• Kora mózgowa i psychika. Pobudzenie, szybki tok myśli, nadwrażliwość słuchowa i światłowstręt, złudzenia (zwłaszcza pełzających owadów), następnie bezsenność z lękiem i przygnębienie; naprzemiennie pewność siebie i podejrzliwość. Zob. Umysł/Sen. [Hughes], [Allen], [Clarke]
• Reaktywność układu sercowo-naczyniowego. Kołatanie serca, niemiarowa czynność serca, lęk odczuwany w okolicy przedsercowej, zimne kończyny przy gorącej głowie, chwiejność naczynioruchowa; przy nadmiernym użyciu ryzyko zapaści. Zob. Serce/Objawy ogólne. [Clarke], [Boericke]
• Skóra i nerwy obwodowe. Uczucie pełzania (jakby owadów pod skórą), świąd, obszary odrętwiałej skóry, skłonność do drżenia; drapanie przynosi chwilową ulgę, lecz nasila podrażnienie. Zob. Skóra/Kończyny. [Allen], [Clarke]
• Ośrodek snu i rytm dobowy. Uporczywa bezsenność wskutek nadmiernego pobudzenia mózgu, z gonitwą myśli i niemożnością „wyłączenia się”; krótkie drzemki przerywa nagłe wzdrygnięcie. Zob. Sen/Marzenia senne. [Clarke], [Boericke]
• Błony śluzowe obszaru laryngologicznego (nos, gardło). Znieczulenie miejscowe, następnie uczucie otarcia, krwawienie z nosa, strupy przypominające ozenę lub owrzodzenia po wielokrotnym stosowaniu miejscowym; zaburzenia węchu. Zob. Nos/Gardło. [Clarke], [Boger]
• Oczy. Rozszerzenie źrenic, światłowstręt, złudzenia wzrokowe; działanie miejscowo znieczulające, lecz przy niewłaściwym użyciu także drażniące. Zob. Oczy/Głowa. [Allen], [Clarke]
• Układ moczowo-płciowy (nadmierna pobudliwość → atonia). Pobudzenie seksualne z bezsennością; później skrajne wyczerpanie, osłabienie sprawności seksualnej i lęk o tę sprawność. Zob. Męskie narządy płciowe/Żeńskie narządy płciowe/Umysł. [Hering], [Clarke]
• Napięcie żołądka. Utrata apetytu, nudności u osób nadmiernie pobudzonych; kawa i alkohol nasilają kołatanie serca i bezsenność. Zob. Żołądek/Pokarmy i napoje. [Dewey], [Clarke]
• Wytrzymałość ruchowa. Drżenie, niepokój ruchowy, szybkie zmęczenie po krótkim okresie wyjątkowej sprawności; drżenie rąk utrudniające precyzyjne czynności. Zob. Kończyny/Objawy ogólne. [Allen], [Boger]

• Cisza i zaciemniony pokój; ograniczenie bodźców do minimum; jeden spokojny głos zamiast zamieszania. [Clarke], [Allen]
• Odpoczynek w pozycji leżącej z głową wysoko podczas kołatania serca; rozluźnienie ciasnej odzieży. [Boericke], [Clarke]
• Chłodne, świeże powietrze (nie przeciągi); wywietrzenie pokoju przed snem. [Boger], [Clarke]
• Spokojny spacer w równym tempie na świeżym powietrzu po pobudzeniu — uspokaja tętno. [Farrington], [Clarke]
• Ciepła kąpiel przy uczuciu pełzania po skórze i napięciu, a następnie spokój. [Clarke]
• Zwykłe ciepłe napoje pite małymi łykami; lekkie posiłki. [Dewey]
• Uspokajanie i towarzystwo w fazie podejrzliwości; pozostawiony sam wyolbrzymia obawy. [Kent], [Clarke]
• Ukończenie niewielkiego zadania wykonywanego w spokojnym tempie — zmniejsza niespokojny natłok myśli. [Tyler]

• Noc, zwłaszcza po pobudzeniu psychicznym — bezsenność z niezwykłą jasnością umysłu. [Clarke], [Allen]
• Środki pobudzające (kawa, alkohol), powtarzane dawki lub nałogowe używanie — kołatanie serca, drżenie, bezsenność. [Dewey], [Hughes]
• Ciepłe, duszne pomieszczenia, tłum, głośny hałas, jasne światło. [Boger], [Clarke]
• Samotność w fazie lęku — nasilają się podejrzenia, myśli prześladowcze i omamy. [Clarke], [Kent]
• Wytężanie wzroku i długie mówienie — ból głowy, chrypka, trzepotanie serca. [Allen], [Boericke]
• Drapanie swędzącej skóry lub skóry z uczuciem pełzania — chwilowa ulga, a następnie pogorszenie. [Allen], [Clarke]
• Ciasne kołnierzyki i paski; pośpiech; przegrzanie. [Clarke], [Boericke]
• Po ekscesach seksualnych — roztrzęsienie psychiczne, uczucie ciągnięcia w plecach, bezsenność. [Hering], [Clarke]

