• Nieren (nierbekken/ureters) — nierkoliek; pijn schiet vanuit de nierhoeken langs de ureters naar de blaas; verergering vóór en tijdens het plassen; hematurie door schokken/inspanning; zie Buik/Urinewegen [Hale], [Allen], [Clarke].
• Blaas (trigonum/blaashals) — prikkelbare blaas met frequente aandrang; branderigheid, tenesmus; slijmvlokken; aandrang pas volledig verlicht wanneer de urine ruimer afvloeit (vergelijk Equisetum); zie Urinewegen [Boericke], [Boger].
• Prostaat (blaashals) — vergroting/irritatie met druppelen, nycturie en het gevoel dat urine achterblijft; beursheid van het perineum; zie Mannelijke geslachtsorganen/Urinewegen [Clarke], [Boericke].
• Urethra — branderigheid vanaf de uitwendige opening naar achteren; snijdende pijn aan het begin van of tijdens het plassen; schrijnen na de coïtus; zie Urinewegen/Mannelijke geslachtsorganen [Allen], [Hale].
• Rug (lumbosacraal) — doffe, trekkende rugpijn vóór het plassen, verlicht erna; beursheid in de lendenen met aandrang (keynote, zie Generale symptomen/Rug) [Boericke], [Phatak].
• Vrouwelijk bekken (functioneel) — dysurie tijdens de zwangerschap; blaastenesmus rond de menstruatie; druk van de uterus die de blaasklachten verergert; zie Vrouwelijke geslachtsorganen [Boericke], [Clarke].
• Gevolgen van paardrijden/schokken — nierpijn en hematurie keren terug; zie Generale symptomen/Urinewegen [Clarke], [Hughes].
• Bezinksel — rood zand/fosfaten; slijmdraden in de urine bij blaascatarre; zie Urinewegen [Allen], [Phatak].

• Na het plassen — rugpijn en druk in het bekken nemen af wanneer de blaas zich leegt (zie ook Rug/Generale symptomen) [Boericke], [Phatak].
• Warmte op de lendenen/onderbuik — warme kompressen of een warm bad verzachten nier- en blaaspijn (zie Buik/Urinewegen) [Hale], [Clarke].
• Rust; schokken vermijden — rustig liggen of zitten vermindert koliek en hematurie (Generale symptomen) [Clarke].
• Licht vooroverbuigen of de onderbuik ondersteunen — vermindert irritatie van het trigonum (Urinewegen/Mannelijke geslachtsorganen) [Clinical], [Boger].
• Winden of ontlasting laten komen zonder persen — vermindert congestie in het bekken (Buik/Rectum) [Boger].
• Ruime verdunning door vroeg op de dag veel niet-prikkelende vloeistoffen te drinken, met beperking in de avond — vermindert nycturie (Eten & drinken) [Clarke].
• Milde, gelijkmatige warmte van kleding rond de lendenen — voorkomt een ‘koudeschok’ van de nieren (Generale symptomen) [Hale].
• Strakke taillebanden losmaken — verlicht de mechanische druk ter hoogte van de rechter/linker nierhoek (Buik/Rug) [Clarke].

• Vóór het plassen — de kenmerkende verergering; rug- en lendenpijn totdat de urine begint te stromen (keynote) [Boericke], [Phatak].
• Beweging, vooral schokken, paardrijden en reizen per rijtuig — lokt nierpijn en hematurie uit (Urinewegen/Generale symptomen) [Clarke], [Hughes].
• ’s Nachts, na middernacht — aandrang, druppelen en rugpijn nemen toe; herhaaldelijk opstaan (Slaap/Urinewegen) [Allen], [Boericke].
• Blootstelling aan koude en vocht — nier- en blaascatarre vlammen weer op (Generale symptomen) [Hale], [Boger].
• Druk op het perineum (harde zitting) — verergert de beursheid ter hoogte van prostaat en blaashals (Mannelijke geslachtsorganen/Urinewegen) [Clarke].
• Seksuele opwinding/coïtus — branderigheid in de urethra/licht bloedverlies; terugkeer van aandrang (Mannelijke geslachtsorganen) [Allen], [Clarke].
• Lang staan of lopen — vermoeide lendenen, prikkelbare blaas (Rug/Urinewegen) [Boericke].
• Zure producten, sterk gekruid voedsel, alcohol — maken de urine prikkelender en versterken branderigheid en aandrang (Eten & drinken/Urinewegen) [Clarke], [Hale].

