• Odbytnica i odbyt – wypadanie, owrzodzenie, nietrzymanie stolca
• Błony śluzowe – jama ustna, gardło, narządy płciowe
• Układ krążenia – skłonność do krwawień
• Układ nerwowy – skrajne wyczerpanie, utrata przytomności
• Skóra – owrzodzenia, odleżyny, wykwity z sinym otoczeniem
• Siła życiowa – osłabienie po ostrych chorobach lub wyczerpaniu
• Stan psychiczny – obojętność, stupor, apatia

• Spokojne leżenie
• Odpoczynek z lekko zgiętymi nogami
• Chłodne powietrze
• Po oddaniu stolca lub moczu (przejściowo)

• Ciepło, zwłaszcza w ciepłych pomieszczeniach
• Wieczór i noc
• Ruch lub najmniejszy wysiłek
• Zahamowanie wydzielin
• Podczas gorączki lub po ostrej chorobie
• Kontakt fizyczny lub dotykanie
• Podczas miesiączki lub w podeszłym wieku

W obrazie psychicznym dominują głębokie otępienie umysłowe, apatia i obojętność. Chory leży w łóżku bez skarg, nie chce lub nie jest w stanie mówić; niemal nie odpowiada, gdy się do niego zwraca [Hering]. Mimo tej pozornej rezygnacji może odczuwać wewnętrzny niepokój lub przymus ucieczki. Słaba pamięć; niemożność skupienia uwagi. Czuje wstręt do życia, lecz brak mu sił, by popełnić samobójstwo. Urojenia, że ludzie patrzą na niego z pogardą. Lęk na przemian ze skrajnym wyczerpaniem. Dzieci jęczą lub kwilą przez sen, nie budząc się. W ciężkich przypadkach dochodzi do utraty przytomności lub majaczenia z mamrotaniem. Lek odpowiada stanom osłabienia po ciężkiej chorobie, zwłaszcza gdy chory wydaje się psychicznie odcięty od otoczenia, a jego wola słabnie.

Głowa wydaje się ciężka i gorąca, lecz chory jest zbyt wyczerpany psychicznie, by się skarżyć. Zawroty głowy przy próbie wstania lub przyjęcia pozycji siedzącej. Ból czoła wskutek wysiłku lub podczas gorączki. Z osłabienia głowa zapada się głęboko w poduszkę. Uczucie zimna na szczycie głowy. Włosy mogą wypadać podczas gorączki lub choroby o krytycznym przebiegu. W stanach durowych głowa przetacza się z boku na bok. Tępy, uciskający ból głowy, nasilający się w ciepłym pokoju lub po ruchu.

Powieki ciężkie, na wpół przymknięte; spojrzenie przygaszone. Spojówki przekrwione lub sinawe. Owrzodzenia brzegów powiek. Łzy drażniące, powodujące otarcia naskórka. Oczy zapadnięte, otoczone ciemnymi obwódkami. Światłowstręt niezbyt wyraźny z powodu apatii. Osłabienie mięśni oczu prowadzące do niewyraźnego widzenia. Podczas gorączki źrenice mogą rozszerzać się nieregularnie.

Osłabienie słuchu w stanach obniżonej żywotności. Uczucie zatkania uszu. Owrzodzenie przewodu słuchowego, zwłaszcza podczas gorączki lub suchot. Głuchy szum lub brzęczenie. Uszy mogą być czerwone lub sinawe. Wyciek z uszu u chorych wyniszczonych.

Nozdrza owrzodziałe lub pokryte strupami. Wydzielina rzadka, wodnista, powodująca otarcia naskórka. Krwawienia z nosa podczas duru brzusznego lub u osób starszych. Kichanie powoduje wypadanie odbytnicy. Czubek nosa może być czerwony lub sinawy.

Twarz zapadnięta, blada lub sinawa. Wargi suche, popękane i krwawiące. Zimny pot na czole. Żuchwa opada z osłabienia. Wyraz twarzy pusty lub cierpiący. Twarz łatwo się czerwieni podczas gorączki. Drgania mięśni twarzy. Broda i żuchwa mogą drżeć.

Jama ustna owrzodziała, o cuchnącym zapachu i ciemnym zabarwieniu. Język obrzękły, wiotki, często z odciskami zębów [Clarke]. Skrajna suchość, a mimo to niewielkie pragnienie. Mowa niewyraźna wskutek osłabienia mięśni. Dziąsła obrzękłe, gąbczaste, łatwo krwawiące. Nieprzyjemny zapach z ust, kwaśny lub gnilny. Wydzielanie śliny może być zwiększone, ale ma ona przykry zapach. Owrzodzenia jamy ustnej nasilają się w nocy.

Rozchwianie zębów z bólem podczas żucia. Dziąsła łatwo krwawią. Zęby wrażliwe na powietrze i ciepłe napoje. Ból nasila się w nocy. Zęby mogą szybko ulegać próchnicy w stanach wyniszczenia lub szkorbutu.