Obraz psychiczny Cocainum rozpoczyna się od pobudzenia: pewności siebie, szybkiego napływu myśli, poczucia, że praca przychodzi łatwo, a postrzeganie jest wyostrzone. Wkrótce jednak ten potok myśli występuje z brzegów i sen go opuszcza (Mind ↔ 10b night/excitement) [Hughes], [Allen], [Clarke]. Błahostki wywołują drażliwość; następnie pojawia się podejrzliwość: czuje, że jest obserwowany, że inni o nim mówią lub że jest truty; może widzieć w kątach owady lub zwierzęta (Mind ↔ Skin formication) [Clarke], [Allen]. Zabarwienie prześladowcze przypomina Hyoscyamus, lecz z większym lękiem związanym z układem sercowo-naczyniowym i bezsennością; brak tu gwałtownej religijności charakterystycznej dla Stramonium. Jest nadwrażliwy na hałas i światło; różnorodne bodźce przyspieszają bicie serca i wywołują rozgadany natłok myśli, natomiast cichy, zaciemniony pokój i jeden spokojny głos uspokajają (Mind ↔ 10a quiet/dark) [Clarke]. Między przebłyskami niezwykłej sprawności umysłowej pojawiają się niezdecydowanie, niedokończone zadania i zwątpienie w siebie, zwłaszcza gdy zbliża się noc; pozostawiony sam zadręcza się myślami i skubie skórę (Mind ↔ Skin). Podczas kołatania serca pojawia się panika w chwilach, gdy wydaje mu się, że serce się zatrzymuje, lecz nie jest to lęk przed śmiercią właściwy Aconite (Mind ↔ Heart) [Farrington], [Clarke]. Popęd płciowy może być wzmożony i towarzyszyć niepokojowi ruchowemu, po czym ustępuje atonii i obawie przed impotencją (Mind ↔ Male). O poprawie świadczą bardziej miarowe tętno, mniej złudzeń, spokojny sen i tolerowanie prostych bodźców bez gwałtownego pobudzenia. [Clarke], [Allen], [Boericke]

Ból głowy obejmuje czoło i skronie, z uczuciem ciasnej opaski oraz gorącą głową i zimnymi rękami (przeciwstawna reakcja naczynioruchowa); światło i hałas nasilają ból, a chłodne powietrze i odpoczynek przynoszą ulgę (Head ↔ 10a/10b) [Clarke], [Boger]. Zawroty głowy towarzyszą kołataniu serca lub pojawiają się po wytężaniu wzroku; litery pływają przed oczami, gdy zmusza się do czytania. W fazie pobudzenia odczuwa pełność w głowie, a następnie, przy przygnębieniu, pustkę i zmęczenie — to biegunowość Cocainum (Head ↔ Mind). Często występuje rozszerzenie źrenic i błysk w oczach. Porównaj Coffea (radosna bezsenność z nadwrażliwością czuciową) i Cannabis ind. (ekspansywne złudzenia bez podobnego niepokoju o serce) [Allen], [Farrington]. Uciskanie skroni daje chwilową ulgę; ciasne kołnierzyki nasilają objawy (Head ↔ 10b pressure/heat). [Clarke], [Boericke]

Źrenice rozszerzone; światłowstręt; pokój wydaje się zbyt jasny, krawędzie migoczą; odległe przedmioty wydają się bliższe lub większe (Eyes ↔ Mind illusions) [Allen], [Clarke]. Miejscowe znieczulenie spojówki może być odczuwane jako odrętwienie, z uczuciem otarcia po nadmiernym użyciu; u osób wrażliwych po fazie pobudzenia pojawiają się łzawienie i pieczenie. Czytanie w nocy lub w ciepłych pomieszczeniach wywołuje ból głowy i kołatanie serca (Eyes ↔ 10b). Należy odróżnić Coca (objawy związane z wysokością i wysiłkiem) oraz Coffea (bezsenność z radosnym uniesieniem): Cocainum cechuje większa podejrzliwość, uczucie pełzania po skórze i twardsze tętno. [Clarke], [Boericke], [Farrington]

Nadwrażliwość słuchowa — zwykłe dźwięki drażnią; w fazie pobudzenia odległy szum dźwięczy w uszach, a następnie wraz ze zmęczeniem pojawia się przytępienie słuchu; hałas nasila kołatanie serca (Ears ↔ Heart/10b). Brak rzeczywistego wycieku z ucha; objawy uszne mają charakter czynnościowy i naczyniowy. Cisza i ciemność przywracają tolerancję bodźców (Ears ↔ 10a). [Allen], [Clarke]

