• Bovenste luchtwegen — neus en neus-keelholte: hevig niezen, dunne, bijtende neusafscheiding, afwisselende verstopping van beide neushelften, met een rauw en branderig gevoel (zie Neus/Keel). [Clarke], [Boericke].

• Strottenhoofd en luchtpijp — kieteling, schrapend gevoel, heesheid die overgaat in afonie; krampachtige larynxhoest, erger ’s nachts (zie Keel/Ademhaling/Hoest). [Allen], [Hering], [Boericke].

• Bronchiën en longen — reutelend, taai slijm dat nauwelijks wordt opgehoest; astmatische benauwdheid; aanvallen vaak gevolgd door kokhalzen of braken (zie Borst/Ademhaling/Maag). [Clarke], [Boericke], [Farrington].

• Kinkhoestachtige hoest — hevige aanvallen met gierende inademing; rood aangelopen gezicht; braken van voedsel of slijm; erger na het inslapen (zie Hoest/Slaap). [Allen], [Clarke].

• Bloedingsverschijnselen — neusbloedingen, bloedstreepjes in het sputum; palliatief bij hemoptoë met een rauw gevoel in de borst (zie Neus/Borst/Koorts). [Clarke], [Boericke].

• Catarrale klachten van oren en buis van Eustachius — oorsuizen en een verstopt gevoel tijdens neusverkoudheid (zie Oren). [Clarke].

• Vagale maagreflex — misselijkheid en braken aan het einde van hoestbuien, met dorst naar warme dranken (zie Maag). [Allen], [Boericke].

• Kinderen en ouderen — bronchospasmen bij catarre, met onvermogen slijm op te hoesten; erger ’s nachts (zie Slaap/Ademhaling). [Hering], [Farrington].

• Gevoeligheid voor weersomstandigheden — vocht, mist en stof verergeren; koele, frisse lucht verlicht (zie Modaliteiten/Generale symptomen). [Clarke], [Boger].

• Frisse, koele, bewegende lucht — zitten bij een open raam verlicht het verstikkingsgevoel en maakt het hoofd helder (Neus/Ademhaling). [Clarke], [Boericke].

• Warme dranken — vooral slokjes warm water of thee verzachten de keelkieteling en maken de hoest losser (Keel/Maag). [Allen], [Clarke].

• Rechtop zitten en vooroverleunen — ondersteund door kussens verlicht dit nachtelijke dyspneu en hoest (Ademhaling/Slaap). [Boericke].

• Rustig, regelmatig slijm opgeven — ‘beter eruit dan erin’; de borst voelt ruimer na het ophoesten van zelfs kleine hoeveelheden (Borst/Generale symptomen). [Clarke].

• Bevochtigde lucht of stoominhalatie — vermindert kieteling in het strottenhoofd en heesheid (Keel). [Clinical], [Clarke].

• Stemrust — niet fluisteren helpt de stem sneller terug te komen (Keel/Stem). [Clarke].

• Een avondwandeling in koele lucht — kalmeert de zogeheten ‘hoest binnenshuis’ (Borst/Ademhaling). [Clarke].

• Warme omslagen — om borst en keel verzachten het rauwe gevoel (Borst/Keel). [Boericke].

• Na een kort, verkwikkend dutje — als de hoest dit toelaat, worden de tussenpozen tussen de aanvallen langer (Slaap). [Hering].

• Zacht bekloppen of masseren van de rug — helpt bij het ophoesten van slijm (Borst). [Clinical].

• Licht, niet-prikkelend voedsel — en het vermijden van vette maaltijden verminderen misselijkheid na het hoesten (Maag). [Allen].

• Gorgelen met zout water of warm water — verlicht pijn in de keelopening (Keel). [Clarke].

• Nacht — vooral na middernacht of tijdens de eerste slaap; krampachtige hoest en verstikkingsgevoel (Slaap/Ademhaling). [Allen], [Boericke].

• Liggen — omdraaien in bed of laag liggen met het hoofd lokt hoest en een piepende ademhaling uit (Ademhaling/Slaap). [Clarke], [Boericke].

• Vochtig, mistig weer — koude, gure oostenwind of beschimmelde kamers verergeren (Generale symptomen/Ademhaling). [Clarke], [Boger].

• Stof, rook, parfums — het vegen van een kamer lokt onmiddellijk een kriebelhoest uit (Keel/Psyche). [Clarke].

• Praten, lachen, hardop lezen, zingen — de stem laat het afweten en de hoest begint opnieuw (Keel/Stem). [Allen], [Clarke].

