• Nosogardło i migdałek gardłowy — Przewlekła niedrożność z gęstym śluzem w tylnej części nosa; „sapka” niemowląt; oddychanie przez usta; twarz adenoidalna; nieżyt ze skłonnością do niedrożności trąbki słuchowej [Clarke], [Hering].
• Trąbka słuchowa i ucho środkowe — Nieżyt trąbki słuchowej, nawracające zapalenie ucha środkowego z kleistą wydzieliną, głuchota wskutek pogrubienia błony śluzowej; nasilenie bólu w nocy i pod wpływem ciepła łóżka; powiększone węzły chłonne wokół uszu [Allen], [Boger].
• Ślinianki i jama ustna — Gąbczaste, obrzęknięte dziąsła; umiarkowany ślinotok i tkliwość dziąseł (łagodniejsze niż w Merc-sol.); cuchnący oddech i metaliczny smak podczas nieżytu lub ząbkowania [Hughes], [Clarke].
• Węzły chłonne szyjne i podżuchwowe — Przewlekłe, bezbolesne lub tkliwe powiększenie towarzyszące przerostowi migdałka gardłowego lub migdałków podniebiennych; obraz „dziecka z zajęciem układu chłonnego” [Hering], [Farrington].
• Migdałki podniebienne i nozdrza tylne — Przewlekły przerost z lepką wydzieliną; nieżyt szerzy się ku tyłowi, do nozdrzy tylnych; gęsta wydzielina spływająca po tylnej ścianie gardła wywołuje kaszel w nocy [Clarke], [Boericke].
• Wątroba i układ wrotny — Bolesność prawego podżebrza, komponent żółciowy z bladymi lub zielonymi stolcami; leniwa czynność jelit u starszych dzieci i dorosłych; obłożony język, ziemista cera [Hughes], [Allen].
• Jelita (dzieci) — Biegunka podczas ząbkowania: zielone, śluzowate, cuchnące stolce, drażniące skórę; pogorszenie po owocach lub mleku; współwystępują objawy nieżytu migdałka gardłowego i trąbki słuchowej [Hering], [Nash].
• Skóra i błony śluzowe niemowląt — Nadżerki wokół ust, pieluszkowe zapalenie skóry wskutek drażniących stolców; wilgotne, otarte miejsca za uszami u dzieci z nieżytem [Clarke], [Phatak].

• Łagodne, suche ciepło — Łagodzi ból ucha i tkliwość szyjnych węzłów chłonnych podczas nieżytu (w odróżnieniu od Merc-sol., w którym ciepło pogarsza objawy) [Clarke].
• Świeże powietrze lub chłodny, dobrze wietrzony pokój — Zmniejsza cuchnący zapach i uczucie zatkania tylnej części nosa; dziecko śpi spokojniej przy dopływie świeżego powietrza [Hering].
• Pozycja siedząca z podparciem, głowa wysoko — Łagodzi trudności związane z oddychaniem przez usta oraz nocny kaszel wskutek spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła [Allen].
• Po swobodnym wypływie wydzieliny z nosa — Ucisk w głowie i uczucie pełności w uchu ustępują, gdy wydzielina nieżytowa zaczyna swobodnie wypływać [Clinical].
• Ciepły okład za uchem — Łagodzi skurcz trąbki słuchowej i ból ucha w przypadkach przewlekłych [Boericke].
• Delikatny ucisk ucha lub kąta żuchwy — Przynosi przejściową ulgę przy przekrwieniu ucha środkowego [Hering].
• Ciepłe napoje w małych ilościach — Łagodzą podrażnienie gardła i zmniejszają napady kaszlu [Clarke].
• Regularne oddawanie miękkiego stolca — Kolka brzuszna i uczucie pełności w okolicy wątroby ustępują po wypróżnieniu [Hughes].
• Odstawienie mleka lub owoców wywołujących objawy — Biegunka podczas ząbkowania ustępuje po wyeliminowaniu pokarmów, które ją nasilają [Nash].
• Towarzystwo i spokojne obchodzenie się z dzieckiem — Marudne dziecko uspokaja się, gdy jest spokojnie trzymane na rękach (mniej odczuwa ból związany z nieżytem) [Farrington].

