (Baryt-c., Calc-p., Psor.); rozważania miazmatyczne.
Dewey — Practical Homoeopathic Therapeutics (1901): leczenie schorzeń laryngologicznych; porównania leków w przeroście migdałka gardłowego i migdałków podniebiennych (Baryt-c., Calc-p., Hepar, Puls.).
Farrington — Clinical Materia Medica (1887): nieżyty związane z warunkami klimatycznymi i porównania leków stosowanych w schorzeniach laryngologicznych (Kali-bi., Hydrastis, Puls.).
Hale — New Remedies (różne wydania): kontekst „leków narządowych” i stosowania świeżych roślin według szkoły Coopera.
Cooper, R. T. — Prace dotyczące działania terapeutycznego nalewek ze świeżych roślin (koniec XIX w.): podejście organotropowe zastosowane w przeroście migdałka gardłowego (według cytowań u Clarke/Tyler).