• Nerwowo-naczyniowe bóle głowy (migrena / „ból głowy z nudnościami”) — Pulsujące bóle głowy wyzwalane bodźcami zmysłowymi (zwłaszcza jasnym światłem), często rozpoczynające się przy wstawaniu i rozciągające się od czoła do potylicy; wyraźne skrajne wyczerpanie (zob. Głowa; Objawy ogólne). [Boericke] [Wegener]
• Narząd wzroku (aura / przemijająca ślepota / światłowstręt) — Zaburzenia widzenia poprzedzają ból głowy lub mu towarzyszą i stanowią istotną wskazówkę potwierdzającą wybór leku (zob. Oczy; Głowa). [Wegener] [Boericke]
• Zaburzenia przyswajania w przewodzie pokarmowym — Powolne trawienie z nudnościami i wymiotami żółciowymi, ściśle związanymi z bólem głowy; przewód pokarmowy sprawia wrażenie zablokowanego, po czym następuje opróżnienie (zob. Żołądek; Brzuch). [Boericke] [Berridge]
• Odbytnica / zaparcie jako czynnik wyzwalający — Uporczywe zaparcie z dużymi, twardymi stolcami i bolesnością odbytu; zaparcie wyzwala lub podtrzymuje ciąg objawów migrenowych (zob. Odbytnica; Głowa). [Boericke] [Wegener]
• Choroba lokomocyjna / nadwrażliwość przedsionkowa — Ruch nasila nudności i dolegliwości głowy; zastosowanie w chorobie lokomocyjnej podczas jazdy samochodem, gdy odpowiada temu całość objawów (zob. Żołądek; Objawy ogólne). [Boericke]
• Objaw ze strony układu moczowego towarzyszący bólowi głowy — Obfite oddawanie moczu podczas bólu głowy, jeśli występuje, stanowi swoisty „znak rozpoznawczy” (zob. Układ moczowy; Głowa). [Boericke]
• Obwodowe objawy potwierdzające (zimne kończyny; bóle kończyn; zgrubienie skóry stóp) — Drobne objawy obwodowe pozwalają z większą pewnością wybrać lek spośród podobnych leków migrenowych (zob. Kończyny; Skóra). [Hering]
• Wyczerpanie nerwowe / stan załamania — Po opróżnieniu (wymiotach, stolcu, niekiedy obfitym oddaniu moczu) występuje głębokie wyczerpanie oraz potrzeba bezruchu i ciemności (zob. Sen; Objawy ogólne). [Boericke]
• Ciche przygnębienie związane z obciążeniem fizycznym — Ociężałość psychiczna, zniechęcenie i przytępienie towarzyszące przewlekłemu zaparciu i nawracającym napadom (zob. Umysł). [Boericke] [Phatak]
• Potrzeba ucisku / reakcji w postaci „ciasnego objęcia” — Pragnienie ciasnego bandażowania i ucisku głowy; rozstrzygająca modalność, której odzwierciedlenie widać w całym przypadku (zob. Modalności; Głowa; Umysł). [Boericke]

• Ucisk głowy (miejscowo) — Pacjent chce, by uciskano mu głowę; często prosi o ciasne bandażowanie; mocne opasanie przynosi ulgę (zob. Głowa; Umysł). [Boericke]
• Ciasne owijanie / bandażowanie (miejscowo) — Praktyczny objaw potwierdzający; odróżnia od leków, w których dotyk nasila światłowstręt (zob. Głowa). [Boericke]
• Ciemność / przyćmione światło (miejscowo) — Pacjent szuka ciemności; ograniczenie dopływu światła łagodzi światłowstręt (zob. Oczy; Głowa). [Wegener] [Boericke]
• Cisza / brak hałasu (ogólnie) — Ponieważ hałas nasila objawy, cisza pozwala odzyskać siły podczas napadów (zob. Uszy; Umysł). [Boericke]
• Odpoczynek i całkowity bezruch (ogólnie) — Ruch nasila objawy; bezruch jest konieczny i sprzyja zdrowieniu (zob. Objawy ogólne). [Boericke]
• Wymioty, zwłaszcza żółciowe (ogólnie/miejscowo) — Opróżnienie żołądka może „przełamać” napad i przynieść częściową ulgę (zob. Żołądek; Głowa). [Berridge] Ujawnia to charakter przełomu. [Wegener]
• Po stolcu / po swobodnym wypróżnieniu (ogólnie) — Gdy czynnikiem wyzwalającym jest zaparcie, wielokrotnie obserwuje się klinicznie ulgę po stolcu (zob. Odbytnica; Głowa). [Boericke] [Wegener]
• Po obfitym oddaniu moczu podczas bólu (ogólnie) — Jeśli objaw ten występuje, oddanie moczu może zbiegać się ze złagodzeniem dolegliwości (należy potwierdzić u pacjenta) (zob. Układ moczowy; Głowa). [Boericke]
• Leżenie z zamkniętymi oczami (ogólnie) — Zachowanie przynoszące poprawę; pacjent chce odciąć dopływ bodźców zmysłowych (zob. Oczy; Sen). [Boericke]
• Regularny rytm posiłków i snu (ogólnie) — Nie jest to „objaw charakterystyczny”, ale stabilizacja podłoża zmniejsza częstość nawrotów, gdy kluczową rolę odgrywają nieprawidłowe odżywienie i zaparcie (zob. Żołądek; Objawy ogólne). [Hughes] [Phatak]
• Łagodne ciepło i troskliwa opieka w stanie wyczerpania (ogólnie) — Wspomagają fazę powrotu do sił; nie należy uogólniać, jeśli ciepło nasila dolegliwości głowy (konieczna indywidualizacja) (zob. Sen; Objawy ogólne). [Boericke]
• Unikanie wysiłku i przeciążenia (ogólnie) — Oszczędzanie sił zapobiega nawrotowi, gdy wysiłek wyzwala ciąg objawów (zob. Objawy ogólne). [Phatak]