Stosowana miejscowo znieczula błonę śluzową; wielokrotne stosowanie miejscowe powoduje uczucie otarcia, bolesność przegrody, strupy, krwawienie z nosa, niekiedy cuchnący zapach przypominający ozenę (Nose ↔ Affinity ENT) [Clarke], [Boger]. W nocy węch zmienia się od niezwykle wyostrzonego do zniekształconego; ciepłe, duszne pomieszczenia powodują zatkanie nosa i nasilają dolegliwości głowy oraz trudności w oddychaniu (Nose ↔ 10b). Chłodne powietrze przynosi ulgę, lecz przeciągi mogą wyziębiać. Chory odczuwa pokusę skubania strupów, co nasila bolesność. [Clarke], [Allen]

Twarz zaczerwieniona w fazie pobudzenia, następnie blada, o ściągniętych rysach i lękowym wyrazie podczas dolegliwości sercowych; krople potu na górnej wardze przynoszą niewielką ulgę. Wargi suche, język drżący. U osób nadmiernie pobudzonych trądzik może się zaostrzać. Porównaj Aurum (głęboka rozpacz z bólami kości) i Arg-nit. (trema, objawy żołądkowe). [Clarke], [Allen]

Suchość w ustach przy niewielkim pragnieniu podczas bezsennych nocy; gorący oddech; smak mdły lub lekko metaliczny. Język drży przy wysuwaniu; skąpa ślina, z wyjątkiem stanów lęku, gdy często przełyka. Hałas wywołuje uczucie cierpnięcia zębów. [Allen], [Clarke], [Hughes]

Zaciskanie zębów w fazach napięcia; przeszywająca neuralgia zębów z gorącą głową i zimnymi kończynami; poprawa pod wpływem chłodnego powietrza i ciszy. Brak obrazu próchnicy; ból zębów towarzyszy gwałtownym wahaniom naczyniowym. [Allen], [Clarke]

Odrętwienie, następnie uczucie otarcia w cieśni gardzieli; częste odchrząkiwanie bez śluzu; głos męczy się podczas mówienia, pogorszenie w ciepłych pomieszczeniach, poprawa podczas przerw w mówieniu (Throat ↔ 10a/10b). Połykanie prawidłowe, lecz czucie zaburzone — odpowiada to biegunowości znieczulenie–podrażnienie. [Clarke], [Boericke]

Brak apetytu u pobudzonej osoby pochłoniętej pracą; nudności przy ustępowaniu pobudzenia; kawa i alkohol nasilają kołatanie serca i zakłócają sen (Stomach ↔ 10b stimulants) [Dewey], [Clarke]. Ciepłe napoje pite małymi łykami i proste jedzenie wspomagają w fazie spadku pobudzenia (Stomach ↔ 10a). Kołataniu serca mogą towarzyszyć czkawka i odbijanie. [Allen]

Uczucie pustki i zapadania w brzuchu oraz niewielkie wzdęcie przy zdenerwowaniu; ciasne paski wywołują ucisk (Abdomen ↔ 10b pressure). Brak obrazu zapalenia; objawy brzuszne odzwierciedlają wahania pobudzenia nerwowego i tętna. [Clarke], [Boger]

Skąpe oddawanie moczu podczas długich bezsennych nocy; częste parcie z oddawaniem niewielkich ilości moczu przy kołataniu serca. Poza tym mocz bez szczególnych cech; po nadmiernym użyciu może występować mrowienie w cewce moczowej (Urinary ↔ Male). [Allen], [Clarke]

U osób nałogowo używających substancji występuje skłonność do zaparcia wskutek nocnego czuwania i niewłaściwego odżywiania; stolec normalizuje się po powrocie snu. Objawy odbytnicze nie mają decydującego znaczenia przy doborze leku. [Allen], [Clarke]

Faza 1: Nadmierna pobudliwość — wzmożony popęd, bezsenność, niepokojące doznania skórne; faza 2: Atonia — obawa przed impotencją, przygnębienie i uczucie ciągnięcia w plecach (Male ↔ Mind/Sleep/Back) [Hering], [Clarke]. Po wytryskach mogą występować drżenie i kołatanie serca; porównaj Cobaltum (ból pleców podczas siedzenia) i Selenium (wyciekanie kroplami, znaczne osłabienie). Obraz Cocainum dotyczy wcześniejszej fazy i koncentruje się na pobudzeniu. [Boericke], [Boger]