• Noc, zwłaszcza po północy — Ból uszu, oddychanie przez usta, chrapanie i kaszel nasilają się w łóżku [Allen].
• Ciepłe, duszne pomieszczenia lub ciepło łóżka — Nasilają niedrożność nosa i cuchnący zapach; dziecko zrzuca przykrycie (cecha charakterystyczna Merc) [Hering].
• Wilgotne zimno lub przeciągi — Ponownie wywołują nieżyt trąbki słuchowej i obrzęk migdałka gardłowego [Clarke].
• Leżenie na chorym uchu — Narastają ból i uczucie pełności; dziecko płacze przy obracaniu się [Boger].
• Mleko, ciężkostrawne potrawy, owoce — Zielone stolce drażniące skórę w biegunce podczas ząbkowania; burczenie w brzuchu [Nash], [Dewey].
• Ząbkowanie — Podrażnienie dziąseł ponownie wywołuje biegunkę i nieżyt uszu, nosa i gardła [Hering].
• Połykanie gęstego śluzu — Nudności, kaszel i odruchy wymiotne w nocy [Clarke].
• Nagłe zmiany temperatury — Zatkanie uszu i nosa nasila się przy każdym przejściu z chłodu do ciepła lub odwrotnie [Allen].
• Mówienie i żucie — Bóle ucha i żuchwy w okolicy trąbki słuchowej i węzłów chłonnych [Boger].
• Stłumienie nieżytu — Gdy wydzielina wysycha, powracają objawy uszne i ból głowy [Clinical].

Typowe jest dziecko rozdrażnione i marudne, zwłaszcza nocą, gdy nos jest zatkany, a ucho pulsująco boli. Niepokój ruchowy przeplata się z sennością; dziecko chce być noszone, ale sprzeciwia się odkładaniu i płacze przy obracaniu się na bolące ucho [Hering]. Drażliwość nasila się podczas ząbkowania i przy zaburzeniach wypróżniania; dziecko nie chce pozwolić na badanie jamy ustnej ani uszu, co odzwierciedla tkliwość związaną z zajęciem gruczołów i nieżytem [Clarke]. U starszych dzieci z przewlekłym przerostem migdałka gardłowego występują otępiałość i nieuwaga — apatia ustępująca wraz z poprawą oddychania [Allen]. Lęk nasila się przy krztuszeniu się śluzem podczas snu; obraz ten odpowiada odnotowanym modalnościom: pogorszenie w nocy i w ciepłym pomieszczeniu.

Tępy ból czoła z uczuciem ciężkości wskutek nieżytu tylnej części nosa, z uciskiem u nasady nosa i w okolicy ujść trąbek słuchowych [Clarke]. Ból głowy nasila się w dusznych pomieszczeniach i przy pochylaniu, a zmniejsza, gdy wydzielina zaczyna swobodnie wypływać, zgodnie z modalnością „poprawa po swobodnym wypływie wydzieliny z nosa”. Dzieci z przerostem migdałka gardłowego mają nawykowo otwarte usta, chrapią, pocą się na głowie, a ich twarz jest ziemista, o ociężałym wyrazie; szyjne węzły chłonne są wyczuwalne jak drobne śruciny [Hering], [Farrington]. Gdy nieżyt zostaje stłumiony pod wpływem pogody lub leków, powracają uczucie pełności w głowie i zatkanie uszu [Clinical].

Podrażnienie nieżytowe z piekącymi łzami podczas odchrząkiwania gęstego śluzu z tylnej części nosa; uczucie ciężkości powiek w dusznych pomieszczeniach [Clarke]. Podczas napadów dolegliwości uszu i nosa dyskomfort oczu ma charakter odruchowy i jest łagodny; spojówki lekko przekrwione po nocy oddychania przez usta. Przejściowe zamglenie widzenia podczas bólu głowy; ustępuje, gdy z nosa zaczyna wypływać wydzielina [Allen].

