Pix liquida

Pix liquida
Korte naam
Pix.
Latijnse naam
Pix liquida
Gangbare namen
Dennenteer | Houtteer | Stockholmer teer | Teer van Pinus
Miasma’s
Primair: Psorisch
Secundair: Sycotisch, Tuberculinisch
Rijk
Planten
Familie
Pinaceae
Laatst bijgewerkt
11 november 2026

Achtergrond van de uitgangsstof

Een complexe houtteer, verkregen door droge destillatie van hout en hars van dennen (Pinus spp.); bevat fenolische stoffen (creosootachtige fracties), guaiacol-/creosolderivaten, harszuren en koolwaterstoffen [Hughes], [Clarke]. In onbewerkte vorm werkt de stof irriterend op huid en slijmvliezen, slijmopgevend op de bronchiën en keratoplastisch op de opperhuid. Deze achtergrond sluit aan bij hardnekkige tracheobronchiale catarre met draderig, stinkend sputum, een rauw gevoel in strottenhoofd en luchtpijp, misselijkheid/braken door hoesten en eczemateus-psoriatische dermatosen [Hughes], [Allen], [Boericke]. In de homeopathie wordt de oertinctuur bereid uit gezuiverde dennenteer en gepotentieerd door opeenvolgende verdunningen en schudslagen; geneesmiddelproeven en klinisch gebruik leggen de nadruk op pijn onder het linker sleutelbeen, een rochelende, losse hoest waarbij het slijm moeilijk opkomt, en chronische bronchitische toestanden, vooral bij ouderen of mensen met emfyseem [Allen], [Hering], [Clarke]. [Toxicology] [Proving] [Clinical]

Informatie over de geneesmiddelproef

Fragmentarische geneesmiddelproeven en toxicologische aantekeningen uit de negentiende eeuw werden bijeengebracht door T. F. Allen; Hering en Clarke voegden verdere klinische bevestigingen toe. Het middelbeeld berust op geneesmiddelproeven met de tinctuur en herhaalde klinische waarnemingen: een rauw gevoel in strottenhoofd en luchtpijp, een losse, rochelende hoest met misselijkheid/braken, stinkend, taai sputum, steken onder het linker sleutelbeen, dyspneu bij emfyseem waarbij men rechtop moet zitten, en huiduitslag van het teertype [Allen], [Hering], [Clarke], [Boericke]. (De naam van de eerste proefnemer en het jaar worden in de klassieke bronnen niet eenduidig vermeld.) [Proving] [Clinical] [Toxicology]

Essentie van het middel

Essentie. Pix. past bij taaie, stinkende catarre met een reutelende, losse maar toch moeizame hoest die misselijkheid/kokhalzen uitlokt en vaak eindigt in het braken van slijm, met tijdelijke verlichting; de steek onder het linker sleutelbeen bij diep inademen of hoesten is een treffende keynote. De klachten verergeren bij koude, vochtige lucht/mist, in warme, benauwde kamers, bij liggen, praten/lezen en inspanning; ze verbeteren door rechtop te zitten/voorover te leunen, buitenlucht, warmte op de borst, stoom en na het ophoesten van slijm. Hetzelfde kenmerkende teerbeeld verschijnt op de huid: eczeem/psoriasis met verdikking, jeuk en kloven, met dezelfde modaliteiten als de borstklachten — erger door vocht/koude, beter door warmte/verzachting. Het algemene beloop is chronisch-recidiverend, met verergeringen in de winter en veel slijm op de borst in de ochtend; ouderen en constituties met emfyseem staan op de voorgrond [Allen], [Clarke], [Boericke], [Boger].

Differentiatie. Kies Pix. boven Ant-t. wanneer de patiënt het taaie, stinkende slijm uiteindelijk wel kan ophoesten en niet sterk somnolent/cyanotisch is; boven Kali-bi. wanneer het sputum taai en stinkend is, maar niet touwachtig; boven Senega wanneer braken van slijm en steken in de linker longtop deel uitmaken van het beeld; boven Bryonia wanneer er een reutelende in plaats van een droge pleuritische hoest is; en boven Phosphorus wanneer brandende/reactieve verschijnselen en bloedingen ontbreken [Clarke], [Boericke], [Boger], [Kent]. Zorg bij de begeleiding consequent voor een ondersteunde houding, stoom, warme dranken en frisse, circulerende lucht, en vermijd koude mist, stof en rook — de werking van het middel houdt veel beter aan wanneer de omgeving aansluit bij de verbeterende modaliteiten. Verwacht dat verbetering zich uit in gemakkelijker ophoesten in de ochtend, minder stank, langere intervallen zonder aanvallen en een zachtere huid wanneer tevens een dermatose aanwezig is. [Clinical]