Het psychische beeld is ondergeschikt aan de aanhoudende lichamelijke hinder vanuit blaas en nieren. De patiënt is prikkelbaar en voortdurend bezig met de noodzaak te plassen. Hij kan zijn aandacht niet vasthouden, doordat de druk in de lendenen en de branderigheid in de urethra steeds weer zijn aandacht opeisen. Deze door de klachten bepaalde gemelijkheid neemt onmiddellijk na het plassen af (Verbetering na het plassen), overeenkomstig de keynote van het middel [Clarke], [Boericke]. De angst betreft concrete zaken — vrees voor terugkeer van de snijdende pijn langs de ureter of voor bloed in de urine na een schok — en berust niet zozeer op verbeelding; geruststelling en rust kalmeren hem (zie Generale symptomen) [Hale]. Door aandrang onderbroken slaap maakt hem overdag somber en gemelijk; zijn humeur verbetert wanneer de nycturie afneemt (zie Slaap) [Allen]. Zolang de pijn aanhoudt, heeft hij een afkeer van gezelschap, maar anders dan bij Nux is de prikkelbaarheid niet fel; het is de prikkelbaarheid van een organisme dat voortdurend door de urinewegen wordt geplaagd [Kent], [Phatak]. Mensen bij wie ‘elke kou op de nieren slaat’, merken hun gevoeligheid voor koud, vochtig weer op en gaan het weer nauwlettend volgen (Generale symptomen) [Hughes]. Zorgen over het seksueel functioneren komen vaak voor bij prostatisme — angst voor druppelen of schrijnen na de coïtus — maar nemen af wanneer de irritatie in het bekken wordt verlicht (Mannelijke geslachtsorganen). Kinderen met niergruis worden tegen de avond huilerig en prikkelbaar wanneer de aandrang toeneemt; ze leven op na een warm bad en ruim plassen (Urinewegen/Modaliteiten) [Hale]. De psychische toestand wisselt dus mee met de signalen vanuit de urinewegen en biedt zo aan het ziekbed een praktische bevestiging [Clarke].

Hoofdpijn staat niet op de voorgrond; een dof, zwaar gevoel in het voorhoofd kan gepaard gaan met nierkoliek of een nacht met onderbroken slaap. Het verdwijnt na ruimer plassen of een dutje (zie ook Urinewegen/Slaap) [Allen], [Clarke]. Tijdens pijn in de ureter ziet het gezicht er ingevallen uit; bleekheid wisselt af met een blos wanneer er bloed in de urine verschijnt (zie Urinewegen) [Hale]. Congestieve hoofdsymptomen zijn gering; denk bij heftige hoofdsymptomen in combinatie met urinaire tenesmus eerder aan Cantharis of Merc. cor. dan aan Eup-pur. [Farrington]. Bij oudere mannen met prostaatklachten komt duizeligheid voor wanneer zij ’s nachts opstaan om te plassen; deze verdwijnt bij liggen [Boericke]. Druk van strakke hoeden of banden wordt slecht verdragen (mechanische gevoeligheid, parallel aan het niet verdragen van taillebanden) [Clarke]. Kenmerkende oog- of neussymptomen ontbreken.

Zware oogleden en een gevoel van ‘vermoeide ogen’ na nycturie weerspiegelen het slaaptekort; ze verdwijnen snel wanneer de hinder vanuit de blaas afneemt (zie Slaap) [Boericke]. Op het hoogtepunt van een nierkoliek kunnen de ogen tranen door de acute pijn; verder zijn de oogsymptomen te verwaarlozen [Allen]. Lichtschuwheid behoort niet tot het beeld; denk bij aanwezigheid daarvan, op grond van de totaliteit, aan Sarsaparilla (met pijn aan het einde van het plassen) of Equisetum (met een ‘onbevredigd gevoel in de blaas’) [Farrington].

Geen uitgesproken werkingsgebied in de oren. Incidentele tinnitus bij ouderen met onderbroken slaap neemt af door rust en is geen richtinggevend symptoom (zie Slaap) [Clarke]. Oorpijn of otorroe wijst op een ander middel.

Geen bijzonderheden. Individualiseer als neusbloeding of catarre gelijktijdig aanwezig is. De geur van oude urine in het beddengoed van oudere mannen die urine druppelen, is eerder een sociaal verschijnsel dan een pathogenetisch symptoom (Urinewegen/Mannelijke geslachtsorganen) [Clarke].

Angstige gezichtsuitdrukking tijdens de aandrang; na goed uitplassen verzacht de uitdrukking door de verlichting (Verbetering na het plassen, overeenkomstige modaliteit) [Boericke]. Bleekheid bij het begin van hematurie; de normale kleur keert terug met rust en warmte (Generale symptomen) [Clarke]. Geen bijzondere neuralgieën.