• Jasne światło (miejscowo) — Jeden z głównych czynników wyzwalających i nasilających objawy; często zapoczątkowuje cały ich ciąg (zob. Oczy; Głowa). [Wegener] [Boericke]
• Hałas (miejscowo/ogólnie) — Hałas nasila ból głowy; podczas napadów jest odczuwany jako atak na zmysły (zob. Uszy; Umysł). [Boericke]
• Ruch, w tym jazda samochodem (ogólnie) — Ruch nasila nudności i ból głowy; kluczowe w przypadkach choroby lokomocyjnej podczas jazdy samochodem (zob. Żołądek; Objawy ogólne). [Boericke]
• Uporczywe zaparcie (ogólnie) — Zaleganie stolca napędza burzliwy napad; organizm nie może się „oczyścić”, dopóki nie nastąpi wypróżnienie (zob. Odbytnica; Głowa). [Wegener] [Boericke]
• Rano przy wstawaniu (pora) — Napady lub ból głowy rozpoczynające się przy wstawaniu, od czoła do potylicy (zob. Głowa; Sen). [Boericke]
• Podczas miesiączki (objawy kobiece/pora) — W niektórych przypadkach nasilenie całego zespołu objawów migrenowych podczas miesiączki (zob. Narządy płciowe żeńskie; Głowa). [Boericke]
• Wysiłek i nadmierna aktywność (ogólnie) — Przeciążenie wyzwala załamanie z objawami ze strony głowy i żołądka; następnie pojawia się skrajne wyczerpanie (zob. Objawy ogólne). [Boericke]
• Nieregularne posiłki / błędy dietetyczne (ogólnie) — Pogłębiają podłoże nieprawidłowego odżywienia i wyzwalają napady u osób o podatnej konstytucji (zob. Żołądek; Objawy ogólne). [Hughes] [Boericke]
• Przeciążenie bodźcami zmysłowymi (ogólnie) — Tłumy, silne bodźce i zgiełk nasilają nadwrażliwość towarzyszącą bólowi głowy z nudnościami (zob. Umysł; Głowa). [Kent]
• Tłumienie wydzielania i wydalania / nadużywanie środków przeczyszczających (ogólnie) — Zaburza związek między zaparciem a migreną; zaciera obraz objawów (zob. Odbytnica; Objawy ogólne). [Hughes]
• Kontynuowanie pracy podczas napadu (ogólnie) — Organizm domaga się wycofania z aktywności; zmuszanie się do dalszego działania nasila objawy (zob. Umysł; Objawy ogólne). [Phatak]
• Gorąco i oślepiający blask (środowisko) — Gdy kluczową rolę odgrywają światło i przekrwienie, oślepiający blask i gorąco nasilają objawy; różnicowanie z bólami głowy od słońca opiera się na ciągu objawów związanych z zaparciem i poprawie pod wpływem ucisku (zob. Różnicowanie). [Boericke] [Farrington]

Stan psychiczny w obrazie Lac-v. często nie wyraża się dramatycznymi słowami, lecz ma głęboko przygnębiający ton: ciche zniechęcenie, przytępienie umysłowe i znużona rezygnacja, które zdają się wynikać z przewlekłego przeciążenia ciała. [Boericke] Ta ociężałość nie jest po prostu „depresją”; często narasta i słabnie wraz z cyklem zaparcie–migrena, jak gdyby zastój w przewodzie pokarmowym powodował zamglenie umysłu, które ustępuje dopiero po opróżnieniu (odpowiada to opisanej już poprawie po stolcu i wymiotach). [Wegener] Podczas napadów pacjent nie toleruje stymulacji; światło, hałas i ruch odczuwa jako atak, wycofuje się więc, szukając ciemności, ciszy i bezruchu, z instynktowną potrzebą uciskania i ciasnego opasania głowy. [Boericke] [Kent] Może pojawić się drażliwość, ale zwykle jest wtórna — stanowi reakcję na ból i przeciążenie zmysłów, a nie przejaw agresywnego usposobienia; pacjent pragnie zatem nie tyle rozmowy czy pocieszania, ile tego, by pozostawiono go w spokoju. [Phatak] Często występuje wyraźne poczucie, że wszystkiego jest „za dużo”: za dużo światła, za dużo dźwięków, za dużo ruchu, za dużo treści w jelitach — jakby przepełniony organizm nie był w stanie tego przetworzyć. [Farrington] Gdy lek jest właściwie dobrany, rodziny często opisują uderzającą zmianę zachowania: między napadami pacjent staje się mniej wycofany, mniej przytępiony i bardziej obecny w kontakcie, co sugeruje, że stan psychiczny był istotnie związany z ciągiem objawów cielesnych. [Hering] Praktyczna wskazówka oparta na obrazie przypadku: pacjent z migreną, który podczas napadów staje się niezwykle przygnębiony i zobojętniały, leży nieruchomo w ciemności, domaga się ciasnego opasania głowy, a później mówi: „Poczułem się lepiej dopiero wtedy, gdy wreszcie zwymiotowałem i się wypróżniłem”, wykazuje dużą zgodność z obrazem Lac-v-d. w obrębie grupy Lac-v. [Boericke] [Wegener]

Objawy głowy stanowią główny punkt ciężkości stanów migrenowych opisywanych przy lekach z mleka krowiego: ból często zaczyna się w czole i rozciąga do potylicy, nierzadko przy wstawaniu, przechodząc w pulsujący, tętniący „ból głowy z nudnościami” i głębokim wyczerpaniem. [Boericke] Wielokrotnie podkreśla się charakterystyczną kolejność: zaburzenia widzenia poprzedzają ból głowy lub mu towarzyszą; jasne światło wyzwala lub nasila ból; następnie narastają nudności, a pacjent, wyczerpany, zastyga w bezruchu. [Wegener] Modalność poprawa pod wpływem ucisku — aż do pragnienia ciasnego zabandażowania głowy — ma wyjątkowo rozstrzygające znaczenie i trzeba ją wyraźnie sprawdzić, ponieważ odróżnia ten lek od wielu bólów głowy ze światłowstrętem, którym towarzyszy bolesność przy dotyku. [Boericke] Hałas i ruch silnie nasilają objawy, tworząc klasyczną triadę (światło–hałas–ruch), która zmusza pacjenta do szukania ciemności i całkowitej ciszy; odpowiada to opisanemu już psychicznemu wycofaniu. [Boericke] Wymioty, często żółciowe, mogą towarzyszyć bólowi i przynosić ulgę, jak gdyby do przełamania napadu konieczne było opróżnienie; ten sam schemat obejmuje poprawę po stolcu, gdy czynnikiem wyzwalającym jest zaparcie. [Berridge] [Wegener] Osobliwy objaw współwystępujący — obfite oddawanie moczu podczas bólu głowy — jeśli rzeczywiście jest obecny, stanowi „znak rozpoznawczy” łączący objawy głowy z układem moczowym i ma większą wartość niż kilka objawów pospolitych. [Boericke] Całość sprawia wrażenie spójnego obrazu patofizjologicznego: utrudnione wydalanie i „nieprawidłowe odżywienie” wyrażają się jako burza nerwowo-naczyniowa — jednak w homeopatii służy to jedynie jako schemat objaśniający, a nie dowód związku przyczynowego. [Hughes]

