• Jelito cienkie i przyswajanie (obszar zbliżony do Gaertner) – Morg-g. wykazuje silne powinowactwo do przyswajania i czynności jelita cienkiego, podobnie jak samo Gaertn. Odpowiada osobom, które jedzą, lecz nie przybierają na wadze, z dyskomfortem w brzuchu, luźnymi stolcami lub naprzemiennymi zaburzeniami wypróżniania, nietolerancjami pokarmowymi i niedoborami składników odżywczych (żelaza, witamin z grupy B, witaminy D). Działy Brzuch, Odbytnica, Pokarmy i napoje oraz Objawy ogólne odzwierciedlają to podłoże osłabionego przyswajania. [Paterson], [Julian], [Mendonca]
• Układ limfatyczny i odpornościowy – nawracające infekcje – Nozoda działa głęboko na układ limfatyczno-odpornościowy: u dzieci z częstym zapaleniem ucha środkowego, migdałków i oskrzeli; u dorosłych z nawracającymi przeziębieniami, zapaleniem zatok i utrzymującym się zmęczeniem po infekcjach wirusowych. W porównaniu z przeciążonym typem Morgan Bach z przekrwieniem osoby odpowiadające Morg-g. są delikatne i podatne na infekcje. Nawiązuje to do miazmy tuberkulinowej i łączy działy Nos, Gardło, Klatka piersiowa oraz Objawy ogólne. [Paterson], [Boyd], [Mendonca]
• Układ nerwowy – zmęczenie, nadwrażliwość, lęk – W obrazie Morg-g. występuje nerwowa konstytucja o dużej wrażliwości: łatwe wyczerpanie, a mimo to niepokój psychiczny; skłonność do lęku, nadmiernego pobudzenia i zaburzeń snu. To powinowactwo do układu nerwowego łączy działy Umysł, Sen, Głowa i Kończyny oraz odróżnia Morg-g. od cięższego, silniej zbudowanego typu Morgan Bach i typu Morg-p. z wyraźnym komponentem zapalnym. [Julian], [Templeton]
• Wzrost i rozwój – niedostateczny rozwój, niedowaga – Dzieci potrzebujące Morg-g. często wykazują słaby przyrost masy ciała, mają szczupłe kończyny, wąską klatkę piersiową i wyglądają na młodsze, niż są. Dorośli mogą pozostawać szczupli mimo dobrego apetytu lub mieć trudności z odzyskaniem masy ciała po chorobie. To powinowactwo do wzrostu i rozwoju (podobne do Gaertn.) wyraźnie odróżnia Morg-g. od silniej zbudowanego typu Morgan Bach, często z nadwagą, oraz typu Morg-p. o średniej budowie ciała i ze stanem zapalnym. [Paterson], [Agrawal]
• Błony śluzowe – okolice laryngologiczne i drogi oddechowe – Nozoda wykazuje wyraźne powinowactwo do nosa, zatok, gardła, ucha środkowego i oskrzeli: przewlekłe nieżyty, przerost migdałka gardłowego, powiększone migdałki podniebienne, nawracające zapalenie ucha i oskrzeli. Również ten nieżytowy rys przypomina bardziej Gaertner niż obraz wyraźnie łuszczycowy. Łączą się tu działy Nos, Gardło, Uszy i Klatka piersiowa. [Paterson], [Julian]
• Kości i stawy – niedostateczna mineralizacja i „stawy tuberkulinowe” – Morg-g. pojawia się w opisach dzieci z bólami wzrostowymi, nieprawidłową postawą, opóźnionym ząbkowaniem i podatnością na problemy kostno-stawowe, a także dorosłych ze szczupłymi, bolesnymi stawami, zwłaszcza gdy są zbyt zmęczeni, by prawidłowo budować mięśnie i kości. W przeciwieństwie do Morg-p. (artropatia łuszczycowa) problemy stawowe Morg-g. mają charakter bardziej tuberkulinowy, zbliżony do Gaertner, wiążą się z niedożywieniem i przewlekłym stanem zapalnym oraz znajdują odzwierciedlenie w działach Kończyny i Plecy. [Mendonca]
• Mikrobiom i podłoże konstytucyjne – pomost Morgan–Gaertner – Na najbardziej ogólnym poziomie Morg-g. oddziałuje na mikrobiom znajdujący się pomiędzy Morgan a Gaertner: nie jest to szeroki, przeciążony profil złożony Morgan Bach ani czysty łuszczycowy Morg-p., lecz wzorzec mieszany, w którym flora Morgan ewoluowała w kierunku zachowania Gaertner. Klinicznie przejawia się to jako obraz szczupłej, nerwowej osoby o słabym przyswajaniu, z nawracającymi infekcjami, a nie osoby nadmiernie odżywionej, z przekrwieniem. Działy Brzuch, Objawy ogólne oraz Gorączka/Dreszcze odzwierciedlają to hybrydowe podłoże konstytucyjne. [Paterson], [Julian], [Mendonca]

• Poprawa na świeżym, chłodnym powietrzu; pogorszenie w zamkniętych, dusznych pomieszczeniach – Pacjenci typu Morg-g., podobnie jak osoby odpowiadające innym nozodom jelitowym, czują się lepiej przy dostępie świeżego powietrza i dobrej wentylacji; bóle głowy, zmęczenie i drażliwość łagodnieją na zewnątrz, natomiast ciasne, duszne sale lekcyjne lub biura szybko ich wyczerpują. Odzwierciedlają to działy Umysł, Głowa, Klatka piersiowa i Objawy ogólne. [Julian], [Templeton]
• Poprawa po odpoczynku po wysiłku, ale nie przy długotrwałej bezczynności – Często występuje krótkotrwała poprawa po odpoczynku po nadmiernym wysiłku, jednak długotrwałe leżenie lub brak aktywności zwykle nasilają sztywność, obniżenie nastroju i poczucie słabości. Konstytucji Morg-g. najlepiej odpowiada umiarkowana aktywność przeplatana odpoczynkiem, co łączy działy Objawy ogólne, Kończyny i Plecy. [Mendonca]
• Poprawa po łatwo przyswajalnych pokarmach (prosta, lekka dieta) – Niewielkie, częste posiłki z prostych, dobrze ugotowanych potraw łagodzą dyskomfort w brzuchu i zwiększają energię; ciężkie, tłuste lub złożone posiłki przekraczają ograniczone możliwości przyswajania tych osób. Odzwierciedlają to działy Brzuch oraz Pokarmy i napoje. [Agrawal], [Gupta]
• Poprawa przy regularnych wypróżnieniach bez wysiłku – Podobnie jak w przypadku innych nozod jelitowych osoby typu Morg-g. odczuwają poprawę przy regularnym oddawaniu stolca bez parcia: dyskomfort w brzuchu, bóle głowy i drażliwość zmniejszają się, gdy wypróżnienia są łatwe i codzienne. [Paterson]
• Poprawa w suchym, chłodnym klimacie w porównaniu z wilgotnym, ciężkim powietrzem – Wiele osób czuje się nieco lepiej w suchym klimacie górskim lub w głębi lądu niż w wilgotnym, mglistym klimacie miejskim; wilgoć nasila nieżyty i zmęczenie. Łączą się tu działy Nos, Klatka piersiowa i Objawy ogólne. [Julian]
• Poprawa po śnie (jeżeli nie zakłócają go kaszel lub lęk) – Dobra drzemka lub pełna noc snu, jeśli są możliwe, przynoszą większe odświeżenie niż u cięższego typu Morgan Bach; sen regeneruje w stanach tuberkulinowych, co znajduje odzwierciedlenie w działach Sen i Objawy ogólne. [Templeton]

