• Płuca — jamy i rozstrzenia oskrzeli. Duże ilości ropnej, zielonkawej, niekiedy cuchnącej plwociny, z rzężeniami i wyczerpaniem; kaszel często bardziej wilgotny rano, duszący w nocy; charakterystyczne jest odkrztuszanie jakby „wypłukujące” drogi oddechowe po długich napadach łaskoczącego kaszlu [Hering], [Clarke], [Boericke].
• Krtań i rozdwojenie tchawicy. Punkt łaskotania we wcięciu szyjnym mostka lub w miejscu rozdwojenia tchawicy, który wywołuje kaszel podczas leżenia lub mówienia; ochrypły, zmęczony głos u osób czytających na głos lub przemawiających [Allen], [Clarke].
• Szczyty płuc (obszar gruźliczy). Kłujące bóle z uczuciem otarcia pod obojczykami; bolesność szczytów płuc z nocnym kaszlem, odpowiadająca miazmie gruźliczej [Hering], [Boger].
• Pot i termoregulacja. Nocne poty o ostrej woni po napadach kaszlu; pragnienie chłodnego powietrza mimo bolesności klatki piersiowej [Clarke], [Boericke].
• Obciążenie serca i płuc. Kołatanie serca i duszność przy najmniejszym wysiłku w przebiegu choroby klatki piersiowej; ustępują, gdy odkrztuszanie staje się swobodne [Clarke], [Allen].
• Powiązanie uszu i nosa. Wydzielina spływająca po tylnej ścianie gardła nasila wrażliwość na łaskotanie w krtani, przedłużając kaszel w pozycji leżącej (krótkie porównanie z Kali-bi.) [Clarke].
• Ogólne osłabienie wskutek utraty wydzieliny. Wyczerpanie niewspółmierne do wysiłku — obraz osłabienia przez utratę plwociny; zmienny apetyt, pragnienie chłodnych napojów [Boericke], [Nash].
• Objawy dodatkowe (mniejszej wagi). Pleurodynia wskutek kaszlu; bolesność ściany klatki piersiowej i kłucie między żebrami po napadach [Boger], [Clarke].

• Świeże powietrze; chłodny pokój — łagodzą łaskotanie i ucisk, choć chory może nadal odczuwać osłabienie [Clarke], [Boericke].
• Pozycja siedząca z podparciem; pochylenie do przodu — odciąża szczyty płuc i umożliwia swobodniejsze odkrztuszanie [Hering], [Boger].
• Rano, gdy plwocina jest już swobodnie odkrztuszana — kaszel staje się bardziej wilgotny, oddychanie łatwiejsze; następnie pojawia się zmęczenie [Allen].
• Po odkrztuszeniu dużych ilości plwociny — przejściowa ulga, uczucie „wypłukania” klatki piersiowej [Clarke].
• Spokojne popijanie chłodnej wody małymi łykami — łagodzi łaskotanie w krtani i chrypkę (typ osoby czytającej na głos lub przemawiającej) [Clarke].
• Powolny spacer na świeżym powietrzu — uspokaja napady; chory nie lubi dusznych pomieszczeń [Boericke].
• Nawilżone, chłodne powietrze — obniża próg podrażnienia w miejscu rozdwojenia tchawicy [Allen].
• Spokój; milczenie — mówienie i śmiech łatwo ponownie wywołują kaszel; milczenie oszczędza krtań [Hering].

• Położenie się, zwłaszcza przy zasypianiu — łaskotanie we wcięciu szyjnym mostka lub w miejscu rozdwojenia tchawicy staje się nie do zniesienia; wybucha napad kaszlu [Hering], [Allen].
• Ciepłe, zatłoczone pomieszczenia; ciepło pieca — kaszel bardziej suchy, drażniący; u osób czytających na głos zanika głos [Clarke].
• Wieczór i noc — ucisk, kłucie w szczytach płuc, nocne poty; sen przerywany [Boericke].
• Mówienie, śmiech, czytanie na głos — natychmiastowy kaszel wskutek łaskotania w krtani i jej osłabienia [Allen], [Clarke].
• Obracanie się w łóżku; leżenie na bolesnym boku — wywołuje pleurodynię lub kłucie, ponownie wzbudza kaszel [Boger].
• Po posiłkach — uczucie pełności narasta, prowadząc do kaszlu, niekiedy do odruchów wymiotnych z wydobywaniem się śluzu [Clarke].
• Wchodzenie pod górę lub po schodach — krótki oddech, kołatanie serca; konieczność zatrzymania się, by odkrztusić [Clarke], [Nash].
• Wilgotna mgła — u niektórych nasila rzężenia i ciężar w klatce piersiowej (podłoże gruźlicze) [Clarke].

