Podophyllum
Achtergrond van de uitgangsstof
Een kruidachtige plant die van nature in Noord-Amerika voorkomt, met parapluvormige bladeren en een geelachtige vrucht; de wortelstok is giftig en sterk laxerend en bevat veel podofylline, een krachtig laxerende hars.
Informatie over de geneesmiddelproef
De eerste geneesmiddelproef werd uitgevoerd door Dr. Williamson; het middel is uitvoerig beschreven in Hering’s Guiding Symptoms en Allen’s Encyclopaedia
Essentie van het middel
Podophyllum is het archetype van hevige, uitputtende ontlediging; de essentie ligt in ontlediging, leegte en collaps. Als middel bij explosieve diarree, leverstuwing en rectum- of baarmoederprolaps past het bij patiënten die na de ontlediging zwak en versuft raken. Het is vaak nodig bij kinderen tijdens het doorkomen van tanden of bij acute zomerdiarree, en bij volwassenen met lever- of maag-darmpathologie. De keynote is de pijnloze maar overvloedige ontlediging, samen met rechtszijdige buikklachten en uitgesproken uitputting.
Affiniteit
- Lever en galblaas – verstoorde galfunctie, stuwing, geelzucht
- Maag-darmkanaal – explosieve diarree, borrelen, prolaps
- Buik en rectum – gerommel, opzetting, koliek
- Rechter eierstok en het vrouwelijke bekken – eierstokpijn, prolaps
- Gebit en hoofd – hoofdpijn afgewisseld met diarree
- Zenuwstelsel – sufheid, verwardheid, rusteloosheid bij koorts
Verbetering door
- Op de buik liggen
- Vooroverbuigen
- Ontlasting of winden laten
- Plaatselijke warmte op de buik
- Rust tijdens aanvallen van diarree
- Koelte toegewaaid krijgen (bij sommige koortstoestanden)
Verergering door
- Vroeg in de ochtend (vooral om 4–5 uur)
- Het doorkomen van tanden (bij kinderen)
- Warm weer of de zomer
- Eten of drinken (vooral fruit, melk of zuur voedsel)
- Beweging (tijdens diarree)
- Tijdens de zwangerschap of na de bevalling
Symptomatologie
Psychisch
De psychische toestand van Podophyllum wordt gekenmerkt door een suffe, zware, lusteloze toestand van verdoving, alsof men onder invloed of gesedeerd is. Er is verwardheid met een versufte of onverschillige gelaatsuitdrukking, vaak afgewisseld met spraakzaamheid of uitgelaten vrolijkheid, vooral tijdens koorts. [Hering] beschreef de eigenaardige toestand van ‘dwaas lachen tijdens koorts’. Kinderen kunnen plotseling de neiging hebben om te slaan of te bijten. Angst en neerslachtigheid kunnen secundair zijn aan leverstuwing. Tijdens maag-darmcrises kan de patiënt prikkelbaar of overgevoelig voor geluid of licht zijn.
Hoofd
Hoofdpijn wordt vaak afgewisseld met diarree of volgt erop, wat op stuwing in het poortadergebied wijst. De pijn is doorgaans dof, drukkend of kloppend en zit in het voorhoofd of achterhoofd. Verergering door beweging, zon of tijdens de ontlasting. [Clarke] vermeldt een ‘leeg’ gevoel in het hoofd met een heet gezicht. Duizeligheid gaat gepaard met misselijkheid en leverstuwing. Bij kinderen wordt het hoofd tijdens diarreeaanvallen achterovergetrokken, vooral bij warm weer.
Ogen
Zware, hangende oogleden met pijn achter de oogkassen. Pupillen verwijd of traag reagerend bij koorts. Geelachtig oogwit bij leveraandoeningen met geelzucht. Branden in de ogen met wazig of verminderd zicht. Lichtschuwheid, erger in de ochtend. Tranenvloed of droogheid, afhankelijk van de algemene lichamelijke toestand.
Oren
Suizen of zoemen in de oren tijdens koorts. De oren voelen verstopt of dof aan. Verminderd gehoor. Scheurende pijnen die uitstralen naar de kaak of slapen. Trekkingen of schokkende bewegingen van de oorspieren bij kinderen.
Neus
Neusverkoudheid met waterige afscheiding of droogheid bij warm weer. Neusbloedingen kunnen optreden bij hitte of bij kinderen tijdens het doorkomen van tanden. Verminderd reukvermogen. Jeuk in de neusgaten en niezen bij het ontwaken.
Gezicht
Het gezicht is bleek, ingevallen en geelachtig, vooral bij kinderen met diarree. Angstige of versufte gelaatsuitdrukking. De kaak kan trillen of stevig opeengeklemd zijn. Neuralgische pijnen bij lever- of spijsverteringsklachten. [Allen] vermeldt dat de ene wang heet en de andere koud is.