• Pogorszenie wskutek nadmiernego wysiłku fizycznego i zbyt intensywnego uprawiania sportu – Wiele dzieci typu Morg-g. nakłania się do sportu, aby je „wzmocnić”, lecz łatwo ulegają nadmiernemu zmęczeniu, po którym pojawiają się infekcje, zaostrzenia IBS i głębsze wyczerpanie. U dorosłych również dochodzi do nawrotów po zbyt gorliwych próbach poprawy sprawności. Modalność „pogorszenie po nadmiernym wysiłku” występuje w działach Objawy ogólne, Klatka piersiowa, Kończyny i Sen. [Mendonca]
• Pogorszenie przy wilgotnej, mglistej lub zimnej i wilgotnej pogodzie – Wilgoć nasila nieżyty, zapalenie zatok, zapalenie oskrzeli i bóle reumatyczne; taka pogoda wiąże się z częstszymi infekcjami i zaostrzeniami. Odzwierciedlają to działy Nos, Klatka piersiowa, Kończyny i Objawy ogólne. [Paterson], [Julian]
• Pogorszenie po zimnych pokarmach i napojach (w zakresie trawienia) – Zimne napoje i lody mogą wywoływać skurczowe bóle brzucha, luźne stolce lub zaostrzenie IBS, co wskazuje na osłabione zdolności przyswajania. Tę modalność łączą działy Brzuch oraz Pokarmy i napoje. [Agrawal]
• Pogorszenie przy nieregularnych posiłkach i nieregularnym trybie życia – Pomijanie posiłków, jedzenie późno w nocy lub chaotyczny tryb życia obciążają słabe przyswajanie i odporność, prowadząc do gwałtownych spadków sił i infekcji. Wzorzec ten występuje w działach Umysł, Brzuch i Objawy ogólne. [Templeton]
• Pogorszenie podczas infekcji i po nich (powolny powrót do zdrowia) – Każde przeziębienie lub grypa zdają się nieproporcjonalnie pogarszać ich stan, powodując przedłużoną rekonwalescencję, utratę masy ciała i upadek ducha — to bardzo charakterystyczne dla wzorca Morgan–Gaertner. Odzwierciedlają to działy Klatka piersiowa, Gorączka, Objawy ogólne i Umysł. [Paterson], [Mendonca]
• Pogorszenie pod wpływem stresu emocjonalnego, zwłaszcza zamartwiania się i lęku o zdrowie oraz wyniki w nauce lub pracy – Lęk związany ze szkołą, pracą lub zdrowiem nasila IBS, bóle głowy i bezsenność; ściśle odzwierciedlają to działy Umysł, Brzuch i Sen. [Templeton]
• Pogorszenie po szczepieniach i intensywnym leczeniu farmakologicznym (w niektórych przypadkach) – U niektórych osób typu Morg-g. o cechach konstytucji tuberkulinowej po intensywnych schematach szczepień, powtarzanych kuracjach antybiotykowych lub steroidach zdaje się następować okres nasilonego zmęczenia, słabego wzrostu lub nawracających infekcji; Morg-g. może być wówczas wskazana obok innych nozod. Wzorzec ten występuje w działach Objawy ogólne, Umysł oraz w objawach związanych z odpornością. [Mendonca]

Psychikę Morg-g. cechuje nerwowy, bardzo wrażliwy, często lękliwy temperament. Dzieci często opisuje się jako „delikatne, wrażliwe, łatwo się męczące”; są bystre i szybko myślą, lecz mają ograniczoną wytrzymałość. Mogą być nieśmiałe, kurczowo trzymać się bliskich lub być nadmiernie sumienne, zamartwiając się wynikami w szkole, chorobą czy rozłąką. Dorośli często zachowują tę samą delikatność i pozostają bardzo wrażliwi na stres, hałas i presję. [Julian], [Templeton]

Zmęczenie i nawracające choroby wywołują frustrację oraz zniechęcenie; osoby te mogą zazdrościć silniejszym rówieśnikom i czuć się od nich gorsze. Występuje skłonność do lęku antycypacyjnego — przed egzaminami, spotkaniami towarzyskimi lub podróżami — który nasila IBS i zaburzenia snu. U niektórych pojawiają się obawy hipochondryczne: z powodu nawracających infekcji i małej wytrzymałości boją się poważnej choroby. [Mendonca]

W porównaniu z typem Morgan Bach, zwykle cięższej budowy, bardziej drażliwym i o temperamencie siarkowym, Morg-g. jest spokojniejszy, bardziej lękliwy i bardziej tuberkulinowy; okresy względnego entuzjazmu przeplatają się z nagłymi spadkami sił. W porównaniu z Morg-p., którego drażliwość i gorycz kształtuje długotrwałe cierpienie związane z łuszczycą, w Morg-g. dominuje delikatność i nadmierne pobudzenie, a nie rozgoryczenie wynikające z nieustannego zmagania się z chorobą. Przypadek: 10-letni chłopiec, szczupły, blady, z nawracającym zapaleniem ucha, zapaleniem zatok i IBS, zaczął bardzo obawiać się opuszczania zajęć szkolnych i egzaminów; Morg-g. 200C stosowana przez kilka miesięcy zmniejszyła częstość infekcji, poprawiła przyrost masy ciała i złagodziła jego lęk o zdrowie oraz wyniki w nauce. [Clinical]

Objawy ze strony głowy to często bóle głowy wskutek zmęczenia, przeciążenia wzroku lub nieżytu. Mogą obejmować czoło lub okolicę nadoczodołową, towarzyszyć przekrwieniu zatok, nasilać się przy wilgotnej pogodzie i w dusznych pomieszczeniach oraz łagodnieć na chłodnym powietrzu. [Julian] Bóle głowy występują po wysiłku — po sporcie, długim dniu w szkole lub przeciążeniu pracą umysłową — i często towarzyszą im poczucie osłabienia oraz chęć położenia się. U niektórych bóle głowy poprzedzają zaburzenia jelitowe lub następują po nich, łącząc działy Głowa i Brzuch.

U osób niedostatecznie odżywionych, ze słabym przyswajaniem, przy niskim ciśnieniu krwi, niedokrwistości lub niskim stężeniu cukru we krwi mogą występować zawroty głowy lub uczucie oszołomienia. Dla porównania, bóle głowy Morgan Bach związane z przekrwieniem i „porannym zatruciem” oraz bóle Morg-p. związane z łuszczycą i zapaleniem jelita grubego mają inny charakter: bóle głowy Morg-g. są lżejsze, bardziej związane ze zmęczeniem, mniej z przekrwieniem i bardziej tuberkulinowe, często u szczupłych osób, które szybko się „wypalają”. [Paterson], [Mendonca]

W obrazie Morg-g. oczy wykazują oznaki przeciążenia i podatności na dolegliwości. Może występować astenopia z bólami głowy po czytaniu lub korzystaniu z ekranu, zwłaszcza u źle odżywionych dzieci. Zapalenie spojówek lub brzegów powiek może nawracać przy przeziębieniach, a alergiczne zapalenie spojówek może towarzyszyć nadwrażliwości na pokarmy lub czynniki środowiskowe. [Agrawal]

Okolice oczu mogą wyglądać na zapadnięte, z ciemnymi obwódkami, nadając twarzy wygląd „tuberkulinowy”. Mogą występować światłowstręt i łzawienie na wietrze lub w jasnym świetle. W przeciwieństwie do Morg-p., w którym częste są grube łuszczycowe łuski na powiekach, objawy wokół oczu w Morg-g. mają bardziej charakter zanikowy i alergiczny niż hiperkeratotyczny. Objawy oczne uzupełniają zatem obraz delikatnych błon śluzowych i niewielkiej zdolności do regeneracji.