Obraz psychiczny przedstawia chorego wyczerpanego utratą wydzieliny: niespokojnego w nocy z powodu ucisku, a jednak skłonnego do nadziei po porannym oczyszczeniu dróg oddechowych; drażliwość towarzyszy przerywanemu snowi i nieustannemu łaskotaniu, które powraca, gdy tylko chory się położy — stanowi to bezpośrednie odzwierciedlenie modalności [Clarke], [Hering]. Mówienie go męczy, wywołując kaszel i chrypkę, dlatego odpowiada krótko i unika dłuższej rozmowy (powiązanie Umysł ↔ Krtań). Może występować lęk przed uduszeniem po położeniu się, powodujący niepokój ruchowy, dopóki chory nie znajdzie odpowiedniej pozycji z podparciem; pod wpływem chłodnego powietrza uspokaja się, a nawet może zdrzemnąć się (powiązanie Umysł ↔ Oddychanie). Pojawia się obniżenie ducha towarzyszące przewlekłemu ropieniu — zniechęcenie po nocnych potach; jednak zaskakująco swobodny poranek przywraca ufność, która wieczorem znów słabnie (dobowa biegunowość). Niektórzy chorzy stają się przesadnie skrupulatni z powodu zapachu plwociny i przymusowo sprzątają; inni odczuwają wstyd z powodu jej ilości i unikają towarzystwa, zwłaszcza w ciepłych pomieszczeniach, gdzie kaszel ujawnia ich dolegliwość (pogorszenie w ciepłych pomieszczeniach, poprawa na świeżym powietrzu). Dzieci są rozdrażnione przed snem, obawiając się napadu łaskoczącego kaszlu, który zawsze pojawia się, gdy głowa dotknie poduszki — klasyczna wskazówka naprowadzająca na Phel. [Hering], [Allen]. Spokojny, zrezygnowany ton zastępuje wcześniejsze rozdrażnienie, gdy plwocina jest swobodnie odkrztuszana, co potwierdza somatyczne uwarunkowanie nastroju.

Wskutek nocnego czuwania i kaszlu pojawia się ciężkość głowy z uciskowym bólem czoła i gorącem na szczycie głowy; wstrząsy przy kaszlu wywołują kłucia w skroniach [Allen]. Łaskotanie nad mostkiem zdaje się promieniować ku górze, powodując napływ śliny do ust i szczypanie oczu, zanim pojawi się pierwszy kaszel (powiązanie Głowa ↔ Gardło ↔ Krtań). Ciepłe pomieszczenia nasilają ucisk w głowie; świeże powietrze chłodzi zarówno głowę, jak i klatkę piersiową (odzwierciedlenie modalności). U osób z gruźlicą zawroty głowy pojawiają się przy pierwszym wstawaniu i ustępują po swobodnym odkrztuszeniu. W przeciwieństwie do Kali-carb., z kłuciami i sztywnością między łopatkami oraz rozłupującym bólem głowy o godz. 2:00–3:00, Phel. przedstawia łagodniejsze dolegliwości głowy, wywołane łaskotaniem i ustępujące pod wpływem chłodu i powietrza [Clarke], [Boger]. Dzieci ze złości uderzają w poduszkę, gdy łaskotanie narasta; objaw ze strony głowy jest wtórny i odzwierciedla niedobór snu.

Szczypanie i łzawienie na początku napadów, z chęcią pocierania wewnętrznego kącika oka; czytanie przy świetle lampy wywołuje kaszel i chrypkę (powiązanie Oczy ↔ Krtań) [Allen]. Powieki wydają się ciężkie po nocnych potach; widzenie staje się wyraźniejsze pod wpływem chłodnego powietrza. Pierwotne zapalenie rogówki nie należy do obrazu; objawy oczne mają charakter odruchowy, wynikający z podrażnienia krtani i zmęczenia.

