• Odbytnica i odbyt — Sinopurpurowe, wypadające hemoroidy, nietolerujące najlżejszego dotyku; nieproporcjonalnie nasilone krwawienie, szczypanie i bolesność; szczeliny z bólami jak od cięcia nożem; wypadanie wskutek osłabienia [Hering], [Allen], [Clarke].
• Jama ustna i język — Aftowe, zgorzelinowe owrzodzenia; ciemna, cuchnąca ślina; język porażennie osłabiony, duży i ciężki — nie można go wysunąć lub drży przy takiej próbie [Hering], [Boericke].
• Układ nerwowy — objawy ogólne — Adynamia, zsuwanie się w dół łóżka, niedowład mięśni; osłabienie zwieraczy powodujące mimowolne oddawanie stolca i moczu w stanach gorączkowych z głębokim osłabieniem [Hering], [Allen].
• Skóra i trofika tkanek — Odleżyny o czarnych, podminowanych brzegach; wybroczyny i bierne krwawienia; owrzodzenia wrażliwe na dotyk, z których sączy się ciemna krew [Clarke], [Boger].
• Gardło — Błonicze i septyczne zapalenia gardła z nieproporcjonalnie głębokim wyczerpaniem; odór; skłonność do tworzenia ciemnych błon; brak reakcji organizmu [Allen], [Clarke].
• Krew i naczynia — Krwotoki bierne: z nosa, macicy, jelit — ciemna, sącząca się krew, skaza krwotoczna bez reakcji organizmu [Hughes], [Hering].
• Pęcherz moczowy — Nietrzymanie moczu wskutek atonii zwieracza, zwłaszcza podczas zapaści w durze brzusznym; piekący mocz i uczucie otarcia cewki moczowej wskutek drażniących stolców [Clarke], [Allen].
• Żeńskie narządy płciowe — Cuchnące, ciemne krwawienia maciczne; wypadanie z niezwykłą bolesnością; żylaki i afty sromu w stanach głębokiego osłabienia [Clarke], [Boericke].
• Oś jama ustna–odbyt — Afty u góry, hemoroidy u dołu — powracająca biegunowość: jednoczesne owrzodzenie i nadwrażliwość jamy ustnej oraz odbytnicy [Hering], [Boger].
• Serce i krążenie — Drobne, słabe, łatwo uciskalne tętno; zagrażająca zapaść w gorączkach septycznych; sinawe zabarwienie skóry z zimnym potem [Allen], [Clarke].

• Delikatne podparcie i miękkie poduszki — Łagodzą bolesność okolicy krzyżowej i odbytnicy oraz ucisk posłania; odpowiada to tkliwości odleżyn i hemoroidów [Clarke].
• Ciepłe nasiadówki lub delikatne obmywanie ciepłą wodą — Przejściowo łagodzą szczypanie szczelin i hemoroidów, bez wywierania ucisku [Hering].
• Zimne okłady na piekące owrzodzenia — Na krótko zmniejszają uczucie gorąca i sączenie, gdy dotyk jest nie do zniesienia [Allen].
• Cichy, przyciemniony pokój z chłodnym, świeżym powietrzem — Zmniejsza niepokój ruchowy w majaczeniu i przytłaczające odczucie odoru w stanach gorączkowych z głębokim osłabieniem [Clarke].
• Częste, małe łyki chłodnego płynu — Nawilżają wyschniętą jamę ustną i afty, gdy język jest zbyt słaby, by nim poruszać [Hering].
• Po oddaniu miękkiego stolca — Jeśli wypróżnienie przebiega łagodnie, ucisk i szczypanie w odbytnicy nieco się zmniejszają [Boger].
• Podnoszenie chorego zamiast jego samodzielnego ruchu — Bierna zmiana pozycji pomaga chorym, którzy zsuwają się w dół łóżka [Hering].
• Delikatne wachlowanie — Łagodzi uczucie omdlewania podczas zapaści (potrzeba mniejsza niż w Carbo-veg., lecz odnotowana klinicznie) [Clarke].
• Ogrzewanie kończyn — Przywraca komfort, gdy ciało jest zimne, a dłonie i stopy sine [Allen].
• Towarzystwo i spokojne dodawanie otuchy — Zmniejszają udrękę i drażliwość w wyczerpaniu septycznym [Kent].