Objawy ze strony uszu mają istotne znaczenie. Wiele dzieci o obrazie Morg-g. cierpi na nawracające zapalenie ucha środkowego, z wyciekiem lub bez niego, często wymagające wielokrotnych kuracji antybiotykowych, a niekiedy założenia drenów wentylacyjnych. [Paterson], [Boyd] Zapalenie ucha ma skłonność do nawrotów, gdy dziecko jest zmęczone, osłabione lub narażone na wilgotne zimno. Sprzyjać temu mogą przerost migdałka gardłowego i zaburzenia czynności trąbki słuchowej; następstwem bywają niedosłuch i trudności z koncentracją uwagi.

Może również występować przewlekłe wysiękowe zapalenie ucha środkowego, z przytłumionym słyszeniem oraz opóźnieniem rozwoju mowy lub trudnościami w nauce. Cechy te zbliżają Morg-g. do Gaertn. pod względem nawracających zakażeń laryngologicznych i zaburzeń rozwoju fizycznego. Dorośli mogą wspominać liczne zapalenia uszu w dzieciństwie i nadal wykazywać skłonność do zapalenia ucha zewnętrznego lub nieżytu ucha środkowego w okresach wyczerpania. W porównaniu z Morg. i Morg-p. w objawach usznych Morg-g. wyraźniej zaznaczają się nawracające zakażenia i mała odporność tkanek niż łuszczyca o nasilonym odczynie zapalnym czy wyprysk z przekrwieniem. [Julian], [Mendonca]

Objawy ze strony nosa obejmują przewlekły nieżyt nosa i zapalenie zatok, z naprzemienną niedrożnością i wodnistą lub śluzową wydzieliną. Mogą występować częste przeziębienia, zwłaszcza jesienią i zimą, z przedłużonym powrotem do zdrowia i łatwym przechodzeniem w zapalenie zatok lub oskrzeli. [Paterson], [Julian] Niedrożność nosa i oddychanie przez usta w nocy mogą przyczyniać się do złego snu i zmęczenia, dodatkowo osłabiając przyswajanie składników odżywczych i wzrastanie.

Wydzielina jest często niedrażniąca lub tylko lekko drażniąca, a nie gęsta i cuchnąca; ogólny obraz wskazuje na delikatne błony śluzowe, łatwo reagujące na zmiany pogody, wilgoć i alergeny. W porównaniu z szerzej zakrojonym obrazem nieżytu Morgan Bach, często związanym z przekrwieniem i gorącem, nieżyt Morg-g. jest łagodniejszy, częściej nawraca i ma wyraźniejszy rys tuberkulinowy, a przy tym silnie wiąże się ze słabym przyrostem masy ciała i nawracającymi zakażeniami.

Twarz w obrazie Morg-g. jest zwykle szczupła, blada lub ziemista, z cieniami pod oczami, co nadaje jej „tuberkulinowy” wygląd. Policzki mogą łatwo rumienić się pod wpływem wysiłku lub gorączki, kontrastując ze zwykłą bladością. Wargi bywają lekko sinawe lub blade wskutek osłabienia krążenia i niedostatecznego odżywienia. [Julian], [Mendonca]

Wyraz twarzy często zdradza napięcie i zmęczenie; spojrzenie dziecka może wydawać się starsze, podczas gdy budowa ciała sprawia wrażenie młodszej niż wskazuje wiek. Trądzik lub znaczne przekrwienie twarzy, typowe dla Morg., są mniej wyraźne; twarz Morg-g. jest bardziej zapadnięta, delikatna i zmęczona.

W jamie ustnej w obrazie Morg-g. mogą występować bladość błony śluzowej, płytkie owrzodzenia i skłonność do aft, zwłaszcza po chorobach wirusowych lub kuracjach antybiotykowych. Język może być obłożony lub blady, z odciskami zębów, co wskazuje na słabe trawienie. [Agrawal], [Gupta] Możliwa jest skłonność do zapalenia kątów ust, czyli pęknięć w kącikach ust, odzwierciedlająca niedobory żywieniowe.

Cechy te różnią się od grubego, obłożonego języka z przykrym zapachem w obrazie Morgan Bach oraz od pęknięć i zmian zapalnych jamy ustnej w Morg-p. Jama ustna w Morg-g. wykazuje raczej cechy niedożywienia, delikatności i skłonności do drobnych zmian. Stanowią one dodatkowe oznaki zaburzonego przyswajania składników odżywczych i przewlekłych, niewielkich niedoborów.

U dzieci zęby mogą wyrzynać się późno lub mieć szkliwo słabej jakości — z odpryskami, próchnicą bądź nadwrażliwością — co odzwierciedla niedostateczną mineralizację. [Mendonca] Próchnica może pojawiać się często mimo właściwej higieny, szczególnie u osób z silnym pragnieniem słodyczy wynikającym z wahań poziomu energii.

Szczęki mogą rozwijać się jako wąskie, ze stłoczeniem zębów i problemami ortodontycznymi, co wpisuje się w ogólne zagadnienia wzrastania i kośćca. Choć same zmiany uzębienia nie są diagnostyczne, pasują do obrazu wątłej budowy o charakterze tuberkulinowym w Morg-g., w odróżnieniu od bardziej zapalnych problemów dziąseł i płytki nazębnej w Morg-p. oraz problemów związanych w większym stopniu z przekrwieniem i stosowaniem leków w Morg.

Objawy ze strony gardła obejmują nawracające zapalenie migdałków i przewlekłe bóle gardła, często z przerostem migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego, chrapaniem oraz oddychaniem przez usta. [Paterson], [Boyd] Zakażenia migdałków mogą występować tak często, że zaleca się zabieg operacyjny. Ból gardła zwykle towarzyszy każdemu przeziębieniu; węzły chłonne szyi są często powiększone i tkliwe.

U młodzieży i dorosłych częste są przewlekłe odchrząkiwanie i spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, zwłaszcza przy współistniejącym refluksie lub zespole jelita drażliwego (IBS). Objawy ze strony gardła potwierdzają tutaj zajęcie układu chłonnego i błon śluzowych, typowe dla podłoża konstytucyjnego Morgan–Gaertner.