Trzeszczenie w trąbkach słuchowych podczas odchrząkiwania gęstego śluzu; napad kaszlu może wywołać przejściowy huk lub uczucie pełności w uszach. Brak swoistego zapalenia ucha; objawy uszne wskazują na ciągłość zmian nieżytowych w górnych drogach oddechowych [Clarke].

Poranne odchrząkiwanie ciągliwego śluzu spływającego po tylnej ścianie gardła przechodzi w odkrztuszanie z klatki piersiowej, wywołując łaskotanie nisko w gardle; zapachy stają się przytłaczające w ciepłych pomieszczeniach i wywołują kaszel (pogorszenie w miejscach ciepłych i zatłoczonych) [Clarke], [Allen]. Chłodne powietrze udrażnia nos i zmniejsza drażliwość krtani; nieżyt nosa z niedrażniącą wydzieliną podczas wilgotnej pogody wiąże się z podłożem gruźliczym.

Twarz zaczerwieniona podczas napadów, potem blada, nawet woskowa, z cieniami pod oczami wskutek nocnych potów; wargi suche i często popękane z powodu oddychania ustami w nocy [Clarke]. Wychudzone, napięte rysy łagodnieją po dobrym porannym odkrztuszeniu.

Smak odrażający podczas odkrztuszania ropnej plwociny; niektórzy odnotowują posmak mdławo-słodkawy lub gnilny, odpowiadający cuchnącemu oddechowi przy rozstrzeniach oskrzeli [Clarke], [Boericke]. Język rano obłożony, do południa oczyszcza się. Usta suche wskutek oddychania ustami; chłodna woda przynosi ulgę.

Brak właściwego temu obrazowi bólu zębów; wstrząs zębów podczas kaszlu nasila kłucie między żebrami. Po przebudzeniu po ciężkiej nocy zęby wydają się wydłużone — nieswoisty objaw odwodnienia wskutek potów.

Łaskotanie odczuwane nisko, w miejscu rozdwojenia tchawicy lub tuż ponad nim; chorzy często wskazują wcięcie szyjne mostka jako miejsce, które „swędzi”, zmuszając do kaszlu [Allen], [Hering]. Ciepłe napoje niekiedy nasilają łaskotanie (pogorszenie pod wpływem ciepła); popijanie chłodnych napojów opóźnia kaszel. Po długich napadach uczucie otarcia; głos staje się ochrypły.

Napady kaszlu wywołują nudności; odruchy wymiotne mogą prowadzić do wydalenia śluzu połkniętego po odkrztuszeniu z klatki piersiowej [Allen]. Apetyt zmienny; pragnienie chłodnych napojów i niewielkich zimnych kęsów, które łagodzą gardło (powiązanie Pokarmy/Napoje). Ciepłe, ciężkie posiłki powodują pogorszenie — ucisk narasta, aż pojawia się kaszel; pokarmy lekkie i chłodzące są lepiej tolerowane [Clarke].

Bolesność górnej części powłok brzusznych wskutek kaszlu; kłucie w podżebrzach przy obracaniu się w łóżku (odzwierciedlenie modalności) [Boger]. Wzdęcia po posiłkach sprzyjają uczuciu pełności i napadowi kaszlu; ulga po odbijaniu lub swobodnym odkrztuszeniu.

Nocne poty pociągają za sobą skąpy, ciemny mocz po przebudzeniu; później, po przyjmowaniu płynów, mocz jest oddawany obficiej. Pierwotne objawy ze strony układu moczowego nie należą do obrazu Phel.

Parcie na stolec po napadach wskutek napinania mięśni brzucha; poza tym bez cech szczególnych. U dzieci luźny stolec po ciężkiej nocy, a następnie sen w godzinach przedpołudniowych, gdy drogi oddechowe się oczyszczą.