• Najlżejszy dotyk lub ucisk — Główny czynnik pogarszający w przypadku hemoroidów, owrzodzeń i odleżyn; dotyk prześcieradła jest męką [Hering], [Clarke].
• Podczas oddawania stolca i po nim — Hemoroidy wypadają, krwawią i pieką; bóle szczelin jak od cięcia nożem [Allen], [Boger].
• Ciepło łóżka lub ciepły pokój — Nasilają się odór, niepokój ruchowy i sączący krwotok (pogłębianie się osłabienia septycznego) [Clarke].
• Wysiłek, siadanie w łóżku, próby chodzenia — Natychmiastowe uczucie omdlewania; chory ponownie zsuwa się w dół [Hering].
• Wilgotne, cuchnące powietrze — Pogarszają się septyczne zmiany gardła i jamy ustnej oraz odleżyny; brak reakcji organizmu [Clarke].
• Miesiączka i odchody połogowe — Bierne krwawienie ciemną krwią nasila wyczerpanie i bolesność [Boericke].
• Noc — Majaczenie, mimowolne oddawanie stolca i moczu oraz objawy zapaści nasilają się po północy [Allen].
• Pokarmy o szorstkiej konsystencji, kwasy, alkohol — Drażnią afty i żołądek; oddech staje się bardziej cuchnący [Clarke].
• Zahamowanie odpływu — Po zahamowaniu krwawienia lub stolców nasilają się wewnętrzne uczucie ucisku i osłupienie [Boger].
• Długie stanie lub siedzenie na twardym krześle — Szybko powracają przekrwienie odbytnicy i ból hemoroidów [Hering].
• Kąpiel połączona z pocieraniem — Tarcie nasila dolegliwości nadwrażliwej skóry i owrzodzeń [Allen].
• Pobudzenie psychiczne — Nasila drżenie i sączenie krwi przy osłabionych siłach życiowych [Kent].

Obraz drażliwości na tle wyczerpania: chory jest zrzędliwy, trudno go zadowolić i łatwo się obraża, lecz jest zbyt słaby, by dłużej przeżywać emocje, i zapada w apatyczne osłupienie [Hering], [Clarke]. Lęk skupia się na zagrażającej zapaści; występuje udręka z uczuciem zapadania się oraz instynktowna potrzeba, by nie zakłócano mu spokoju — nawet prześcieradło jest nie do zniesienia. W stanach durowych myśli błądzą, a chory cicho mamrocze; odpowiedzi są krótkie, niewyraźne albo nie ma ich wcale, ponieważ język jest ciężki i porażenny [Allen]. Chory chce leżeć nieruchomo, zsuwa się w dół łóżka i niechętnie reaguje na próby rozbudzenia go lub poruszenia — pogorszenie wskutek najmniejszego wysiłku odzwierciedla ogólną adynamię (zob. Modalności). Drażliwość wzrasta przy dotykaniu hemoroidów lub odleżyn, wywołując gniew albo łzy. Wstręt do własnego odoru i wydalin prowadzi do niechęci do towarzystwa, jednak spokojna, nienarzucająca się obecność działa kojąco (Czynniki łagodzące objawy: towarzystwo). Krótkie porównanie: Phos-ac. wykazuje obojętność psychiczną wskutek smutku lub wyczerpania, lecz bez bólów i hemoroidów nietolerujących dotyku, charakterystycznych dla Mur-ac.; w obrazie Carbo-veg. występują silna potrzeba wachlowania i głód powietrza, lecz brak objawu charakterystycznego w postaci purpurowych, tkliwych hemoroidów i aft w jamie ustnej [Kent], [Clarke].

Uciskający, otępiający ból głowy z ciężkością potylicy; pogorszenie w ciepłych, dusznych pomieszczeniach i podczas gorączek z głębokim osłabieniem [Clarke]. Biernym krwawieniom towarzyszą niekiedy uderzenia gorąca do twarzy, po których pojawia się uczucie omdlewania [Allen]. Skóra głowy jest wrażliwa; u chorych leżących ucisk poduszki nasila dolegliwości, a przy głębokiej adynamii mogą pojawić się początki odleżyny w okolicy potylicznej. Wyraźne zawroty głowy przy unoszeniu głowy; chory ponownie zsuwa się w dół (zob. Objawy ogólne). W porównaniu z Arnica w odleżynach obraz Mur-ac. jest bardziej septyczny, cuchnący i krwotoczny, a chory mniej się skarży — jest zbyt słaby, by protestować [Hering], [Boger].

Spojówki matowe, lekko przekrwione; w zapaści powieki ciężkie i sinawe [Allen]. Światłowstręt nieznaczny; w osłupieniu oczy półotwarte. Przy nasilonych aftach drażniące łzy mogą powodować nadżerki; sączenie w kącikach oczu odzwierciedla ogólną skłonność do owrzodzeń. Przy siadaniu wzrok się zamracza; w stanach krwotocznych częste są sine obwódki wokół oczu [Clarke]. Odory septyczne nasilają podrażnienie; chłodne powietrze przynosi ulgę (Modalności).