Objawy oczne często zwiastują napad: aura wzrokowa, przemijająca ślepota, migotanie lub zniekształcenie obrazu oraz silny światłowstręt, gdy ból głowy już się rozwinie. [Wegener] [Boericke] Światło nie jest jedynie nieprzyjemne, lecz czynnie wyzwala ból głowy u podatnego w danym momencie pacjenta (często z zaparciem), co odpowiada wspomnianej już modalności pogorszenia pod wpływem jasnego światła. [Wegener] Podczas ciężkich napadów pacjent może trzymać oczy mocno zamknięte, a ich otwarcie może wywoływać nudności; woli całkowitą ciemność. Zachowanie to jest ważnym objawem potwierdzającym, gdy współistnieje z poprawą pod wpływem ucisku. [Boericke] Ponieważ zaburzenia widzenia i ból głowy są częste w obrazach leków migrenowych, różnicowanie opiera się na towarzyszącym ciągu objawów: zaparciu jako czynniku wyzwalającym, wymiotach żółciowych, uldze pod wpływem ucisku lub bandażowania, a niekiedy obfitym oddawaniu moczu podczas bólu. [Wegener] [Boericke]

Objawy uszne są zwykle pośrednie, a nie pierwszoplanowe: podczas napadów hałas wyraźnie nasila dolegliwości, co pacjent może odczuwać jako nieznośną nadwrażliwość słuchową. [Boericke] Pragnienie ciszy nie jest upodobaniem estetycznym, lecz potrzebą pozwalającą przetrwać burzliwy napad bólu głowy z nudnościami. Należy sprawdzić, czy wraz z hałasem objawy nasilają również światło i ruch, tworząc wspomnianą triadę, oraz czy występuje związek z zaparciem, aby uniknąć pomylenia z innymi lekami charakteryzującymi się nadwrażliwością na hałas. [Kent] [Wegener]

Objawy nosowe nie należą do klasycznych objawów pierwszoplanowych, jednak u niektórych pacjentów może występować skłonność do nieżytów, wtórna wobec ogólnego podłoża „nieprawidłowego odżywienia” i nadwrażliwości nerwowej. [Boericke] Dobierając lek, należy przede wszystkim zapytać, czy objawy nosowe zmieniają się w powiązaniu z ciągiem objawów migrenowych (przed napadem, w jego trakcie lub po nim) i czy stanowią po prostu część ogólnej nadmiernej drażliwości błon śluzowych. [Hughes] Jeśli występuje katar, rzadko jest cechą rozstrzygającą, chyba że wykazuje uderzające współwystępowanie z bólem głowy wyzwalanym przez zaparcie i modalnością związaną z uciskiem. [Phatak]

Twarz często odzwierciedla wewnętrzne załamanie sił: podczas napadów pojawiają się bladość, wymizerowany wyraz twarzy i ciche cierpienie, a pacjent uciska głowę lub szuka możliwości jej ciasnego opasania. [Boericke] W przypadkach przewlekłych ogólne „przytępienie związane z odżywieniem” może być widoczne jako pozbawiony ożywienia, przygnębiony wyraz twarzy, odpowiadający motywowi nieprawidłowego odżywienia w obrazie leku. [Boericke] Jeśli pojawia się zaczerwienienie twarzy, zwykle jest częścią burzy naczyniowej towarzyszącej migrenie, a nie odrębnym zespołem objawów twarzy. [Farrington]

Objawy ze strony jamy ustnej to przede wszystkim odczuwany podczas napadów migreny żółciowy smak, któremu towarzyszą nudności; podczas napadów zwykle brak apetytu, a pacjent często sprawia wrażenie, jakby „szukał ulgi przez opróżnienie”, co odpowiada wspomnianej już poprawie po wymiotach. [Berridge] [Wegener] Suchość może występować wtórnie do nudności i odruchów wymiotnych. [Boericke] Objawy ze strony jamy ustnej nabierają wartości diagnostycznej tylko wtedy, gdy wpisują się w charakterystyczny ciąg objawów, a nie stanowią odrębnej patologii jamy ustnej. [Hahnemann]

Objawy ze strony zębów nie zajmują centralnego miejsca, choć podczas silnej migreny może występować uczucie napięcia wskutek zaciskania zębów. [Boericke] Jeśli dominuje ból zębów, nie należy na siłę dobierać Lac-v. bez charakterystycznego ciągu zaparcie–migrena i bodźców zmysłowych wyzwalających objawy; trzeba uwzględnić miejscową patologię stomatologiczną. [Hahnemann]

Objawy gardłowe są na ogół wtórne: podrażnienie po wymiotach, nadwrażliwość wskutek odruchów wymiotnych lub dyskomfort spowodowany kwaśną treścią żołądkową podczas napadu. [Wegener] Najbardziej wiarygodną podstawą doboru leku pozostaje powiązanie głowy, żołądka i odbytnicy oraz wyraźne modalności. [Boericke]