Droge mond na onrustige nachten; matige dorst; slokjes warme drank worden goed verdragen (zie Slaap) [Allen]. Bij sommigen met blaascatarre komt een bittere of ammoniakachtige smaak voor (zie Urinewegen) [Clarke]. De tong is vaak schoon; beslagen bij gelijktijdige spijsverteringsklachten.

Geen voor de middelkeuze bepalende tandpijn. De patiënt kan tijdens koliekkrampen de tanden op elkaar klemmen; dit is bijkomstig [Hale]. Zoek een ander middel als tandpijn op de voorgrond staat.

Geen bijzonderheden, afgezien van droogheid na onderbroken nachten (zie Slaap). Slikken heeft geen invloed op de urinewegpijn.

Misselijkheid kan hevige ureterkoliek begeleiden en neemt af wanneer de kramp ontspant (zie Urinewegen) [Hale]. De eetlust is verminderd tijdens nachten vol aanhoudende hinder; er is voorkeur voor kleine, warme maaltijden (Eten & drinken) [Clarke]. Alcohol verergert de irritatie en hematurie, een praktische waarschuwing voor de voeding (Modaliteiten) [Hale]. Er is geen overheersend maagbeeld.

De nierstreken zijn pijnlijk bij druk; pijn straalt vanuit de nierhoek naar beneden uit, langs de ureters naar de blaas. Schokken, paardrijden of van een stoeprand afstappen kunnen de pijn opnieuw uitlokken (zie ook Generale symptomen) [Clarke], [Hale]. De onderbuik voelt zwaar en gevoelig aan; een warme hand of een warm kompres verzacht (Verbetering door warmte) [Boericke]. Strakke taillebanden zijn onverdraaglijk en worden instinctief losgemaakt (mechanische modaliteit) [Clarke]. Winderigheid verhoogt de druk in het bekken; ontlasting zonder persen geeft verlichting (zie Rectum) [Boger]. Een kenmerkend leverbeeld ontbreekt; overweeg Chelidonium/Euonymus op grond van de totaliteit als steken bij het rechter schouderblad of stopverfkleurige ontlasting overheersen.

Het centrale werkingsgebied. Voortdurende of frequente aandrang met weinig, slijmerige of bloedbijgemengde urine; branderigheid in de urethra; snijdende pijn langs de ureter; en — de doorslaggevende keynote — rugpijn en aandrang die vóór het plassen verergeren en erna afnemen. Dit in tegenstelling tot de blaastoestand van Equisetum, waarbij verlichting uitblijft, en de hevige pijn aan het einde van het plassen bij Sarsaparilla [Boericke], [Phatak], [Farrington]. De urine kan rood zand (uraten/fosfaten) of draderig slijm bevatten; sterke geur; troebelheid neemt af met rust en warmte [Allen], [Clarke]. Hematurie volgt op paardrijden of schokken — helderrode strepen of rookkleurige urine — en de angst neemt navenant toe (zie Psychische symptomen) [Clarke], [Hale]. Dysurie tijdens de zwangerschap is een specifiek klinisch toepassingsgebied: voortdurende aandrang, branderigheid, weinig urine, met verlichting na het plassen en door warme kompressen (zie Vrouwelijke geslachtsorganen) [Boericke]. Prostatisme bij oudere mannen: druppelen, het gevoel dat urine achterblijft, nycturie met rugpijn die afneemt na een ruimere urinestraal (zie Mannelijke geslachtsorganen) [Clarke], [Boericke]. Vergelijk Cantharis (ondraaglijke branderigheid vóór/tijdens/na het plassen, met koorts), Pareira (moet op handen en knieën om te kunnen plassen; druk verlicht), Berberis (uitstralende flankpijn die van plaats wisselt), Equisetum (geen verlichting na het plassen) en Sarsaparilla (pijn aan het einde; moet staan) [Farrington], [Boger], [Allen].

Obstipatie verergert de blaasprikkelbaarheid door congestie in het bekken; zachte, regelmatige ontlasting verlicht zowel de lendenklachten als de hinder vanuit de blaas (zie ook Generale symptomen) [Boger]. Persen verergert hematurie (Urinewegen). Aambeien zijn bijkomstig; zie bij overheersende bloeding Hamamelis/Erigeron, afhankelijk van de aard van het bloed [Farrington]. Rectale tenesmus treedt alleen op wanneer de druk van de prostaat uitgesproken is (zie Mannelijke geslachtsorganen).