Niespokojne czuwanie przed miesiączką; kołatanie serca z uderzeniami gorąca w ciepłych pomieszczeniach; popęd zmienny. Nadmierne mówienie i nocne przebywanie w towarzystwie nasilają nerwowe rozedrganie, które ustępuje pod wpływem chłodnego powietrza i ciszy. Nie jest to lek swoiście maciczny; dobór opiera się na triadzie psychika–serce–skóra. [Clarke], [Allen]

Skrócony oddech ze wzdychaniem w godzinach pobudzenia; chory pragnie otwartego okna, lecz ulga pozostaje niepełna, dopóki nie uspokoi się tętno (Oddychanie ↔ Serce/Sen) [Clarke]. Nie jest to wywołane lękiem chwytanie powietrza, jak w obrazie Arsenicum, lecz raczej mechaniczne nadmierne przyspieszenie z głodem powietrza. [Farrington]

Kołatanie serca z nieregularnym rytmem, trzepotaniem i chwilowym uczuciem bliskiego omdlenia, zwłaszcza w nocy, po używkach, w pośpiechu lub w tłumie (Serce ↔ 10b) [Allen], [Clarke]. Serce w obrazie Cocainum jest nadmiernie pobudzone, a nie niewydolne jak w obrazie Digitalis; uspokajają je odpoczynek, świeże powietrze i wysokie ułożenie głowy (Serce ↔ 10a). Jeśli utrzymują się sinawe zabarwienie i uczucie zapadania się, należy rozważyć Carbo veg./Strophanthus. [Farrington], [Boericke]

Uczucie opaski w poprzek górnej części mostka, potrzeba głębokich oddechów; mówienie nasila objawy, pomaga spokojny odpoczynek w pozycji wyprostowanej (Chest ↔ Respiration/10a). Brak nasilonych objawów nieżytowych; jest to ucisk na tle nerwowym, który szybko ustępuje, gdy tętno się uspokaja. [Clarke], [Boericke]

Między łopatkami pojawia się uczucie zmęczenia i rozciągania po rozmowie lub podnieceniu; napięty kark z uczuciem opaski wokół głowy; odchylenie się do tyłu przynosi ulgę, natomiast ciepło nasila dolegliwości (Plecy ↔ Głowa/10b). Brak objawu charakterystycznego dotyczącego kości guzicznej. [Clarke], [Allen]

Drżące, niespokojne dłonie; uczucie pełzania na kończynach górnych i dolnych — jakby chodziły po nich owady; zimne stopy przy gorącej głowie (Kończyny ↔ Skóra/Dreszcze–Gorąco) [Allen], [Clarke]. Podczas kołatania serca drżenie utrudnia precyzyjną pracę; ręce stają się pewniejsze po spacerze w chłodzie. [Boger]

Objaw wyróżniający: uczucie pełzania — przesuwania się, łażenia, jakby pod skórą były owady, prowadzące do skubania skóry i przeczosów; świąd nasila się w nocy, pod wpływem ciepła i w samotności (Skóra ↔ 10b; Umysł — złudzenia) [Allen], [Clarke]. Poszczególne okolice mogą najpierw być odrętwiałe, a następnie piekące; drapanie przynosi chwilową ulgę, po czym znów następuje pogorszenie. Należy różnicować z Agaricus (świąd z drganiami mięśni i wesołością) oraz Arsenicum (pieczenie z lękiem, poprawa pod wpływem ciepła). W obrazie Cocainum dodatkowo występują bezsenność + kołatanie serca. [Farrington], [Boericke]

Nie może spać mimo zmęczenia; umysł jest nadmiernie rozbudzony, myśli pędzą, każdy bodziec odbierany jest jako głośny; krótkie drzemki kończą się gwałtownym wzdrygnięciem z kołataniem serca i wzdychaniem (Sen ↔ Umysł/Serce; 10b noc) [Clarke], [Allen]. Chory pragnie chłodnego powietrza, lecz rzeczywista ulga następuje dopiero, gdy pobudzenie opada; po przebudzeniu powraca uczucie pełzania. Sny, jeśli w ogóle się pojawiają, są żywe, wyraziste, z motywami owadów lub pościgu; po przebudzeniu chory jest zmęczony. Sen poprawia się dzięki wietrzeniu, ciemności, popijaniu prostych napojów małymi łykami i uspokajającej obecności drugiej osoby, a nie po używkach (10a/10b). [Boericke], [Tyler]

Sny żywe, barwne, o owadach, byciu obserwowanym i niedokończonych zadaniach; ich nastrój jest raczej niespokojny niż radosny (Sny ↔ Umysł/Skóra) [Allen], [Clarke]. W miarę powrotu do zdrowia snów jest mniej, a poranki stają się spokojne.