Jeden z głównych obszarów powinowactwa. Nieżyt trąbki słuchowej z uczuciem zatkania i kleistym wysiękiem w uchu środkowym; przytępienie słuchu; szum uszny jak szum muszli morskiej [Boger], [Allen]. Ból ucha strzela do żuchwy i wyrostka sutkowatego; pogorszenie w nocy, przy leżeniu na bolesnej stronie i w ciepłym łóżku; poprawa pod wpływem łagodnego ciepła lub ucisku za uchem — jest to szczególna modalność w obrębie grupy Merc [Clarke]. Nawracające zapalenie ucha u dzieci z przerostem migdałka gardłowego pozostawia gęstą, cuchnącą wydzielinę i powiększone węzły chłonne wokół uszu; napady powracają po każdym zimnym wietrze lub nadmiarze nabiału [Hering]. Połykanie i żucie nasilają objawy przez pociąganie trąbki słuchowej; ziewanie może na chwilę przywrócić jej drożność.

„Sapka” niemowląt: zatkany nos, dziecko nie może ssać, zrywa się ze snu, krztusząc się śluzem; oddycha przez usta z głośnym chrapaniem [Hering]. Gęsta, żółtozielona, niekiedy niedrażniąca wydzielina występuje naprzemiennie z niedrożnością; spływanie wydzieliny z nozdrzy tylnych wywołuje kaszel w początkowym okresie snu. Węch osłabiony; grzbiet i nasada nosa bolą przy ucisku. Przewlekły przerost migdałka gardłowego i jego zapalenie w tylnej części nosogardła należą do częstych wskazań; wilgotny klimat sprzyjający nieżytom nasila objawy [Clarke]. Poprawa w suchym, chłodnym powietrzu i gdy wydzielina zaczyna swobodnie wypływać (odsyłacz: Czynniki łagodzące objawy).

Ziemista lub blada, z nadżerkami wokół ust wskutek ślinienia i drażniącej wydzieliny z nosa; węzły chłonne podżuchwowe i szyjne powiększone lub tkliwe [Hering]. Dziecko ma „twarz adenoidalną”: otwarte usta, otępiały wyraz, obrzęknięte powieki. Przy długotrwałym nieżycie może występować uczucie ciężkości ślinianek przyusznych, a kąt żuchwy jest bolesny przy dotyku [Clarke].

Dziąsła gąbczaste i wrażliwe (objawy mniej gwałtowne niż w Merc-sol.); język obłożony białym lub żółtawym nalotem, metaliczny smak; ślinotok umiarkowany, nie obfity [Hughes], [Clarke]. Podczas ząbkowania brzegi dziąseł są obrzęknięte i lekko krwawią przy szczotkowaniu; dziecko chce gryźć chłodne przedmioty. Cuchnący oddech jest obecny, lecz mniej nasilony niż w obrazach innych preparatów rtęciowych; oddychanie przez usta nasila suchość i pękanie.

Bolesne ząbkowanie; towarzyszy mu biegunka — stolce zielone, śluzowate, drażniące skórę; po wypróżnieniu zmniejsza się podrażnienie dziąseł (odsyłacz: Brzuch/Odbytnica) [Hering], [Nash]. Ból zęba strzela do ucha, nasila się nocą i pod wpływem ciepła łóżka; poprawa pod wpływem łagodnego ciepła stosowanego miejscowo [Clarke].

Lepki, ciągnący się śluz w nozdrzach tylnych spływa do gardła, powodując częste odchrząkiwanie i nocny kaszel; cieśń gardzieli lekko zaczerwieniona, po przebudzeniu gęste pasma śluzu ciągnące się z nozdrzy tylnych [Clarke]. Migdałki podniebienne są przewlekle powiększone, z mniej ostrym stanem zapalnym niż w obrazach jodków; połykanie gęstego śluzu wywołuje nudności. Uczucie zatkania ujść trąbek słuchowych; przy połykaniu często słychać trzaski towarzyszące ich udrażnianiu [Boger].