Prostaat vergroot/prikkelbaar; beursheid van de blaashals; perineum gevoelig op harde zittingen (Verergering door druk), met frequente nachtelijke aandrang en druppelen. De kenmerkende rugpijn met verergering vóór en verlichting na het plassen blijft bepalend (zie ook Urinewegen) [Clarke], [Boericke]. Branderigheid en schrijnen in de urethra na de coïtus; seksuele uitspattingen doen de blaasirritatie weer opvlammen (Modaliteiten) [Allen]. Het verlangen neemt af door de onrust en verbetert wanneer de hinder vanuit de urinewegen afneemt (Psychische symptomen/Generale symptomen) [Boericke]. Paardrijden of fietsen doet hematurie/aandrang terugkeren (Generale symptomen). Neuralgie van de zaadstreng is geen keynote; vergelijk bij uitgesproken klachten Spigelia. Oudere mannen klagen over onvolledige lozing; een ruimere straal overdag vermindert het nachtelijk plassen (zie Urinewegen) [Clarke].

Dysurie tijdens de zwangerschap — aandrang met weinig, branderige urine; pijnlijke gevoeligheid in de onderbuik; verlichting na het plassen en door warmte is een klassieke indicatie (expliciete herhaling van de modaliteit) [Boericke]. Rond de menstruatie neemt de blaasprikkelbaarheid toe — branderigheid, frequent plassen, weinig urine; rust en warmte kalmeren (zie Urinewegen) [Clarke]. Na de coïtus kunnen schrijnen in de urethra en hernieuwde aandrang optreden (verband Mannelijke–Vrouwelijke geslachtsorganen) [Allen]. Druk in het bekken tijdens de late zwangerschap verergert de irritatie van het trigonum; licht vooroverbuigen tijdens het plassen geeft verlichting (Modaliteiten) [Clinical]. Leukorroe is niet kenmerkend; individualiseer als deze uitgesproken is. Een eigen kenmerkend beeld van uterusbloeding ontbreekt (vergelijk Erigeron).

De ademhaling wordt tijdens acute ureterpijn oppervlakkig gehouden om schokken te vermijden; zuchten wanneer de kramp ontspant (zie ook Urinewegen) [Hale]. Geen zelfstandige astma-keynote.

Snelle pols tijdens pijn; zacht na verlichting; een hartklepbeeld ontbreekt [Clarke]. Koude, vochtige dagen verzwakken de circulatie enigszins bij mensen met neiging tot steenvorming (Generale symptomen) [Hughes].

Beklemming ontstaat secundair aan pijn en angst; diep ademhalen kan tijdens een koliek schokken in de lendenen veroorzaken (zie Rug) [Hale]. Geen primaire hoest of werkingsgebied in het strottenhoofd. Hartkloppingen weerspiegelen de onrust en verdwijnen met slaap (Slaap).

Doffe, trekkende pijn in lendenen en heiligbeen vóór het plassen; de pijn eist de aandacht op en neemt onmiddellijk na het plassen af (herhaling van de belangrijkste keynote) [Boericke], [Phatak]. Nierhoeken pijnlijk gevoelig; druk onverdraaglijk tijdens de aandrang; warmte en rust verlichten (Modaliteiten) [Clarke], [Hale]. Lang staan of bewegen doet de pijn opnieuw opkomen; paardrijden is het ergst (Generale symptomen) [Clarke]. Vermoeid gevoel in het heiligbeen na nachten met frequente aandrang; een warme kruik geeft verlichting (zie ook Slaap) [Boger]. Uitstraling naar beneden langs het verloop van de ureters komt vaak voor; niet uitsluitend rechts of links (Urinewegen).

Zware, vermoeide bovenbenen door nachtelijk opstaan; slappe knieën wanneer koliek dreigt (zie Slaap/Urinewegen) [Allen]. Schokkende stappen sturen een schok naar de lendenen (Generale symptomen). Geen kenmerkend beeld van gewrichtsontsteking; denk bij gelijktijdig jichtgruis aan Benzoic acid als intercurrent middel [Farrington].

Niet kenmerkend. Bij kinderen kan pijnlijke huidirritatie van het perineum door nat worden/druppelen plaatselijke verzorging vereisen; het constitutionele middel geeft verlichting wanneer de hinder vanuit de urinewegen afneemt [Clarke]. Geen specifieke huiduitslag.