Bez wysokiej gorączki. Gorąco w głowie i twarzy przy chłodnych kończynach w fazie pobudzenia; pot występuje kroplami i nie przynosi ulgi; później, gdy pobudzenie ustępuje, pojawiają się dreszcze. [Clarke], [Allen]

Gorąca głowa, zimne dłonie i stopy; pot może pojawiać się wraz z kołataniem serca, lecz nie przynosi ulgi, dopóki nie uspokoi się tętno (Dreszcze/Gorąco ↔ Serce). Ciepłe pomieszczenia nasilają objawy; chłodne powietrze przynosi poprawę (10a/10b). [Clarke], [Boger]

Niechęć do jedzenia podczas bezsennych nocy; kawa i alkohol powodują zdecydowane pogorszenie — nasilają kołatanie serca i bezsenność (Pokarmy ↔ 10b) [Dewey], [Clarke]. Ciepłe płyny pite małymi łykami (buliony, herbaty) łagodzą dolegliwości; ciężkie posiłki spożywane późno nasilają objawy. [Dewey]

Lek o wzorcu pobudzenie → wyczerpanie: wzmożone pobudzenie, wyostrzenie doznań zmysłowych, szybkie tętno i uczucie pełzania ustępują miejsca drżeniu, bezsenności, kołataniu serca i podejrzliwości. Pogorszenie w nocy, w ciepłych, dusznych pomieszczeniach, pod wpływem hałasu i światła, używek, samotności, pośpiechu i powtarzania; poprawa w chłodnym, cichym, ciemnym otoczeniu, przy wysokim ułożeniu głowy, w luźnej odzieży, podczas spokojnego spaceru na świeżym powietrzu i po prostych ciepłych napojach pitych małymi łykami (Objawy ogólne ↔ Modalności) [Clarke], [Boger], [Boericke]. Najlepsze potwierdzenie daje współwystępowanie objawów z trzech sfer: psychiki (pobudzenie → podejrzliwość) + serca (kołatanie) + skóry (uczucie pełzania), wraz z bezsennością. O powrocie do zdrowia świadczą powrót snu, spokojne tętno, tolerowanie zwykłych bodźców i zaprzestanie skubania skóry. Należy różnicować z Coca (obraz związany z wysokością i wznoszeniem się), Coffea (radosna bezsenność), Arsenicum (pieczenie z lękiem) oraz Stramonium/Hyos. (bujne majaczenie bez sekwencji pobudzenia i wyczerpania po używkach). [Farrington], [Clarke], [Allen]

Bezsenność po używkach / wzmożone pobudzenie

• Coffea — Radosna nadwrażliwość zmysłowa, błyskotliwe pomysły, bezsenność; słabiej zaznaczone kołatanie serca + uczucie pełzania. W obrazie Cocainum dochodzą podejrzliwość i niepokój związany z sercem. [Allen], [Clarke]
• Coca — Duszność na dużych wysokościach lub podczas wznoszenia się, z radosnym pobudzeniem; bezsenność na wysokości. W obrazie Cocainum nie ma paradoksu wysokościowego, występują natomiast złudzenia dotyczące owadów. [Clarke], [Farrington]
• Guarana/Kola — Środki działające na układ nerwowy, z bezsennością; wątki dotyczące skóry i podejrzliwości są słabiej zaznaczone niż w obrazie Cocainum. [Hale], [Clarke]

Omamy / podejrzliwość

• Hyoscyamus — Majaczenie z zazdrością, obscenicznością i błazenadą. Cocainum: na pierwszy plan wysuwają się czujność, złudzenia dotyczące owadów i kołatanie serca. [Kent], [Clarke]
• Stramonium — Gwałtowny szał i przerażenie o treści religijnej; światłowstręt. W obrazie Cocainum zachowanie jest bardziej ogładzone, pobudzenie zależne od bodźców, z uczuciem pełzania. [Kent], [Farrington]
• Cannabis indica — Złudzenia ogromnej przestrzeni i czasu z marzycielską euforią; mniejszy nacisk na objawy sercowe. W obrazie Cocainum chory jest najpierw żwawy, a potem drżący. [Clarke], [Farrington]

Uczucie pełzania / świąd

• Agaricus — Świąd, drgania mięśni, wesoła głupkowatość. Cocainum: bezsenność, lęk, kołatanie serca. [Farrington], [Boericke]
• Arsenicum — Piekący świąd, silny lęk, poprawa pod wpływem ciepła; Cocainum: ciepło <, chłodne powietrze >, uczucie pełzania jako objaw charakterystyczny. [Clarke], [Boger]
• Sulphur — Gorąco, niechlujstwo, uogólniony świąd, filozoficzne skupienie na własnym „ja”. Cocainum: ostry przebieg pobudzenia po używkach, triada serce–skóra–sen. [Phatak], [Clarke]