Wysiłek męczy i powoduje kołatanie serca; stosunek płciowy lub przebywanie w ogrzanych pomieszczeniach natychmiast wywołują kaszel u rekonwalescentów — chodzi raczej o czynnik ekspozycyjny wyzwalający reakcję autonomiczną niż o patologię narządów płciowych [Clarke].

Łaskotanie w krtani i chrypka u kobiet czytających na głos, nauczycielek lub śpiewaczek; kaszel zakłóca miesiączkowanie lub pojawia się w następstwie osłabienia po odstawieniu dziecka od piersi (uwaga dotycząca podłoża). Gdy bolesność szczytów płuc i nocne poty towarzyszą kaszlowi z łaskotaniem po położeniu się, Phel. dorównuje Stann./Phos. jako lek paliatywny u kobiet z gruźlicą [Clarke], [Farrington].

Duszność podczas leżenia lub obracania się; chory musi siedzieć z podparciem lub szukać chłodnego powietrza; wzdychanie przynosi chwilową ulgę, po czym łaskotanie powraca [Allen], [Hering]. Podczas mglistej pogody uczucie ciężaru nasila się; w pogodne, chłodne poranki oddycha się najłatwiej (przeciwstawne modalności).

Kołatanie serca przy wchodzeniu pod górę lub po schodach albo podczas napadów; tętno miękkie, łatwo przyspieszające; obciążenie sercowo-płucne jest wtórne wobec choroby płuc i zmniejsza się, gdy odkrztuszanie staje się swobodne [Clarke], [Nash].

W klatce piersiowej występuje uczucie otarcia i ciężaru, szczególnie pod obojczykami; kłujące bóle przeszywają przy obracaniu się lub głębokim wdechu; chory boi się położyć, ponieważ łaskotanie nasila się, a śluz zalewa oskrzela [Hering], [Boger]. Rano grube rzężenia z odkrztuszaniem całych wiader plwociny (tak to opisywano) — wyraźny obraz odpływu wydzieliny w rozstrzeniach oskrzeli [Clarke]. Cuchnący oddech podczas kaszlu wskazuje na jamy. Po napadach w klatce piersiowej pojawia się uczucie pustki, jednak oddychanie staje się swobodniejsze, zgodnie z modalnością poprawy po odkrztuszeniu.

Ból między łopatkami wskutek kaszlu; kłucie promieniujące do łopatki po stronie bardziej dotkniętej dolegliwościami (okolica szczytu płuca) [Boger]. Ciepło nasila ból; chłodne powietrze go łagodzi (powtórzenie modalności).

Osłabienie z drżeniem po napadach; uda bolą przy wchodzeniu pod górę; dłonie wilgotne i chłodne podczas nocnych potów. Sinica obwodowa w zaawansowanych stanach z obfitym odkrztuszaniem wskazuje na ciężkość stanu.

Nocne poty, niekiedy o ostrym, nieprzyjemnym zapachu; skóra ziemista w stanach przewlekłych; otarcia wzdłuż linii pachowej wskutek pocenia się i ruchów przy kaszlu [Clarke]. Żadna swoista wykwitowa zmiana skórna nie zajmuje tu głównego miejsca.

Sen jest przerywany przez łaskoczący kaszel, gdy tylko głowa dotknie poduszki; chory musi usiąść, popijać chłodną wodę małymi łykami i kaszleć, aż odkrztusi dużą porcję wydzieliny, po czym na krótko powraca sen [Hering], [Allen]. W najgorsze noce pojawiają się sny o duszeniu się lub spadaniu; nad ranem kaszel staje się luźniejszy i pojawia się pokrzepiająca drzemka (zmienność dobowa). Dzieci stają się rozdrażnione przed snem, spodziewając się nieuniknionego napadu; po swobodnym odkrztuszeniu śpią spokojnie. Otoczenie (chłodne, świeże powietrze; cisza) wyraźnie zmienia próg wyzwalania objawów (potwierdzenie modalności).

Sny o wstawaniu, by otworzyć okno, szukaniu chłodnego powietrza lub odkrztuszaniu dużych porcji wydzieliny; po przebudzeniu łaskotanie rzeczywiście jest obecne i rytuał się powtarza: usiąść, popijać, odkrztusić, zdrzemnąć się. Sny ustępują, gdy ranek przynosi ulgę w klatce piersiowej.