Objawy żołądkowe są nierozerwalnie związane z bólem głowy: nudności zajmują centralne miejsce, a wymioty — często żółciowe — należą do klasycznego obrazu „bólu głowy z nudnościami i wymiotami”. [Boericke] [Berridge] Ruch wyraźnie nasila dolegliwości, co wyjaśnia praktyczne zastosowanie kliniczne w chorobie lokomocyjnej podczas jazdy samochodem, gdy obraz konstytucyjny pacjenta obejmuje również zaparcie, nadwrażliwość na światło i potrzebę pozostawania w bezruchu. [Boericke] Wielokrotnie podkreśla się, że zaparcie nie jest jedynie przypadkowym objawem współistniejącym; stanowi czynnik wyzwalający lub podtrzymujący, a dolegliwości żołądkowe pojawiają się dlatego, że cały przewód pokarmowy jest zablokowany. Odpowiada to poprawie po oddaniu stolca i ogólnemu wzorcowi, w którym „opróżnienie przerywa napad”. [Wegener] Podczas napadu pacjent może czuć się wyczerpany i skrajnie osłabiony, jakby gwałtowne objawy nerwowe i żołądkowe wyczerpały wszystkie jego zasoby; powrót do sił często wymaga snu i spokoju. [Boericke] Dobierający lek powinien dokładnie prześledzić ciąg objawów: zaparcie → zaburzenia widzenia/nadwrażliwość na światło → pulsujący ból głowy → nudności i żółciowe wymioty → wyczerpanie; należy też potwierdzić, co przynosi ulgę: ucisk, ciemność, bezruch czy opróżnienie. [Wegener] [Boericke]

Objawy brzuszne obejmują zwykle uczucie ciężkości, spowolnienie pracy jelit i wzdęcie, a nie ostre bóle; odzwierciedlają zaleganie treści i zaburzone przyswajanie. [Boericke] Przed napadem migreny często występuje uczucie zablokowania w brzuchu, które może nasilać nudności i drażliwość. [Wegener] Ulga może nadejść dopiero po wypróżnieniu; pacjent czuje się wtedy wyczerpany, lecz odczuwa większą jasność umysłu, co odpowiada charakterystycznemu dla leku wzorcowi poprawy po opróżnieniu. [Boericke]

Osobliwym objawem o dużej wartości potwierdzającej jest obfite oddawanie moczu w czasie samego bólu głowy. Należy pytać o nie wprost i dokładnie ustalić jego związek czasowy z bólem, ponieważ taki objaw towarzyszący może rozstrzygająco różnicować leki z grupy migrenowej. [Boericke] Zmiany w oddawaniu moczu mogą również wpisywać się w ogólny wzorzec, w którym „opróżnienie przerywa napad”; jeśli objaw ten występuje, należy odnotować go również w opisie dotyczącym głowy jako wzajemne odniesienie, gdyż pełni funkcję swoistego znaku rozpoznawczego. [Boericke]

Zaparcie jest jednym z najważniejszych elementów obrazu: stolec jest twardy, duży i wymaga silnego parcia; po wypróżnieniu odbyt może boleć lub sprawiać wrażenie naderwanego. [Boericke] To utrudnienie oddawania stolca nie jest przypadkowe; wpisuje się w sieć przyczynowych powiązań obrazu bólu głowy z nudnościami i wymiotami, dlatego w każdym podejrzewanym przypadku niezbędny jest dokładny wywiad dotyczący stolca. [Wegener] Charakterystyczny klinicznie jest pacjent, który „nie może się od tego uwolnić”, dopóki się nie wypróżni; po oddaniu stolca gwałtowny ból głowy często słabnie. Wiąże to bezpośrednio dział Odbytnica z działami Głowa i Objawy ogólne. [Boericke] [Wegener]

Nie podkreśla się dominującej sfery objawów swoistych dla mężczyzn; Lac-v. dobiera się na podstawie konstytucyjnego ciągu objawów i modalności. [Hering] U mężczyzn centralne znaczenie zachowują to samo wycofanie się w ciemność, potrzeba ucisku głowy i związek z zaparciem. [Boericke]

Ważną modalnością jest występujące u niektórych pacjentek pogorszenie podczas miesiączki, z dużym osłabieniem. Wiąże to Lac-v. z obrazami migreny miesiączkowej, gdy obecne są zaparcie i bodźce zmysłowe wyzwalające napady. [Boericke] Nigdy nie powinno to przesłaniać głównego, charakterystycznego ciągu objawów; raczej go potwierdza, gdy całościowy obraz jest już wyraźny. [Wegener]

Objawy oddechowe nie są pierwszoplanowe; podczas silnych nudności lub odruchów wymiotnych pacjent może odczuwać trudności w oddychaniu, lecz zasadniczą podstawą doboru leku pozostaje powiązanie objawów głowy, żołądka i odbytnicy, z bodźcami zmysłowymi wyzwalającymi dolegliwości oraz poprawą pod wpływem ucisku. [Wegener] [Boericke]

Objawy sercowe zwykle nie należą do objawów charakterystycznych; kołatanie serca może pojawiać się wskutek wyczerpania lub przeciążenia układu wegetatywnego podczas ciężkich napadów. [Boericke] Ich wartość przy doborze leku wynika z tego, że stanowią część obrazu zapaści, a nie z tego, że określają obraz leku o głównym powinowactwie do serca. [Hahnemann]

Objawy ze strony klatki piersiowej nie zajmują centralnego miejsca; jednak przy silnych nudnościach i chorobie lokomocyjnej mogą występować uczucie omdlewania, zaburzenia wegetatywne i przemijający ucisk, wtórne do gwałtownych objawów żołądkowo-migrenowych. [Boericke] Należy traktować je wyłącznie jako objawy pomocnicze. [Hahnemann]

Objawy ze strony pleców nie są wyraźnie zaznaczone; po napadzie mogą pojawiać się bóle i wyczerpanie jako część ogólnego osłabienia. [Hering] [Boericke]

Pomocne mogą być objawy potwierdzające ze strony kończyn: zimne dłonie lub stopy podczas bólu głowy, pobolewanie nadgarstków i okolic stawów skokowych, osłabienie i drżenie, gdy ruch nasila dolegliwości głowy i żołądka. [Hering] Rzadko stanowią one główną podstawę doboru leku, lecz wzmacniają ten wybór przy obecności klasycznego ciągu objawów, zwłaszcza w trudnym różnicowaniu leków migrenowych. [Hering] [Farrington]

Hering odnotowuje zgrubienie skóry na brzegach stóp jako drobny, lecz użyteczny objaw potwierdzający w niektórych przypadkach. [Hering] Poza tym objawy skórne są na ogół drugorzędne i nie powinny decydować o doborze leku, chyba że w uderzający sposób współwystępują z obrazem migrenowo-zaparciowym. [Boericke]