Affiniteit

  • Strottenhoofd–luchtpijp–bronchiën. Rauw gevoel, kriebeling, rochelende catarre met taai, soms stinkend sputum; hoesten wekt misselijkheid/braken op; vooral bij ouderen en chronische bronchitis [Allen], [Clarke], [Boericke].
  • Longtoppen/streek onder het linker sleutelbeen. Stekende/drukkende pijn onder het linker sleutelbeen, erger bij inademen/hoesten, vaak de betrouwbaarste keynote [Clarke], [Hering].
  • Longparenchym (catarraal–emfysemateus). Dyspneu met rochelen, moet rechtop zitten; het ophoesten gaat langzaam en moeilijk; catarre na influenza/longontsteking [Boericke], [Boger].
  • Huid/opperhuid. Eczeem/psoriasis van het teertype met jeuk, verdikt epitheel en kloven; secundaire infectie door krabben [Clarke], [Boericke].
  • Slijmvliezen (neus–keelholte). Catarrale afscheiding, slijm dat vanuit de neus achter in de keel naar het strottenhoofd loopt en de hoest gaande houdt; geur/smaak van teer [Allen], [Clarke].
  • Maagreflexen. Misselijkheid en kokhalzen door hoesten en taai slijm, soms braken van draderige massa’s, waarna de borst tijdelijk verlichting ondervindt [Allen], [Clarke].
  • Hart/borstwand. Hartkloppingen/druk als gevolg van een obstructieve hoest; pijn langs de tussenribspieren tijdens aanvallen [Clarke], [Boger].
  • Algemene trofiek. Atone slijmvliezen met taaie afscheidingen; neiging tot onaangename geuren (adem/sputum/huid) [Hughes], [Clarke].

Verbetering door

  • Rechtop zitten, vooroverleunen — verlicht dyspneu en bevordert het ophoesten, passend bij een houding die de afvoer van bronchiaal slijm ondersteunt [Boger], [Clarke].
  • Warmte op de borst; warme dranken — verzachten het rauwe gevoel in strottenhoofd en luchtpijp en helpen sputum los te maken [Boericke].
  • Na ophoesten of uitbraken van slijm — tijdelijke verlichting van druk/beklemming op de borst [Allen], [Clarke].
  • Buitenlucht, rustige beweging — minder rochelen, vrijere ademhaling dan in bedompte kamers [Clarke].
  • Langzaam, bewust ademen — vermindert de aanvallen van kriebelhoest [Hering].
  • Vochtige inhalaties/stoom — maken het slijm minder taai en verminderen hoestbuien [Clarke].
  • ’s Nachts hoger liggen — hoge kussens verzachten de nachtelijke hoest [Boericke].
  • Uitwendige huidverzorging die met teer verenigbaar is — milde verzachtende middelen; voorkomen nieuwe irritatie terwijl het middel werkt [Clarke].

Verergering door

  • Koude, vochtige lucht; mist — maakt afscheidingen dikker; het rochelen neemt toe, met stekende pijn onder het linker sleutelbeen bij inademen [Clarke], [Hering].
  • Praten, hardop lezen — kriebelhoest vanuit het strottenhoofd; aanvallen eindigen in kokhalzen [Allen], [Clarke].
  • ’s Morgens bij het opstaan — borst vol slijm; moet langdurig schrapen/hoesten om het kwijt te raken [Boericke].
  • Liggen (vooral ’s avonds/’s nachts) — verstikkend slijm, orthopneu, dwingt tot zitten [Boger], [Clarke].
  • Stof/rook/geuren — het inademen van prikkelende stoffen lokt spasmen uit [Hughes], [Clarke].
  • Plotseling inademen; diep ademhalen — steken onder het linker sleutelbeen [Clarke].
  • Inspanning — veroorzaakt kortademigheid, hartkloppingen en hoestbuien [Boericke].
  • Warme, bedompte kamers — benauwd, beklemmend gevoel op de borst; sputum komt moeilijker op [Clarke].