• Warme, benauwde ruimten — zoals oververhitte kerken of theaters, lokken benauwdheid en niezen uit (Neus/Ademhaling). [Clarke].

• Bij het ontwaken — uit de eerste slaap of na doezelen: hevige hoestbuien met kokhalzen (Slaap/Maag). [Allen].

• Koude dranken — tijdens koude rillingen, of ijskoude dranken, maken de hoest dieper en geven een beklemd gevoel op de borst (Maag/Borst). [Boericke].

• Onderdrukking van neusloop — door snuifmiddelen of adstringerende middelen verplaatst de symptomen naar de borst (Neus/Borst). [Clarke].

• Opstaan in de ochtend — niesbuien met een rauwe keel (Neus/Keel). [Allen].

• Inspanning — zoals traplopen, lokt kortademigheid met reutelende hoest uit (Ademhaling). [Boericke].

• Tocht — blootstelling van de hals of een onbedekte keel veroorzaakt onmiddellijk kieteling (Keel). [Clarke].

De angst draait om de ademhaling: angst om te stikken bij het gaan liggen, met het verlangen naar koele lucht of een raam — een psychische weerspiegeling van de ademhalingsmodaliteit (beter in de buitenlucht; erger in een warme, benauwde kamer) [Clarke], [Boericke]. Prikkelbaar door het geringste geluid of stof, dat ‘op de keel’ lijkt te slaan en hoest uitlokt; kinderen duwen iedereen weg die de lucht bij het bed in beweging brengt (Psyche ↔ Keel). Een dof, zwaar, bedrukt gevoel bij koortsige neusverkoudheid; geen zin om te praten, omdat praten de kieteling opnieuw oproept (Psyche ↔ Stem). De rusteloosheid neemt tegen middernacht toe wanneer de aanvallen beginnen; de patiënt is rustiger na kort, onderbroken doezelen als wat slijm is opgehoest (Psyche ↔ Slaap/Borst). Overgevoelig voor geuren en poeders; duldt niet dat er in de kamer wordt geveegd (Psyche ↔ Modaliteiten). Na vele slapeloze nachten ontstaat een melancholische stemming — het gevoel dat de ademhaling zal uitvallen zodra men slaapt — maar geruststelling en frisse lucht geven snel verlichting [Clarke]. Kinderen worden humeurig bij het naar bed gaan, schrikken op bij het inslapen en worden vervolgens wakker met een kraaiende of blaffende hoest, waarbij ze zich aan hun moeder vastklampen — een beeld dat Justicia verbindt met de middelen voor ‘nachtelijke larynxklachten’ (vergelijk Acon., Spong.) [Hering], [Farrington]. De geestelijke energie keert snel terug naarmate de catarre afneemt, wat het oppervlakkige, functionele werkingsniveau van dit middel laat zien.

Hoofdpijn bij neusverkoudheid en catarre staat op de voorgrond: druk boven de neuswortel en voorhoofdsholten, erger door niezen en in warme kamers, beter in de buitenlucht of na een heet voetenbad (Hoofd ↔ Neus/Generale symptomen) [Clarke]. Barstende pijn in het voorhoofd bij elke hoestaanval — het hoofd lijkt te schudden; de hand drukt instinctief tegen het voorhoofd (Hoofd ↔ Hoest). Hitte op de kruin met rood aanlopen van het gezicht wisselt af met koude rillingen wanneer men op de tocht komt; de hoofdhuid is gevoelig bij nachtelijk zweten. Doffe, congestieve achterhoofdpijn treedt op na veel hoesten en kokhalzen; liggen met het hoofd hoog geeft verlichting (verband met Slaap). Deelnemers aan de geneesmiddelproef vermelden een ‘droog gevoel in het hoofd’ bij stromende neusloop — dit weerspiegelt eerder het rauwe gevoel van de slijmvliezen dan werkelijke droogte [Allen].

Prikken, branden en tranen bij het niezen; rauwe ooglidranden bij de ooghoeken; rood doorlopen bindvliezen in warme kamers, afnemend bij het raam (Ogen ↔ Neus/Modaliteiten) [Clarke]. Lichtschuwheid bij het vanuit een warme kamer in het zonlicht komen, met niesdrang (neus-oogreflex). Het zicht wordt kortstondig wazig tijdens aanvallen en na kokhalzen; zware oogleden bij koorts. Dieper gelegen oogaandoeningen behoren niet tot Justicia; de verschijnselen zijn catarraal en reflexmatig.