Niewielki wieczorny stan podgorączkowy z rumieńcem i nocnymi potami na podłożu suchotniczym; nie jest to wysoka gorączka zapalna. Dreszcze po położeniu się, gorąco podczas napadu i pot po odkrztuszeniu tworzą sekwencję dreszcze/gorąco/pot [Clarke], [Boericke].

Dreszcze zaraz po położeniu się, z łaskotaniem; gorąco i rumieniec podczas wysiłku związanego z kaszlem; następnie pot, czasem cuchnący, głównie w nocy i nad ranem [Clarke], [Boericke]. Pocenie się przynosi krótką ulgę, lecz osłabia.

Pragnienie chłodnych napojów; ciepłe napoje mogą nasilać łaskotanie w krtani; ciężkie, gorące potrawy pogarszają stan po zapadnięciu wieczoru, wywołując gwałtowny napad kaszlu; lekkie, chłodne posiłki przynoszą poprawę [Clarke]. U niektórych mleko może zagęszczać śluz, lecz nie jest to objaw charakterystyczny.

Phel. odpowiada obrazowi chorego z dolegliwościami dróg oddechowych, u którego kaszel wyzwala łaskotanie w dołku nadmostkowym lub w rozwidleniu tchawicy, z pogorszeniem natychmiast po położeniu się, pogorszeniem w ciepłych pomieszczeniach i poprawą na chłodnym, świeżym powietrzu; towarzyszy temu obfite odkrztuszanie ropnej, niekiedy cuchnącej plwociny, które przynosi ulgę, lecz pozostawia skrajne osłabienie [Hering], [Allen], [Clarke], [Boericke]. Obraz staje się jeszcze wyraźniejszy, gdy dołączają bolesność w okolicy szczytów płuc, kłucie między żebrami, chrypka od mówienia, nocne poty i kołatanie serca przy wchodzeniu pod górę. W różnicowaniu Phel. jest bliskie Stann. (głębokie osłabienie, zielona plwocina, męczliwość głosu), Phos. (łaskotanie i skłonność do krwawień, pieczenie), Hepar (duża wrażliwość, duszący kaszel w zimnym powietrzu, lecz poprawa pod wpływem ciepła — odwrotnie niż w Phel.), Pix-liq. (bardzo cuchnąca plwocina w postaci krążkowatych grudek, ból pod lewą łopatką), Kali-s./Kali-bi. (ciągliwa wydzielina lub spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła) oraz Lach. (nietolerancja ucisku i pogorszenie po śnie). Rozróżnienie opiera się na charakterystycznych dla Phel. objawach: łaskotaniu po położeniu się, poprawie na chłodnym powietrzu oraz uldze po obfitym odkrztuszeniu, połączonej z uczuciem wyczerpania [Farrington], [Boger], [Clarke]. Zabarwienie tuberkulinowe ujawnia się w objawach ze szczytów płuc, nocnych potach i zmienności dobowej.

Etiologia / podłoże (rozstrzenie oskrzeli, jamy, suchoty)

• Pix liquida — Bardzo cuchnąca plwocina w postaci krążkowatych grudek; ból pod lewą łopatką; dla Phel. bardziej charakterystyczne są łaskotanie po położeniu się, poprawa na chłodnym powietrzu i uczucie „wyczerpania” po odkrztuszeniu ogromnych ilości wydzieliny [Clarke], [Farrington].
• Stannum — Skrajne osłabienie, zielona, słodkawa plwocina; głos łatwo się męczy; w Stann. większe jest wyczerpanie po niewielkim wysiłku; w Phel. wyraźniej zaznacza się łaskotanie i potrzeba chłodnego powietrza [Allen], [Farrington].
• Phosphorus — Łaskotanie i pieczenie, skłonność do krwawień, pragnienie zimnych napojów; w Phel. brak wyraźnego pieczenia i łatwego krwawienia, natomiast bardziej zaznaczone jest odkrztuszanie cuchnącej wydzieliny [Clarke], [Kent].
• Hepar sulph. — Bardzo wrażliwe drogi oddechowe, kaszel krupowy, poprawa pod wpływem ciepła; w Phel. występuje pogorszenie pod wpływem ciepła, a poprawa na chłodnym powietrzu [Boericke].