Ciche brzęczenie lub odległy szum przy słabym tętnie; w osłupieniu słuch przytępiony [Allen]. Ból ucha nie jest objawem dominującym; u chorych wyniszczonych może występować krwawienie lub sączenie z popękanych płatków uszu. Wszelkie badanie lub ucisk okolicy ucha i szyi są źle znoszone z powodu nadwrażliwości dotykowej w stanach gorączkowych z głębokim osłabieniem [Hering].

Krwawienie z nosa ciemną, sączącą się krwią u chorych z adynamią; krwawienie nieco łagodzi ucisk w głowie, lecz wyczerpuje chorego [Clarke]. Nozdrza bolesne, czerwone, z nadżerkami wskutek cuchnącej wydzieliny przy septycznych stanach gardła; zapach własnego ciała jest nie do zniesienia. Głód powietrza nie jest charakterystyczny (por. Carbo-veg.), ale chłodne powietrze odświeża i zmniejsza nudności wywołane odorem (Czynniki łagodzące objawy) [Allen].

Twarz ciemnawa, o siniczym zabarwieniu; rysy rozluźnione, żuchwa opada; wargi suche, czarniawe w stanach gorączkowych z głębokim osłabieniem; strupy opryszczkowe w kącikach ust przy zmianach aftowych [Hering]. Wyraz twarzy ociężały, obojętny lub rozdrażniony. Chory nie znosi dotykania twarzy; golenie i mycie drażnią. Podczas krwawień zaczerwienienie występuje na przemian z bladością.

Główny obszar powinowactwa. Afty i owrzodzenia gęsto pokrywają język, policzki i podniebienie; powierzchnie są ciemne, sine lub żółtawe, niezwykle bolesne, krwawią przy najlżejszym dotyku [Hering], [Allen]. Język ciężki, wiotki, porażennie osłabiony — nie można go wysunąć albo drży i cofa się; mowa bełkotliwa, niewyraźna [Clarke]. Ślina cuchnąca, niekiedy z pasemkami krwi; smak kwaśny lub metaliczny; wrażenie wydłużenia zębów; dziąsła gąbczaste, łatwo krwawią (por. bóle jak od drzazgi w Nit-ac.) [Boericke]. Małe łyki zimnej wody chłodzą, lecz chory nie radzi sobie z piciem, gdy język odmawia posłuszeństwa (Czynniki łagodzące objawy: małe łyki). Obraz jamy ustnej odpowiada modalności pogorszenia pod wpływem ciepła i dotyku oraz stanowi odpowiednik hemoroidów odbytnicy w dolnej części ciała (oś jama ustna–odbyt).

Gryzące bóle i bolesność u korzeni zębów; dziąsła obrzęknięte, krwawią przy najlżejszym muśnięciu szczoteczką; ból zębów nasila się od ciepłych pokarmów i dotyku [Allen]. Wrażenie wydłużenia zębów; ich zaciskanie wywołuje ból strzelający do ucha. Chorzy z adynamią źle znoszą zabiegi stomatologiczne; krwawienie jest bierne, ciemną krwią (zob. Krew).

Gardło z uczuciem otarcia, w stanie septycznym, z ciemnym, cuchnącym wysiękiem; trudności w połykaniu wynikają raczej z osłabienia niż z silnego skurczu [Clarke]. Płyny mogą się cofać, gdy chory próbuje pić szybko; udaje się pić małymi łykami. Gardziel wygląda sino; owrzodzenia krwawią przy dotyku; wyraźny odór. W przypadkach błonicy z nieproporcjonalnie głębokim wyczerpaniem i brakiem reakcji organizmu opisywano korzystne działanie, zwłaszcza gdy w jamie ustnej i odbycie występowała bolesność typowa dla Mur-ac. [Allen], [Hering]. Krótkie porównanie: w obrazie Merc-cy. występują popielatoczarne błony i krwawienie przy dotyku z białkomoczem; obraz Mur-ac. jest mniej destrukcyjny, bardziej adynamiczny, z aftami i hemoroidami.

Nudności od cuchnących wydzielin; uczucie zapadania w nadbrzuszu z pragnieniem chłodnych napojów pitych maleńkimi łykami [Allen]. Brak apetytu; próby jedzenia wywołują uczucie omdlewania. Czkawka i odbijanie są słabe, lecz cuchnące; wymioty ciemne, fusowate, jeśli obraz komplikuje krwotok (bierne, bez gwałtownych odruchów wymiotnych). Ciepłe pokarmy nasilają dolegliwości jamy ustnej i żołądka; kwaśne napoje powodują szczypanie owrzodzeń.

