• Drogi oddechowe – zwłaszcza krtań, tchawica i oskrzela
• Nerwy – nerw błędny, wywołujący skurcze
• Mięśnie oddechowe – szczególnie w obrębie gardła i klatki piersiowej
• Oczy – nadwyrężone gwałtownym kaszlem
• Układ pokarmowy – objęty wtórnie wskutek gwałtownych wymiotów wywołanych kaszlem
• Psychika – paranoja, urojenia

• Na świeżym powietrzu
• W wyprostowanej pozycji siedzącej
• Pod wpływem ucisku na klatkę piersiową
• W spoczynku
• Po wymiotach (niekiedy przejściowo)
• Podczas powolnego chodzenia

• W pozycji leżącej, zwłaszcza nocą
• Podczas mówienia lub czytania na głos
• Podczas śmiechu, śpiewania lub przełykania
• W ciepłym pomieszczeniu lub łóżku
• Pod wpływem dymu tytoniowego lub silnych zapachów
• Po północy (zwłaszcza między 2:00 a 4:00)
• Po zimnych napojach

Wyraźny niepokój psychiczny, zwłaszcza podczas gorączki. Chory jest często niespokojny, lękliwy i podejrzliwy. Odnotowuje się paranoję: może mieć poczucie, że jest obserwowany, śledzony lub oszukiwany [Kent]. Urojenia bycia obserwowanym lub szpiegowanym są uderzające i mogą być głębokie w stanach gruźliczych lub wyniszczających. Niechęć do towarzystwa, a zarazem lęk przed samotnością. Rozdrażnienie wynika z udręki związanej z kaszlem. Splątanie i roztargnienie, zwłaszcza po długich napadach kaszlu. Melancholia z utratą zainteresowania życiem, gdy kaszel staje się przewlekły.

Bóle głowy po gwałtownym kaszlu, często ostre i rozpierające, w okolicy czoła lub ciemienia, jakby czaszka miała pęknąć. Tętnienie lub pulsowanie w skroniach podczas kaszlu. Napadom kaszlu towarzyszą gorąco i przekrwienie twarzy oraz głowy. Skóra głowy wrażliwa; nawet czesanie włosów może wywołać kaszel. Zawroty głowy przy wstawaniu lub szybkim obracaniu się. Uczucie ciężkości głowy podczas skurczów.

Łzawiące, zaczerwienione i piekące. Podczas napadów kaszlu oczy wysuwają się lub wytrzeszczają wskutek znacznego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Naczynia spojówek przepełnione krwią. Drganie lub bolesność powiek. Światłowstręt w stanach gorączkowych. Łzawienie przy każdym napadzie kaszlu. Nadwyrężenie i zmęczenie oczu po powtarzających się napadach kaszlu.

Trzeszczenie lub trzaski w uszach podczas napadów kaszlu. Przeszywający ból promieniujący z gardła do ucha. Uczucie pełności lub zatkania ucha. Nadwrażliwość na hałas. Dzwonienie lub brzęczenie słyszalne w ciszy.

Kichanie poprzedza napady kaszlu lub występuje po nich. Wyciek z nosa podczas napadów kaszlu. Obfity katar na przemian z suchością. Krwawienie z nosa wskutek gwałtownego kaszlu. Mrowienie w nozdrzach. Częste pocieranie nosa z powodu podrażnienia.

Zarumieniona, intensywnie czerwona lub sinawa podczas napadów. Rysy twarzy zniekształcone wysiłkiem kaszlowym. Zimny pot nad górną wargą lub na czole. Wyraz przerażenia podczas skurczów. Drganie mięśni twarzy przy napadowym skurczu. Drżenie brody z wyczerpania.

Język obłożony białym lub żółtawym nalotem; drży po kaszlu. Suchość jamy ustnej i gardła bez pragnienia. Pieczenie języka podczas gorączki. Gorzki smak po kaszlu lub wymiotach. Ślina gęsta i pienista. Krwawienie z dziąseł w długotrwałych chorobach.

Zgrzytanie zębami lub ich zaciskanie podczas kaszlu bądź gorączki. Wrażenie wydłużenia zębów i ich nadwrażliwość. Ból zębów o charakterze nerwobólowym w stanach nieżytowych.