Symptomatologie

Psychisch

Prikkelbaarheid en neerslachtigheid begeleiden de langdurige hoest; de patiënt is bang ’s nachts te stikken en wordt angstig bij het liggen, en zit liever rechtop, wat overeenkomt met de reeds genoemde verbetering door voorover te zitten [Clarke], [Boger]. Gesprekken worden vermeden omdat praten aanvallen uitlokt die eindigen in kokhalzen; dit vermijdingsgedrag wordt vaak ten onrechte als norsheid opgevat [Allen], [Clarke]. De geur/smaak van teer of oud slijm wekt walging op, en de patiënt wordt veeleisend wat betreft lucht en ventilatie — een weerspiegeling van de modaliteiten verbetering in de buitenlucht en verergering in warme, bedompte kamers [Clarke]. Bij chronische huidklachten veroorzaken jeuk en kloven een onrustige, prikkelbare stemming en slapeloosheid; deze verbeteren wanneer de huid wordt verzacht en warmte wordt toegepast, parallel aan de verlichting van borstklachten door warmte [Clarke], [Boericke]. Het vertrouwen keert terug wanneer het slijm ’s morgens sneller loskomt; als het ophoesten stagneert, daalt de stemming weer — een illustratieve wisselwerking tussen psyche en lichaam. [Clinical]

Hoofd

Zwaarte en druk in het voorhoofd begeleiden de catarre, waarbij slijm vanuit de neus achter in de keel loopt en keel en strottenhoofd prikkelt; de slijmstroom van neus naar keel maakt bij dit middel deel uit van de hoestcyclus [Allen], [Clarke]. Hoofdpijn verergert in warme, bedompte kamers en tijdens hoestaanvallen, waarbij de patiënt de borst moet vastgrijpen en vooroverbuigen, wat aansluit bij de houdingsmodaliteit van de borstklachten [Boger]. Na ruim ophoesten of uitbraken van slijm voelt het hoofd tijdelijk lichter; deze waarneming helpt bij het onderscheid tussen Pix. en Ant-t. (waarbij meer slaperigheid, cyanose en zwaarte optreden) [Boericke], [Clarke]. [Clinical]

Ogen

Tijdens hoestbuien tranen en prikken de ogen, met roodheid van het bindvlies door de inspanning; stoominhalatie of warme kompressen verlichten zowel de oogklachten als de hoest, overeenkomstig de generale verbetering door warmte [Clarke]. Lichtschuwheid is niet kenmerkend; als deze samengaat met branderigheid, denk dan aan Phosphorus, niet aan Pix. [Kent], [Clarke]. [Clinical]

Oren

Een vol gevoel en geraas in de oren kunnen de congestie in het hoofd tijdens het hoesten begeleiden; knappen bij het slikken wijst op catarre van de buis van Eustachius die zich vanuit de neus-keelholte uitbreidt [Allen], [Clarke]. Echte oorpijn komt weinig voor; de oorklachten nemen doorgaans af wanneer bronchiaal slijm wordt opgehoest, wat het verband tussen afvoer en verlichting onderstreept. [Clinical]

Neus

Catarre met dik, soms stinkend slijm; afvloed van slijm achter in de keel is duidelijk aanwezig en houdt de kriebel in het strottenhoofd in stand [Allen], [Clarke]. Koude mist verergert, terwijl buitenlucht (droog, koel) verbetert, een tegenstelling die al bij de modaliteiten is genoemd [Clarke]. De geur van teer of rook kan tegenstaan, en stof lokt eerst niezen en vervolgens hoesten uit, wat de door prikkels opgewekte reflexgang laat zien. [Clinical]

Gezicht

Rood aangelopen tijdens aanvallen, daarna bleek en bezweet wanneer de aanval voorbij is; bij mensen met emfyseem kunnen de lippen bij het liggen blauwachtig worden, waardoor zij rechtop moeten gaan zitten — een bevestiging van de houdingsmodaliteit [Clarke], [Boericke]. Bij huidklachten kunnen zich roetachtige korsten rond de neusgaten vormen door afscheiding van het teertype en uitwendige irritatie. [Clinical]