Brzuch wzdęty, tkliwy; przelewanie i cuchnące gazy; pieczenie w podbrzuszu podczas krwawień macicznych lub stanów przypominających czerwonkę [Clarke]. U chorych stale leżących bolesność okolicy wątroby wskutek pozycji ciała i wchłaniania produktów septycznych; śledziona przekrwiona w durze brzusznym. Wszelkie badanie palpacyjne jest źle znoszone — najlżejszy dotyk pogarsza, podobnie jak w obrębie odbytnicy (Modalności).

Częste parcie z nietrzymaniem moczu wskutek osłabienia zwieracza; mocz ciemny, cuchnący; wyciekanie kroplami w łóżku [Allen], [Clarke]. Oddawanie moczu wyczerpuje; szczypanie cewki moczowej wskutek zabrudzenia okolicy drażniącymi stolcami. Białkomocz nie jest objawem dominującym (por. Merc-cy.), lecz w zapaści septycznej może pojawić się osad w moczu.

Najbardziej charakterystyczny obszar powinowactwa. Wypadające hemoroidy są niebieskie, sine, niezwykle tkliwe; nie znoszą nawet dotyku prześcieradła; krwawią ciemną krwią po stolcu; szczypanie i pulsowanie utrzymują się długo po wypróżnieniu [Hering], [Allen]. Szczelina wywołuje bóle jak od cięcia nożem; uczucie otarcia odbytnicy; atonia zwieracza prowadzi do mimowolnego oddawania stolców — skąpych, częstych, ciemnych, cuchnących — w stanach gorączkowych z głębokim osłabieniem [Clarke], [Boger]. Wypróżnienie wyczerpuje, powodując uczucie omdlewania i zsuwanie się w dół łóżka po oddaniu stolca. Porównaj Aesculus (suche hemoroidy, ból pleców, niewielkie krwawienie), Aloe (galaretowate, śluzowe stolce, poczucie niepewności utrzymania stolca), Ratanhia (szczelina, pieczenie jak od ognia) — Mur-ac. wysuwa się na pierwszy plan, gdy dominują nietolerancja dotyku i adynamia.

Popęd płciowy obniżony; brak erekcji podczas osłabienia gorączkowego; nadżerki od drażniących wydzielin [Clarke]. Udręka wywołana hemoroidami usuwa sprawy seksualne na dalszy plan. Osłabienie czynności gruczołu krokowego z wyciekaniem moczu kroplami u osób starszych wpisuje się w obraz atonii zwieraczy [Allen].

Krwawienia maciczne — ciemne, bierne, sączące się — bez reakcji organizmu, nasilające uczucie omdlewania i adynamię [Clarke]. Wypadanie macicy z uczuciem bolesności i potłuczenia — chora nie znosi pessara ani badania; afty sromu szczypią i krwawią przy dotyku [Hering]. Odchody połogowe mogą stać się cuchnące, ciemne i wyczerpujące; u skrajnie osłabionych położnic powstają odleżyny krocza. Obraz hemoroidów pozostaje rozstrzygający również w przypadkach ginekologicznych.

Oddech wzdychający, płytki, z osłupieniem; rzężenie w zapaleniu oskrzeli przebiegającym z głębokim osłabieniem, gdy brakuje sił na odkrztuszanie [Allen]. Pozycja z podparciem niewiele pomaga, chyba że zapobiega zsuwaniu się; chłodne powietrze łagodzi przytłaczającą atmosferę pokoju chorego (Czynniki łagodzące objawy). Mówienie wymaga wysiłku i chory często go unika.

Tętno drobne, częste, łatwo uciskalne; uczucie omdlewania przy pionizacji; zimny pot na czole [Clarke]. Kołatanie serca wiąże się bardziej z zapaścią niż z pobudzeniem; najmniejszy wysiłek wyczerpuje. W porównaniu z Arsenicum (trwoga i pieczenie) obraz Mur-ac. jest bardziej odrętwiały, krwotoczny, z nietolerancją dotyku.

Oddech krótki, wzdychający; chory nie może mówić z osłabienia; kaszel słaby, z ciemną plwociną z pasemkami krwi w adynamicznych zapaleniach płuc [Allen]. Mostek bolesny przy dotyku; każdy ucisk drażni. Oddech cuchnący; opiekunowie zwracają uwagę na odór w pokoju (zob. Jama ustna/Objawy ogólne).