Kołatanie serca / nadmierne pobudzenie

• Aconitum — Panika, lęk przed śmiercią z tachykardią. Cocainum: niewielki lęk przed śmiercią, więcej bezsennej czujności z podejrzliwością. [Kent], [Farrington]
• Digitalis — Wolne, słabnące tętno; obawa przed ruchem. Cocainum: serce nadmiernie pobudzone, uspokaja się dzięki odpoczynkowi i świeżemu powietrzu. [Farrington], [Clarke]
• Carbo vegetabilis — Zapaść, pragnienie wachlowania, sinica. Cocainum: brak zapaści, chyba że w zatruciu; wskazówkę stanowią bezsenność + złudzenia. [Farrington]

Błony śluzowe uszu, nosa, gardła i oczu (środki miejscowo znieczulające i drażniące)

• Atropinum — Suchość, gorąco, gwałtowne pobudzenie, rozszerzenie źrenic; rozpalenie psychiczne > znieczulenie. Cocainum: znieczulenie → uczucie otarcia, bezsenność z podejrzliwością. [Clarke]
• Hydrastis — Gęsta, ciągnąca się wydzielina nieżytowa; brak charakterystycznego dla Cocainum odrętwienia/kołatania serca. [Clarke], [Boericke]

• Lek dopełniający: Nux vomica — reguluje następstwa używek (kawy i alkoholu); uspokaja nadmiernie pobudzony układ nerwowy; podawany po Cocainum, gdy pojawiają się dolegliwości żołądkowe i drażliwość. [Dewey], [Kent]
• Lek dopełniający: Gelsemium — przy zmęczeniu z drżeniem i opadaniem z sił, gdy burzliwa faza obrazu Cocainum już minęła. [Farrington]
• Dobrze działa po: Aconitum — po tachykardii wywołanej wstrząsem lub przestrachem, jeśli utrzymuje się bezsenność z podejrzliwością. [Kent]
• Dobrze działa po: Carbo vegetabilis/Strophanthus — gdy dołącza się rzeczywista niewydolność sercowo-naczyniowa, a Cocainum okazuje się zbyt pobudzające. [Farrington], [Clarke]
• Dobrze poprzedza: Coffea — utrzymująca się radosna bezsenność po ustąpieniu podejrzliwości, kołatania serca i uczucia pełzania. [Allen], [Clarke]
• Dobrze poprzedza: Phosphorus — utrzymujący się światłowstręt lub męczliwość głosu bez podejrzliwości; konstytucjonalnie typ otwarty. [Kent]
• Porównaj (skóra): Agaricus, Arsenicum, Sulphur — zob. Różnicowanie; wybór według połączenia uczucia pełzania + kołatania serca + bezsenności. [Farrington], [Clarke]
• Antidota (w praktyce): Nux przy nadużywaniu używek; Camphora przy nagłym omdleniu lub zapaści; Opium przy bezsenności po nadmiernej narkotyzacji, ze stanem soporowym (tradycja kliniczna). [Dewey], [Hughes], [Clarke]
• Leki niezgodne: Nie ustalono; unikać rutynowego stosowania naprzemiennie z Hyos./Stram.; wybierać według charakteru objawów psychicznych (podejrzliwość a szał). [Kent]

• przed snem (lub co 2–3 godziny podczas ostrego stanu nocą), odstawić lub wydłużyć odstępy, gdy tylko sen powróci, a kołatanie serca ustąpi; zadbać o chłodny, ciemny, cichy pokój; unikać kawy i alkoholu. [Clarke], [Boericke], [Dewey]
• Nerwowe kołatanie serca po wieczornym podnieceniu lub przebywaniu w tłumie. Cocain. 12C–30C jednorazowo, odpoczynek w pozycji leżącej z wysoko ułożoną głową; jeśli utrzymują się objawy niewydolności (wolne tętno, sinawe zabarwienie), zmienić na Digitalis/Strophanthus (nie jako leki dopełniające). [Farrington], [Clarke]
• Uczucie pełzania po skórze (wrażenie „owadów kokainowych”) z bezsennością i lękiem. Cocain. 12C co noc przez kilka nocy; ciepła kąpiel, następnie chłodny, ciemny pokój; porównać z Agaricus/Arsenicum według reakcji na temperaturę i charakteru objawów psychicznych. [Allen], [Clarke]