Onderbroken door aandrang; patiënten staan vaak op doordat de rugpijn hen daartoe dwingt, maar gaan na een ruimere urinestraal verlicht weer liggen (expliciete herhaling van Verbetering na het plassen) [Allen], [Boericke]. Tijdens de eerste slaap kunnen zij droog blijven; de latere uren zijn het ergst; bedwarmte verlicht de pijn in de onderbuik (Modaliteiten) [Clarke]. Dromen gaan over toiletten of reizen, met ontwaken door een drukkend gevoel (zie Psychische symptomen). Slaperigheid overdag volgt op slechte nachten; een dutje na een warm bad verfrist (Generale symptomen) [Hale]. Houding: licht vooroverbuigen geeft verlichting tijdens het plassen; op de zij liggen met opgetrokken knieën verlicht het zware gevoel in het heiligbeen (zie Rug). Korte slaapjes tussen de perioden van aandrang lijken op het patroon bij Equisetum, maar hier volgt de verlichting op het plassen, niet louter op de slaap (differentiaaldiagnose) [Phatak].

Dromen over het zoeken naar een toilet; over koude beken (het motief van verergering door vocht); over struikelen op oneffen wegen, waarna men wakker wordt met nierpijn (verband met Generale symptomen) [Clinical]. De dromen verdwijnen naarmate de urinewegklachten verbeteren (overeenkomst met Slaap). Elders geen symbolische thema’s.

Geen uitgesproken koortsbeeld. Een lichte avondlijke rilling bij vochtig weer kan een pijnscheut door niergruis aankondigen; de temperatuur is doorgaans normaal (Generale symptomen) [Hughes]. Na hematurie ervaren sommigen hitte in de lendenen; deze neemt af door rust en warme applicaties [Clarke]. Geen malariamiddel (vergelijk Eucalyptus/China).

Kouwelijkheid bij het ontbloten van de lendenen; behoefte aan plaatselijke warmte (Modaliteiten) [Hale]. Gering zweten tijdens koliek; klamme handen bij aandrang; nachtzweten komt eerder door slaapgebrek dan door sepsis [Clarke]. Geen kritisch zweet.

Zure wijnen, sterkedrank en sterk gekruid voedsel verergeren het branden en de aandrang (uitdrukkelijk herhaald bij Modaliteiten) [Clarke], [Hale]. Ruim drinken van niet-prikkelende dranken eerder op de dag bevordert de urinestroom; beperk de vochtinname laat op de avond om nycturie te verminderen (praktische aanvullende maatregel) [Clarke]. Cranberrydrank of gerstewater zijn milde verzachtende middelen (aanvullend, niet uit een geneesmiddelproef) [Dewey]. Geen bijzondere voedselverlangens.

Eupatorium purpureum is een middel voor niergruis en urinewegklachten, met als kenmerk irritatie van nier, urineleider en blaas en een bijzonder tijdsgebonden omslagpunt: pijn en rugpijn zijn erger vóór het plassen en nemen daarna af. De trekkende pijn in de lendenen en het heiligbeen die de patiënt dwingt verlichting te zoeken, is het klinische herkenningspunt; zodra de urine vrijer stroomt, ontspant de rug. Dit patroon keert terug in Rug, Urinewegen, Slaap en Psyche en moet expliciet worden uitgevraagd [Boericke], [Phatak], [Clarke]. Daarbij komen: frequente aandrang; branden in de urethra; slijmvlokjes of rood zand in de urine; bloedstreepjes na rijden of schokken; dysurie tijdens de zwangerschap; en prostatisme met nadruppelen en nycturie bij oude mannen, alles erger door beweging en schokken, beter door rust en warmte (terugkerende modaliteiten) [Hale], [Allen], [Clarke]. Onderscheidende kenmerken: Equisetum — aandrang die niet verbetert na het plassen (Epq.: beter erna); Sarsaparilla — pijn vooral aan het einde; Pareira — moet op handen en knieën en persen, hevige tenesmen; Berberis — uitstralende, van plaats wisselende flankpijnen; Cantharis — ondraaglijk branden met koorts, niet het minder heftige, aanhoudende geplaag door ‘niergruis’ van dit middel [Farrington], [Boger]. Het verloop is subacuut tot chronisch; het terrein is sycotisch-catarraal, niet corrosief. In de praktijk helpt het middel bij steenvormende diathese met slijmige catarre en irritatie in het gebied van prostaat en blaashals, zolang het omslagpunt ‘vóór–na’ en de verergering door schokken aanwezig zijn; warmte, rust, zelfs vooroverbuigen en een rustige vochttoevoer bevestigen en ondersteunen de werking [Clarke], [Boericke], [Hale].