Verstopt gevoel in de buis van Eustachius bij neusverkoudheid; oorsuizen en een ‘dicht’ gevoel, erger door de neus te snuiten; kortdurende steken vanuit de pijnlijke keel naar het oor (Oren ↔ Neus/Keel) [Clarke]. Gedempt gehoor in warme, benauwde kamers; beter in koele lucht. Kinderen trekken ’s nachts aan hun oren, eerder door stuwing dan door otitis.

Kenmerkende stromende neusloop: onophoudelijk niezen; waterige, soms bijtende afscheiding die neusgaten en bovenlip schraal maakt; de verstopping wisselt van kant; de reuk is verminderd (Neus als voornaamste werkingsgebied) [Clarke], [Boericke]. Een rauw en branderig gevoel van het neusslijmvlies; prikkeling alsof er stof zit; stof, rook of parfum lokken onmiddellijk niezen en hoesten uit (weerspiegeling van de Modaliteiten) [Clarke]. Niesbuien in de ochtend met druk in het voorhoofd; ’s avonds verstopping in warme kamers. Als de neusloop wordt gestuit, wordt de borst beklemd en verergert de hoest — ‘beter eruit dan erin’ (Neus ↔ Borst). Neusbloedingen bij koortsige catarrale aandoeningen verlichten het hoofd tijdelijk [Clarke].

Het gezicht loopt rood aan tijdens de aanvallen en wordt daarna bleek; droge lippen; de neusvleugels bewegen mee met de ademhaling; de huid van de neus-lippenstreek en het neustussenschot tussen de neusgaten is door de afscheiding ontveld [Clarke]. Angstige gelaatsuitdrukking vóór een nachtelijke aanval; blauwverkleuring rond de mond bij krampachtige hoest met weinig luchttoevoer (verband met Borst). Warme omslagen geven verlichting, maar de kamer moet koel zijn — een thermische tegenstelling die vaak voorkomt bij catarrale toestanden.

Mond en keelopening voelen heet en rauw; veel schrapen om dik slijm uit de achterste neusopeningen los te krijgen (Mond ↔ Keel) [Allen], [Clarke]. Licht beslagen tong; dorst naar warme dranken, die de kieteling verzachten (Eten & drinken). Een flauwe of licht bittere smaak na een aanval en braken. Geen overvloedig speeksel; eerder een gevoel van een ‘droge, hete mond’ bij een loopneus.

De schokken van het hoesten doen de tanden pijnlijk trillen; de bovenste snijtanden zijn gevoelig voor koude lucht die ’s nachts door de mond wordt ingeademd (verband met Hoest) [Allen]. Geen primaire kies- of tandpijn. Kinderen kunnen tandenknarsen tijdens koortsig doezelen tussen de aanvallen.

Schrapend, branderig gevoel vanaf het zachte gehemelte tot in de luchtpijp; voortdurende kieteling in het kuiltje boven het borstbeen met onweerstaanbare hoestdrang (voornaamste keynote van Keel) [Clarke], [Boericke]. Heesheid tot volledige afonie bij een poging hardop te lezen; de stem slaat over en valt weg, vooral ’s avonds in warme kamers; beter na rust en warme slokjes (Keel ↔ Modaliteiten). Gevoel van een veertje of stof op het strottenhoofd; de geringste tocht langs de hals lokt hoest uit. Rode keelopening, slappe huig; de amandelen zijn zelden sterk gezwollen, tenzij de verkoudheid ‘naar beneden zakt’. Praten, lachen of zingen lokt steevast opnieuw een aanval uit (weerspiegeling van de Modaliteiten).

Misselijkheid op het hoogtepunt van een hoestbui; kokhalzen of braken van slijm of pas gegeten voedsel beëindigt de aanval en geeft kortdurend verlichting — ‘braken en opluchting’ (Hoest ↔ Maag) [Allen], [Clarke]. Weinig eetlust tijdens acute neusverkoudheid; afkeer van koude dranken, die de hoest verergeren; warme slokjes zijn welkom (Eten & drinken). De hik na lachen lokt hoest uit. Kinderen braken melk na een reeks kinkhoestachtige hoeststoten; willen weer aan de borst zodra de aanval afneemt (vergelijk Drosera, Ipec.).

Beurse pijn van de buikwand door herhaald hoesten; steken onder de ribbenbogen; kortdurende buikkrampen vóór de avondlijke ontlasting bij catarrale koorts [Clarke]. Bij praten komt gas omhoog, wat hoest uitlokt. Geen echte enteritis; de buiksymptomen zijn mechanisch en spiergebonden.

Weinig urine tijdens koorts, meer en blekere urine wanneer de catarre verdwijnt; frequente aandrang tijdens hoestbuien (blaasreflex) [Allen]. Incontinentie tijdens een aanval bij kinderen — een klacht waarover ouders bezorgd zijn en die naar middelen voor ‘aanvalsgewijze hoest’ leidt.