Okolica kości krzyżowej i guzicznej obolała jak po stłuczeniu; wcześnie pojawia się zagrożenie odleżynami; chory zsuwa się w dół i trzeba go wielokrotnie podciągać [Hering]. Ucisk twardego materaca jest nie do zniesienia; pomagają poduszki i częste, delikatne zmiany pozycji (Czynniki łagodzące objawy). Osłabienie okolicy lędźwiowej towarzyszy hemoroidom.

Zimne, sine dłonie i stopy; wylewy podpaznokciowe u chorych z posocznicą; osłabienie z drżeniem [Allen]. Chory nie może stać; kolana się pod nim uginają; najmniejszy ruch wywołuje uczucie omdlewania. Wybroczyny na nogach odzwierciedlają skazę krwotoczną (Skóra/Krew).

Podbiegnięcia krwawe, wybroczyny, odleżyny oraz czarne owrzodzenia o podminowanych brzegach, które przy lekkim dotyku krwawią ciemną krwią [Clarke], [Hering]. Skóra jest lepka i wilgotna; pot zimny i cuchnący; wykwity goją się powoli. Odleżyny występują zwłaszcza w okolicy kości krzyżowej, krętarzy i potylicy u osób, które zsuwają się w łóżku.

Odrętwienie z sennością w ciągu dnia; nocą występują mamrotanie i skubanie pościeli — mniej nasilone niż w obrazie Opium, lecz obecne w stanach septycznych z osłabioną reaktywnością [Allen]. Sen nie przynosi pokrzepienia; chory budzi się wyczerpany i od razu zsuwa się w dół. Pierwszy sen jest niespokojny, jeśli hemoroidy lub odleżyny stykają się z prześcieradłem (pogorszenie pod wpływem dotyku). Sny niewyraźne; ciężkość żuchwy, otwarte usta i ślinienie w stanie odrętwienia.

Splątane, przytłaczające sny o spadaniu lub zapadaniu się; sny o krwi lub wstydzie z powodu nietrzymania moczu lub stolca w łóżku (symbolizujące osłabienie zwieraczy) [Clinical]. Koszmary łagodnieją po przewietrzeniu pokoju chłodnym powietrzem.

Adynamiczna gorączka septyczna o niewielkim nasileniu: lekki dreszcz, nieregularne uczucie gorąca, zimne, lepkie poty; temperatura może być umiarkowana mimo skrajnego wyczerpania [Clarke]. Towarzyszą jej odór, krwawienia ciemną krwią, afty i mimowolne oddawanie stolca. Ciepło łóżka nasila objawy; chłodne powietrze przynosi ulgę (Modalności).

Uczucie zimna w przeciągu, po którym następuje przytępione uczucie gorąca głowy i twarzy; pot zimny, cuchnący, nieprzynoszący ulgi — zwłaszcza w okolicy kości krzyżowej i karku [Hering]. Pot plami bieliznę i pogarsza stan odleżyn.

Niechęć do jedzenia; pragnienie chłodnych napojów pitych małymi łykami (osłabienie języka) [Hering]. Kwaśne i słone pokarmy oraz alkohol drażnią jamę ustną i żołądek, nasilając odór (pogorszenie). Ciepłe buliony podawane łyżeczką są lepiej tolerowane (Czynniki łagodzące objawy). Pokarmy powodujące zaparcia nasilają dolegliwości hemoroidalne; miękka dieta zmniejsza konieczność parcia.

Obraz Acidum muriaticum łączy adynamię + owrzodzenia nietolerujące dotyku + bierne krwawienia. Objawy charakterystyczne przy łóżku chorego: zsuwanie się w łóżku, język zbyt słaby, by go wysunąć, sinawe, niezwykle wrażliwe hemoroidy, które krwawią ciemną krwią, afty i odór z jamy ustnej, odleżyny, mimowolne oddawanie stolca i moczu oraz drobne, łatwo poddające się uciskowi tętno [Hering], [Allen], [Clarke]. Modalności tworzą spójny obraz: pogorszenie pod wpływem najmniejszego dotyku lub ucisku, wypróżnienia, ciepła łóżka i ciepłych pomieszczeń, nocą oraz po wysiłku; poprawa przy delikatnym podparciu i użyciu poduszek, na chłodnym powietrzu, po ciepłych nasiadówkach lub ostrożnie stosowanych zimnych okładach, po piciu drobnymi łykami i po oddaniu miękkiego stolca. Należy różnicować z Sul-ac. (pośpiech, drżenie, podbiegnięcia krwawe, lecz mniejsza wrażliwość hemoroidów na dotyk), Phos-ac. (apatia psychiczna bez charakterystycznego powiązania hemoroidów i aft), Carbo-veg. (potrzeba powietrza i wachlowania bez skrajnej miejscowej bolesności), Arnica (odleżyny z obolałością jak po stłuczeniu, lecz przy większej reaktywności) oraz Aesculus/Aloe (hemoroidy bez adynamicznego obrazu z aftami i krwawieniami) [Boger], [Kent], [Boericke].