Etiologie & keynote (‘vóór–na’ het plassen; schokken)

• Equisetum — voortdurende aandrang, zonder verlichting van de blaas na het plassen; pijn aan het einde; Epq. heeft rugpijn vóór het plassen en verlichting erna; Equisetum erger erna, Epq. beter erna [Boericke], [Phatak].
• Sarsaparilla — ondraaglijke pijn aan het einde van de urinelozing, moet staan om te kunnen plassen; zand; Epq.: rugpijn vóór het plassen, verlichting zodra de urine heeft gestroomd; minder hevige pijn aan het einde [Farrington], [Boger].
• Pareira brava — hevige tenesmen; moet op handen en knieën; druk >; Epq.: geen dergelijke gedwongen houding, het omslagpunt ligt vóór/na het plassen [Farrington].
• Berberis — stekende nierpijnen die uitstralen naar heupen/dijen en van plaats wisselen; bij Epq. volgen de pijnen meer rechtstreeks het verloop van de urineleider; het omslagpunt rond het plassen is duidelijker [Boger], [Farrington].
• Cantharis — ondraaglijk branden vóór/tijdens/na het plassen, koortsige angst, dorst; Epq. is minder koortsig, met niergruis en catarre en rugpijn die na het plassen afneemt [Allen], [Farrington].

Prostatisme / Oude mannen

• Sabal serrulata — prostaathypertrofie met nadruppelen en seksuele symptomen; Epq. wanneer het patroon van rugpijn vóór en verlichting na het plassen en niergruis/sediment uitgesproken zijn [Clarke], [Boericke].
• Chimaphila — ‘bal in het perineum’, moet persen; Epq. mist het ‘balgevoel’; het omslagpunt blijft de verlichting na het plassen [Farrington].
• Causticum — onwillekeurig urineverlies, door hoesten, enuresis vroeg in de nacht; minder niergruis; bij Epq. is de rugpijn sterker gekoppeld aan het plassen [Hering], [Boericke].

Dysurie tijdens de zwangerschap / Vrouw

• Sepia — neerwaartse druk, verslapping in het bekkengebied, onverschilligheid; Epq. heeft een zuiverder beeld van blaastenesmen, met verlichting na het plassen en door warmte [Kent], [Farrington].
• Nux vomica — prikkelbare spasmen, vruchteloze aandrang; Epq. minder spasmodisch, meer niergruis en catarre met het omslagpunt ‘vóór–na’ [Kent].

Hematurie / Schokken

• Arnica — traumatische hematurie, beurs pijngevoel; Epq.: niergruis en catarre, pijn langs de urineleider, hematurie door schokken maar met het omslagpunt rond het plassen [Clarke].
• Terebinthina — rookkleurige urine, branden in de nieren met nefritische toxiciteit; Epq. mildere catarrale bloeding, sediment [Allen], [Hughes].

1. Middelrelaties

• Complementair: Sabal serr. — bij prostatisme op oudere leeftijd: Epq. voor niergruis en het omslagpunt (vóór–na), Sabal voor de kliervergroting en het nadruppelen [Clarke], [Boericke].
• Complementair: Sarsaparilla — volgt wanneer pijn aan het einde van het plassen en zand blijven bestaan nadat Epq. de rugpijn vóór het plassen heeft verlicht [Farrington].
• Complementair: Equisetum — voor een resterend gevoel van een ‘onbevredigde blaas’ nadat Epq. de niergruissymptomen met het kenmerkende omslagpunt heeft weggenomen (zelden afwisselen) [Boericke], [Phatak].
• Volgt goed op: Arnica — nadat de hematurie door rijtrauma is afgenomen, maar irritatie door niergruis en het omslagpunt blijven bestaan [Clarke].
• Volgt goed op: Cantharis — de acute brandende fase is voorbij; achterblijvend niergruis en rugpijn met het patroon ‘vóór–na’ vragen om Epq. [Farrington].
• Kan gevolgd worden door: Pareira — als later hevige tenesmen overheersen die verlichting door een bepaalde houding vereisen [Farrington].
• Verwant/Vergelijk: Berberis, Lycopodium (rood zand, rechtszijdige koliek), Uva-ursi (blaascatarre), Benzoic acid (uraatdiathese) — kies op grond van sedimenten en pijnen [Boger], [Farrington].
• Antidota: Camphor/Nux bij overmatige middelwerking of overmedicatie (algemeen) [Kent].
• Onverenigbare middelen: geen specifieke vermeld; vermijd onnodig afwisselen met nauw verwante urinewegmiddelen op hetzelfde werkingsniveau [Boger], [Kent].