Mond
De tong is breed en slap, vaak met een geel of wit beslag. Bittere, metaalachtige of rottige smaak. Verhoogde speekselvloed. Branden van tong en gehemelte. Bij kinderen: tandenknarsen, slechte adem en kleverige lippen tijdens het doorkomen van tanden. Aften in de mond bij darmaandoeningen.
Tanden
Tandpijn bij het doorkomen van tanden, erger ’s nachts of door aanraking. Tandenknarsen bij koorts of tijdens diarree. De tanden voelen verlengd of gevoelig aan. Snel tandbederf bij kinderen met spijsverteringsproblemen.
Keel
Droog, ruw of brandend gevoel in de keel. De keel voelt dichtgesnoerd aan. Moeilijk slikken door droogheid of stijfheid van de nek. Schrijnend gevoel door het terugvloeien van maaginhoud of gal. Slijmophoping in de ochtend.
Maag
Misselijkheid, kokhalzen of overvloedig galbraken. Leeg, wegzakkend gevoel in de maagstreek, beter door op de buik te liggen. Verlangen naar koud water, maar braken na het drinken. Borrelen en darmgerommel vóór de diarree. [Hering] vermeldde een verlangen naar zure vruchten of tafelzuur. Zuurbranden met het opgeven van zure vloeistof. Braken verbetert door diarree.
Buik
Centraal werkingsgebied. De buik is opgeblazen en opgezet, met veel geborrel, gerommel en zich verplaatsende darmgassen. Snijdende koliek, meestal rechts, uitstralend naar rug en dijen. De leverstreek is pijnlijk, opgezet of drukgevoelig. Pijn met een trekkend gevoel, alsof de darmen naar buiten zullen vallen. Erger na het eten of vroeg in de ochtend. [Clarke] beschrijft een ‘gevoel van leegte of losheid in de buik’.
Urinewegen
Weinig, donkere urine met bezinksel. Frequente aandrang tot plassen bij kinderen met diarree. Pijn in de nieren bij leveraandoeningen. Gele vlekken in het linnengoed. Branden in de plasbuis tijdens het plassen.
Rectum
Pijnloze, overvloedige, stinkende diarree die met kracht naar buiten stroomt, erger vroeg in de ochtend (4–5 uur). De ontlasting is waterig, geel, groen of schuimig. Kan slijm of onverteerd voedsel bevatten, of een lijklucht hebben. De ontlasting is vaak uitputtend. Rectumprolaps komt veel voor, vooral bij kinderen of na harde ontlasting. Tenesmus is zeldzaam, maar kan bij irritatie aanwezig zijn. De anus is pijnlijk, branderig of jeukend. Afwisselend obstipatie en diarree bij leveraandoeningen.
Mannelijke geslachtsorganen
Zaadlozingen met zwakte en pijn in de rug. Pijn of zwaartegevoel in de testikels. Prostaatirritatie door een verstoorde darmfunctie. Doffe, trekkende pijn in de zaadstreng.
Vrouwelijke geslachtsorganen
Bruikbaar bij baarmoederverzakking met trekkende pijn en neerwaartse druk. Eierstokpijn, vooral rechts. Pijn vóór en tijdens de menstruatie, beter door warmte of druk. Diarree tijdens de menstruatie. Dikke, gele en overvloedige fluor vaginalis. Prolaps na de bevalling met achtergebleven of onderdrukte kraamvloed.
Ademhaling
Kortademigheid tijdens diarree. Diep zuchten of naar adem happen. Beklemming op de borst na maaltijden. Zwakke ademhaling door algehele zwakte of een verstoorde leverfunctie.
Hart
Hartkloppingen tijdens koorts of door een verstoorde spijsvertering. Zwakke, onregelmatige pols. Kloppingen voelbaar in de maagstreek. Pijn in de hartstreek bij leverklachten.
Borst
Beklemming met een gevoel van hitte en stuwing. Hartkloppingen tijdens spijsverteringsstoornissen. Pijnscheuten naar de linkerborsthelft of schouder. Krampachtige hoest met kokhalzen of braken.
Rug
Pijn in het heiligbeen en de lendenstreek, vaak naar beneden uitstralend. Zwakte of trekkende pijn onder in de wervelkolom, erger tijdens diarree. [Allen] vermeldt scherpe, zich verplaatsende pijnen langs de wervelkolom. Koude plekken tussen de schouderbladen.
Extremiteiten
Zwakke, zware en bevende ledematen. Koude voeten met een heet hoofd bij kinderen. Schokkende bewegingen of trekkingen van de benen bij koorts. Pijn in de kuiten tijdens diarree. Koude handen, zweterige voeten.
Huid
Gele, vale of grauwbruine huidskleur. Nattende huiduitslag bij kinderen tijdens het doorkomen van tanden. Jeuk aan de anus en eczeem rond de anus. Schilferende of gebarsten huid in de plooien. Zuur ruikend zweet.