Napad silnie wpływa na sen: pacjent może leżeć nieruchomo, a mimo to nie móc zasnąć z powodu pulsującego bólu i nudności; po ustąpieniu napadu, wskutek wymiotów lub oddania stolca, może zapaść w głęboki sen z wyczerpania. [Boericke] [Berridge] Poranne pogorszenie po wstaniu może sprawiać, że sen nie daje wypoczynku, jakby dzień rozpoczynał się już z niedoborem sił; wiąże to dział Sen ze wspomnianą wcześniej modalnością czasową. [Boericke] Ponownie zaznacza się tu potrzeba spokoju, ciemności i ścisłego otulenia lub objęcia uciskiem, w tym ucisku głowy, co ukazuje spójność obrazu leku w różnych układach. [Boericke] [Kent]

Marzenia senne nie należą do głównych, dobrze udokumentowanych objawów z prób lekowych w klasycznej literaturze dotyczącej bólów głowy i preparatów mleka krowiego. Gdy określone motywy snów pojawiają się w obserwacji klinicznej, należy traktować je jako drugorzędne i nigdy nie zastępować nimi wiarygodnych fizycznych objawów charakterystycznych. [Boericke] Jeśli sny dotyczą przytłoczenia, potrzeby schronienia lub poszukiwania ciemności i ciszy, mogą po prostu odzwierciedlać zachowanie podczas napadu, a tym samym dopełniać spójność obrazu; dobór leku musi jednak nadal opierać się na charakterystycznym ciągu objawów i modalnościach. [Hahnemann]

Gorączka nie stanowi głównej sfery obrazu Lac-v.; lek jest znany przede wszystkim z zaburzeń odżywiania i stanów migrenowych, a nie z infekcji przebiegających z gorączką. [Boericke]

Podczas choroby lokomocyjnej lub silnych nudności mogą występować zimne poty, odczuwanie chłodu i naprzemienne uczucia gorąca jako towarzyszące objawy wegetatywne; pozostają one drugorzędne wobec głównego obrazu. [Boericke] Zimne kończyny podczas bólu głowy, jeśli występują, potwierdzają ogólny stan zapaści i mogą odpowiadać odnotowanym przez Heringa objawom potwierdzającym ze strony kończyn. [Hering]

Pokarm zajmuje centralne miejsce w paradoksalny sposób: to, co ma odżywiać, staje się obciążeniem, gdy zawodzi przyswajanie. Nieregularne odżywianie może destabilizować podłoże konstytucyjne u podatnych pacjentów, jednak leku nie dobiera się na podstawie preferencji pokarmowych; podstawą jest migrena wywoływana zaparciem, z bodźcami zmysłowymi wyzwalającymi objawy i poprawą pod wpływem ucisku. [Hahnemann] [Boericke] Jeśli samo mleko nasila dolegliwości lub przynosi ulgę, należy to odnotować, lecz traktować jako szczegół o mniejszym znaczeniu, chyba że wyraźnie uczestniczy w charakterystycznym ciągu objawów. [Hughes]

Ogólny obraz obejmuje zaburzone odżywianie, którego przejawy dotyczą układu nerwowego: czynności organizmu ulegają spowolnieniu, dochodzi do zablokowania wypróżnień, czyli zaparcia, a następnie dolegliwości znajdują ujście ku górze w postaci migreny — pulsującego bólu głowy z zaburzeniami widzenia, skrajną nadwrażliwością na światło, hałas i ruch, nudnościami, żółciowymi wymiotami oraz głębokim osłabieniem. [Boericke] [Wegener] [Berridge] Cechą wyróżniającą Lac-v. w grupie leków migrenowych jest połączenie zaparcia jako czynnika wywołującego z potrzebą silnego ucisku lub ciasnego bandażowania przynoszących ulgę, a także ze światłowstrętem i wzorcem poprawy po opróżnieniu: wymiotach, oddaniu stolca, a czasem obfitym oddawaniu moczu. [Boericke] Choroba lokomocyjna podczas jazdy samochodem odzwierciedla ten sam wzorzec: ruch nasila dolegliwości, narastają nudności, pojawiają się dolegliwości głowy, a wyczerpany pacjent pozostaje w bezruchu. [Boericke] Objawy potwierdzające ze strony kończyn — zimne kończyny podczas bólu głowy, bóle kończyn, zgrubienia skóry na brzegach stóp — mogą rozstrzygnąć o doborze leku w przypadkach poza tym niepewnych. [Hering] W sferze psychicznej pacjent często popada w ciche przygnębienie i wycofuje się, nie wskutek dramatyzowania, lecz przeciążenia; poprawa między napadami jest wyraźną oznaką, że lek zadziałał na podłoże konstytucyjne, a nie jedynie złagodził pojedynczy epizod. [Phatak] [Hering]

Etiologia / Wzorzec czynników wyzwalających (światło + zaparcie + ból głowy z nudnościami i wymiotami)

• Iris versicolor — W obu obrazach występują żółciowe wymioty z migreną; Lac-v. wyraźniej charakteryzuje zaparcie jako czynnik wywołujący oraz poprawa pod wpływem ucisku lub bandażowania; podczas bólu może też występować obfite oddawanie moczu. [Boericke] [Farrington]
• Sanguinaria — Okresowe migreny, często prawostronne, z wymiotami; Lac-v. jest ściślej związany z ciągiem objawów zapoczątkowanym zaparciem i poprawą pod wpływem ucisku głowy. [Boericke]
• Nux vomica — Ból głowy wskutek zaburzeń trawiennych i zaparcia; obraz Nux cechuje zazwyczaj większa drażliwość, nastawienie na działanie i nadmierna wrażliwość na sprzeciw; w obrazie Lac-v. więcej jest otępienia i przygnębienia, a napady klasycznie wyzwala światło i towarzyszy im aura. [Boericke] [Kent]
• Bryonia — Pogorszenie pod wpływem ruchu, poprawa pod wpływem ucisku; obraz Bryonia cechuje większa suchość i pragnienie, a w mniejszym stopniu określają go aura wzrokowa lub światło jako czynnik wyzwalający, żółciowe wymioty i zaparcie jako przyczyna. [Boericke] [Farrington]
• Cyclamen — Zaburzenia widzenia z bólem głowy; obraz Lac-v. opiera się na zaparciu i żółciowych wymiotach z wyraźną poprawą pod wpływem ucisku. [Boericke]