Mond

Smaak van teer/oud slijm; kleverig speeksel met keelschrapen in de ochtend; beslagen tong na een nacht hoesten [Allen], [Clarke]. Warme dranken maken slijmdraden in de keel los en verzachten de kriebel, overeenkomstig de verbetering door warmte; koude tocht doet de hoest terugkeren. [Clinical]

Tanden

De tanden worden door de afmattende hoest door elkaar geschud; gevoelig in koude lucht en tijdens nachtelijke aanvallen; geen centraal werkingsgebied, maar een veelvoorkomende klacht bij chronische patiënten. Tandenknarsen kan optreden bij onrust door jeuk of hoest. [Clinical]

Keel

Droog, rauw, kriebelend strottenhoofd, met hoestdrang bij praten of diep inademen; het slijm lijkt te blijven hangen en laat pas gemakkelijk los na warme dranken/stoom, overeenkomstig de bovenstaande verbeteringen [Allen], [Clarke]. De gewaarwording daalt af vanuit de neus-keelholte (‘er druppelt iets naar beneden dat het strottenhoofd prikkelt’), en de stem wordt hees na de aanvallen. [Clinical]

Maag

Misselijkheid en kokhalzen ontstaan door hoesten en taai slijm en eindigen vaak in het braken van draderige massa’s; dit geeft tijdelijk verlichting op de borst — een belangrijke maag-borstreflex van Pix. [Allen], [Clarke]. ’s Morgens weinig eetlust totdat het slijm uit de bronchiën is opgehoest; voorkeur voor warme boven koude bouillon; vet/vettigheid en rookgeuren verergeren doordat ze hoest uitlokken. [Clinical]

Buik

Pijnlijke buik door het hoesten; steken in de bovenste buikkwadranten bij diep inademen lopen parallel aan de steken onder het linker sleutelbeen [Clarke]. Gas hoopt zich op in warme kamers bij gebrek aan beweging, maar verdwijnt door wandelen in de buitenlucht, wat ook de borst verlicht en zo opnieuw de modaliteiten met elkaar verbindt. [Clinical]

Urinewegen

Hoestbuien veroorzaken druppelsgewijs urineverlies bij drukverhoging (ouderen), erger bij liggen, beter bij rechtop zitten; bij uitgesproken catarre kan de urine onaangenaam ruiken, passend bij de generale neiging tot stank [Clarke]. Er behoort geen kenmerkende urinewegpathologie tot de kern van het middelbeeld. [Clinical]

Rectum

Aanvallen kunnen eindigen met persen dat tenesmen of aambeienklachten uitlokt; de ontlasting is verder niet kenmerkend. Bij chronische patiënten wisselt obstipatie af met dunne ontlasting na ochtenden met veel ophoesten; verlichting valt samen met een betere ademhaling. [Clinical]

Mannelijke geslachtsorganen

De inspanning van het hoesten kan pijn in het perineum en een trekkend gevoel in de teelballen veroorzaken; de seksuele functie neemt af tijdens winters met catarre; de klachten verminderen naarmate het slijm gemakkelijker wordt opgehoest. Geen primair genitaal middel. [Clinical]

Vrouwelijke geslachtsorganen

Bij chronische catarre met eczeem kan de menstruatie schaars zijn en kunnen de huidklachten vóór de bloeding meer jeuken; de hoest is ’s nachts erger en dwingt tot hoger liggen in bed; warmte op de borst en stoom verzachten. Herstel na een virusinfectie vertoont hetzelfde patroon. [Clinical]

Ademhaling

De ademhaling is kort en beklemd, erger bij liggen, beter bij rechtop zitten en in de buitenlucht; diep inademen lokt steken onder het linker sleutelbeen uit — een keynote om Pix. te onderscheiden van andere middelen die met teer verwant zijn [Clarke], [Hering]. Zuchten na een aanval markeert de verlichting; stoom of warme dranken verlengen de uitademing en verminderen de kriebel, een directe weerspiegeling van de verbeteringen. Stof/rook verergeren duidelijk, en hardop lezen lokt hoest vanuit het strottenhoofd uit; bewust rustig ademen stelt de aanvallen uit. [Clinical]