Soms dunne ontlasting tijdens influenza; vaker een normale avondlijke ontlasting, waarna de druk in het hoofd afneemt (Rectum ↔ Hoofd) [Clarke]. Kinderen kunnen op het hoogtepunt van een kinkhoestachtige aanval onwillekeurig urine of wat ontlasting verliezen; bij volwassenen komt dit zelden voor.

Geen bijzondere seksuele symptomen; hoesten kan kortdurend een trekkend gevoel in de zaadstreng veroorzaken, dat door ondersteuning wordt verlicht (mechanisch).

Bij sommigen verergeren hoest en dyspneu rond de menstruatie; neerwaartse druk in de baarmoeder tijdens hevige aanvallen (reflexmatig); hemoptoë in het climacterium met een rauw gevoel in de borst is palliatief verlicht (bloedstelpend kenmerk) [Clarke]. Hoest met braken tijdens de zwangerschap wordt beter verdragen wanneer de slokjes warm zijn en de patiënte rechtop zit (Modaliteiten).

Kortademigheid, erger bij liggen en in warme kamers; beter in koele lucht en bij rechtop zitten (modaliteiten van de Ademhaling) [Boericke], [Clarke]. Piepende ademhaling en fluitende rhonchi met slijmreutels; ‘kan het niet ophoesten’. Verstikkingsaanvallen na de eerste slaap; het kind wordt happend naar adem wakker en klampt zich aan de moeder vast — onmiddellijke verlichting bij het open raam (Slaap ↔ Ademhaling). Diep inademen lokt hoest uit; verlengde, fluitende uitademing.

Hartkloppingen met dyspneu bij traplopen of tijdens nachtelijke aanvallen; snelle pols bij koortsige neusverkoudheid, weke pols bij uitputting [Clarke]. Een angstig gevoel in de hartstreek gaat aan de aanvallen vooraf; komt in koele lucht tot rust. Geen primair beeld van hartklepafwijkingen; de hartverschijnselen weerspiegelen de bemoeilijkte ademhaling.

Beklemming achter het borstbeen alsof er een band zit; behoefte om kleding los te maken; moet rechtop zitten; reutelen en piepen met weinig kracht om slijm op te hoesten — kinderen ‘reutelen’, maar slikken het slijm door (Borst als centraal gebied) [Boericke], [Clarke]. Aanvalsgewijze hoest: aanvankelijk droog en prikkelend, daarna losser met weinig sputum dat moeilijk wordt opgehoest; eindigt met kokhalzen of braken; het gezicht loopt rood aan en wordt daarna bleek en zweterig [Allen]. Een pijnlijk, rauw gevoel langs de luchtpijp; beurse pijn tussen de ribben door het hoesten; steken onder de sleutelbeenderen bij diep inademen. Het sputum is — wanneer het komt — schaars, taai en soms met bloedstreepjes; het ophoesten van kleine hoeveelheden geeft verlichting.

Pijn tussen de schouders bij hoesten; stijve nek door het ontzien van het strottenhoofd; beter door warme omslagen en zacht wrijven [Clarke]. Gevoelige rugspieren na een nacht vol aanvallen.

Loomheid in de ledematen bij koorts; hete handen tijdens de aanval, daarna koel en vochtig; licht beven na een hevige aanval (Generale symptomen). Kinderen stampen of schoppen tijdens de krampachtige aanvallen.

Rood aangelopen gezicht met transpiratie tijdens de aanvallen; daarna een koele, vochtige huid. Schrale, ontvelde huid van neus en bovenlip door bijtende afscheiding (Neus ↔ Huid). Bij gevoelige personen zijn netelroosachtige vlekken waargenomen na verblijf in een hete kamer (psorisch aspect).

Slaap onderbroken door hoest kort na het inslapen; wordt plotseling wakker met een verstikkingsgevoel en moet rechtop gaan zitten; de eerste slaap is het ergst (voornaamste rubriek van Slaap) [Allen], [Boericke]. Dromen van verstikking; angst om te slapen uit vrees voor een aanval (verband met Psyche). Later in de nacht worden de tussenpozen langer als wat slijm kan worden opgehoest. Kinderen doezelen, schrikken op, huilen en grijpen naar de keel; rustiger slaap met het raam open en het hoofd hoog.

Angstige dromen; over verstikken in een bedompte kamer; over stoffige plaatsen die niezen uitlokken; over vallen, waarbij men hoestend wakker wordt (Psyche ↔ Modaliteiten) [Clarke]. De dromen nemen af naarmate de neusverkoudheid overgaat.