Łaskotanie w krtani / rozwidleniu tchawicy

• Kali bichromicum — Ciągliwe, żółte czopy; objawy zatokowe i spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła z porannym odchrząkiwaniem; w Phel. wyraźniejsze są łaskotanie w rozwidleniu tchawicy i wyzwalanie kaszlu przez położenie się [Clarke], [Boger].
• Drosera — Kurczowy, szczekający kaszel nocny z odruchami wymiotnymi; w Phel. poranny kaszel jest luźniejszy, z ropną wydzieliną, a napady mniej gwałtowne i kurczowe [Farrington].

Modalności (leżenie, ciepło, wieczór/noc)

• Lachesis — Chory nie może leżeć na lewym boku, kaszel po śnie, pobudzenie; w Phel. kaszel wyzwala samo położenie się, szczególnie zaraz po przyjęciu pozycji leżącej, a chory szuka chłodnego powietrza, zamiast zrzucać okrycie [Kent], [Clarke].
• Bryonia — Pogorszenie pod wpływem ruchu; suchy, bolesny kaszel; w Phel. mniej zaznaczony jest suchy kaszel z bólem opłucnowym, a bardziej ropna wydzielina i łaskotanie wyzwalające kaszel [Clarke].

Poty / osłabienie

• Silicea — Nocne poty, przewlekłe ropienie; obraz Phel. jest bardziej skupiony na drogach oddechowych, z łaskotaniem po położeniu się i poprawą na chłodnym powietrzu [Boericke].
• Tuberculinum — Konstytucjonalny niepokój, nawracające przeziębienia; Phel. służy jako lek paliatywny, gdy dominuje obfite odkrztuszanie [Farrington].

• Lek komplementarny: Stannum — Gdy głębokie osłabienie i męczliwość głosu utrzymują się po ograniczeniu przez Phel. cyklu łaskotania i odkrztuszania [Farrington].
• Lek komplementarny: Kali-bichromicum — Przy spływaniu wydzieliny po tylnej ścianie gardła i jej ciągliwości, podtrzymujących podrażnienie rozwidlenia tchawicy [Clarke].
• Lek komplementarny: Silicea — Wzmacnia odporność w przewlekłych procesach ropnych w obrębie klatki piersiowej, gdy opanowano już ostre napady wyzwalane łaskotaniem [Boericke].
• Phel. dobrze działa po: Drosera — Po ustąpieniu fazy nocnych napadów kurczowych Phel. służy do opanowania porannego odkrztuszania ropnej wydzieliny [Farrington].
• Phel. dobrze działa po: Hepar — Gdy mija faza związana z ciepłym pomieszczeniem, a chory odczuwa teraz potrzebę chłodnego powietrza, lecz nadal kaszle po położeniu się [Clarke].
• Phel. dobrze poprzedza: Pix liquida — Jeśli po złagodzeniu łaskotania zaczynają dominować cuchnący zapach i krążkowata postać plwociny [Clarke].
• Phel. dobrze poprzedza: Phosphorus — Jeśli później na pierwszy plan wysuwają się krwioplucie lub pieczenie w szczytach płuc [Kent].
• Antidota (czynnościowe): Chłodne, świeże powietrze, pozycja pionowa, popijanie chłodnej wody małymi łykami, spokój — środki pielęgnacyjne zgodne z modalnościami [Clarke], [Hering].