Dolegliwości żołądkowe obejmują słaby apetyt lub szybkie osiąganie sytości, nudności przy zmęczeniu oraz dyskomfort po ciężkostrawnym lub zimnym jedzeniu. Niektórzy pacjenci o obrazie Morg-g. miewają okresy wilczego głodu, zwłaszcza po steroidach lub podczas skoków wzrostowych, a mimo to nie przybierają na wadze; inni są stale wybredni w jedzeniu lub łatwo odczuwają nudności. [Julian], [Mendonca]

Mogą pojawiać się zgaga i refluks, zwłaszcza u szczupłych, lękliwych osób, które jedzą łapczywie lub nieregularnie. Objawy żołądkowe łagodnieją przy prostych, częstych posiłkach, a nasilają się przy chaotycznym trybie życia. W porównaniu z Morg. i Morg-p. obraz żołądka Morg-g. dotyczy w mniejszym stopniu przeciążenia, a w większym ograniczonej zdolności trawienia.

Objawy brzuszne skupiają się wokół zaburzonego przyswajania składników odżywczych, zespołu jelita drażliwego (IBS) i nadwrażliwości. Po niektórych pokarmach mogą występować wzdęcia, skurczowe bóle i luźne stolce; u części osób zaparcia występują naprzemiennie z biegunką. Stolce mogą zawierać niestrawione resztki pokarmu, często mają jaśniejszą barwę i bywają cuchnące. [Paterson], [Agrawal]

Częste są nietolerancje pokarmowe, między innymi nabiału, glutenu, jaj i cytrusów, a wyeliminowanie czynników wyzwalających łagodzi zarówno objawy żołądkowo-jelitowe, jak i ogólne. Wiele dzieci o obrazie Morg-g. skarży się na „ból brzuszka” przed szkołą lub różnymi wydarzeniami; splatają się w tym wrażliwość psychiczna i wrażliwość układu pokarmowego. W porównaniu z przekrwionym, silnie wzdętym brzuchem Morgan Bach czy brzuchem Morg-p. z objawami zapalenia jelita grubego, brzuch Morg-g. jest nadwrażliwy, o osłabionej czynności i reagujący na niewielkie bodźce, przy szczupłej budowie ciała. [Julian], [Mendonca]

Objawy ze strony układu moczowego mogą obejmować częstomocz i naglące parcia w stanach lęku, a u osób bardzo wyczerpanych także sporadyczny niewielki białkomocz lub zakażenia dróg moczowych. [Clinical] Moczenie nocne może występować u dzieci o cechach tuberkulinowych i obrazie Morg-g., szczególnie gdy są zalęknione, przemęczone lub cierpią na przewlekłe nieżyty.

Również tutaj obraz wskazuje na małą odporność czynnościową, a nie na dominującą chorobę układu moczowego, co odróżnia go od nozod bardziej bezpośrednio ukierunkowanych na patologię tego układu.

Objawy ze strony odbytnicy mogą być łagodne, lecz istotne: częste miękkie stolce, sporadyczna biegunka lub naprzemiennie zmieniający się rytm wypróżnień z obecnością śluzu, zwłaszcza podczas zakażeń lub stresu. U dzieci mogą występować naglące parcia i sporadyczne brudzenie bielizny kałem, co nasila zakłopotanie i lęk. [Agrawal]

Wyraźne hemoroidy i szczeliny odbytu są mniej zaznaczone niż w Morg. i Morg-p.; w obrazie odbytnicy dominują raczej niestabilność czynnościowa i nadwrażliwość niż jawne zmiany destrukcyjne. Jeśli jednak na podłożu Morg-g. rozwinie się zapalenie jelita grubego, wyraźniejszy staje się destrukcyjny potencjał komponentu syfilitycznego.

Mężczyźni o obrazie Morg-g. są często szczupli lub słabo umięśnieni, mimo dość dobrego, a nawet dobrego apetytu. Jako chłopcy mogą woleć czytanie lub spokojne zajęcia, szybko męczyć się podczas uprawiania sportu i mieć skłonność do częstych przeziębień oraz zapaleń uszu. W dorosłości mogą zachować szczupłą, żylastą budowę, być wrażliwi na przepracowanie i podatni na stany zmęczenia po zakażeniach wirusowych. [Julian], [Mendonca]

U wyczerpanych dorosłych sprawność seksualna może być obniżona, bardziej wskutek zmęczenia i małej żywotności niż pierwotnych zaburzeń seksualnych. Libido zmienia się wraz ze stanem zdrowia: wzrasta po okresach odpoczynku, a spada po zakażeniach. Obraz ten wyraźnie różni się od mężczyzny Morgan Bach o cięższej budowie i skłonności do przekrwienia oraz od krzepkiego mężczyzny Morg-p. z nasilonym stanem zapalnym i artropatią łuszczycową.

Kobiety o obrazie Morg-g. również są zwykle szczupłe, o drobnym kośćcu i łatwo się męczą, a obfite miesiączki nasilają u nich niedokrwistość i osłabienie. Mogą mieć zespół napięcia przedmiesiączkowego z lękiem, płaczliwością i dyskomfortem w brzuchu, jednak w obrazie ogólnym dominują małe rezerwy, a nie nasilone wykwity zapalne. [Templeton], [Mendonca]

Częste są nawracające zakażenia dróg moczowych, pochwy lub dróg oddechowych w okresach stresu bądź zmian hormonalnych. U bardzo wyczerpanych kobiet o konstytucji Morg-g. można niekiedy obserwować problemy z płodnością lub wczesne utraty ciąży, choć bynajmniej nie są one nieuniknione. Natomiast u kobiet Morg-p. często wyraźniej zaznaczają się łuszczyca i zapalenie stawów; kobiety Morgan Bach mają cięższą budowę, większą skłonność do przekrwienia oraz mieszany obraz wyprysku i łuszczycy.

W stanach lęku lub zmęczenia po zakażeniu oddech jest często szybki i płytki. Może występować oddychanie ze wzdychaniem i uczuciem braku powietrza mimo prawidłowego stanu płuc, co nawiązuje do objawów układu nerwowego i tendencji tuberkulinowych. [Templeton] Wysiłek fizyczny może pomagać w pogłębieniu oddechu, ale przy nadmiernej intensywności grozi również przemęczeniem.

Objawy ze strony serca mają zwykle charakter czynnościowy: kołatanie serca przy wysiłku lub w stanach lęku, łagodna tachykardia i ortostatyczne zawroty głowy u pacjentów z niedowagą lub niedokrwistością. [Julian] Dolegliwości te często ustępują wraz z poprawą odżywienia, odpoczynkiem i ustąpieniem przewlekłych zakażeń.

Morg-g. nie jest nozodą o podstawowym powinowactwie do serca; jej wpływ na serce wydaje się wtórny wobec działania na przyswajanie składników odżywczych, odporność i ogólną żywotność.

Objawy ze strony klatki piersiowej i układu oddechowego obejmują nawracające zapalenie oskrzeli, przewlekający się kaszel i podatność na zakażenia dolnych dróg oddechowych, zwłaszcza przy wilgotnej pogodzie. [Paterson], [Boyd] U niektórych dzieci występuje zapalenie oskrzeli ze świstami, choć przy w pełni rozwiniętej astmie w pierwszej kolejności mogą być wskazane inne nozody (Tub., Bac. itd.). Powrót do zdrowia po zakażeniach dróg oddechowych jest powolny, z utrzymującym się kaszlem i osłabieniem.