Hart

Hartkloppingen ontstaan reflexmatig door inspanning en hoesten; druk over de hartstreek tijdens aanvallen neemt af zodra slijm wordt uitgedreven; geen primair hartmiddel [Clarke]. Als echte cardiale verschijnselen onafhankelijk van de hoest blijven bestaan, moet elders worden gezocht. [Clinical]

Borst

De borst vormt het kerngebied: een rochelende, losse maar moeizame hoest met taai, soms stinkend sputum; steken onder het linker sleutelbeen, erger bij inademen, praten en koude, vochtige lucht, zijn typerend [Allen], [Clarke], [Hering]. De patiënt moet rechtop zitten en vooroverleunen, de borst vastgrijpend totdat een slijmprop loskomt; daarna is de ademhaling tijdelijk vrijer, wat aansluit bij verbetering na ophoesten/braken en verbetering door rechtop zitten [Boger], [Clarke]. De ochtend is het ergst: de borst zit vol slijm en langdurig hoesten is nodig om dit kwijt te raken; warme dranken en stoom vergemakkelijken dit, terwijl warme, bedompte kamers paradoxaal genoeg benauwen doordat damp en warmte blijven hangen — vandaar de voorkeur voor frisse, stromende lucht [Boericke], [Clarke]. Bij mensen met emfyseem is de orthopneu bij liggen uitgesproken, met blauwachtige lippen totdat zij hoger gaan zitten; inspanning veroorzaakt snel kortademigheid en hinderlijke hartkloppingen [Boericke], [Clarke]. Waar crepitaties, hoge koorts en scherpe pleuritische pijn overheersen, denk eerder aan Bryonia of Phosphorus; Pix. blijft een middel voor catarre en het ophoesten van slijm, met teergeur en taaiheid. [Clinical]

Rug

Pijn tussen de schouderbladen bij hoesten; rugspieren pijnlijk door herhaalde aanvallen; warmte op de bovenrug verlicht de pijn en vergemakkelijkt het ophoesten — opnieuw een weerspiegeling van verbetering door warmte [Clarke]. Als scherpe rugpijn met droge hoest overheerst, overweeg Bryonia. [Clinical]

Extremiteiten

Koude handen/voeten bij vochtig weer wanneer de catarre hevig is; vermoeidheid en kortademigheid bij geringe inspanning, beter nadat het slijm uit de borst is opgehoest — een weerspiegeling van het borstpatroon in het hele lichaam. Nachtelijke hoest veroorzaakt kuitkrampen door inspanning en houding. [Clinical]

Huid

Eczeem van het teertype met jeuk, verdikte opperhuid, kloven en soms stinkende korsten; erger door koude vochtigheid, beter door warmte en milde verzachtende middelen, parallel aan het gedrag van de luchtwegklachten [Clarke], [Boericke]. Psoriasiforme schilfering rond ellebogen/knieën kan winterbronchitis begeleiden; krabben veroorzaakt ontvellingen en kan infectie teweegbrengen, en verbetering van de catarre gaat vaak vooraf aan verlichting van de huidklachten, een veelzeggend parallel verloop. [Clinical]

Slaap

Onderbroken door hoestbuien bij het gaan liggen, waardoor de patiënt zich met kussens hoger moet leggen; rechtop zittend dommelt de patiënt in en wordt wakker om een mondvol slijm op te hoesten, met een gevoel van verlichting, overeenkomstig verbetering door rechtop zitten/na ophoesten [Boger], [Clarke]. Een warme, bedompte slaapkamer verergert; koele, stromende lucht verbetert; dromen zijn niet kenmerkend, behalve de angst om te stikken. Het nachtelijke ritme verbetert wanneer het slijm ’s morgens gemakkelijker loskomt. [Clinical]

Dromen

Dromen over stikken of verstikt worden in warme kamers; verlichting bij het wakker worden, rechtop gaan zitten en ophoesten van slijm — een psychosomatische weerspiegeling van de cyclus van modaliteiten. Geen richtinggevend gebied voor de middelkeuze. [Clinical]

Koorts

Bij verergeringen van de catarre is er lichte temperatuurverhoging met onrustige hitte ’s nachts in bedompte kamers, snel verlicht door frisse lucht; overvloedig zweten is ongewoon tenzij de hoest hevig is geweest. Bij hoge koorts en roestkleurig sputum moet de keuze van middelen voor ftisische/pleuropneumonische toestanden opnieuw worden beoordeeld. [Clarke], [Boericke]. [Clinical]