Słaby apetyt przy zatkanym nosie; oddychanie przez usta powoduje pragnienie ciepłych napojów w małych ilościach, które na krótko łagodzą dolegliwości gardła [Clarke]. Nudności po połykaniu zbitego śluzu; nalot na języku odpowiada stanowi dróg żółciowych. Mleko nie służy i może wywoływać natychmiastowe ulewanie u niemowląt z sapką [Nash].

Uczucie pełności i bolesność w prawym podżebrzu; dziecko przeciąga się i zgina, by złagodzić ucisk w okolicy wątroby; barwa stolca zmienia się zależnie od przepływu żółci [Hughes]. Burczenie i kolka poprzedzają biegunkę po owocach lub mleku; bóle ustępują po stolcu. Spowolnienie krążenia wrotnego wiąże się z ziemistą cerą, obłożonym językiem i cuchnącym oddechem [Allen].

Nie jest to główny obszar powinowactwa. U niektórych dzieci z nieżytem występuje nadwrażliwość pęcherza — częste oddawanie małych ilości moczu w nocy, gdy boli ucho; poza tym mocz prawidłowy [Clarke]. Albuminuria wywołana rtęcią należy tutaj raczej do danych toksykologicznych niż do częstych objawów charakterystycznych obrazu klinicznego [Hughes].

Biegunka podczas ząbkowania: zielone, śluzowate, drażniące stolce powodujące nadżerki na pośladkach i kroczu; kwaśna, cuchnąca woń; niekiedy niestrawione resztki pokarmu („lienteryczne”) [Hering], [Nash], [Dewey]. Wypróżnienie łagodzi kolkę, lecz stolce powracają w nocy lub po odstępstwach od diety; parcie jest umiarkowane (w odróżnieniu od Merc-cor.). Częste pieluszkowe zapalenie skóry (odsyłacz: Skóra).

Sporadycznie zapalenie żołędzi z niewielkim powiększeniem węzłów chłonnych jako część ogólnej skazy nieżytowo-limfatycznej; skąpa, lepka wydzielina przy niedostatecznej higienie [Allen] [Clinical].

Upławy w postaci ciągnącego się śluzu u dorastających dziewcząt z przerostem migdałka gardłowego i przewlekłym nieżytem uszu, nosa i gardła; powiększone szyjne węzły chłonne; opóźnione miesiączki przy konstytucji skrofulicznej [Clarke] [Farrington]. Nie jest to główny obszar powinowactwa.

Oddychanie przez usta z chrapaniem; niedrożność nosa wymusza płytki, głośny oddech w nocy [Hering]. Duszność przy niewielkim wysiłku u dzieci z przerostem migdałka gardłowego zmniejsza się po usunięciu niedrożności i przy swobodnym odpływie wydzieliny nieżytowej (odsyłacz: Czynniki łagodzące objawy).

Wtórne osłabienie wskutek niedoboru snu i przewlekłego nieżytu; tętno miękkie podczas nocnego rozdrażnienia. Brak swoistego obrazu zapalenia mięśnia sercowego (porównaj Merc-cy.) [Kent].

Kaszel wskutek spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła — krótki, urywany w początkowym okresie snu; dziecko krztusi się pasmami śluzu i siada, by je odkrztusić (poprawa z głową wysoko) [Clarke]. Głos może być stłumiony i nosowy z powodu niedrożności nozdrzy tylnych; rzeczywiste zajęcie krtani jest rzadkie.

Sztywność szyi z tkliwością węzłów chłonnych; dziecko unika obracania głowy w stronę bolącego ucha [Hering]. U dzieci w wieku szkolnym odnotowuje się zgarbioną postawę wskutek zmęczenia związanego z przewlekłym oddychaniem przez usta [Clinical].

Dziecko o konstytucji limfatycznej: chłodne dłonie, skłonność do nocnych potów, nogi łatwo się męczą; skubie uszy i nos. Skłonność do odmrozin przy wilgotnej, chłodnej pogodzie, która nasila nieżyt [Clarke].