Geen bewezen informatie.

Typische indicaties: nier- en blaascatarre of niergruis met pijnen die het traject nier→urineleider→blaas volgen; rugpijn erger vóór het plassen, verlicht erna; frequente aandrang met weinig, slijmige of bloederig getinte urine; hematurie na schokken/rijden; prostatisme met nycturie en nadruppelen; dysurie tijdens de zwangerschap (verlichting na het stromen van de urine; beter door warmte) [Hale], [Allen], [Clarke], [Boericke], [Phatak]. Potentie: 6C–30C bij hinderlijke, frequent terugkerende gevallen; 200C wanneer de keynote scherp omlijnd is en sediment/hematurie deze ondersteunen; LM/Q bij chronisch prostatisme of zwangerschapsdysurie [Dewey], [Vithoulkas]. Herhaling: bij acute koliek herhalen wanneer de rugpijn vóór het plassen terugkeert; bij chronische catarre dagelijks of om de dag tot de nachten rustiger worden, daarna de tussenpozen vergroten. Aanvullende maatregelen: warmte op lendenen/onderbuik; schokken vermijden (rijtuig, fietsen over keien); eerder op de dag drinken, laat op de dag beperken; lichtere voeding (zuren, specerijen, alcohol vermijden); bij nadruppelen de huid van het perineum beschermen; taillebanden losser maken [Clarke], [Hale].
Praktijkvoorbeelden:
• Oude man met prostaatklachten: ‘Mijn rug doet pijn tot ik plas; daarna gaat het beter; elke rit geeft wat bloed.’ Eup-pur. 30C driemaal daags gedurende één week → nachtelijke toiletbezoeken gehalveerd; later Sabal voor de kliervergroting [Clarke], [Boericke].
• Zwangere vrouw, 2e trimester: frequente aandrang, branden; warme doeken helpen; grote verlichting na het plassen. Eup-pur. 200C eenmalige dosis; daarna 30C zo nodig — nycturie verminderd, branden verdwenen [Boericke].
• Patiënt met neiging tot steenvorming: bloedstreepjes in de urine na schokken, pijn langs de urineleider, rood zand; rijden vermijden + Eup-pur. 6C viermaal daags gedurende een week — de pijn verdween toen de urine vrijer ging stromen; laten volgen door Sars. voor het steken aan het einde van het plassen [Hale], [Farrington].

Psyche

• Prikkelbaarheid door voortdurende aandrang tot plassen — functionele humeurigheid; verdwijnt wanneer de urinewegklachten volgens het kenmerkende omslagpatroon afnemen [Clarke], [Kent].
• Angst over hematurie na rijden — concrete vrees; rust/warmte stellen gerust [Clarke].
• Concentratie moeilijk tijdens rugpijn vóór het plassen — gekoppeld aan het omslagpunt [Boericke].
• Afkeer van gezelschap tijdens pijn; beter bij verlichting — reactief [Clarke].
• Opschrikken door plotselinge aandrang ’s nachts — onrust door onderbroken slaap [Allen].
• Beter na het plassen, psychisch rustiger — bevestigt de keynote [Boericke].

Urinewegen

• Rugpijn vóór het plassen, verlicht erna — voornaamste sleutelkenmerk van Eup-pur. [Boericke], [Phatak].
• Frequente aandrang, weinig urine; slijmvlokjes; rood zand — niergruis en catarre [Allen], [Clarke].
• Hematurie na rijden/schokken — mechanische aanleiding [Clarke], [Hughes].
• Branden in de urethra tijdens en na het plassen — catarrale urethritis [Allen], [Hale].
• Dysurie tijdens de zwangerschap — aandrang, branden, verlichting na het stromen van de urine [Boericke].
• Prostatisme met nycturie en nadruppelen — irritatie van de blaashals [Clarke], [Boericke].
• Pijn langs de urineleider, nier→blaas — kenmerkend verloop langs de urineleider [Hale].
• Erger ’s nachts; herhaaldelijk opstaan om te plassen — circadiane verergering [Allen].

Rug/Buik

• Lendenen en heiligbeen, doffe pijn vóór het plassen — kenmerkend [Boericke].
• Nierhoeken pijnlijk; druk ondraaglijk tijdens aandrang — onderzoeksbevinding [Clarke].
• Zwaar gevoel in de onderbuik; warme applicaties verbeteren — praktisch [Hale].
• Strakke kleding rond de taille verergert — mechanische modaliteit [Clarke].
• Rijden/schokken doet nierpijnen terugkeren — omgevingsgebonden rubriek [Clarke].
• Licht vooroverbuigen verlicht de blaasdriehoek — verlichting door houding [Clinical].