Gardło stanowi jeden z głównych obszarów działania. Uczucie drapania, otarcia i suchości wywołujące kaszel. Wrażenie, jakby okruchy lub piórka utkwiły w krtani. Zaciskanie gardła wywołuje odruch wymiotny. Łaskotanie i stała potrzeba odchrząkiwania. Przełykanie nasila kaszel. Podczas skurczów ból gardła promieniuje do klatki piersiowej i uszu. Wskutek częstego podrażnienia głos staje się ochrypły lub przerywany.

Nudności wywołane kaszlem skurczowym. Wymioty pokarmem, śluzem lub żółcią po powtarzających się napadach. Uczucie zapadania w nadbrzuszu. Bolesne skurcze żołądka po każdym napadzie. Niechęć do jedzenia w obawie przed kaszlem. Głód na przemian z nudnościami. Nieżyt żołądka w zaawansowanych stanach gruźliczych.

Napięcie i obolałość mięśni brzucha wskutek gwałtownego kaszlu. Kłujący ból w podżebrzach. Gazy i wzdęcie brzucha po napadach kaszlu. Okolica wątroby wrażliwa na ucisk. Długotrwałe napady mogą prowadzić do przepukliny pępkowej lub pachwinowej.

Częste mimowolne oddawanie moczu podczas kaszlu. Nagłe parcie na mocz wywołane napadami. Moczenie u dzieci z nocnym kaszlem. Pieczenie podczas oddawania moczu po gorączce. Mocz ciemny, skąpy, z osadem. Kropelkowe oddawanie moczu podczas kaszlu lub po nim.

Częste parcie na stolec po kaszlu. Luźny stolec wskutek wysiłku. Guzki krwawnicze wypadają podczas kaszlu. Mimowolne oddawanie gazów lub stolca podczas nocnych napadów. Uczucie ucisku w odbycie wskutek gwałtownego kaszlu.

Zmazy nocne wskutek podrażnienia rdzenia kręgowego. Zahamowanie erekcji podczas choroby. Ból jąder wskutek wysiłku kaszlowego. Ucisk w pachwinach podczas napadów.

Kaszel hamuje miesiączkę lub zmienia jej przebieg. Skurcze nasilają się podczas miesiączki. Ból jajników wskutek kaszlu. Upławy mogą nasilać się w stanach gruźliczych. Ryzyko poronienia w ciąży przy gwałtownym i długotrwałym kaszlu.

Oddech przyspieszony, utrudniony, pełen niepokoju. Łapanie powietrza podczas napadów. Wdech jest trudny; wydech wydaje się zablokowany. Chory nie może się położyć z obawy przed uduszeniem. Napady duszenia nasilają się po północy. Świsty oddechowe lub świst krtaniowy. Skurcz krtani. Uczucie zwężenia dróg oddechowych. Duszność przy minimalnym wysiłku.

Kołatanie serca z osłabienia. Tętno może być szybkie lub wolne, nieregularne po wysiłku. Uczucie omdlewania wskutek zaciskania klatki piersiowej. Wytężona praca serca podczas skurczów.

Główny obszar działania Drosera. Kaszel jest głęboki, skurczowy, szczekający, występuje w szybkich, następujących po sobie napadach, które często kończą się odruchem wymiotnym, wymiotami lub dławieniem [Clarke]. Chory nie może złapać oddechu między napadami. Głos staje się ochrypły, przerywany lub zanika całkowicie. Napady skurczowe nasilają się po północy, często budząc chorego między 2:00 a 4:00. Ból klatki piersiowej wskutek gwałtownego wysiłku mięśniowego. Uczucie zaciskania, jakby klatkę piersiową otaczała obręcz. Wrażenie, jakby coś odrywało się wewnątrz klatki piersiowej. W zaawansowanych stadiach ropna odkrztuszana wydzielina o słodkawym, odrażającym zapachu. Objawem charakterystycznym jest kaszel rozpoczynający się natychmiast po dotknięciu głową poduszki.

Sztywność odcinka szyjnego. Ból między łopatkami. Skurcze przemieszczają się w górę wzdłuż kręgosłupa. Uczucie osłabienia lub potłuczenia kręgosłupa. Uczucie zimna w okolicy krzyżowej podczas gorączki.

Zimne dłonie i stopy podczas kaszlu. Drżenie i osłabienie po każdym napadzie. Bolesne kurcze łydek lub ud wskutek wysiłku kaszlowego. Drętwienie i mrowienie. Palce sine lub zimne z niedotlenienia. Dziecko chwyta się za brzuch lub kolana podczas skurczów.

Sucha, piekąca podczas gorączki. W gwałtownie przebiegającej chorobie na twarzy i klatce piersiowej mogą pojawiać się czerwone plamy. Zimny pot na czole. Skóra blada lub sina podczas duszenia. Wykwity skórne goją się powoli.