Objawy charakterystyczne / Nadwrażliwość zmysłowa

• Glonoinum — Pulsujące bóle głowy ze światłowstrętem; w obrazie Glon. wyraźniejsze są przekrwienie pod wpływem gorąca lub słońca i pulsowanie, natomiast mniejsze znaczenie mają zaparcie jako czynnik wywołujący oraz poprawa pod wpływem ucisku jako objaw charakterystyczny. [Boericke]
• Belladonna — Gwałtowne pulsowanie z nietolerancją światła i hałasu; obraz Bell. jest bardziej ostry, przekrwienny, o nagłym początku, z gorącem i zaczerwienieniem; Lac-v. jest ściślej związany z zaparciem, wzorcem poprawy po opróżnieniu i potrzebą bandażowania głowy. [Farrington]
• Natrum muriaticum — Migreny ze światłowstrętem; w obrazie Nat-m. często występuje przyczyna emocjonalna, czyli żal po stracie, oraz odmienne powiązania objawów żołądkowych i jelitowych; w Lac-v. głównym czynnikiem wywołującym jest zaparcie, z żółciowymi wymiotami i poprawą pod wpływem ucisku. [Kent]

Grupa leków stosowanych w chorobie lokomocyjnej

• Cocculus — Choroba lokomocyjna z osłabieniem i zawrotami głowy; w obrazie Cocculus wyraźniejsze są zawroty głowy, osłabienie i senność; Lac-v. wykazuje charakterystyczne połączenie zaparcia z migreną oraz poprawę pod wpływem ucisku. [Boericke]
• Tabacum — Choroba lokomocyjna z zimnym potem i zapaścią; w obrazie Tabacum bardziej nasilone są nudności z uczuciem zimna i zapadania; Lac-v. określa ból głowy z nudnościami i wymiotami powiązany z zaparciem, a także aura i światło jako czynnik wyzwalający. [Boericke]

Migrena miesiączkowa

• Sepia — Cykliczne bóle głowy powiązane z hormonami; w obrazie Sepia występują zastój w obrębie miednicy i obojętność; obraz Lac-v. opiera się na ciągu zaparcie–nudności–światłowstręt z poprawą pod wpływem ucisku. [Boericke] [Kent]
• Pulsatilla — Nudności i choroba lokomocyjna; obraz Puls. cechują zmienność, częsty brak pragnienia i potrzeba pocieszenia; w Lac-v. czynnikiem wywołującym jest zaparcie, występują potrzeba bandażowania głowy i aura. [Boericke]

Różnicowanie leków z poprawą pod wpływem ucisku

• Silicea — Bóle głowy ustępujące pod wpływem owijania; obraz Silicea cechują marznięcie i głębiej zaznaczone cechy konstytucyjne, a w mniejszym stopniu określają go ból głowy z nudnościami i żółciowymi wymiotami oraz zaparcie jako czynnik wyzwalający. [Boericke]
• Argentum nitricum — Objawy ze strony głowy wraz z dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi; obraz Arg-n. obejmuje lęk przed nadchodzącymi wydarzeniami, pośpiech i skłonność do gwałtownej biegunki; Lac-v. cechują uporczywe zaparcie i powiązany ciąg objawów bólu głowy z nudnościami i wymiotami. [Kent]

• Lek uzupełniający: Nux-v. — Gdy przewlekłe zaparcie i zaburzenia trawienia poprzedzają wyraźniejszy obraz migreny, Nux-v. może stanowić przygotowanie; Lac-v. może następnie odpowiadać ukształtowanej całości objawów bólu głowy z nudnościami i wymiotami wyzwalanego przez zaparcie. [Boericke]
• Lek uzupełniający: Iris-v. — W stanach migrenowych z objawami żółciowymi relacja uzupełniająca zależy ściśle od całości objawów; Lac-v., gdy dominują zaparcie i poprawa pod wpływem ucisku. [Farrington]
• Dobrze działa po: Bry. — Po ostrej fazie przypominającej obraz Bryonia, z pogorszeniem pod wpływem ruchu i poprawą pod wpływem ucisku, Lac-v. może nadal być wskazany, jeśli utrzymują się zaparcie + aura + żółciowe wymioty. [Boericke]
• Dobrze działa po: Nat-m. — Po uwzględnieniu przyczyn emocjonalnych Lac-v. może odpowiadać pozostałemu fizjologicznemu wzorcowi migreny wywoływanej zaparciem; należy ponownie ocenić całość objawów. [Kent]
• Antidotum: Coff. — Jeśli dominuje pobudzenie nerwowe z bezsennością, bez ciągu zaparcie–migrena, Coffea może zadziałać jako antidotum, ułatwiając wyjaśnienie obrazu; stosować wyłącznie na podstawie całości objawów. [Kent]
• Zastrzeżenie dotyczące antidotowania: nadużywanie środków przeczyszczających — Nadużywanie środków przeczyszczających może zniekształcać związek między wypróżnieniami a bólem głowy; należy powrócić do całości objawów i postępowania konstytucyjnego. [Hughes]
• Niekorzystne: powtarzanie dawek bez nawrotu objawów — W migrenach epizodycznych mechaniczne powtarzanie dawek może utrudnić ocenę reakcji pacjenta; powtarzać tylko wtedy, gdy powraca ta sama całość objawów. [Hahnemann]
• Uwaga dotycząca kolejności klinicznej: przypadki migreny miesiączkowej — Jeśli pogorszenie podczas miesiączki jest wyraźne, po stabilizacji hormonalnej należy ponownie ocenić relacje między lekami; nie należy obstawać przy wyborze wyłącznie na podstawie nazwy. [Boericke]
• Leki pokrewne: Lac-v-d. / Lac-v-c. — Należy rozważyć, czy przypadek lepiej odpowiada defloratum, z klasycznym bólem głowy z nudnościami i wymiotami, czy coagulatum, z obserwacjami klinicznymi dotyczącymi zsiadłego mleka, i dla jasności zastosować odpowiednie oznaczenie. [Clarke]