Catarrale koorts: koude rillingen door tocht, gevolgd door hitte in gezicht en hoofd in een warme kamer, dorst naar warme dranken, transpiratie tijdens de aanvallen [Clarke]. Stijging in de avond; weke pols. Bij influenza afwisselend hitte en koude rillingen, met onophoudelijke niesbuien en kriebel in het strottenhoofd.

Koude rillingen bij ontbloten of in vochtige mist; inwendige hitte met een rood gezicht in een bedompte kamer; transpiratie tijdens en na een hoestbui, vooral in gezicht en op de borst [Clarke], [Boericke]. Het zweten verlicht de benauwdheid enigszins, maar laat zwakte achter.

Dorst naar warme dranken, die verzachten en het slijm losmaken; koude dranken verergeren de hoest en het beklemmende gevoel op de borst (hoofdrubriek Voedsel & dranken) [Allen], [Boericke]. Weinig eetlust; verlangen naar lichte, warme bouillon. Bij sommige kinderen kan melk ’s nachts de slijmvorming doen toenemen.

Justicia is een middel van eerste keuze bij catarrale klachten van strottenhoofd en bronchiën, wanneer ‘de bovenste luchtwegen stromen en de onderste reutelen’. De belangrijkste keynotes zijn: explosief niezen met loopneus; een rauw, kriebelend strottenhoofd met heesheid of afonie; krampachtige, verstikkende hoest, vooral kort na het inslapen en na middernacht; slijmreutelen met weinig opgeven en aanvallen die eindigen in kokhalzen of braken; benauwdheid die verergert in warme, bedompte kamers en bij liggen; verbetering in de koele buitenlucht, door rechtop te gaan zitten en door warme dranken (alle bovenstaande rubrieken bevestigen dit) [Clarke], [Allen], [Boericke], [Boger]. De ‘wet van de afvoer’ is duidelijk: wanneer neusslijm of sputum vrij afvloeit, voelt de patiënt zich in zijn geheel beter; bij onderdrukking ontstaat beklemming op de borst (kruisverwijzing Neus/Borst). Het past bij kinderen en ouderen die ‘het slijm niet omhoog krijgen’, en bij angstige volwassenen die tegen de eerste slaap opzien omdat de hoest hen dan overvalt. Vergelijk Ipec. (reutelen, misselijkheid — koele lucht geeft minder snel verlichting; meer bleekheid en kokhalzen), Ant-t. (sterk reutelen met uitputting — blauwachtig, slaperig, zwetend; minder heftig niezen), Drosera (harde, uitputtende hoest van middernacht tot de ochtend, strottenhoofdkramp — minder loopneus), Rumex (fijne kriebel door koude lucht ter hoogte van de bovenrand van het borstbeen; hoest erger door koude lucht, schorre stem), Spongia (droge, blaffende hoest, beter door eten en warm drinken; minder neusklachten), Brom. (strottenhoofdklachten erger door stof en warme kamers; meer linkszijdige klierklachten), Hepar (kroepachtig, kouwelijk, overgevoelig, wil warm ingepakt worden), Phos. (laryngitis, afonie met bloed ophoesten en dorst naar koude dranken; grotere zwakte), Senega (slijm bij ouderen met een pijnlijk gevoel op de borst tijdens spreken), Blatta/Aralia/Grindelia bij astmatische benauwdheid tijdens liggen [Farrington], [Clarke], [Boericke], [Boger], [Kent]. Verloop: snel begin; hevige nachten; snelle verbetering wanneer de leefregels rond lucht, houding en warme dranken aansluiten bij het middel.

Etiologie / Eerste uren van een ‘verkoudheid’

• Aconitum — plotselinge koude rillingen met angst en droogte in het beginstadium; weinig of geen afscheiding. Justicia heeft daarentegen onophoudelijke niesbuien, een overvloedige, bijtende loopneus en al vroeg kriebel in het strottenhoofd. [Kent], [Clarke].

• Nux vomica — neus ’s nachts verstopt, maar overdag lopend, met prikkelbaarheid; minder strottenhoofdkramp. Justicia heeft een sterker verlangen naar buitenlucht en paroxismale hoestbuien. [Clarke], [Boger].

Kriebel in het strottenhoofd en afonie

• Rumex — uiterst gevoelig voor koude lucht bij de keel; hoest bij het inademen van koele lucht; minder vloeiende neusafscheiding. Justicia vertoont heftig niezen, met duidelijke verlichting door warme dranken. [Farrington], [Clarke].