Sen zakłócany nagłymi napadami kaszlu, zwłaszcza po północy. Kaszel budzi chorego z głębokiego snu. Niepokój, rzucanie się w łóżku. Z powodu duszności nie może leżeć płasko. Śpi wysoko podparty lub w fotelu.

Przerażające, chaotyczne sny o duszeniu się, byciu duszonym, spadaniu z wysokości lub byciu obserwowanym. Sny pełne lęku i bezradności. Powracające motywy uwięzienia lub niekończącego się opadania.

Gorączka z dreszczami i suchym gorącem. Pot pojawia się wyłącznie podczas napadów kaszlu. Naprzemienne uderzenia gorąca i uczucie zimna. Twarz zaczerwieniona podczas napadów, później zimna. Długotrwała gorączka w chorobach wyniszczających.

Dreszcze przed kaszlem. Gorąco na twarzy lub w klatce piersiowej podczas skurczu. Zimny pot z wyczerpania. Pocenie skąpe, z wyjątkiem chwil kryzysowych.

Niechęć do ciepłych potraw. Pragnienie zimnych napojów podczas gorączki. Przełykanie wywołuje kaszel. Utrata apetytu podczas napadów kaszlu. Możliwe pragnienie kwaśnych lub zimnych pokarmów. Podczas kaszlu może dochodzić do wymiotów pokarmem.

Skrajne osłabienie po napadach. Wyczerpanie przy minimalnym wysiłku. Pogorszenie w pozycji leżącej, po północy, pod wpływem ciepła i podczas mówienia. Poprawa na świeżym powietrzu i w pozycji siedzącej. Napadowy charakter objawów jest cechą charakterystyczną. Lek odpowiedni dla delikatnych, szczupłych, drażliwych dzieci oraz dorosłych wyniszczonych gruźlicą.

• Coccus cacti – kaszel z ciągnącą się odkrztuszaną wydzieliną i pogorszeniem rano
• Pertussin – nozoda stosowana w krztuścu, mniej swoista niż Drosera
• Corallium rubrum – kaszel w szybkich, krótkich napadach, nasilający się na zimnym powietrzu
• Ipecacuanha – kaszel z uporczywymi nudnościami i wymiotami, mniej skurczowy
• Antimonium tartaricum – kaszel z rzężeniem i osłabieniem, z większą ilością śluzu
• Belladonna – nagły, gwałtowny kaszel, ale z wyraźniejszym przekrwieniem i gorączką

• Leki dopełniające: Nux vomica, Calcarea carb
• Antidota: Camphora, ocet
• Dobrze działa po: Aconite we wczesnym stadium gorączkowym

• Jeden z głównych leków na krztusiec z klasycznymi szczekającymi, dławiącymi napadami kaszlu
• Stosowany przy skurczu krtani, zwłaszcza u osób o konstytucji gruźliczej
• Pomocny przy przewlekłym kaszlu budzącym po północy
• Do rozważenia u dzieci z gwałtownym kaszlem skurczowym i krwawieniem
• Szczególnie cenny, gdy kaszel wywołuje mówienie lub położenie się

Kaszel

• Szczekający, skurczowy, duszący
• Pogorszenie po północy
• Pogorszenie w pozycji leżącej
• Kaszel wywołuje wymioty

Gardło

• Łaskotanie, uczucie otarcia, podrażnienie
• Uczucie drapania
• Zaciskanie

Umysł

• Podejrzliwość, przekonanie, że jest się obserwowanym
• Lęk przed otruciem
• Rozdrażnienie po kaszlu

Objawy ogólne

• Poprawa na świeżym powietrzu
• Pogorszenie pod wpływem ciepła łóżka
• Osłabienie po kaszlu

• Samuel Hahnemann – Materia Medica Pura: pierwotna próba lekowa i objawy kaszlowe
• C. Hering – Guiding Symptoms: kluczowe opisy napadowego kaszlu i objawów psychicznych
• William Boericke – Pocket Manual: praktyczne wskazówki kliniczne i modalności
• J.T. Kent – Lectures on Homoeopathic Materia Medica: obraz psychiczny i charakter kaszlu
• John Henry Clarke – Dictionary of Practical Materia Medica: powinowactwo do układu oddechowego i rubryki repertoryjne
• Allen’s Encyclopaedia: rozszerzony opis objawów próby lekowej i różnicowanie