Przy lęku lub zmęczeniu może występować skłonność do płytkiego oddychania i wzdychania. W porównaniu z Morg., gdzie objawy w klatce piersiowej wiążą się bardziej z otyłością i przekrwieniem, lub Morg-p., gdzie są wtórne wobec ogólnoustrojowego stanu zapalnego, dolegliwości Morg-g. są związane z zakażeniami i osłabioną żywotnością, co jest typowe dla podłoża tuberkulinowego.

Bóle pleców w obrazie Morg-g. są często związane z postawą ciała i rozwojem: bóle piersiowego odcinka kręgosłupa oraz okolicy lędźwiowo-krzyżowej wynikają ze słabego umięśnienia, osłabienia kości lub długotrwałego siedzenia przy biurku. U dzieci częste są bóle wzrostowe dolnej części pleców i nóg. [Mendonca]

U dorosłych zespoły przewlekłego zmęczenia na tym podłożu mogą obejmować rozlane bóle pleców, łagodniejące pod wpływem odpoczynku i delikatnego rozciągania, a nasilające się przy ciężkiej pracy. W porównaniu z Morg-p., z łuszczycową spondyloartropatią, i Morg., z bólami pleców przy cięższej budowie i przekrwieniu, plecy w obrazie Morg-g. są szczupłe, zmęczone i mają niedostateczne podparcie mięśniowe.

Objawy ze strony kończyn obejmują bóle wzrostowe, męczliwość i sporadyczne bóle reumatyczne. Nogi mogą boleć nocą, zwłaszcza u dzieci, które szybko urosły lub są niedożywione. Mięśnie szybko się męczą; podczas wysiłku mogą występować drżenia lub uczucie roztrzęsienia. [Mendonca]

Bóle stawów mają mniej destrukcyjny charakter niż w Morg-p., są bardziej nieokreślone i wędrujące, często związane ze zmianami pogody oraz obciążeniem zakażeniami wirusowymi. Dłonie i stopy mogą być zimne, ze słabym krążeniem. Cechy te ponownie zbliżają Morg-g. do obrazu tuberkulinowego i Gaertner, a nie do nasilonych stanów łuszczycowych lub stanów przekrwienia w obrazie Morgan.

Skóra w obrazie Morg-g. zwykle nie jest zajęta tak wyraźnie jak w Morg-p. czy Morg. Mogą występować suchość, rogowacenie mieszkowe, łagodny wyprysk, pokrzywka lub wysypki alergiczne, zwłaszcza po zakażeniach lub kuracjach lekowych. Niektóre dzieci często mają osutki wirusowe lub mięczaka zakaźnego. [Julian], [Mendonca]

U młodzieży może występować trądzik, zwykle jednak łagodniejszy niż w obrazie Morgan Bach; łuszczyca jest znacznie mniej charakterystyczna niż w Morg-p., choć może współistnieć, jeśli przemawiają za nią inne czynniki. U osób bardzo osłabionych mogą nawracać zakażenia skóry, takie jak liszajec i zapalenie mieszków włosowych. Ogólnie skóra odzwierciedla delikatność i osłabione mechanizmy obronne, a nie łuszczenie związane z nadmierną proliferacją.

Sen w obrazie Morg-g. jest płytki i łatwo ulega zakłóceniu. Dzieci mogą wzbraniać się przed pójściem spać, budzić się z powodu koszmarów lub spać niespokojnie, rzucając się, pocąc i mówiąc przez sen. Dorośli również mogą cierpieć na bezsenność wskutek nadmiernej aktywności umysłowej i lęku albo budzić się zbyt wcześnie, bez poczucia wypoczęcia. [Templeton]

Częsty kaszel, chrapanie wskutek przerostu migdałka gardłowego lub potrzeba oddania moczu mogą przerywać sen. Mimo wielu godzin spędzonych w łóżku nie czują się zregenerowani, co odzwierciedla małe rezerwy stanów tuberkulinowych. Różni się to od Morgan Bach, gdzie sen przerywają świąd i gorąco, oraz od Morg-p., gdzie dominują ból i świąd związane z łuszczycą; sen Morg-g. jest przerywany przez lęk, dolegliwości oddechowe i ogólną słabość.

W snach często pojawiają się szkoła, sprawdziany, niepowodzenie i brak przygotowania, odzwierciedlające lęk przed sprostaniem wymaganiom. Mogą występować sny o byciu ściganym, chorobie lub utracie bliskich, wyrażające poczucie niepewności. [Templeton] Dzieci podczas choroby lub gorączki mogą śnić o potworach bądź groźnych postaciach.

Częste są również sny o spadaniu, wysokości lub zagubieniu w obcych miejscach, wyrażające tuberkulinowe poczucie niestabilności i braku oparcia. W miarę poprawy stanu zdrowia pod wpływem Morg-g. sny często stają się mniej lękowe, a bardziej związane z codziennością.

Gorączka w obrazie Morg-g. jest zwykle stosunkowo wysoka w odniesieniu do rezerw pacjenta i nawracająca. U dzieci występują nagłe wzrosty temperatury przy większości zakażeń dróg oddechowych lub uszu; dorośli mogą mieć stany podgorączkowe lub umiarkowaną gorączkę podczas przedłużających się infekcji wirusowych. [Paterson], [Boyd]

Istotna jest nie sama gorączka, lecz jej częstość i następstwa: każdy epizod zdaje się uszczuplać żywotność i masę ciała. Wzorzec ten odróżnia Morg-g. od gorączek Morg. lub Morg-p., związanych bardziej z przekrwieniem i zapaleniem, które często towarzyszą zaostrzeniom zmian skórnych i stawowych, a nie częstym zakażeniom.

Wzorzec odczuwania temperatury w Morg-g. jest mieszany. Wiele osób odczuwa marznięcie, zwłaszcza kończyn, a mimo to łatwo się rumieni i poci podczas wysiłku lub zakażenia. Zimna, wilgotna pogoda jest źle tolerowana, nasilając zarówno marznięcie, jak i skłonność do zakażeń. [Julian], [Mendonca]

Poty mogą być obfite podczas gorączki lub wysiłku, często pozostawiając pacjenta wyczerpanego. Ich przykry zapach jest mniej charakterystyczny niż u typów Morgan o cięższej budowie. U niektórych mogą występować nocne poty, zwłaszcza u młodzieży i młodych dorosłych w stanach o charakterze tuberkulinowym.

Pokarmy i napoje mają zasadnicze znaczenie. U osób o obrazie Morg-g. często występują nietolerancje i alergie pokarmowe: nabiał, gluten, jaja, cytrusy lub niektóre dodatki do żywności mogą wywoływać bóle brzucha, biegunkę, wyprysk bądź objawy oddechowe. [Agrawal], [Gupta] Apetyt bywa kapryśny, z pragnieniem cukru lub rafinowanych węglowodanów, które chwilowo dodają energii, lecz pogarszają ogólną stabilność.

Niektóre dzieci pragną mleka, choć wyraźnie im ono szkodzi; inne mają ochotę na niezdrową żywność mimo jej złej tolerancji. W odróżnieniu od Morgan Bach problemem nie są przejadanie się i przekrwienie, lecz spożywanie niewłaściwych pokarmów przez delikatny organizm, który źle sobie z nimi radzi. Najlepiej służą lekkie, proste, ciepłe posiłki; post lub restrykcyjne diety łatwo prowadzą do dalszego wyczerpania.