Koude / Hitte / Transpiratie

Koude rillingen door vochtige mist, met onmiddellijk een beklemd gevoel op de borst; geringe hitte, drukkend in bedompte kamers; zweet na langdurige aanvallen koelt af en kan onaangenaam ruiken, overeenkomstig het stankthema van het middel. Plaatselijke warmte op de borst verbetert. [Clarke], [Boericke]. [Clinical]

Voeding & Dranken

Verlangen naar warme dranken, bouillon en stoom; koude vloeistoffen lokken hoest uit; vet voedsel en rookgeuren staan tegen tijdens aanvallen [Allen], [Clarke]. Kleine slokjes tijdens rust in halfzittende houding helpen de nacht door te komen. [Clinical]

Generale symptomen

Pix. draait om taaie, stinkende catarre van strottenhoofd, luchtpijp en bronchiën, met een rochelende, losse hoest waarbij het slijm moeilijk opkomt, misselijkheid/kokhalzen door slijm en steken onder het linker sleutelbeen; alles erger door koude vochtigheid, liggen, praten/lezen en warme, bedompte kamers, en beter door rechtop zitten/vooroverleunen, na ophoesten of zelfs uitbraken van slijm, door warmte op de borst en door buitenlucht/stoom [Allen], [Hering], [Clarke], [Boericke], [Boger]. De huid vertoont een eczeem-/psoriasispatroon van het teertype dat parallel loopt aan de borstklachten: vocht verergert, warmte/verzachtende middelen verlichten. Het stinkende karakter (sputum/geur/korsten) en de afvloed van slijm achter in de keel zijn terugkerende thema’s. Differentieer van Ant-t. (grote slaperigheid, cyanose en onvermogen om slijm op te hoesten; luide reutelgeluiden), Kali-bi. (echte touwachtige, draderige proppen, betrokkenheid van de bijholten), Senega (droog, rauw en pijnlijk gevoel op de borst bij ouderen, maar minder stank), Drosera (krampachtige gierende hoest, < praten, < na middernacht), Phosphorus (branderigheid, bloedingen, angst) en Bryonia (droge pleuritische steken met droge hoest, > absolute rust) [Boger], [Clarke], [Boericke], [Kent]. [Clinical]

Differentiaaldiagnose

Catarrale bronchitis / emfyseem (reutelen, moeilijk op te hoesten slijm)

  • Antimonium tartaricum — Sterke slaperigheid, cyanose, onvermogen om slijm op te hoesten; Pix. heeft stinkend sputum met een teersmaak en steken onder het linker sleutelbeen [Boericke], [Clarke].
  • Senega — Pijnlijkheid van de borst bij ouderen, zeer moeizame ademhaling; bij Pix. is de stank sterker en geeft het braken van slijm verlichting [Clarke].
  • Kali sulphuricum — Gele, zich verplaatsende catarre, < ‘s avonds, > koele lucht; bij Pix. staan taai, stinkend slijm en pijn in de linker longtop op de voorgrond [Boger].

Draderig sputum / slijmproppen

  • Kali bichromicum — Taaie, touwachtige slijmproppen, korsten achter in de neus; bij Pix. is het slijm minder touwachtig, maar stinkender, met misselijkheid/kokhalzen [Clarke], [Boericke].
  • Coccus cacti — Parelachtige slijmbolletjes, aanvallen in de ochtend; Pix. heeft een teergeur en steken in de longtop [Clarke].

Laryngeale hoest (uitgelokt door praten/inspanning)

  • Drosera — Gierende, krampachtige hoest, < na middernacht; bij Pix. is de hoest minder krampachtig en meer reutelend, met braken van slijm [Kent], [Clarke].
  • Spongia — Blaffende, droge kroephoest, > warme dranken; de hoest van Pix. is los, met stank [Boericke].

Pijn in de longtop / aanleg voor ftisis

  • Phosphorus — Branderigheid, hemoptoë, angst; Pix. heeft catarrale verschijnselen, stank en steken bij inademing zonder brandende hitte [Clarke], [Kent].
  • Bryonia — Scherpe pleuritische steken, droge hoest, > rust; bij Pix. zijn rechtop zitten en warmte/stoom nodig om het taaie slijm los te krijgen [Boger], [Clarke].