Krótkie obserwacje z przypadków:
• Kupiec, wieczorami błyskotliwy, potem bezsenny, z uczuciem pełzania po skórze i kołataniem serca — Cocain. 30C nocte × 3; spał drugiej nocy, przestał skubać skórę. [Clarke], [Allen]
• Śpiewak, gorące, jasno oświetlone pomieszczenie → trzepotanie serca i bezsenność; Cocain. 12C przed występem; wietrzenie + odpoczynek przywróciły stabilność. [Boericke], [Clarke]
• Urzędnik, ciepłe biuro, kawa nocami — uczucie pełzania, podejrzenie, że jest obserwowany — Cocain. 30C; później Nux na dolegliwości żołądkowe będące następstwem tego stanu. [Dewey], [Clarke]

Umysł

• Egzaltacja; szybki tok myśli; poczucie, że sprosta zadaniom. Wczesna faza pobudzenia. [Allen], [Hughes]
• Podejrzliwość; sądzi, że jest obserwowany lub truty. Zabarwienie prześladowcze. [Clarke]
• Omamy: owady lub zwierzęta w pokoju. Związek z uczuciem mrówczenia skóry. [Allen], [Clarke]
• Rozdrażnienie z błahych powodów; nieznośny hałas i światło. Nadmierne pobudzenie zmysłów. [Clarke]
• Lęk z kołataniem serca (bez panicznego lęku przed śmiercią). Niepokój związany z sercem. [Farrington], [Clarke]
• Niechęć do samotności w fazie lęku; poprawa w towarzystwie i po uspokojeniu przez innych. Wskazówka dotycząca zachowania. [Kent], [Clarke]

Głowa i oczy

• Ból głowy w okolicy czołowej lub skroniowej; gorąca głowa i zimne kończyny. Kontrast naczynioruchowy. [Clarke]
• Światło i hałas nasilają ból głowy. Czynnik środowiskowy wyzwalający objawy. [Boger]
• Rozszerzone źrenice; światłowstręt. Objaw pobudzenia ze strony oczu. [Allen]
• Złudzenia wzrokowe: przedmioty wydają się większe lub bliższe; migotanie. Zniekształcenie percepcji zmysłowej. [Allen], [Clarke]
• Ciasne opaski i ubrania nasilają dolegliwości głowy i serca. Pogorszenie mechaniczne <. [Clarke]
• Poprawa w chłodnym, ciemnym pokoju; pogorszenie w ciepłych, dusznych pomieszczeniach. Zespół modalności. [Clarke], [Boger]

Sen

• Bezsenność mimo zmęczenia; nadmierna aktywność umysłowa. Główna rubryka dotycząca bezsenności. [Allen], [Clarke]
• Wzdryga się przy zasypianiu; budzi się z kołataniem serca. Zespół objawów nocnych. [Clarke]
• Chce mieć otwarte okno; ulga jest niepełna, dopóki tętno się nie uspokoi. Charakterystyczny paradoks. [Clarke]
• Żywe sny o owadach lub pościgu; sen nie przynosi wypoczynku. Tematyka snów. [Allen]
• Poprawa po uspokojeniu przez innych, w ciszy i ciemności. Rubryka dotycząca postępowania. [Clarke]
• Pogorszenie po wieczornym pobudzeniu lub użyciu środków pobudzających. Przyczyny. [Dewey], [Clarke]

Skóra

• Mrówczenie, jakby pod skórą pełzały owady. Wyróżniający objaw charakterystyczny. [Allen], [Clarke]
• Świąd nasila się pod wpływem ciepła i w nocy; drapanie przynosi ulgę, po której następuje pogorszenie. Powtarzający się schemat zachowania. [Allen]
• Skubanie skóry; przeczosy. Towarzyszący nawyk. [Clarke]
• Miejscowe odrętwienie na przemian z pieczeniem. Znieczulenie→podrażnienie. [Clarke]
• Poprawa po ciepłej kąpieli, a następnie pod wpływem chłodnego powietrza i spokoju. Wskazówka praktyczna. [Clarke]
• Bezsenne czuwanie z lękiem i świądem. Związek skóry ze snem. [Allen]

Serce i oddychanie

• Kołatanie serca z niemiarowymi uderzeniami; lęk w nocy. Główna rubryka dotycząca serca. [Allen], [Clarke]
• Ucisk w okolicy mostka; pogorszenie pod wpływem ciasnej odzieży. Pogorszenie mechaniczne <. [Clarke]
• Wzdychanie; potrzeba głębokiego wdechu. Głód powietrza przy nadmiernym pobudzeniu. [Clarke]
• Poprawa w spoczynku, z wysoko ułożoną głową i na chłodnym powietrzu; pogorszenie w tłumie i pośpiechu. Zestaw modalności. [Clarke], [Boger]
• Trzepotanie serca po środkach pobudzających. Czynnik wyzwalający związany z dietą. [Dewey]
• Napady zasłabnięcia bez rzeczywistej niewydolności serca. Należy odróżnić od Digitalis. [Farrington]