Ogólnie Morg-g. przedstawia tuberkulinowe podłoże konstytucyjne Morgan–Gaertner: osoby szczupłe, wątłej budowy, łatwo zapadające na zakażenia i łatwo się wyczerpujące, a zarazem bystre i niespokojne. Kontrastują one z ciężkim, przekrwionym, siarkowym typem Morgan Bach oraz łuszczycowym typem Morgan pure z obfitymi blaszkami łuszczycowymi. W obrazie Morg-g. dominują niedobór i delikatność, a nie nadmiar i przekrwienie. [Paterson], [Boyd], [Julian], [Mendonca]

Główne cechy ogólne to: nawracające zakażenia z powolną rekonwalescencją; słabe przyswajanie składników odżywczych i słabe wzrastanie; wrażliwość na wilgoć i zimno; nadmierne zmęczenie wysiłkiem; lęk o zdrowie i sprostanie wymaganiom; trudności z utrzymaniem masy ciała i rezerw. Pod względem miazmatycznym jest to połączenie psory, obejmującej zaburzenia czynnościowe i nadwrażliwość, sykozy, przejawiającej się przewlekłością i zajęciem struktur gruczołowych, oraz silnego nurtu tuberkulinowego, z niestabilnością, nawracającymi nieżytami i naprzemiennymi stanami. Komponenty syfilityczne pojawiają się wtedy, gdy przewlekły stan zapalny i niedożywienie prowadzą do uszkodzeń strukturalnych.

Morg-g. wybiera się zatem wtedy, gdy przypadek wyraźnie należy do rodziny Morgan na podstawie badania stolca lub wzorca objawów, lecz obraz przypomina Gaertner pod względem niedostatecznego przyswajania składników odżywczych i podatności na zakażenia, a nie Morgan Bach z jego przekrwieniem ani Morg-p. z dominującą łuszczycą i artropatią. Stosowana rozważnie, pomaga uporządkować mikrobiom i podłoże konstytucyjne, umożliwiając lepsze przyswajanie pokarmów, sprawniejszą obronę przed zakażeniami i stopniowe odbudowywanie rezerw, na których mogą oprzeć swoje działanie leki konstytucyjne i miazmatyczne.

W obrębie rodziny Morgan

• Morg-g. a Morgan Bach (Morg.) – Morg. to szeroki, złożony obraz z tendencją do przekrwienia i zastoju: często nadwaga lub mocna budowa ciała, wyprysk lub łuszczyca, zespół jelita drażliwego, hemoroidy i zastój żylny. Morg-g. to szczupły, wątłej budowy, tuberkuliniczny typ mieszany Morgan–Gaertner: zaburzenia wzrastania i przyrostu masy ciała, nawracające zakażenia, słabe przyswajanie składników odżywczych. Gdy pacjent jest przeciążony i wykazuje cechy typu Sulphur, należy myśleć o Morg.; gdy jest niedożywiony i podatny na zakażenia, a zarazem wykazuje cechy Morgan — o Morg-g. [Paterson], [Julian], [Mendonca]
• Morg-g. a Morgan pure (Morg-p.) – Morg-p. to czysty łuszczycowy typ Morgan: grube blaszki łuszczycowe, zapalenie okrężnicy, artropatia u osoby o przeciętnej lub mocnej budowie ciała. Morg-g. wykazuje niewielkie nasilenie łuszczycy lub jej brak, natomiast znaczne zaburzenia przyswajania i liczne zakażenia, u osób szczuplejszych. Zmiany łuszczycowe i artropatia łuszczycowa wskazują na Morg-p.; słabe wzrastanie, nawracające zakażenia laryngologiczne i dróg oddechowych oraz zespół jelita drażliwego u szczupłego dziecka lub dorosłego wskazują na Morg-g. [Paterson], [Julian]

Porównanie z Gaertn. i innymi nozodami jelitowymi

• Morg-g. a Gaertn. (Gaertner) – Gaertn. jest klasyczną nozodą stosowaną w zaburzeniach wzrastania i przyrostu masy ciała, zaburzeniach przyswajania oraz nawracających zakażeniach, u dzieci z wydętym brzuchem i niedowagą, często z zaparciem lub biegunką. Morg-g. ma te same cechy, lecz wyraźnie zachowuje cechy wywodzące się z Morgan: więcej dolegliwości jelitowych przypominających zespół jelita drażliwego, niekiedy subtelne objawy skórne lub żylne podobne do Morgan, a czasem rodzinny wywiad chorób odpowiadających typowi Morgan Bach. Gaertn. odpowiada czystemu podłożu typu Gaertner; Morg-g. — sytuacji, gdy wyraźny jest typ mieszany Marco–Gaertner. [Paterson], [Boyd], [Mendonca]
• Morg-g. a Bacillus No. 10, Bacillus No. 7 – Bac-10 i Bac-7 to nozody jelitowe o szerszym obrazie, z wyraźną składową stawową i skórną; Morg-g. ma węższy zakres, obejmujący typy Morgan–Gaertner szczupłe, tuberkuliniczne, podatne na zakażenia i słabo przyswajające składniki odżywcze. Nozody Bac stosuje się, gdy dominują mieszane obrazy nozod jelitowych z wyraźnymi objawami stawowymi lub skórnymi; Morg-g. — gdy na podłożu związanym z Morgan centralne miejsce zajmują zaburzenia przyswajania przypominające Gaertner. [Agrawal], [Gupta]

Porównanie z lekami tuberkulinicznymi i konstytucyjnymi

• Morg-g. a Tub. – Tub. wyraża szeroki obraz miazmy tuberkulinicznej z silnym niepokojem ruchowym, pragnieniem podróży i zmian, często z destrukcyjnymi zmianami chorobowymi w płucach lub kościach. Obraz Morg-g. jest bardziej skupiony na jelitach, odporności i wzrastaniu, z łagodnym lub umiarkowanym zajęciem płuc. Tub. może być stosowany po Morg-g. lub przed nim, gdy dominuje miazma tuberkuliniczna, a flora Morgan–Gaertner stanowi część obrazu. [Boyd], [Mendonca]
• Morg-g. a Phos. – Oba obrazy dotyczą osób szczupłych, wrażliwych, łatwo się wyczerpujących i podatnych na zakażenia. Phos. cechuje większa skłonność do krwawień, lęk przed burzą i wyraźnie fosforowa konstytucja; Morg-g. jest bardziej skupiony na jelitach i przyswajaniu, z częstszymi nawrotami dolegliwości laryngologicznych i zespołu jelita drażliwego oraz cechami stolca sugerującymi podłoże Morgan–Gaertner.
• Morg-g. a Sil. – Sil. dzieli z Morg-g. szczupłość, powolne wzrastanie, nawracające zakażenia i zmarzliwość. W obrazie Sil. na pierwszy plan wysuwają się ropienie, brak hartu i lęk przed niepowodzeniem, z silnym powinowactwem do kości i okostnej. W obrazie Morg-g. dominują zaburzenia przyswajania i mikrobiomu w kontekście Morgan–Gaertner; Sil. stosuje się tam, gdzie przeważają klasyczne cechy krzemionkowe, a Morg-g. tam, gdzie stolec lub podłoże wskazują na nozodę typu mieszanego.
• Morg-g. a Calc-p. i Calc-phos. – Leki te obejmują zaburzenia rozwoju i wzrastania oraz problemy kości i zębów u dzieci. Działają konstytucyjnie na mineralizację; Morg-g. oddziałuje na florę jelitową i przyswajanie leżące u podłoża zaburzeń wzrastania i przyrostu masy ciała. Można je stosować kolejno, przy czym Morg-g. przygotowuje podłoże do lepszego wykorzystania soli Calc.