Slaap
Onrustige slaap, vooral na 2 uur ’s nachts. Schokkende bewegingen van de ledematen bij het inslapen. Slaperigheid overdag, maar verstoorde slaap ’s nachts. Dromen over vallen, de dood of diarree.
Dromen
Onaangename, levendige, angstige dromen. Dromen over vallen, vliegen of zich bevuilen met ontlasting. Nachtmerrieachtige dromen tijdens koorts of leveraandoeningen.
Koorts
Koorts met een heet gezicht, koude voeten en dorst. Overvloedig zweten tijdens koorts met buikklachten. Afwisselend koude rillingen en opvliegingen. De hitte kan zich concentreren in het hoofd of de leverstreek.
Koude / Hitte / Transpiratie
Kouwelijkheid wordt afgewisseld met hitte, vooral bij maag-darminfecties. De koude begint in de onderste ledematen of verspreidt zich vanuit de buik. Zweten vermindert de rusteloosheid. Het zweet ruikt vaak zuur en onaangenaam.
Voeding & Dranken
Verlangen naar zure vruchten, koude dranken en sappig voedsel. Afkeer van vlees en vet. Erger door melk, fruit of zwaar voedsel. Diarree volgt vaak op overmatig eten of voedingsfouten.
Generale symptomen
Uitgesproken rechtszijdigheid, diarree, prolaps en leversymptomen. Zwakte en uitputting door ontlasting of braken. Diarree afgewisseld met obstipatie. Erger in de ochtend en in de zomer. Aandoeningen tijdens het doorkomen van tanden, tijdens de zwangerschap of na de bevalling. Plotselinge, explosieve ontledigingen, gevolgd door collaps.
Differentiaaldiagnose
- Mercurius solubilis – Eveneens diarree met tenesmus en slijm, maar sterker stinkend en pijnlijker, met speekselvloed
- Aloe socotrina – Diarree met onwillekeurige ontlasting, erger in de ochtend, maar met meer volheidsgevoel in het rectum en sterkere aandrang
- Chamomilla – Diarree bij prikkelbare kinderen tijdens het doorkomen van tanden; Cham is emotioneler en heethoofdiger
- Colocynthis – Koliek die verbetert door druk, maar met meer krampen en een bozer temperament
- Ipecacuanha – Misselijkheid en braken met een schone tong, maar met minder betrokkenheid van de lever
Middelrelaties
- Complementair: Mercurius dulcis, Nux vomica
- Antidota: Camphora, Nux vomica
- Volgt goed op: Chamomilla, Belladonna
- Kan gevolgd worden door: Sulphur, Lycopodium
Klinische tips
- Uitstekend bij diarree bij zuigelingen in de zomer
- Middel van eerste keuze bij pijnloze, overvloedige ochtenddiarree
- Te gebruiken bij baarmoeder- of rectumprolaps na de bevalling
- Sterke indicatie bij rechtszijdige eierstokpijn met dunne ontlasting
- Werkzaam bij gastro-enteritis met een geelzuchtig uiterlijk
Geselecteerde repertoriumrubrieken
Psyche
- Lachen, onwillekeurig, tijdens koorts
- Sufheid, versuft, verdoofd
- Verwardheid met diarree
Buik
- Rommelen, borrelen vóór de ontlasting
- Pijn, rechtszijdig, trekkend
- Gevoel van losheid, leegte
Rectum
- Diarree, pijnloos, overvloedig
- Prolaps, tijdens de ontlasting
- Stinkende ontlasting, lijklucht
Vrouwelijke geslachtsorganen
- Prolaps, baarmoeder, na de bevalling
- Eierstokpijn, rechts
- Fluor vaginalis, overvloedig, geel
Generale symptomen
- Zwakte na de ontlasting
- Verergering in de ochtend
- Zomerdiarree
Referenties
C. Hering – Guiding Symptoms: Uitvoerige beschrijvingen van diarree, leversymptomen en vrouwelijke symptomen
T.F. Allen – Encyclopaedia of Pure Materia Medica: Bron van vroege geneesmiddelproeven en toxicologische gegevens
William Boericke – Pocket Manual: Beknopte klinische indicaties en orgaanaffiniteit
John Henry Clarke – Dictionary of Practical Materia Medica: Beschreef de afwisseling van psychische symptomen en buikklachten
Samuel Hahnemann – Chronic Diseases (zoals aangehaald door zijn volgelingen): Beschouwingen over de werking op de lever en de relatie met psora
Disclaimer
Uitsluitend voor educatief gebruik. Deze pagina biedt geen medisch advies en stelt geen diagnose. Zoek bij acute klachten of een medisch noodgeval onmiddellijk professionele medische hulp.