Etiologia / Adynamia–posocznica

• Carbo-veg. — Zapaść, głód powietrza, potrzeba wachlowania; w obrazie Mur-ac. występują hemoroidy nietolerujące dotyku, afty, osłabienie języka, a potrzeba powietrza jest mniejsza [Clarke], [Kent].
• Arsenicum — Piekące bóle, silny niepokój ruchowy i lęk; w obrazie Mur-ac. wyraźniejsze są odrętwienie, krwawienia, bolesność przy dotyku oraz powiązanie hemoroidów i aft [Kent], [Clarke].
• Baptisia — Odrętwienie durowe z zamroczeniem świadomości; mniej wyraźny objaw charakterystyczny afty w jamie ustnej + hemoroidy; odór jest cechą wspólną [Clarke].

Jama ustna / Afty

• Borax — Afty z lękiem przed ruchem w dół; mniej zaznaczony stan septyczny, bez charakterystycznych hemoroidów; w obrazie Mur-ac. większa adynamia [Hering], [Allen].
• Kali-chlor. — Błoniaste zapalenie jamy ustnej; brak porażennego objawu zbyt słabego języka oraz dominującego zespołu objawów hemoroidalnych [Clarke].
• Merc-sol. — Owrzodzenia jamy ustnej ze ślinotokiem i pogorszeniem pod wpływem ciepła; brak takiego samego obrazu biernych krwawień ciemną krwią i hemoroidów nietolerujących dotyku [Allen].

Odbytnica / Hemoroidy–szczeliny

• Aesculus — Suche, pobolewające hemoroidy z bólem okolicy krzyżowej, niewielkie krwawienie; w obrazie Mur-ac. hemoroidy są purpurowe, krwawiące, nietolerujące dotyku [Boger].
• Aloe — Pełność, galaretowaty śluz, poczucie niepewności co do utrzymania stolca; w obrazie Mur-ac. hemoroidy są niezwykle bolesne, z towarzyszącym stanem septycznym [Clarke].
• Ratanhia — Szczelina, pieczenie jak od ognia, bóle jak od noża; mniejsza adynamia ogólna [Boericke].
• Nit-ac. — Bóle jak od drzazgi, krwawiące szczeliny, silny zapach; w obrazie Mur-ac. wyraźniejsze są bierne krwawienia, afty i zapaść [Hering].

Skóra / Odleżyny

• Arnica — Bolesne odleżyny z uczuciem stłuczenia u osób po urazach; w obrazie Mur-ac. odleżyny są septyczne, czarne, sączące, z krwawieniem ciemną krwią i skrajnym osłabieniem [Boger].
• Pyrogenium — Posocznica z niewspółmiernością tętna i temperatury; brak charakterystycznego powiązania hemoroidów i aft [Kent].

Krwawienia z dróg rodnych

• Trillium — Obfite krwawienie jasną krwią z uczuciem omdlewania przy najmniejszym ruchu; w obrazie Mur-ac. bierne sączenie ciemnej krwi z odorem [Boericke].
• Sabina — Czynne krwawienie gorącą krwią z bólami krzyżowo-łonowymi; w obrazie Mur-ac. krwawienie bierne i adynamia [Boger].

Kwasy — porównanie ogólne

• Sul-ac. — Pośpiech, drżenie, podbiegnięcia krwawe; większe pragnienie kwaśnych pokarmów; w obrazie Mur-ac. wyraźniejsze są hemoroidy nietolerujące dotyku i porażenie języka [Allen].
• Phos-ac. — Apatia psychiczna po zmartwieniu; bezbolesna biegunka; w obrazie Mur-ac. hemoroidy i afty, posocznica, sączenie ciemnej krwi [Kent].