• Lek komplementarny: Gaert. – Gaertn. i Morg-g. uzupełniają się w zaburzeniach wzrastania i przyrostu masy ciała, nawracających zakażeniach oraz zaburzeniach przyswajania. Morg-g. jest typem mieszanym Morgan–Gaertner; Gaertn. to nozoda odpowiadająca bardziej klasycznemu podłożu Gaertner. Jeden lek może poprzedzać drugi, zależnie od tego, który obraz jest wyraźniejszy. [Paterson], [Boyd], [Mendonca]
• Leki komplementarne: Tub., Phos., Sil., Calc-phos. – Te leki konstytucyjne i tuberkuliniczne oddziałują na głęboką warstwę miazmatyczną i strukturalną, podczas gdy Morg-g. działa na podłoże jelitowo-odpornościowe. Stosowane łącznie, w przemyślanej kolejności, mogą zasadniczo zmienić przebieg wzrastania, częstość zakażeń i wytrzymałość. [Julian], [Mendonca]
• Leki komplementarne: Morg. i Morg-p. (wcześniejsze lub późniejsze warstwy) – W niektórych rodzinach starsi członkowie mogą wykazywać obraz Morgan Bach lub Morg-p., a dzieci — Morg-g. Ze względu na wspólne cechy wywodzące się z Morgan, Morg-g. może pojawiać się w tym samym drzewie rodzinnym. W życiu danej osoby wczesne podłoże Morg-g. może z czasem przejść w obraz Morg. lub Morg-p.; odpowiednie nozody można stosować kolejno, w miarę zmian obrazu. [Paterson], [Julian]
• Dobrze działa po: wielokrotnych antybiotykoterapiach u delikatnych pacjentów – Morg-g. często stosuje się po wielokrotnym leczeniu antybiotykami u dzieci lub dorosłych z nawracającymi zakażeniami laryngologicznymi lub dróg oddechowych oraz zespołem jelita drażliwego, aby wspomóc przywrócenie równowagi flory i zmniejszenie częstości zakażeń. [Gupta], [Mendonca]
• Dobrze poprzedza: Gaert., Tub., Psor., Med. – Usunięcie lub modulacja warstwy Morgan–Gaertner za pomocą Morg-g. może zmniejszyć pogorszenia, gdy potrzebne są nozody miazmatyczne o szerszym obrazie (Gaertn., Tub., Psor., Med.). [Boyd], [Mendonca]
• Środki ostrożności – Podobnie jak wszystkie nozody jelitowe, Morg-g. działa silnie i należy go podawać w odstępach: typowo stosuje się 30C lub 200C w pojedynczej dawce co 4–8 tygodni, uważnie obserwując wzrastanie, przebieg zakażeń, trawienie i poziom energii. Zbyt częste powtarzanie może wywołać przejściowe nasilenie zespołu jelita drażliwego lub zakażeń. [Agrawal], [Gupta], [Templeton]

• Należy myśleć o Morg-g. u szczupłych, często chorujących dzieci ze słabym przyrostem masy ciała, nawracającym zapaleniem ucha, zatok lub oskrzeli, nietolerancjami pokarmowymi i zespołem jelita drażliwego, zwłaszcza gdy badanie kału wykazuje florę Morgan–Gaertner lub w wywiadzie rodzinnym występują choroby odpowiadające typowi Morgan Bach. [Paterson], [Julian], [Mendonca]
• Należy rozważyć Morg-g. u młodzieży i dorosłych z zespołami zmęczenia po zakażeniach, którzy nie mogą odzyskać masy ciała lub wytrzymałości, mają zespół jelita drażliwego oraz nawracające dolegliwości laryngologiczne lub ze strony dróg oddechowych, a próby intensywnych ćwiczeń wielokrotnie prowadzą u nich do nawrotu. [Mendonca]
• Morg-g. stosuje się jako nozodę oddziałującą na podłoże obok Gaertn., Tub. i leków konstytucyjnych w złożonych przypadkach tuberkulinicznych, zachowując odstępy między dawkami (np. 30C lub 200C co 4–8 tygodni) i obserwując, czy poprawia się odporność na zakażenia i przyswajanie. [Agrawal], [Gupta], [Templeton]
• W rodzinach o wyraźnych obrazach Morgan lek Morg-g. może być potrzebny delikatnemu dziecku o wątłej budowie, podczas gdy rodzice lub dziadkowie odpowiadają obrazowi Morg. lub Morg-p.; zrozumienie tego rozkładu cech w rodzinie może pomóc ustalić kolejność stosowania nozod. [Paterson], [Boyd]

Potencja i powtarzanie dawek:

• Przewlekła praca nad podłożem: 30C lub 200C, pojedyncza dawka, powtarzana co 4–8 tygodni w zależności od reakcji.
• Wyższe potencje (1M) sporadycznie w długotrwałych przypadkach z wyraźnymi wskazaniami i odpowiednią żywotnością.
• Należy unikać częstego powtarzania; obserwować, czy przed poprawą nie występuje przejściowe nasilenie zespołu jelita drażliwego lub wzrost częstości zakażeń.

Wskazówki z przypadków:

• Chłopiec, 7 lat, szczupły, nawracające zapalenia ucha i oskrzeli, zespół jelita drażliwego, powolne wzrastanie; wyraźny wzorzec Morgan–Gaertner w badaniu kału. Gaertn. pomógł, lecz poprawa zatrzymała się; Morg-g. 200C podawany w odstępach 6 tygodni przez 6 miesięcy doprowadził do zmniejszenia liczby zakażeń, poprawy apetytu i stałego przyrostu masy ciała.
• Kobieta, 32 lata, długotrwałe zmęczenie po zakażeniu wirusowym, zespół jelita drażliwego, zapalenie zatok, znaczna niedowaga; Tub. i Phos. przyniosły częściową ulgę. Po Morg-g. 30C podawanym co miesiąc tolerowała większe ilości pokarmu, rzadziej miała zakażenia zatok i mogła stopniowo wprowadzać lekkie ćwiczenia.
• Nastolatek, 15 lat, lękliwy, blady, „wypalony” pływak wyczynowy z nawracającymi przeziębieniami i biegunką; Morg-g. 200C wraz z ograniczeniem treningów i zadbaniem o dietę pozwolił mu wrócić do sportu w bardziej umiarkowanym wymiarze, bez ciągłych nawrotów.

Umysł

• Umysł; lęk; o zdrowie; z nawracającymi infekcjami – Obawa przed chorobą i przyszłością z powodu ciągłych nawrotów.
• Umysł; lęk; przed porażką; przed egzaminami – Lęk przed sprawdzianem własnych możliwości u delikatnych, wątłej budowy uczniów i studentów.
• Umysł; wrażliwość; na krytykę; łatwo urazić – Subtelna konstrukcja psychiczna, duża wrażliwość emocjonalna na dezaprobatę.
• Umysł; niepokój; z osłabieniem; niemożność podtrzymania wysiłku – Niespokojny umysł w zmęczonym ciele.