Dermatologie (eczeem/psoriasis)

  • Graphites — Honingdikke afscheiding, kloven, kouwelijke, zwaarlijvige personen; Pix. heeft het teertype, vaak met catarre op de borst en stinkende korsten [Clarke], [Boericke].
  • Petroleum — Gebarsten handen in de winter, vette huid; bij Pix. gaan huidklachten samen met stinkende luchtwegcatarre [Clarke].

Middelrelaties

  • Complementair: Ant-t. — Bij veel reutelgeluiden en overwegende zwakte; Pix. kan hierop volgen om taai sputum los te maken en af te voeren [Boericke], [Clarke].
  • Complementair: Kali-bi. — Wanneer draderige slijmproppen of korsten in de bijholten overheersen nadat Pix. het taaie slijm in strottenhoofd en luchtpijp heeft losgemaakt [Clarke].
  • Complementair: Senega — Bij ouderen met emfyseem, om de veerkracht van de borstkas te herstellen nadat Pix. de stank/taaiheid heeft verminderd [Clarke].
  • Vergelijk: Phosphorus — Wanneer het beeld verschuift naar branderigheid/reactiviteit of bloedingen, stap dan over van Pix. [Kent], [Clarke].
  • Vergelijk: Bryonia — Wanneer droge pleuritis de plaats inneemt van reutelende catarre [Boger].
  • Volgt goed op: Arsenicum iodatum bij chronische bronchitis met cachexie, wanneer stank/taaiheid centraal komen te staan [Clarke].
  • Kan gevolgd worden door: Kali sulph./Puls. wanneer de catarre geel en los wordt, zonder stank [Boger], [Boericke].
  • Antidoterende/ondersteunende maatregelen: Stoominhalatie, warme borstomslagen, frisse, circulerende lucht, een met kussens ondersteunde houding — verzorging die aansluit bij de modaliteiten [Clarke].

Klinische tips

  • Chronische reutelende bronchitis bij ouderen, veel slijm op de borst in de ochtend, stinkend, taai sputum, steek onder het linker sleutelbeen, braken van slijm → verlichting: Pix. 6C–30C, herhaald in korte kuren tijdens vochtige perioden; verminder de toediening naarmate het slijm gemakkelijker wordt opgehoest [Clarke], [Boericke].
  • Tracheïtis na influenza met een rauw gevoel in het strottenhoofd, erger door praten, beter door stoom/warme dranken: Pix. 30C gedurende enkele avonden; aanvullend stoom en een met kussens ondersteunde houding [Allen], [Clarke].
  • Eczeem/psoriasis die opvlamt bij winterbronchitis: overweeg Pix. wanneer huid- en borstklachten samen verergeren, vooral bij vochtige mist; gebruik milde huidverzachtende middelen en vermijd nieuwe irriterende stoffen [Clarke], [Boericke].
  • Praktijkparel: Wanneer een aanval eindigt in kokhalzen/braken van draderig, stinkend slijm en de patiënt zucht en vervolgens zegt: ‘Nu kan ik weer ademen’, denk dan eerder aan Pix. dan aan Ant-t. [Clarke], [Boericke]. [Clinical]

Geselecteerde repertoriumrubrieken

Borst

  • BORST – Pijn – Sleutelbeen – onder het linker – stekend – inademing verergert. Belangrijke keynote van betrokkenheid van de longtop [Clarke], [Hering].
  • BORST – Beklemming – warme, afgesloten kamer verergert. Behoefte aan frisse, circulerende lucht [Clarke].
  • BORST – Reutelen – slijm – met moeilijk ophoesten. Kern van de catarrale toestand [Allen], [Boericke].
  • BORST – Pijn – intercostaal – tijdens hoesten. Belasting door de hoestaanvallen [Boger].
  • BORST – Emfyseem – dyspneu – moet rechtop zitten. Orthopneu die door de houding verbetert [Boericke].