Uczucie suchości, otarcia lub pieczenia. Owrzodzenia o ciemnym dnie i cuchnącym zapachu. Połykanie płynów jest trudniejsze niż pokarmów stałych. Migdałki obrzękłe, sinawe. Osłabienie gardła; uczucie, jakby miało się zapaść. Głos ochrypły lub zanikający. Pogorszenie po ciepłych napojach i w nocy.

Silna niechęć do wszelkich pokarmów. Nudności od zapachu jedzenia. Wymioty ciemną, cuchnącą treścią. Silne pragnienie, zaspokajane jednak małymi ilościami płynu. Ochota na zimne napoje. Uczucie ciężaru lub pieczenia w nadbrzuszu. Owrzodzenie żołądka w stanach znacznego osłabienia. Czkawka po piciu. Zgaga z odbijaniem o gnilnym zapachu.

Brzuch rozdęty, tkliwy, zwłaszcza w stanach durowych. Ból kolkowy ze wzdęciem. Bulgotanie w jelitach. Cuchnące gazy jelitowe. Bolesność okolicy wątroby. Powiększenie śledziony. W zaawansowanych przypadkach owrzodzenie jelit prowadzi do krwotoku lub perforacji. Osłabienie po niewielkich posiłkach.

Mimowolne oddawanie moczu, zwłaszcza podczas snu lub przy najmniejszym ruchu. Mocz ciemny, skąpy, cuchnący. Pieczenie w cewce moczowej, zwłaszcza u kobiet. Trudność w rozpoczęciu oddawania moczu. Kropelkowe wyciekanie moczu wskutek osłabienia. Zatrzymanie moczu podczas gorączki lub u osób starszych.

Okolica o szczególnie charakterystycznych objawach w obrazie Muriaticum acidum. Wypadanie odbytnicy po każdym oddaniu stolca, kaszlnięciu lub kichnięciu [Boericke]. Mimowolne oddawanie ciemnego, cuchnącego, wodnistego stolca. Pieczenie, uczucie otarcia i owrzodzenie odbytu. Guzki krwawnicze duże, sine, wrażliwe, łatwo krwawiące. Szczeliny odbytu i świąd. Z powodu skrajnego wyczerpania chory nie jest w stanie kontrolować zwieracza.

Narządy płciowe zimne, obkurczone i niewrażliwe. Erekcje słabe lub nieobecne. Polucje podczas snu. Osłabienie czynności gruczołu krokowego. Guzki krwawnicze z powiększeniem gruczołu krokowego. Cuchnąca wydzielina. Osłabienie po stosunku.

Pochwa sucha, owrzodziała, z cuchnącymi upławami. Miesiączki zbyt wczesne, zbyt obfite, z siną lub ciemną krwią. Pieczenie sromu. Guzki krwawnicze podczas miesiączki lub po niej. Osłabienie po porodzie. Gorączka połogowa ze stuporem i cuchnącymi odchodami połogowymi. Nietrzymanie moczu w ciąży lub po porodzie.

Oddech szybki, płytki. Duszność nasilająca się pod wpływem wysiłku lub podczas leżenia płasko. Oddech może chwilowo ustawać, zwłaszcza u osób starszych lub gorączkujących. Rzężenie w klatce piersiowej bez odkrztuszania. Niemożność zaczerpnięcia pełnego oddechu.

Kołatanie serca z osłabienia. Tętno słabe, miękkie, przerywane. Zimne kończyny z osłabionym krążeniem. Sinica. Napady omdleń, szczególnie przy przyjmowaniu pozycji siedzącej lub wstawaniu. Duszność wysiłkowa.

Oddychanie z wysiłkiem, zwłaszcza w pozycji leżącej. Ucisk w klatce piersiowej z osłabieniem. Kaszel suchy, urywany, wyczerpujący. Plwocina z pasmami krwi. Bolesność i pieczenie w klatce piersiowej. Przyspieszony oddech. Przekrwienie płuc podczas gorączki lub u osób starszych. Uczucie zmęczenia serca; kołatanie przy najmniejszym wysiłku.

Plecy osłabione; chory nie jest w stanie utrzymać głowy. Ból kości krzyżowej lub guzicznej. Kręgosłup bolesny przy dotyku. Uczucie zimna wzdłuż pleców. Z powodu osłabienia mięśni szyi głowa opada do tyłu na poduszkę. Ból pleców podczas miesiączki lub po oddaniu stolca.

Kończyny zimne, drżące i osłabione. Drętwienie kończyn. Odleżyny na piętach lub w okolicy krzyżowej. W kończynach dolnych mogą występować drgania lub szarpnięcia. Stopy obrzękłe, sinawe. Z powodu wyczerpania chory nie może unieść rąk ani nóg. Drżenie przy niewielkim wysiłku. Kłucie lub pieczenie podeszew.

Skóra sina, sinofioletowa lub plamista. Owrzodzenia o ciemnym dnie, z sinawym otoczeniem i cuchnącą wydzieliną [Hering]. Odleżyny z czarniawymi brzegami. Skóra zimna, wilgotna i lepka lub sucha. Wykwity szkorbutowe. Czyraki u osób osłabionych. Wybroczyny podczas duru brzusznego.