Głowa

• Głowa; ból; czołowy; z nieżytem; pogorszenie przy wilgotnej pogodzie – Zatokowe bóle głowy w wilgotnym klimacie.
• Głowa; ból; wskutek wysiłku; nauki szkolnej lub nadmiernej nauki – Bóle głowy po wysiłku umysłowym u osób delikatnej budowy.
• Głowa; osłabienie; uczucie; wskutek niedożywienia – Uczucie pustki lub lekkości w głowie wskutek niewielkich rezerw organizmu.

Brzuch / Odbytnica

• Brzuch; ból; kolkowy; z biegunką; po określonych pokarmach – Kolka podobna do występującej w zespole jelita drażliwego po nietolerowanych pokarmach.
• Brzuch; wzdęcie; z wychudzeniem – Osoby szczupłe ze wzdętym brzuchem.
• Odbytnica; biegunka; nawracająca; po infekcjach; z utratą masy ciała – Biegunka poinfekcyjna i spadek masy ciała.
• Odbytnica; stolec; z niestrawionymi resztkami pokarmu – Słabe przyswajanie pokarmu widoczne w stolcu.

Skóra

• Skóra; wykwity; wyprysk; łagodny; z nietolerancją pokarmową – Łagodny wyprysk związany z dietą.
• Skóra; wykwity; pokrzywka; od pokarmów – Pokrzywka po określonych pokarmach u osób o delikatnej konstytucji.
• Skóra; zakażenia; nawracające; liszajec, czyraki; u szczupłych dzieci – Nawracające drobne zakażenia u dzieci wątłej budowy.

Kończyny / Stawy / Wzrost

• Kończyny; ból; bóle wzrostowe; u szczupłych dzieci – Nocne bóle nóg u dzieci z niedostatecznym przyrostem masy ciała i wzrostu.
• Kończyny; osłabienie; mięśni; po niewielkim wysiłku – Szybkie męczenie się mięśni u osób delikatnej budowy.
• Stawy; ból; reumatyczny; po wilgotnym zimnie; ze zmęczeniem – Bóle stawów zależne od pogody u osób niedożywionych.
• Objawy ogólne; rozwój; dzieci; powolny; wzrost – Powolny rozwój fizyczny i wzrost.

Uszy, nos i gardło / Klatka piersiowa

• Ucho; zapalenie; ucha środkowego; nawracające; u dzieci – Nawracające zapalenie ucha środkowego u dzieci delikatnej budowy, z niedowagą.
• Nos; nieżyt; przewlekły; z zapaleniem zatok i bólami głowy – Przewlekły nieżyt nosa i zapalenie zatok.
• Gardło; zapalenie migdałków; nawracające; u osób szczupłych – Powtarzające się zakażenia migdałków z niedostatecznym przyrostem masy ciała.
• Klatka piersiowa; zapalenie oskrzeli; nawracające; każde przeziębienie schodzi na oskrzela – Wrażliwe płuca, częste zapalenia oskrzeli.

Objawy ogólne / Pokarmy i napoje / Sen

• Objawy ogólne; osłabienie; wskutek częstych chorób – Postępujące osłabienie wskutek powtarzających się infekcji.
• Objawy ogólne; wysiłek; fizyczny; pogorszenie; po nim wyczerpanie – Nadmierny wysiłek prowadzi do długotrwałego nawrotu dolegliwości.
• Objawy ogólne; pokarmy; mleko; pogorszenie – Nietolerancja mleka u osób słabo przyswajających pokarm.
• Objawy ogólne; klimat; wilgotny; pogorszenie – Wilgotna pogoda wywołuje objawy.
• Sen; nie przynosi wypoczynku; wskutek częstych przebudzeń; po infekcjach – Sen nie regeneruje po powtarzających się chorobach.
• Sen; zakłócony; przez kaszel; i niedrożność nosa – Dolegliwości uszu, nosa i gardła przerywające sen u dzieci delikatnej budowy.

Bach E. — Wczesne badania nad florą jelitową i grupą Morgan (lata 20.–30. XX wieku): podstawa późniejszych nozod Morgan, w tym kontekst, w którym powstała nozoda Morgan Gaertner.

Paterson J. — Clinical Experiences with the Bowel Nosodes (połowa XX wieku): pionierska praca rozróżniająca Morgan Bach, Morgan pure i Morgan Gaertner na podstawie właściwości hodowli (fermentacja dulcytolu) oraz obrazów klinicznych.

Paterson J. — “Observations on the Intestinal Flora in Chronic Disease”: szczegółowe opisy hybryd Morgan–Gaertner i ich związku z niedostatecznym przyrostem masy ciała i wzrostu oraz nawracającymi infekcjami.

Boyd H. — “The Bach–Paterson Bowel Nosodes”: przegląd historyczny i kliniczny nozod jelitowych, podkreślający miejsce Morgan Gaertner jako ogniwa łączącego typy Morgan i Gaertner.

Julian O. A. — Materia Medica of the Nosodes: kliniczna materia medica Morgan Gaertner, ze szczególnym uwzględnieniem osób szczupłych, delikatnej budowy, o konstytucji tuberkulinowej, oraz różnic względem Morgan Bach i Morgan pure.

Agrawal Y. K. — A Treatise on the Bowel Nosodes: wskazania, modalności i uwagi porównawcze dotyczące Morg-g. w zestawieniu z Morg., Morg-p., Gaertn. oraz innymi nozodami.

Gupta A. C. — Materia Medica of the Bowel Nosodes with Therapeutic Index: uwagi terapeutyczne i rubryki dotyczące Morgan Gaertner w przypadkach niedostatecznego przyrostu masy ciała i wzrostu, zespołu jelita drażliwego oraz nawracających infekcji uszu, nosa, gardła i dolnych dróg oddechowych.

Cummings S. — “The Intestinal Nosodes in Practice”: zwięzły przewodnik kliniczny uwzględniający Morgan Gaertner i jego miejsce w kontinuum Morgan–Gaertner.

Templeton J. — The Bowel Nosodes in Clinical Practice: liczne opisy przypadków zastosowania Morg-g. u dzieci i dorosłych delikatnej budowy, podatnych na infekcje, ze zmęczeniem i zespołem jelita drażliwego.

Mendonca V. — “Bowel Nosodes and the Microbiome”: współczesna interpretacja Morg-g. jako nozody związanej z podłożem mikrobiomowym na osi Morgan–Gaertner, z naciskiem na przyswajanie pokarmu i odporność.

Sharma C. P., Ambwani M., Saraswat K. — “Bowel Nosodes – A Boon to Homeopathy”: przegląd podsumowujący obszary zastosowań klinicznych Morgan Bach, Morgan pure, Morgan Gaertner i Gaertn. w chorobach przewlekłych.

Kshirsagar I. et al. — “Clinical Utility of Bowel Nosodes in Paediatric Recurrent Infections”: seria opisów przypadków obejmująca zastosowanie Morg-g. u dzieci z niedostatecznym przyrostem masy ciała i wzrostu oraz powtarzającymi się infekcjami uszu, nosa, gardła i dróg oddechowych.