Nos i gardło

• Znieczulenie błony śluzowej, po którym następuje uczucie otarcia. Przeciwstawne objawy miejscowe. [Clarke]
• Bolesność przegrody nosowej; strupy; krwawienie z nosa. Umiejscowienie objawów laryngologicznych. [Clarke], [Boger]
• Węch zaburzony; opaczne odczuwanie zapachów. Objawy zmysłowe. [Clarke]
• Mówienie nasila zmęczenie krtani. Związek z wysiłkiem. [Boericke]
• Ciepłe pomieszczenia nasilają dolegliwości laryngologiczne. Wpływ otoczenia. [Clarke]
• Poprawa podczas przerw i na chłodnym powietrzu. Rubryka dotycząca poprawy. [Clarke]

Objawy ogólne

• Przeciwstawny wzorzec: pobudzenie → wyczerpanie. Istota obrazu leku. [Clarke], [Hughes]
• Pogorszenie w nocy; w ciepłych, dusznych pomieszczeniach; pod wpływem hałasu i światła. Główne czynniki nasilające objawy. [Boger], [Clarke]
• Poprawa w chłodzie, ciemności i ciszy; w pozycji leżącej z wysoko ułożoną głową. Główne czynniki łagodzące objawy. [Clarke], [Boericke]
• Środki pobudzające nasilają objawy (kawa, alkohol). Reguła dotycząca diety. [Dewey]
• Drżenie po pobudzeniu; niespokojne ruchy rąk. Objaw ruchowy. [Allen]
• Gorąca głowa i zimne kończyny. Kontrast naczynioruchowy. [Clarke]

1. F. Allen — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–79): fragmenty opisów toksykologicznych i patogenetycznych — egzaltacja, bezsenność, kołatanie serca, rozszerzenie źrenic, mrówczenie; złudzenia zmysłowe.
   Richard Hughes — A Cyclopædia of Drug Pathogenesy (1891–95): farmakologia i toksykologia — pobudzenie → obniżenie aktywności; znieczulenie błon śluzowych; pobudliwość serca.
   John Henry Clarke — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): syntezy kliniczne — bezsenność, podejrzliwość, kołatanie serca, mrówczenie; uwagi laryngologiczne i okulistyczne; postępowanie.
   William Boericke — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1906): objawy charakterystyczne — bezsenność wskutek nadmiernego pobudzenia umysłowego, kołatanie serca, miejscowe znieczulenie, uczucie pełzania po skórze; modalności o znaczeniu praktycznym.
   C. M. Boger — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): modalności środowiskowe (chłód, ciemność, cisza >; ciepło i zaduch <), objawy ogólne, umiejscowienie objawów laryngologicznych.
   E. M. Hale — New Remedies: Clinical and Pharmacological (1864–1891): porównania w grupie środków pobudzających (Coca/Guarana); kliniczne wskazówki dotyczące dawkowania przy bezsenności i wysiłkowym kołataniu serca.
   E. A. Farrington — Clinical Materia Medica (1887): różnicowanie — Acon., Dig., Carbo-v.; Coffea w porównaniu z Coca/Cocainum; wskazówki dotyczące serca i oddychania.
   James Tyler Kent — Lectures on Materia Medica (1905): ujęcie miazmatyczne; porównania objawów psychicznych (Stram., Hyos., Nux); praktyczne wskazówki dotyczące kolejności stosowania leków.
   S. R. Phatak — Concise Materia Medica (1977): zwięzły opis objawów ogólnych — świąd, środki pobudzające <, noc <; zabarwienie miazmatyczne.
   W. A. Dewey — Practical Homœopathic Therapeutics (1901): zalecenia dotyczące trybu życia — unikanie kawy i alkoholu; picie ciepłych płynów małymi łykami; sposoby zapewnienia sercu odpoczynku.
   H. C. Allen — Keynotes and Characteristics (1898): objawy służące szybkiemu potwierdzeniu obrazu leku — bezsenność z egzaltacją; kołatanie serca; gorąca głowa, zimne stopy; mrówczenie.
   Margaret Lucy Tyler — Homoeopathic Drug Pictures (1942): krótkie opisy przypadków — bezsenność z podejrzliwością i wzmożoną bystrością umysłu; wskazówki dotyczące otoczenia.
   George Vithoulkas — Materia Medica Viva (1991): współczesne uwagi interpretacyjne — przebieg pobudzenia i postępowanie (w kontekście).
   Rajan Sankaran — The Substance of Homœopathy (1991): nakładanie się miazm — wahania między miazmą gruźliczą a psoryczną, nawyk sykotyczny (ujęcie interpretacyjne).