• Rozstrzenie oskrzeli z nocnymi napadami, pogorszeniem po położeniu się i poprawą na chłodnym powietrzu: Phel. 30C–200C zależnie od wrażliwości; dawka o zmierzchu i przed snem; należy dopilnować wietrzenia i wysokiego podparcia poduszkami [Clarke], [Boericke].
• Nauczyciele i mówcy z chrypką; kaszel od czytania lub mówienia, łaskotanie w dołku nadmostkowym: Phel. 30C jako lek interkurencyjny przed wykonywaniem obowiązków; chłodna woda małymi łykami podczas przerw [Allen], [Clarke].
• Jamy suchotnicze z obfitym odkrztuszaniem cuchnącej wydzieliny rano: Phel. w celu ułatwienia odkrztuszania; później Pix-liq. lub Stann., zależnie od charakteru objawów (cuchnący zapach i krążkowate grudki plwociny albo osłabienie) [Farrington], [Clarke].
• Krótkie wskazówki: „Kaszel zaczyna się, gdy tylko głowa dotknie poduszki; muszę usiąść i otworzyć okno; odkrztuszam pełną miskę i mogę spać”, „W ciepłych pomieszczeniach tracę głos; przy oknie znów mogę mówić”. [Hering], [Allen], [Clarke]. [Clinical].

Umysł

• Niepokój w nocy z powodu ucisku w klatce piersiowej; poprawa na świeżym powietrzu — wskazówka dotycząca otoczenia [Clarke].
• Drażliwość wskutek snu przerywanego kaszlem — nastrój zależny od napadów [Allen].
• Niechęć do mówienia, ponieważ wywołuje ono kaszel — oszczędzanie słów [Allen], [Clarke].
• Lęk przed uduszeniem w pozycji leżącej — szuka pozycji z podparciem tułowia [Hering].
• Pogodny nastrój po swobodnym porannym odkrztuszaniu — dobowa biegunowość objawów [Clarke].
• Przesadna wrażliwość na zapach plwociny — wstyd związany z rozstrzeniami oskrzeli [Clarke].

Głowa / Gardło / Krtań

• Łaskotanie w okolicy wcięcia nadmostkowego lub rozwidlenia tchawicy wywołuje kaszel — objaw charakterystyczny [Hering], [Allen].
• Chrypka wskutek mówienia lub czytania; pogorszenie w ciepłym pomieszczeniu — dolegliwości krtani przy czytaniu [Clarke].
• Kaszel, gdy tylko głowa dotknie poduszki — objaw wyzwalający napad [Hering].
• Picie chłodnej wody małymi łykami łagodzi łaskotanie w krtani — praktyczny sposób łagodzenia objawu [Clarke].
• Uczucie otarcia w krtani po napadach — objaw przeciążenia [Allen].
• Ciepłe napoje nasilają łaskotanie — modalność termiczna [Clarke].

Klatka piersiowa

• Odkrztuszanie; obfite; ropne; cuchnące — rozstrzenie oskrzeli lub jamy [Clarke], [Boericke].
• Kłucie poniżej obojczyka; bolesność w okolicy szczytów płuc — obraz gruźliczy [Hering].
• Ucisk w nocy; poprawa po przyjęciu pozycji siedzącej — ulga związana z pozycją ciała [Boger].
• Grubobańkowe rzężenia rano; odkrztuszanie wielkich ilości plwociny przynosi ulgę — wzorzec opróżniania z wydzieliny [Clarke].
• Pleurodynia wskutek kaszlu; obracanie się w łóżku ponownie wywołuje kłucie — ruch jako czynnik wyzwalający [Boger].
• Duszność przy wchodzeniu pod górę lub po schodach; kołatanie serca — nakładające się objawy wysiłkowe [Clarke].

Oddychanie

• Pogorszenie w pozycji leżącej; musi usiąść — główna modalność [Hering].
• Poprawa na świeżym, chłodnym powietrzu — znaczenie otoczenia w obrazie leku [Clarke].
• Wzdychający oddech przed kaszlem — objaw poprzedzający napad [Allen].
• Ucisk wieczorem i w nocy — pora występowania [Boericke].
• Pragnienie, by okno było otwarte — rubryka dotycząca poprawy [Clarke].
• Lęk przed uduszeniem w ciepłym pomieszczeniu — konflikt związany z temperaturą [Clarke].