Pieluszkowe zapalenie skóry i nadżerki wokół ust wskutek drażniących stolców i ślinienia; wilgotne, otarte miejsca za uszami u dzieci z nieżytem [Phatak], [Clarke]. Skóra ziemista przy dolegliwościach wątrobowych; widoczne powiększenie węzłów chłonnych w łańcuchu szyjnym.

Sen zakłócany przez chrapanie, oddychanie przez usta i krztuszenie się śluzem w początkowym okresie snu; dziecko zrywa się, siada, a potem znów zapada w drzemkę, gdy drogi oddechowe się udrożnią [Hering]. Ułożenie na chorym uchu budzi z płaczem; poprawa w pozycji półsiedzącej i przy chłodnym powietrzu. Sny nie są wyraźnie zaznaczone; głównym objawem charakterystycznym dotyczącym snu jest mechaniczna niedrożność wraz z bólem ucha.

Nieliczne zapisy; niespokojne sny związane z odczuwaniem gorąca, ze stękaniem i chrapaniem u dzieci z zatkanym nosem [Allen] [Clinical].

Niewysoka gorączka wieczorna z zaczerwienieniem policzków podczas napadów dolegliwości usznych; skóra wilgotna; temperatura wzrasta po dniu spędzonym w dusznym pomieszczeniu, spada, gdy wydzielina zaczyna wypływać [Clarke]. Brak krzywej gorączkowej o złośliwym przebiegu septycznym.

Dreszcze przy narażeniu na wilgotne zimno; gorąco i niepokój ruchowy w ciepłym łóżku; nocne poty niewielkie w porównaniu z obrazami innych preparatów rtęciowych [Hering]. Pocenie nie przynosi ulgi.

Mleko i owoce nasilają dolegliwości związane ze stolcem; pragnienie ciepłych napojów przy lepkim śluzie w gardle; niechęć do jedzenia przy zatkanym nosie [Nash], [Clarke]. Słone lub tłuste potrawy mogą wywoływać dolegliwości wątroby; regularna, prosta dieta łagodzi nieżyt.

Mercurius dulcis to łagodny lek rtęciowy dla dziecka z obrzmieniem węzłów chłonnych i nieżytem błon śluzowych: przerostem migdałka gardłowego, niedrożnością trąbki słuchowej, jej przewlekłym nieżytem oraz biegunką podczas ząbkowania, z zielonymi, śluzowatymi stolcami powodującymi nadżerki skóry. Dziąsła i węzły chłonne szyjne są miękkie, obrzmiałe i tkliwe, jednak ślinienie i cuchnący zapach z ust są umiarkowane w porównaniu z innymi lekami z grupy Merc [Hughes], [Clarke]. Modalności tworzą spójny obraz: pogorszenie w nocy, w ciepłych, dusznych pomieszczeniach, przy wilgotnym zimnie i podczas ząbkowania; poprawa na świeżym powietrzu, w pozycji z podparciem tułowia oraz po pojawieniu się odpływu wydzieliny nieżytowej. Objawy wątrobowe i ze strony układu wrotnego (obolałość prawego podżebrza, stolce zabarwione żółcią) łączą się z obrazem jelitowym. Należy różnicować z Merc-sol. (obfite ślinienie, cuchnący zapach z ust, bardziej ostre owrzodzenia), Merc-iod. (wyraźna stronność objawów migdałkowych i szybkie ropienie) oraz Kali-mur. (nieżyt trąbki słuchowej z białym nalotem na języku geograficznym) [Boger], [Farrington], [Phatak].