• Lek komplementarny: Carbo-veg. — Przywraca reaktywność w zapaści po złagodzeniu miejscowej bolesności [Clarke].
• Lek komplementarny: Aesculus — Przewlekły zastój żylny w odbytnicy między zaostrzeniami septycznymi [Boger].
• Lek komplementarny: Hamamelis — Bierne krwawienia żylne towarzyszące hemoroidom [Boericke].
• Dobrze działa po: Baptisia — Po durowym stadium zamroczenia, gdy pojawiają się afty, hemoroidy i krwawienie ciemną krwią [Clarke].
• Dobrze działa po: Arnica — Gdy odleżyny z obolałością jak po stłuczeniu stają się septyczne, czarne i sączące [Boger].
• Dobrze poprzedza: Ratanhia — Utrzymujące się bóle szczeliny po ustąpieniu stanu septycznego [Boericke].
• Dobrze poprzedza: Nit-ac. — Przy utrzymujących się po rekonwalescencji bólach szczeliny jak od drzazgi, z cuchnącym zapachem [Hering].
• Zgodny z: Trillium — Gdy sączenie ciemnej krwi przechodzi w obfity krwotok jasną krwią [Boericke].
• Antidota: Nux-v. (drażliwość polekowa), Hepar-s. (wrażliwość owrzodzeń) według niektórych szkół [Clarke].
• Leki pokrewne: Sul-ac., Phos-ac., Ars., Carb-v., Aesc., Aloe, Ratanhia, Nit-ac., Arn., Bapt., Pyrog. — zob. Różnicowanie.
• Leki niezgodne (tradycyjnie): Nie ustalono jednoznacznie; unikać nadmiernego stosowania równolegle z silnymi miejscowymi środkami żrącymi [Kent].

• Dur lub stan septyczny z osłabioną reaktywnością, odorem, zsuwaniem się w łóżku i mimowolnym oddawaniem wydalin: Mur-ac., gdy język jest zbyt słaby, by go wysunąć, a hemoroidy i odleżyny są nieznośnie bolesne [Hering], [Allen].
• Hemoroidy (sine, niezwykle wrażliwe) & szczeliny: dotyk prześcieradła jest torturą; krwawienie ciemną krwią; małe, miękkie stolce i ciepłe nasiadówki łagodzą dolegliwości w czasie działania leku [Clarke], [Boger].
• Afty (u dorosłych lub w połogu) z odorem z jamy ustnej i sączeniem ciemnej krwi: stosować często niskie lub średnie potencje do pojawienia się reakcji; następnie wydłużyć odstępy [Allen], [Boericke].
• Odleżyny (czarne, o podminowanych brzegach): stosować naprzemiennie Arnica (obolałość jak po stłuczeniu, zachowana reaktywność) i Mur-ac. (stan septyczny, adynamia), zależnie od stadium [Boger].
• Potencja & powtarzanie dawek: W stanach adynamicznych wielu autorów preferuje niskie lub średnie potencje (3x–30C), początkowo w krótkich odstępach; u osób o wrażliwej konstytucji i wyraźnej biegunowości objawów 200C w pojedynczej dawce lub dawkach rozdzielonych odstępami może wywołać bardziej stabilną reakcję — wstrzymać podawanie po wystąpieniu poprawy [Clarke], [Kent].
• Cenne obserwacje z przypadków:
  • „Dur; chory zsuwa się w dół; hemoroidy nie znoszą dotyku prześcieradła; Mur-ac. przywrócił reaktywność i kontrolę zwieraczy” [Hering].
  • „Afty z językiem zbyt słabym, by nim poruszać; sączące krwawienie ciemną krwią — szybka ulga po Mur-ac.” [Allen].
  • „Odleżyny u wyniszczonej położnicy, czarne brzegi, krwawienie ciemną krwią — Mur-ac. wraz ze staranną pielęgnacją” [Clarke].

Umysł

• Drażliwość z wielkim osłabieniem — zrzędliwy, lecz zbyt zmęczony, by reagować [Clarke].
• Odrętwienie, odpowiada powoli lub wcale — adynamia durowa [Allen].
• Niechęć do poruszania i dotykania — ból i uczucie omdlewania przy najdelikatniejszych zabiegach [Hering].
• Lęk przed zapaścią; obawa przed zapadaniem się — drobne, łatwo poddające się uciskowi tętno [Clarke].
• Apatia na przemian z rozdrażnieniem — obraz toksemii septycznej [Allen].
• Poprawa w spokojnym towarzystwie — uspokajające słowa przynoszą równowagę [Kent].

Głowa

• Ciężkość potylicy z odrętwieniem — gorączki z osłabioną reaktywnością [Clarke].
• Zawroty głowy przy unoszeniu głowy; ponownie zsuwa się w dół — głębokie osłabienie [Hering].
• Głowa gorąca, twarz sina podczas krwawień — bierne krwawienie [Allen].
• Skóra głowy bolesna przy kontakcie z poduszką, zagrożenie odleżynami — nietolerancja dotyku [Clarke].
• Żuchwa opada; usta otwarte w odrętwieniu — niedowład mięśni [Allen].
• Skłonność do odleżyn potylicy — wskazówka pielęgnacyjna [Boger].