• Spongia — droge, blaffende hoest, beter door eten of warme dranken, maar met minder bijtende neusafscheiding. Bij Justicia komen daar niezen met loopneus en heesheid met kriebel bij. [Boericke].

Reutelen met weinig opgeven

• Ipecacuanha — voortdurende misselijkheid, bleek gezicht, weinig dorst; luid en grof reutelen. Bij Justicia ontbreekt de aanhoudende misselijkheid; er zijn meer neusafscheiding en heesheid, met verbetering door warme dranken. [Farrington], [Clarke].

• Antimonium tart. — uitgesproken slaperigheid en uitputting, cyanose en grove reutelgeluiden. Justicia is actiever, met heftig niezen en verergering tijdens de eerste slaap. [Boger], [Boericke].

Nachtelijke aanvallen / na de eerste slaap

• Drosera — uitputtende, verstikkende hoest na middernacht, kinkhoestachtige aanvallen; weinig neusklachten. Justicia heeft daarnaast een loopneus, niezen en heesheid tot stemverlies. [Clarke].

• Aralia — kan ’s nachts niet liggen; de hoest begint zodra men gaat liggen, door kriebel in de keel; minder niezen. Justicia heeft uitgesproken neusverkoudheid en nachtelijke verergering met braken. [Boericke].

Astmatische benauwdheid in warme kamers

• Bromium — strottenhoofdkramp, erger in warme kamers en een stoffige omgeving; linkszijdige klierzwelling; minder braken na hoesten. Justicia vertoont kinkhoestachtige aanvallen die eindigen in braken. [Clarke].

• Blatta orientalis — astma in vochtige kelders, vooral bij stevige, corpulente personen; nauwelijks neusklachten. Justicia is duidelijker aangewezen bij neusverkoudheid met heesheid. [Boericke].

Heesheid tot afonie

• Phosphorus — afonie met een rauw, branderig strottenhoofd, dorst naar koude dranken, heesheid door spreken, met bloedingsneiging. Justicia verlangt warme dranken en heeft minder algehele zwakte. [Farrington], [Clarke].

• Hepar sulph. — kroepachtig, kouwelijk, overgevoelig voor aanraking en tocht, wil warm ingepakt worden. Justicia verdraagt koele lucht op het gezicht, maar tocht langs de hals lokt hoest uit. [Boger].

Neusverkoudheid met heftig niezen

• Sabadilla — heftig niezen met tranenvloed en kouwelijkheid; meer periodiciteit; minder reutelen in het strottenhoofd. Justicia combineert niezen met heesheid en reutelen op de borst. [Clarke].

• Arsenicum — bijtende loopneus met branderigheid, grote rusteloosheid, uitputting en kouwelijkheid. Justicia is milder, verbetert in de buitenlucht en heeft verlangen naar warme dranken. [Kent], [Clarke].

• Complementair: Ipecacuanha — beide hebben reutelen met weinig opgeven; Ipecacuanha wanneer misselijkheid en bleekheid overheersen, Justicia wanneer overvloedige neusafscheiding en aanvallen tijdens de eerste slaap op de voorgrond staan. [Farrington], [Boericke].

• Complementair: Antimonium tart. — nuttig bij ouderen of kinderen met veel luchtwegklachten; Justicia doorbreekt de kramp vroegtijdig, Antimonium tartaricum rondt de behandeling af wanneer zwakte en grove reutelgeluiden ontstaan. [Boger], [Clarke].

• Complementair: Senega — hoest bij ouderen met een pijnlijk gevoel op de borst tijdens spreken; volgt op Justicia wanneer de heesheid aanhoudt. [Farrington], [Boericke].

• Volgt goed op: Aconite — na het droge, koortsige begin van influenza, wanneer niezen en heesheid zich duidelijk ontwikkelen. [Clarke], [Dewey].

• Volgt goed op: Nux vomica — nadat de afwisseling van neusklachten (’s nachts verstopt, overdag lopend) overgaat in kriebel in het strottenhoofd met nachtelijke hoest. [Clarke].

• Kan gevolgd worden door: Drosera — wanneer kinkhoestachtige nachtelijke aanvallen achterblijven nadat de neusverkoudheid afneemt. [Clarke].

• Verwante middelen — Rumex, Spongia, Phosphorus, Bromium, Hepar sulph., Aralia, Blatta, Grindelia; zie de differentiaaldiagnose voor nadere onderscheidingen. [Farrington], [Boericke].

• Antidota — warme dranken en buitenlucht; Nux vomica bij overmatig medicijngebruik of verergering in oververhitte kamers; Camphora bij plotselinge verstikkende kramp in bedompte kamers (ondersteunend). [Clarke], [Hughes].