Laryngologia – Przerost migdałka gardłowego / Nieżyt trąbki słuchowej / Zapalenie ucha

• Kali-mur. — Nieżyt trąbki słuchowej z białym lub szarawym nalotem; mniejsze obrzmienie węzłów chłonnych; w obrazie Merc-d. węzły są bardziej miękkie, a objawy wątrobowe łączą się z jelitowymi [Boger].
• Pulsatilla — Zapalenie ucha z niedrażniącą, żółtozieloną wydzieliną; płaczliwe dziecko bez pragnienia; w obrazie Merc-d. występują obrzmienie węzłów chłonnych i zielone stolce oraz pogorszenie w ciepłym pomieszczeniu [Clarke], [Farrington].
• Hepar-s. — Gwałtowny ból ucha, skrajna wrażliwość na dotyk, skłonność do ropienia; w obrazie Merc-d. bóle są łagodniejsze, a wysiękowe zapalenie ucha z lepką wydzieliną ma bardziej przewlekły charakter [Kent].
• Merc-iod. flav./rub. — Powiększone migdałki z wyraźną stronnością objawów i szybkim ropieniem; silniejszy cuchnący zapach; obraz Merc-d. dotyczy raczej nieżytu i migdałka gardłowego niż tworzenia się ropni [Clarke].

Nos / Sapka związana z migdałkiem gardłowym

• Sambucus — Nagła nocna niedrożność u niemowląt z „piejącym” oddechem; dreszcze bez potu; brak związku między objawami węzłowymi a stolcem, charakterystycznego dla Merc-d. [Boericke].
• Kali-bich. — Ciągnące się, lepkie czopy; bóle zatok czołowych umiejscowione w małych, ostro odgraniczonych punktach; w obrazie Merc-d. występują spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła i niedrożność związana z migdałkiem gardłowym, bez twardych czopów [Boger].

Biegunka podczas ząbkowania (zielone stolce)

• Mag-carb. — Kwaśne, zielone stolce u niemowląt karmionych butelką; marznięcie i tkliwość; w obrazie Merc-d. dołączają nieżyt w obrębie narządów laryngologicznych i objawy węzłowe [Nash].
• Aethusa — Wymioty zsiadłym mlekiem; silna nietolerancja mleka; zapaść z objawami neurologicznymi; w obrazie Merc-d. mleko jest lepiej tolerowane, a biegunce ze śluzowatymi, zielonymi stolcami towarzyszy nieżyt [Dewey].
• Podophyllum — Obfite, bezbolesne, wodniste stolce rano; w obrazie Merc-d. stolce są śluzowate, powodują nadżerki skóry, a pogorszenie występuje w nocy [Nash].

Wątroba / Układ wrotny

• Chelidonium — Wyraźny ból w okolicy prawej łopatki, silne pragnienie gorących napojów; częściej kolka żółciowa u dorosłych; obraz Merc-d. jest dziecięcy i nieżytowy, z łagodną obolałością w okolicy wątroby [Clarke].
• Nux-v. — Nadmierna pobudliwość żołądka i wątroby wskutek diety lub leków; objawy mają bardziej skurczowy charakter; w obrazie Merc-d. dominują miękkie węzły chłonne i nieżyt [Kent].

• Lek uzupełniający: Kali-mur. — Nieżyt trąbki słuchowej i przerost migdałka gardłowego; biały język; dobrze działa po Merc-d. lub stosowany z nim naprzemiennie [Boger].
• Lek uzupełniający: Pulsatilla — Nieżyt ucha środkowego z gęstą wydzieliną u łagodnego dziecka; dobrze uzupełnia obraz, gdy stolce się normalizują [Farrington].
• Lek uzupełniający: Calc-carb. — Konstytucja limfatyczna ze skłonnością do przerostu migdałka gardłowego i poceniem się głowy; podstawa leczenia konstytucyjnego po ustąpieniu nieżytu pod wpływem Merc-d. [Clarke].
• Dobrze działa po: Belladonna — Gdy ostra faza zapalenia ucha (zaczerwienienie, pulsowanie) przechodzi w podostry nieżyt trąbki słuchowej [Kent].
• Dobrze działa po: Aconite — W nieżycie laryngologicznym po początkowym zziębnięciu lub narażeniu na wiatr [Dewey].
• Dobrze poprzedza: Merc-iod. flav./rub. — Gdy mimo poprawy nieżytu migdałki pozostają powiększone i utrzymuje się stronność objawów [Clarke].
• Zgodny z: Hepar-s. — Gdy w nawracającym zapaleniu ucha grozi ropienie [Kent].
• Antidota na działanie rtęci: Nit-ac. — Klasyczne antidotum na rtęciowe zapalenie jamy ustnej i nadmierne ślinienie [Clarke].
• Jego działanie antidotuje: Hepar-s., według niektórych autorów, przy miejscowej nadwrażliwości jamy ustnej lub ucha po preparatach rtęciowych [Boericke].
• Leki pokrewne: Merc-sol., Merc-iod., Merc-cor. — Należy porównać nasilenie ślinienia, owrzodzeń i bolesnego parcia na stolec [Hering], [Boger].