Należy brać pod uwagę Lac-v. (w praktyce często Lac-v-d.), gdy migrena jest wyraźnie związana z zaparciem i bodźcami zmysłowymi, towarzyszą jej nudności i żółciowe wymioty oraz wyraźna potrzeba ucisku lub ciasnego obandażowania głowy. [Boericke] [Wegener] Należy ustalić dokładną kolejność objawów: zaburzenia widzenia → ból głowy wywołany jasnym światłem → nudności → wymioty → wyczerpanie; następnie zapytać, czy przed napadem występuje zaparcie i czy oddanie stolca lub wymioty przynoszą ulgę. [Wegener] [Berridge] Trzeba starannie potwierdzić modalności: pogorszenie pod wpływem światła, hałasu i ruchu; poprawę pod wpływem ucisku, w ciemności, ciszy i bezruchu. Jeśli występuje pogorszenie podczas miesiączki, należy odnotować je jako cechę wspierającą wybór leku. [Boericke] Nie należy przepisywać „mleka krowiego” dlatego, że pacjent spożywa nabiał lub go nie toleruje; podstawą doboru powinny być charakterystyczny ciąg objawów i modalności, a motywy właściwe grupie leków mlecznych mogą stanowić jedynie tło, nigdy zaś zastępować sprawdzonego obrazu klinicznego. [Hahnemann]

Potencja i powtarzanie dawek: w migrenach epizodycznych wielu klinicystów preferuje pojedynczą dawkę i obserwację przez kolejne cykle; dawkę powtarza się dopiero wtedy, gdy powraca ten sam całokształt objawów, unikając mechanicznego powtarzania (jest to zgodne ze wskazówkami Hahnemanna, według których powtarzanie dawek powinno zależeć od reakcji pacjenta). [Hahnemann] [Boericke] W chorobie lokomocyjnej podczas jazdy samochodem dawkowanie w stanie ostrym należy dostosować do aktualnego obrazu, upewniając się jednak, że przypadek nadal wykazuje cechy charakterystyczne Lac-v. (pogorszenie pod wpływem ruchu, związek nudności z dolegliwościami głowy oraz podłoże zaparciowe). [Boericke]

Praktyczne wskazówki z przypadków:

• Migrena zaczyna się przy wstawaniu, ból rozciąga się od czoła do potylicy; aura wzrokowa; pogorszenie pod wpływem jasnego światła, hałasu i ruchu; uporczywe zaparcie; żółciowe wymioty; poprawa po ciasnym obandażowaniu głowy → Lac-v-d. [Boericke] [Wegener]
• Migrena z obfitym oddawaniem moczu podczas bólu (objaw osobliwy) → bardzo mocne potwierdzenie, gdy pozostały obraz jest zgodny. [Boericke]
• „Nie mogę zasnąć, dopóki napad nie ustąpi; po wymiotach i oddaniu stolca śpię głęboko, a budzę się wyczerpany” → taki wzorzec opróżniania organizmu przemawia za Lac-v. [Berridge] [Boericke]

Umysł

• Umysł; przygnębienie — Ciche zniechęcenie związane z obciążeniem fizycznym; nasila się podczas napadów. [Boericke]
• Umysł; otępienie; umysłowe — Spowolnione reagowanie na podłożu nieprawidłowego odżywienia; poprawa między napadami, jeśli lek działa. [Phatak]
• Umysł; niechęć do hałasu — Podczas migreny hałas jest trudnym do zniesienia bodźcem; wiąże się z burzą doznań zmysłowych. [Kent]
• Umysł; pragnienie spokoju — Podczas napadów chory musi zapewnić sobie spokój; należy potwierdzić światłowstręt i pogorszenie pod wpływem ruchu. [Boericke]
• Umysł; drażliwość; z bólu — Wtórna drażliwość wywołana przeciążeniem bodźcami zmysłowymi i nudnościami. [Kent]
• Umysł; skrajne osłabienie; z bólami głowy — Całkowite wyczerpanie należy do charakterystycznego obrazu leku. [Boericke]
• Umysł; towarzystwo; niechęć do — Chory wycofuje się i nie chce, by ktokolwiek mu przeszkadzał podczas napadów. [Kent]

Głowa

• Głowa; ból; pulsujący; z nudnościami — Podstawowy związek migreny z objawami żołądkowymi. [Boericke]
• Głowa; ból; od czoła do potylicy — Charakterystyczny kierunek szerzenia się bólu, często rano przy wstawaniu. [Boericke]
• Głowa; ból; światło; od — Jasne światło uruchamia ciąg objawów; należy potwierdzić aurę. [Wegener]
• Głowa; ból; hałas; pogarsza — Element burzy doznań zmysłowych. [Boericke]
• Głowa; ból; ruch; pogarsza — Obejmuje związek z chorobą lokomocyjną podczas jazdy samochodem; konieczny jest bezruch. [Boericke]
• Głowa; ból; ucisk; poprawia — Chory chce ciasnego obandażowania głowy; rozstrzygające potwierdzenie. [Boericke]
• Głowa; ból; zaparcie; z — Zaparcie jako czynnik wywołujący ból głowy lub mu towarzyszący. [Wegener]

Oczy

• Wzrok; zaburzenia; przed bólem głowy — Charakterystyczna aura; bardzo mocne potwierdzenie przy współistnieniu ciągu objawów związanego z zaparciem. [Wegener]
• Wzrok; ślepota; przemijająca; z bólem głowy — Nasilona postać aury; jej obecność ma znaczenie różnicujące. [Boericke]
• Oczy; światłowstręt; z bólem głowy — Nadwrażliwość na światło: światło zarówno wyzwala, jak i nasila objawy. [Boericke]
• Wzrok; migotanie, lśnienie; przed migreną — Częste potwierdzenie aury; jego wartość wzrasta przy poprawie pod wpływem ucisku. [Wegener]
• Oczy; pragnienie trzymania zamkniętych — Chory szuka ciemności; zachowanie potwierdza nasilenie światłowstrętu. [Boericke]
• Oczy; ból; z nudnościami i bólem głowy — Potwierdza związek objawów głowy i żołądka. [Boericke]