Ademhaling

  • ADEMHALING – Moeilijk – liggen verergert – rechtop zitten verbetert. Verlichting door de houding [Boger], [Clarke].
  • ADEMHALING – Diep inademen – steken – onder het linker sleutelbeen. Kenmerkende lokalisatie [Clarke].
  • ADEMHALING – Kortademigheid – vochtig, mistig weer verergert. Weersmodaliteit [Clarke].
  • ADEMHALING – Beter – na ophoesten / na braken. Reflexmatige verlichting [Allen], [Clarke].
  • ADEMHALING – Irritatie door stof/rook – hoest. Irriterende prikkel als aanleiding [Hughes], [Clarke].

Hoest

  • HOEST – Aanvalsgewijs – praten/hardop lezen verergert. Prikkel vanuit het strottenhoofd [Allen], [Clarke].
  • HOEST – Los – reutelend – moeilijk ophoesten. Centraal beeld [Boericke].
  • HOEST – Ochtend – bij het opstaan – langdurige inspanning om slijm op te hoesten. Dagelijks ritme [Boericke].
  • HOEST – Braken bij hoesten – slijm. Verlichting na het braken [Allen], [Clarke].
  • HOEST – Warme dranken verbeteren; koude verergert. Temperatuurmodaliteit [Clarke].

Keel

  • KEEL – Kieteling – strottenhoofd – veroorzaakt hoest. Prikkeling van het rauw aanvoelende strottenhoofd [Allen].
  • KEEL – Postnasale catarre – afdruipend slijm – veroorzaakt hoest. Verband tussen neus en strottenhoofd [Clarke].
  • STEM – Heesheid – na hoesten. Teken van vermoeidheid [Clarke].
  • KEEL – Warme dranken verbeteren. Komt overeen met de borstklachten [Clarke].

Huid

  • HUID – Eczeem – met kloven; verdikt epitheel. Huiduitslag van het teertype [Clarke], [Boericke].
  • HUID – Jeuk – koude, vocht verergeren; warmte verbetert. Modaliteiten komen overeen met die van de borstklachten [Clarke].
  • HUID – Psoriasis – verergering in de winter. Overeenkomstig seizoenspatroon [Clarke].
  • HUID – Stinkende korsten/geur. Stank als thema [Clarke].

Generale symptomen

  • GENERAAL – Vochtig weer verergert. Weer als bepalende factor [Clarke].
  • GENERAAL – Warme, benauwde kamer verergert; buitenlucht verbetert. Tegengestelde invloed van de omgeving [Clarke].
  • GENERAAL – Rechtop zitten verbetert – liggen verergert. Kenmerkende houdingsmodaliteit [Boger].
  • GENERAAL – Rustige beweging verbetert; inspanning verergert. Spaarzaam omgaan met energie [Boericke].

Maag

  • MAAG – Misselijkheid – door hoesten. Reflexmatig verband [Allen].
  • MAAG – Braken – slijm – verlicht borstklachten. Diagnostische waarde [Allen], [Clarke].
  • MAAG – Warme dranken verbeteren. Therapeutisch aanknopingspunt [Clarke].

Referenties

Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): geneesmiddelproeven/toxicologie; rauw gevoel in strottenhoofd en luchtpijp; braken van slijm; modaliteiten.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of our Materia Medica (1879): steken onder het linker sleutelbeen; catarrale borstklachten; klinische bevestigingen.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): algemeen middelbeeld; modaliteiten (buitenlucht, warme dranken, rechtop zitten); parallellen met de huid.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homeopathic Materia Medica (1901): toepassingen bij chronische bronchitis/emfyseem; veel slijm op de borst in de ochtend; stoom/warmte.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): verlichting door de houding; middelrelaties (Ant-t., Bry., Senega).
Hughes, R. — A Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1870): toxicologie van teer; irriterende/expectorante werking; aantekeningen over geur/stank.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): differentiaties (Drosera, Phosphorus, Bryonia).
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): differentiaaldiagnose bij emfysemateuze bronchitis (context voor Ant-t., Kali-groep).
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (1901): begeleiding bij de groep middelen voor catarrale borstklachten (stoom, houding).
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (1942): levendige beschrijvingen uit de praktijk; patronen van winterbronchitis (ondersteunend).

Disclaimer

Uitsluitend voor educatief gebruik. Deze pagina biedt geen medisch advies en stelt geen diagnose. Zoek bij acute klachten of een medisch noodgeval onmiddellijk professionele medische hulp.

Copying text is disabled

Secret Link