• Przerost migdałka gardłowego z wysiękowym zapaleniem ucha i lepką wydzieliną: Oddychanie przez usta, chrapanie, nawracające zapalenie ucha; przytępienie słuchu; stosować Merc-d. między ostrymi zaostrzeniami w celu przywrócenia drożności trąbki słuchowej [Clarke], [Boger].
• Biegunka podczas ząbkowania (stolce zielone, śluzowate): Zwłaszcza gdy występuje nieżyt laryngologiczny, a mleko lub owoce nasilają objawy; podawanie leku łączyć z korektą diety [Hering], [Nash].
• Dziecko z objawami wątrobowymi i nieżytem: Obolałość prawego podżebrza ze spływaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła; w przypadkach pediatrycznych rozważyć Merc-d. przed Chelidonium [Hughes].
• Potencja i powtarzanie dawek: Niskie i średnie potencje (6C–30C) u dzieci z nieżytem; powtarzać w noce, podczas których objawy nawracają; przerwać, gdy tylko wydzielina zaczyna swobodnie odpływać, a sen się poprawia [Clarke], [Boericke].
• Cenne wskazówki:
  • „Sapka uniemożliwiająca ssanie; dziecko z przerostem migdałka gardłowego śpi tylko przy otwartych oknach — Merc-dulc.” [Hering].
  • „Zapalenie ucha środkowego, lepki wysięk, przytępienie słuchu — poprawa po odpływie wydzieliny po tylnej ścianie gardła” [Boger].
  • „Biegunka podczas ząbkowania — stolce zielone, śluzowate, powodujące nadżerki skóry; czynnikiem wywołującym jest mleko” [Nash], [Dewey].
  • „Miękkie węzły szyjne + zabarwienie stolców żółcią wskazują wybór leku” [Farrington].

Umysł

• Rozdrażnienie u dzieci podczas nieżytu — klasyczny związek objawów laryngologicznych z jelitowymi [Hering].
• Niepokój ruchowy w nocy, chce być noszone — ból ucha + niedrożność [Allen].
• Niechęć do badania jamy ustnej lub uszu — tkliwość węzłów chłonnych [Clarke].
• Otępienie wskutek utrudnionego oddychania — stan związany z przerostem migdałka gardłowego [Clarke].

Głowa

• Ucisk w czole wskutek spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła — ustępuje, gdy wydzielina odpływa [Clarke].
• Ból u nasady nosa podczas nieżytu — przekrwienie ujścia trąbki słuchowej [Boger].
• Ból głowy nasilający się w ciepłym pomieszczeniu, łagodniejący na świeżym powietrzu — cecha Merc w łagodniejszej postaci [Hering].
• Oddychanie przez usta z chrapaniem — twarz adenoidalna [Clarke].

Nos

• Nieżyt nosa, sapka u niemowląt — niedrożność uniemożliwia ssanie [Hering].
• Zapalenie migdałka gardłowego z gęstą, ciągnącą się wydzieliną w tylnej części nosa — nocny kaszel w początkowej fazie snu [Clarke].
• Niedrożność na przemian z żółtozieloną wydzieliną — jej odpływ łagodzi dolegliwości głowy i ucha [Allen].
• Pogorszenie w ciepłym pomieszczeniu i przy wilgotnym zimnie; poprawa w chłodnym, suchym powietrzu — kluczowa modalność [Hering].
• Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła powoduje krztuszenie się w nocy — pomaga pozycja z podparciem tułowia [Clarke].