• Onverenigbare middelen — geen vaststaande; vermijd routinematig afwisselen met Ipecacuanha of Antimonium tartaricum zonder nieuwe indicaties. [Kent], [Clarke].

Indicaties
Influenza of neusverkoudheid die overgaat in laryngitis en bronchitis, gekenmerkt door heftig niezen, heesheid of afonie, paroxismale nachtelijke hoest, reutelen met weinig opgeven en benauwdheid bij liggen. Kinkhoestachtige hoestbuien bij kinderen eindigen vaak met kokhalzen. Astmatische benauwdheid wordt gevoeld in warme, bedompte kamers, terwijl koele, frisse lucht verlichting brengt [Clarke], [Boericke], [Allen], [Farrington].

Dosering
Bij acute toestanden kan 6C–30C aanvankelijk om de 1–3 uur worden herhaald, met langere tussenpozen naarmate de aanvallen minder frequent worden. Een eenmalige dosis 30C–200C voor het slapengaan bij hoest tijdens de ‘eerste slaap’ heeft vaak een opvallend resultaat gegeven [Dewey], [Tyler].

Herhalingsstrategie
Stop de toediening bij duidelijke verbetering (bijvoorbeeld wanneer de eerste slaap niet meer wordt verstoord of de verlichting door buitenlucht aanhoudt). Hervat alleen bij terugval. Laat bij ouderen met reutelen en zwakte Justicia volgen door een korte kuur Antimonium tartaricum wanneer de kracht om slijm op te hoesten verloren gaat.

Ondersteunende maatregelen
Zorg voor frisse, koele lucht en een hoogliggende houding van het hoofd. Vermijd stof, parfums en oververhitte kamers. Gebruik warme, verzachtende dranken om de keel te kalmeren, zacht bekloppen om slijm los te maken en absolute stemrust. Neusverkoudheid mag nooit worden onderdrukt — ‘beter eruit dan erin’ [Clarke], [Boger].

Klinische wenken

• Kind — overvloedige loopneus, hees gefluister, verstikkende aanval na de eerste slaap, braakt en valt dan in slaap: Justicia 30C voor het slapengaan doorbrak deze opeenvolging [Clinical], [Clarke].

• Leerkracht — afonie in de avond, droge kriebel die verbetert door warme slokjes, hoest erger in een warm klaslokaal en beter buiten: Justicia 200C herstelde de stem in één nacht [Clinical], [Boericke].

• Oudere astmapatiënt — ‘de kamerlucht blijft steken’, reutelende hoest met weinig kracht om slijm op te geven, verlichting bij het raam met warme thee: Justicia 6C om de twee uur, later gevolgd door Antimonium tartaricum 6X driemaal daags om de reutelgeluiden te doen verdwijnen [Farrington], [Boger].

Psyche

• Angst—verstikking—bij gaan liggen; verlangt een open raam. Praktische aanwijzing voor het ‘luchtmiddel’. [Clarke]

• Prikkelbaarheid—geuren/stof lokken hoest uit. Omgevingsprikkel. [Clarke]

• Sufheid—catarrale koorts—praten verergert de hoest. Aanpassing van gedrag. [Allen]

• Vrees—slapen—uit angst voor een aanval. Probleem tijdens de eerste slaap. [Boericke]

• Geruststelling—door koele lucht en rechtop zitten—verbetering. Praktische aanwijzing. [Clarke]

Hoofd

• Hoofd—Pijn—voorhoofd—met neusverkoudheid—niezen—verergering; buitenlucht—verbetering. Teken van druk in de bijholten. [Clarke]

• Hoofd—Barstend gevoel—hoesten—tijdens. Rubriek voor hoofdpijn door hoestschokken. [Allen]

• Hoofd—Hitte—kruin—in warme kamer—verergering. Aanwijzing voor de temperatuurgevoeligheid. [Clarke]

• Hoofdhuid—Transpiratie—tijdens aanval. Objectief teken. [Boericke]

• Ogen—Tranenvloed—niezen—verergering. Samenhang tussen neus- en oogklachten. [Clarke]

Neus

• Neusverkoudheid—lopend—niezen—heftig—bijtende afscheiding. Belangrijkste neusrubriek. [Clarke], [Boericke]

• Verstopping—afwisselend links en rechts—neusverkoudheid. Afwisselende doorgankelijkheid. [Clarke]

• Geuren—gevoelig voor—stof, rook—verergering. Uitlokkende factor. [Clarke]

• Neusbloeding—catarrale koorts—verlicht het hoofd. Verlichtende afvoer. [Clarke]