Jama ustna

• Afty, owrzodzenia, ciemne, krwawiące przy dotyku — objaw kluczowy [Hering].
• Język zbyt słaby, by go wysunąć, drży — objaw charakterystyczny [Clarke].
• Cuchnąca ślina, metaliczny smak — septyczny stan jamy ustnej [Allen].
• Dziąsła gąbczaste, łatwo krwawią — skaza krwotoczna [Boericke].
• Mowa bełkotliwa, niewyraźna — porażenie języka [Clarke].
• Małe łyki zimnego napoju przynoszą krótkotrwałą ulgę — modalność [Hering].

Gardło

• Septyczny ból gardła, niewspółmiernie silne wyczerpanie — brak reakcji organizmu [Clarke].
• Trudności w połykaniu z osłabienia — nie ze skurczu [Allen].
• Ciemne wysięki, odór — posocznica z adynamią [Hering].
• Poprawa na chłodnym powietrzu; pogorszenie w ciepłym pokoju — higiena pokoju chorego [Clarke].
• Płyny tylko małymi łykami — osłabienie języka [Hering].
• Dotyk wywołuje krwawienie — kruchość błony śluzowej [Allen].

Odbytnica

• Hemoroidy sinawe, niezwykle wrażliwe — nie znoszą dotyku prześcieradła [Hering].
• Krwawienie ciemną krwią po wypróżnieniu — bierne krwawienie [Allen].
• Szczelina z bólami jak od noża — dominujące objawy szczeliny [Boger].
• Wypadanie z osłabienia — atonia zwieracza [Clarke].
• Mimowolne oddawanie stolca w łóżku — adynamia [Allen].
• Pogorszenie pod wpływem najmniejszego dotyku; poprawa po ciepłej nasiadówce i oddaniu miękkiego stolca — modalności [Hering].

Skóra

• Odleżyny, czarne, o podminowanych brzegach, krwawiące przy dotyku — stadium septyczne [Clarke].
• Podbiegnięcia krwawe, wybroczyny — podłoże krwotoczne [Allen].
• Owrzodzenia sączące ciemną krew — bierne krwawienie [Hering].
• Zimny, lepki pot — zapaść [Allen].
• Cuchnący zapach przenika pokój — wskazówka przy łóżku chorego [Clarke].
• Dotyk nasila dolegliwości zmian skórnych — wskazówka dotycząca postępowania [Boger].

Objawy ogólne/Gorączka

• Zsuwa się w łóżku — klasyczny objaw [Hering].
• Drobne, łatwo poddające się uciskowi tętno — osłabienie serca [Clarke].
• Odór wszystkich wydzielin i wydalin — cecha charakterystyczna stanu septycznego [Allen].
• Pogorszenie pod wpływem dotyku, ciepła łóżka, wysiłku oraz nocą — zespół modalności [Clarke].
• Poprawa na chłodnym powietrzu, przy delikatnym podparciu i piciu drobnymi łykami — współdziałanie zabiegów pielęgnacyjnych [Hering].
• Bierne krwawienia ciemną krwią, bez reakcji organizmu — zakres obrazu leku [Hughes].

Hahnemann — Materia Medica Pura & Chronic Diseases (1821–1835): próby lekowe, uwagi dotyczące przygotowania leku; wczesne wskazania kliniczne.
Hering — Guiding Symptoms (1879): hemoroidy, afty, adynamia, osuwanie się w łóżku, modalności.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): próba lekowa i toksykologia; stany septyczne; objawy charakterystyczne ze strony odbytnicy i jamy ustnej.
Clarke, J. H. — Dictionary of Practical Materia Medica (1900): gorączki z głębokim osłabieniem, odleżyny, skaza krwotoczna, modalności związane z pielęgnacją chorego.
Hughes, R. — Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1870): podstawy toksykologiczne (działanie żrące, krwotoki, zapaść).
Boericke, W. — Pocket Manual (1901): zwięzłe zestawienie objawów charakterystycznych (hemoroidy, afty, adynamia), relacje między lekami.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): różnicowanie szczeliny odbytu i hemoroidów; septyczne odleżyny; różnicowanie leków.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): porównanie kwasów; biegunowość Carbo-veg./Ars./Mur-ac.
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): adynamia w durze brzusznym; skłonności do krwawień.
Dewey, W. A. — Practical Homoeopathic Therapeutics (1901): postępowanie w sepsie i hemoroidach; kolejność etapów.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): porównanie kwasów; stany krwotoczne.
Tyler, M. L. — Homoeopathic Drug Pictures (1942): obraz chorego przy łóżku (cuchnąca woń, stupor, hemoroidy); wskazówki dotyczące pielęgnacji.