Uszy

• Nieżyt trąbki słuchowej, wysiękowe zapalenie ucha z lepką wydzieliną — przytępienie słuchu [Boger].
• Ból ucha nasilający się w nocy i podczas leżenia na chorej stronie — ciepło łóżka pogarsza [Allen].
• Powiększenie węzłów chłonnych wokół ucha — dziecko ze skłonnością do obrzmienia węzłów [Hering].
• Żucie i połykanie nasilają bóle ucha — pociąganie w obrębie trąbki słuchowej [Boger].
• Gęsta, cuchnąca wydzielina po nawrotach — oznaka przewlekłości [Clarke].

Jama ustna / Zęby / Gardło

• Dziąsła gąbczaste, tkliwe (umiarkowane ślinienie) — łagodne rtęciowe zapalenie jamy ustnej [Hughes].
• Biegunka podczas ząbkowania z obrzmieniem dziąseł — związek jelit z dziąsłami [Hering].
• Lepki śluz w nozdrzach tylnych; odchrząkiwanie w nocy — związek spływania wydzieliny z kaszlem [Clarke].
• Metaliczny smak podczas nieżytu — cecha charakterystyczna leków rtęciowych [Allen].

Brzuch / Odbytnica

• Obolałość prawego podżebrza — związek z wątrobą i układem wrotnym [Hughes].
• Stolce zielone, śluzowate, powodujące nadżerki skóry (u dzieci) — objaw charakterystyczny biegunki podczas ząbkowania [Hering], [Nash].
• Pogorszenie po mleku lub owocach; stolec łagodzi kolkę — modalność pokarmowa [Dewey].
• Ziemiste zabarwienie, obłożony język i cuchnący oddech — nieżyt dróg żółciowych [Allen].

Skóra / Objawy ogólne

• Pieluszkowe zapalenie skóry wskutek drażniących stolców — nadżerki wokół odbytu [Phatak].
• Wilgotne, otarte do żywego miejsca za uszami u dzieci z nieżytem — budowa limfatyczna [Clarke].
• Pogorszenie w nocy, w ciepłym łóżku lub pomieszczeniu; poprawa na świeżym powietrzu — modalności charakterystyczne [Hering].
• Powiększenie węzłów chłonnych szyjnych i podżuchwowych — miękkie węzły [Farrington].

Hering — Guiding Symptoms (1879): przerost migdałka gardłowego, sapka, biegunka podczas ząbkowania; związek objawów laryngologicznych z węzłowymi.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): toksykologia; uwagi dotyczące objawów laryngologicznych i wątrobowych.
Hughes, R. — Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1870): toksykologia kalomelu; rtęciowe zapalenie jamy ustnej; działanie na wątrobę.
Clarke, J. H. — Dictionary of Practical Materia Medica (1900): przerost migdałka gardłowego i nieżyt trąbki słuchowej; modalności kliniczne.
Boericke, W. — Pocket Manual (1901): wskazania laryngologiczne i pediatryczne; relacje między lekami.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): nieżyt trąbki słuchowej; różnicowanie na podstawie białego języka; relacje między lekami.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): dziecko ze skłonnością do obrzmienia węzłów chłonnych; porównania z Puls/Kali-mur.
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): biegunka podczas ząbkowania; zielone, śluzowate stolce.
Dewey, W. A. — Practical Homeopathic Therapeutics (1901): biegunka u dzieci; związki z dietą.
Kent, J. T. — Lectures on Homeopathic Materia Medica (1905): różnicowanie przy ropieniu ucha; uwagi dotyczące grupy Merc.
Phatak, S. R. — Materia Medica (1941): zwięzłe objawy charakterystyczne (pieluszkowe zapalenie skóry, dziecko z przerostem migdałka gardłowego).
Lippe, A. — Text-Book of Materia Medica (1866): potwierdzenia objawów węzłowych i nieżytowych.