Kaszel

• Kaszel wywołany łaskotaniem w okolicy wcięcia nadmostkowego; gdy tylko głowa dotknie poduszki — cecha znamienna [Hering], [Allen].
• Kaszel nasilający się pod wpływem mówienia, śmiechu i czytania — zmęczenie krtani [Allen], [Clarke].
• Kaszel z obfitym odkrztuszaniem ropnej wydzieliny; po nim ulga — objaw „wypłukania” wydzieliny [Clarke].
• Kaszel nasilający się wieczorem i w nocy; poprawa rano po odkrztuszeniu — dobowa zmienność objawów [Boericke].
• Kaszel w ciepłych pomieszczeniach; poprawa na chłodnym powietrzu — biegunowość termiczna [Clarke].
• Kaszel z odruchami wymiotnymi i wydobywaniem śluzu — końcowa faza wysiłku kaszlowego [Allen].

Odkrztuszanie

• Zielonkawa, ropna, niekiedy cuchnąca plwocina — opróżnianie jam z wydzieliny [Clarke].
• Bardzo obfite odkrztuszanie rano; w niektórych przypadkach skłonność do plwociny monetowatej — uwaga dotycząca wzorca objawów [Clarke].
• Słodkawy lub gnilny smak — wskazówka dotycząca charakteru plwociny [Boericke].
• Ulga po odkrztuszeniu dużych ilości — wskazówka kliniczna [Clarke].
• Cuchnący oddech podczas napadów — objaw rozstrzeni oskrzeli [Clarke].
• Ilość plwociny zwiększa się w ciepłych pomieszczeniach — pogorszenie [Clarke].

Objawy ogólne

• Pogorszenie w ciepłych, zatłoczonych pomieszczeniach; poprawa na świeżym, chłodnym powietrzu — nadrzędna modalność [Clarke].
• Wyczerpanie po odkrztuszaniu — zmęczenie związane z usuwaniem wydzieliny [Boericke].
• Nocne poty przy chorobie narządów klatki piersiowej — podłoże objawów [Clarke].
• Wchodzenie pod górę lub po schodach nasila objawy; musi się zatrzymywać, aby odkrztusić — rubryka dotycząca wysiłku [Clarke].
• Obracanie się w łóżku ponownie wywołuje kłucie — rubryka dotycząca ruchu [Boger].
• U dzieci pogorszenie w porze kładzenia się spać; lęk przed napadem wywołanym łaskotaniem — wskazówka pediatryczna [Hering].

Hering — The Guiding Symptoms of our Materia Medica (1879): łaskotanie w okolicy wcięcia nadmostkowego; kaszel w pozycji leżącej; bolesność w okolicy szczytów płuc; ulga po usunięciu wydzieliny; modalności.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): fragmenty prób lekowych; łaskotanie w krtani; kaszel wywołany mówieniem; dobowa zmienność objawów; uwagi dotyczące odkrztuszania.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): sporządzanie preparatu z nasion; przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozstrzenie oskrzeli; pogorszenie w ciepłym pomieszczeniu; poprawa na świeżym powietrzu.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — obfita ropna plwocina; nocne poty; pogorszenie w pozycji leżącej; poprawa na świeżym powietrzu.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): kłucie w okolicy szczytów płuc; ulga związana z pozycją ciała; pogorszenie przy obracaniu się; relacje między lekami.
Hughes, R. — Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1870): tło toksykologiczne związane z roślinami baldaszkowatymi; kontekst nadwrażliwości krtaniowo-oskrzelowej.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): różnicowanie leków w rozstrzeniach oskrzeli i przy obecności jam — Stann., Phos., Pix-liq., Kali-bi.; zastosowanie kliniczne.
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): duszność wysiłkowa z usuwaniem wydzieliny; wskazówki praktyczne.
Kent, J. T. — Lectures on Homeopathic Materia Medica (1905): porównania różnicujące — Phosphorus, Lachesis, Bryonia, Hepar; podłoże miazmatyczne.
Tyler, M. L. — Homeopathic Drug Pictures (1942): szczegóły obserwacji przy łóżku chorych z gruźlicą płuc; pragnienie świeżego powietrza; chrypka podczas mówienia.
Dewey, W. A. — Practical Homeopathic Therapeutics (1901): postępowanie w zapaleniu oskrzeli i rozstrzeniach oskrzeli; zabiegi pielęgnacyjne (powietrze, pozycja ciała, płyny).
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homeopathic Medicines (1941): zwięzłe objawy ogólne; modalności; relacje między lekami.