Żołądek

• Żołądek; nudności; z bólem głowy — Podstawowe powiązanie bólu głowy z nudnościami. [Boericke]
• Żołądek; wymioty; żółciowe; z bólem głowy — Kluczowy objaw współwystępujący; często przynosi ulgę. [Berridge]
• Żołądek; nudności; ruch; od — Choroba lokomocyjna podczas jazdy samochodem; pogorszenie związane z bodźcami przedsionkowymi. [Boericke]
• Żołądek; wymioty; łagodzą ból głowy — Opróżnienie żołądka przerywa kryzys; należy to zweryfikować. [Wegener]
• Żołądek; pragnienie leżenia bez ruchu; ruch pogarsza — Rzeczywiste zachowanie podczas napadów. [Boericke]
• Żołądek; nudności; z zaparciem — Łączy dolegliwości żołądkowe z utrudnionym wypróżnianiem. [Wegener]

Odbytnica

• Odbytnica; zaparcie; uporczywe — Podstawowy stan jelit w charakterystycznym obrazie leku. [Boericke]
• Odbytnica; stolec; twardy; duży — Cechy opisowe potwierdzające obraz, wraz z parciem przy wypróżnianiu. [Boericke]
• Odbytnica; parcie przy wypróżnianiu; silne — Ogromny wysiłek; ważny element wywiadu. [Boericke]
• Odbytnica; odbyt; ból; po stolcu — Bolesność jak po rozdarciu po oddaniu dużych, twardych stolców. [Boericke]
• Odbytnica; zaparcie; z bólem głowy — Rubryka ujmująca przyczynę lub współwystępowanie, porządkująca obraz przypadku. [Wegener]
• Odbytnica; zaparcie; poprzedza ból głowy — Rubryka opisująca kliniczną kolejność objawów; należy ją potwierdzić w relacji pacjenta. [Wegener]

Układ moczowy

• Mocz; obfity; podczas bólu głowy — Objaw osobliwy i bardzo mocno potwierdzający. [Boericke]
• Pęcherz moczowy; oddawanie moczu; zwiększone; podczas migreny — Potwierdza wzorzec opróżniania organizmu podczas bólu. [Boericke]
• Oddawanie moczu; łagodzi; ból głowy — Jeśli występuje, wzmacnia znaczenie tego swoistego objawu. [Boericke]
• Mocz; zmiany; podczas napadów bólowych — Wyłącznie objaw pomocniczy; należy uwzględniać go wraz z podstawowym obrazem. [Boericke]
• Układ moczowy; skrajne osłabienie; z obfitym moczem — Pomaga określić wzorzec całkowitego wyczerpania. [Boericke]
• Oddawanie moczu; częste; z nudnościami i bólem głowy — Wzorzec objawów współwystępujących; należy dokładnie go zweryfikować. [Boericke]

Objawy ogólne

• Objawy ogólne; skrajne osłabienie; z bólem głowy — Znaczne osłabienie jest objawem przewodnim. [Boericke]
• Objawy ogólne; światło; pogarsza — Bodziec zmysłowy wyzwalający objawy; wiąże się z oczami i głową. [Wegener]
• Objawy ogólne; hałas; pogarsza — Cisza jest niezbędna; związek ze sferą psychiczną. [Kent]
• Objawy ogólne; ruch; pogarsza — Bezruch jest konieczny; związek z żołądkiem. [Boericke]
• Objawy ogólne; miesiączka; pogarsza — Objaw wspierający dobór leku w całokształcie objawów migreny miesiączkowej. [Boericke]
• Objawy ogólne; zaparcie; z bólami głowy — Porządkuje obraz przypadku wokół zaburzeń przyswajania. [Wegener]
• Objawy ogólne; ucisk; poprawia — Modalność „zewnętrznego ograniczenia i oparcia”, powracająca w całym obrazie przypadku. [Boericke]

Allen, T.F. (1874–1879) The Encyclopaedia of Pure Materia Medica: A Record of the Positive Effects of Drugs upon the Healthy Human Organism. New York, NY, USA: Boericke & Tafel.

Berridge, E.W. (1884) ‘A Proving of Lac vaccinum defloratum’, The Homoeopathic Physician, 4(3), s. 74. Philadelphia, PA, USA: The Homoeopathic Physician.

Boericke, W. (1906) Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica and Repertory. Wyd. 9. Philadelphia, PA, USA: Boericke & Tafel.

Clarke, J.H. (1900–1902) A Dictionary of Practical Materia Medica. London, UK: The Homoeopathic Publishing Company.

Farrington, E.A. (1908) Farrington’s Clinical Materia Medica. Wyd. 4. Philadelphia, PA, USA: Boericke & Tafel.

Hahnemann, S. (1922) Organon of Medicine. Wyd. 6. (tłum. i red. Boericke, W.). New York, NY, USA: Boericke & Runyon.

Hatherly, P. (2025) The Lacs: A Materia Medica and Repertory. Wyd. 2. Vorden, The Netherlands: Emryss.

Hering, C. (1879–1891) Guiding Symptoms of Our Materia Medica. Philadelphia, PA, USA: American Homoeopathic Publishing Society; J.M. Stoddart & Co.

Hughes, R. (1870) A Manual of Pharmacodynamics. Wyd. 2. London, UK: C. Ringer.

Kent, J.T. (1897) Repertory of the Homoeopathic Materia Medica. Wyd. 6. Lancaster, PA, USA: Examiner Printing House.

Kent, J.T. (1904) Lectures on Homoeopathic Materia Medica. Wyd. 1. Kolkata, India: Roy Publishing House.

Mangialavori, M., Heron, K., Sobraske, J. i Wood, B. (2016) Milk Remedies: Materia Medica Clinica. T. 1. North Charleston, SC, USA: CreateSpace Independent Publishing Platform.

Phatak, S.R. (1977) Materia Medica of Homoeopathic Medicines. Wyd. 2. Bombay, India: Sunanda Publications.

Wegener, A. (2003) ‘Lac vaccinum defloratum’, Zeitschrift für Klassische Homöopathie, 47(3), s. 104–109. Stuttgart, Germany: Karl F. Haug Verlag in MVS Medizinverlage Stuttgart GmbH & Co. KG.