Sen zakłócony niepokojem ruchowym lub jęczeniem. Senność z niemożnością zaśnięcia. Zasypianie podczas rozmowy. Sny o śmierci lub ciemności. Sen przerywany biegunką lub nietrzymaniem moczu bądź stolca.

Przerażające, mroczne, niewyraźne. O śmierci, krwawieniu lub poniżeniu. Sny odzwierciedlają wewnętrzne wyczerpanie. Lęk po przebudzeniu.

Gorączka o charakterze przerywanym lub durowym. Uczucie zimna z gorącem głowy. Paląca gorączka z niepokojem ruchowym. Obfity, cuchnący pot. Niezbyt wysoka gorączka z mamrotaniem, stuporem i krwotokiem. Zimne kończyny w fazie gorąca.

Dreszcze wzdłuż pleców, nasilające się wieczorem. Gorąco z pieczeniem skóry. Pot obfity, kwaśny, wyczerpujący. Nocne poty z osłabieniem. Poty po biegunce lub krwotoku.

Niechęć do mięsa, ciepłych potraw lub mleka. Ochota na kwaśne pokarmy. Silne pragnienie zimnych napojów. Nudności od zapachu jedzenia. Brak apetytu.

Skrajne wyczerpanie, stany zapaści. Wrażliwość na ciepło, pogorszenie w ciepłych pomieszczeniach. Osłabienie tak głębokie, że chory nie jest w stanie usiąść. Sine zabarwienie błon śluzowych i skóry. Owrzodzenia z cuchnącą wydzieliną. Lek odpowiada obrazowi chorych w stanach krytycznych, zwłaszcza po wyczerpującej chorobie. Dur brzuszny, gorączka połogowa lub zapaść pooperacyjna ze stuporem i krwawieniem. Niepokój ruchowy, a mimo to zbyt wielkie osłabienie, by się poruszyć.

• Arsenicum album – niepokój ruchowy, osłabienie, cuchnące wydzieliny; jednak więcej lęku i drobiazgowej dbałości o porządek
• Carbo vegetabilis – zapaść, zimno i głód powietrza, ale silniejsze wzdęcie i więcej gazów jelitowych
• Phosphorus – skłonność do krwawień, ale większa pobudliwość zamiast stuporu
• Sulphuric acid – również skrajne wyczerpanie i cuchnące wydzieliny, ale bardziej nasilona kwaśność i drżenie
• Baptisia – stany durowe ze splątaniem, ale silniejsze zamroczenie i stan przypominający upojenie alkoholowe
• Lachesis – krwawienia i owrzodzenia, ale gadatliwość i uczucie gorąca

• Leki komplementarne: Sulphur, Phosphorus
• Antidota: Camphora, Nux vomica
• Dobrze działa po: Arsenicum w zapaści; Baptisia w durze brzusznym
• Lek niezgodny: Lachesis (może działać antagonistycznie w stanach z głębokimi owrzodzeniami)

• Odpowiada stanom obniżonej żywotności po durze brzusznym, błonicy lub porodzie
• Stosowany w wrzodziejącym zapaleniu jamy ustnej lub szkorbutowych zmianach dziąseł z cuchnącym oddechem
• Doskonały w przypadku guzków krwawniczych, które wypadają i łatwo krwawią
• Stosowany w odleżynach o sinawym dnie i cuchnącym zapachu
• Nietrzymanie moczu lub stolca oraz wypadanie odbytnicy u osób starszych lub niemowląt

Umysł

• Apatia, obojętność
• Urojenie, że jest pogardzany
• Słaba pamięć
• Jęczenie przez sen

Jama ustna

• Owrzodzenia, cuchnące
• Język, wiotki, z odciskami zębów
• Krwawiące dziąsła

Odbytnica

• Wypadanie po oddaniu stolca
• Guzki krwawnicze, sinawe, bolesne
• Mimowolne oddawanie stolca

Mocz

• Nietrzymanie moczu, w nocy
• Cuchnący zapach
• Kropelkowe wyciekanie, osłabienie pęcherza

Skóra

• Owrzodzenia z sinymi brzegami
• Odleżyny, zgorzelinowe
• Wybroczyny

Objawy ogólne

• Osłabienie, zapaść
• Cuchnące wydzieliny
• Pogorszenie pod wpływem ciepła
• Poprawa pod wpływem chłodnego powietrza

• Samuel Hahnemann – Materia Medica Pura: Pierwotna próba lekowa, zwłaszcza owrzodzenia i osłabienie
• J.T. Kent – Lectures on Homoeopathic Materia Medica: Objawy psychiczne i objawy ze strony odbytnicy, guzki krwawnicze
• William Boericke – Pocket Manual: Wskazówki kliniczne i objawy ogólne
• C. Hering – Guiding Symptoms: Jama ustna, język, objawy zapaści
• John Henry Clarke – Dictionary of Practical Materia Medica: Obszerny opis objawów gardła, odbytnicy i skóry
• Allen’s Encyclopaedia: Potwierdzenia patologiczne i przypadki zapaści