• Onderdrukte neusverkoudheid—borst—verergering. Wet van de richting. [Clarke]

Keel / Stem

• Strottenhoofd—Kriebel—als door een veertje—lokt hoest uit. Kenmerkend symptoom. [Clarke]

• Stem—Afonie—avond—praten—verergering; warme dranken—verbetering. Keelklachten bij leerkrachten. [Allen], [Clarke]

• Keel—Rauw gevoel—branderig—warme dranken—verbetering. Rubriek voor verzachting. [Boericke]

• Hals—Tocht—verergering—onmiddellijk hoest. Preventieve wenk. [Clarke]

Ademhaling / Hoest / Borst

• Hoest—paroxismaal—na de eerste slaap—kokhalzen/braken—eindigt met verlichting. Hoofdrubriek. [Allen], [Boericke]

• Hoest—erger—gaan liggen; beter—rechtop zitten/buitenlucht. Houdingsmodaliteit. [Clarke]

• Opgeven—gering—taai—reutelen—weinig kracht om op te hoesten. Aanwijzing voor de middelkeuze. [Boericke]

• Ademhaling—beklemd—warme kamer—verergering; buitenlucht—verbetering. Polariteit in de omgevingsmodaliteiten. [Clarke]

• Borst—Beklemming—als door een band—achter het borstbeen. Gewaarwordingsrubriek. [Clarke]

• Astma—nacht—eerste slaap—verergering—stof—verergering. Verband met astma. [Boger], [Clarke]

Maag

• Misselijkheid—tijdens hoesten—braken—verlicht. Reflexrubriek. [Allen], [Clarke]

• Dranken—warm—verbetering; koud—verergering—hoest. Praktische regel. [Boericke]

• Eetlust—afwezig—catarre—keert terug als neus en stem opklaren. Opmerking over het verloop. [Clarke]

Slaap / Generale symptomen / Koorts

• Slaap—ontwaken—kort na het inslapen—verstikkende hoest. Waarschuwing rond het slapengaan. [Allen]

• Generale symptomen—Warme kamer—verergering; Buitenlucht—verbetering; Liggen—verergering; Rechtop zitten—verbetering. Centrale modaliteiten van het middel. [Clarke]

• Generale symptomen—Stof/parfum—verergering. Aanwijzing om deze prikkels te vermijden. [Clarke]

• Koorts—catarrale—koude rillingen in tocht—hitte in de kamer—transpiratie tijdens aanval. Typische cyclus. [Clarke]

• Transpiratie—tijdens hoesten—gezicht/borst. Objectief begeleidend verschijnsel. [Boericke]

Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–1879): aantekeningen uit geneesmiddelproeven en de klinische praktijk — hevig niezen, heesheid/afonie, nachtelijke aanvallen, braken na het hoesten; modaliteiten.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–1891): klinische bevestigingen — hoest bij kinderen tijdens de eerste slaap, heesheid, reutelen met weinig opgeven van slijm; middelrelaties.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): volledig geneesmiddelbeeld — neusverkoudheid en klachten van strottenhoofd en bronchiën; verbetering in de buitenlucht; hemorragische aspecten; leefregels.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): keynotes — niezen, afonie, nachtelijke hoest met verstikkingsgevoel, reutelen met weinig slijm, verbetering door warme dranken; vergelijkingen.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): repertoriale kernpunten — verergering tijdens de eerste slaap en door liggen; verbetering in de buitenlucht; verergering door stof en geuren; astmarubrieken.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1890): vergelijkingen — Ipec., Ant-t., Drosera, Rumex, Spongia; ouderen met bronchitis en kinkhoestachtige hoest.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (eind 19e eeuw): chemische samenstelling van de stof (vasicine/vasicinone), slijmbevorderende, bronchoactieve en hemostatische werkingen die het werkingsgebied mede bepalen.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): miasmatisch kader; verschillen met Arsen., Hepar, Phos., Spong.; modaliteiten met betrekking tot temperatuur en lucht.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (20e eeuw): beknopte essentie — niezen, heesheid, nachtelijke hoest, verbetering door warme dranken en buitenlucht.
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (20e eeuw): levendige schetsen van ‘raammiddelen’ voor keel- en borstklachten; aanvallen tijdens de eerste slaap.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): praktische vergelijkingen aan het ziekbed bij reutelende hoest (Ipec., Ant-t., Senega tegenover Justicia).
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (begin 20e eeuw): dosering en opeenvolging van middelen bij neusverkoudheid, bronchitis en kinkhoestachtige hoest; voorschrijven voor het slapengaan.