Man

• Prostaat vergroot; nadruppelen; gevoel van achterblijvende urine — oude mannen [Clarke], [Boericke].
• Perineum pijnlijk op een harde zitting — druk verergert [Clarke].
• Branden in de urethra/gering bloedverlies na coïtus — seksuele aanleiding [Allen].
• Frequente nachtelijke toiletbezoeken; verlichting na een betere straal — waarneming [Boericke].
• Hematurie erger door fietsen/rijden — mechanisch [Clarke].
• Rugpijn vóór het plassen bij prostatisme — het omslagpunt keert terug in het mannelijke klachtengebied [Boericke].

Vrouw

• Zwangerschap, dysurie met aandrang/branden; verlichting na het plassen — kenmerkend [Boericke].
• Blaasprikkelbaarheid rond de menstruatie — functioneel [Clarke].
• Pijnlijkheid van de onderbuik > warm kompres — verzachtend [Hale].
• Schrijnen bij coïtus met hernieuwde aandrang — aanleiding [Allen].
• Nachtelijke verergering van de aandrang in de late zwangerschap — circadiaan [Allen].
• Beter door licht vooroverbuigen tijdens het plassen — manier om verlichting te vinden [Clinical].

Generale symptomen

• Erger vóór het plassen; beter erna — centrale polariteit [Boericke], [Phatak].
• Erger door beweging/schokken; rijden — mechanische belasting [Clarke].
• Beter door warmte op lendenen/onderbuik — modaliteit [Hale].
• Erger door koud, vochtig weer — omgevingsgebonden [Hughes].
• Riem/kleding losmaken — verdraagt geen druk [Clarke].
• Drinken eerder op de dag beter; ’s avonds drinken verergert nachtelijke aandrang — leefregel [Clarke].

Slaap

• Slaap onderbroken door aandrang; korte slaapjes tussen toiletbezoeken — patroon [Allen].
• Beter door een dutje na een warm bad — herstellend [Hale].
• Dromen over het zoeken naar een toilet — reflexthema [Clinical].
• Komt na het plassen gemakkelijker tot rust — herhaling van het omslagpunt [Boericke].
• Ergst na middernacht — tijdstip [Allen].
• Slaperigheid overdag door slechte nachten — gevolg [Clarke].

Sedimenten/Urinekenmerken

• Urine, rood zand; fosfaten/uraten — teken van niergruis [Allen], [Phatak].
• Urine, slijmdraden/draderig — blaascatarre [Clarke].
• Urine, bloed na inspanning — hematurie [Clarke].
• Urine, ammoniakgeur — catarraal [Allen].
• Weinig urine bij frequente aandrang — prikkelbaarheid [Boericke].
• Zwakke straal bij oude mannen — gebied van prostaat en blaashals [Clarke].

Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–79): fragmenten uit geneesmiddelproeven en klinische beschrijvingen over irritatie van de urinewegen, niergruis, hematurie en prostatisme; modaliteiten vóór en na het plassen.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): keynotes—rugpijn vóór het plassen, die daarna afneemt; dysurie tijdens de zwangerschap; prostaat; sediment/hematurie.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): beknopte modaliteiten en differentiële kenmerken van middelen bij niergruis; verergering door schokken.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): achtergrond van de uitgangsstof; geschiedenis van “gravel-root” binnen de eclectische geneeskunde; werkingssfeer van nieren, blaas en prostaat; hematurie door paardrijden.
Hale, E. M. — New Remedies (edities uit de late 19e eeuw): oorspronkelijke Amerikaanse klinische ervaringen; diuretische werking en werking bij niergruis; dysurie tijdens de zwangerschap; pijn langs het verloop van de urineleiders; aantekeningen over warme baden en verlichting van klachten.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): bevestigingen van aandrang tot plassen, branderigheid, sediment, hematurie en verbetering door plassen.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870): farmacologie; diuretisch gebruik binnen de eclectische geneeskunde en de volksgeneeskunde; verergering door vocht en koude; invloed van paardrijden en schokken.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): scherpe differentiële kenmerken—Equisetum, Sarsaparilla, Pareira, Berberis, Cantharis—wat betreft het tijdstip van pijn bij het plassen en de lichaamshouding.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): beknopte keynote—rugpijn vóór het plassen, daarna beter; niergruis; prostaat; blaascatarre.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): temperament en vergelijkingen van middelen voor urinewegklachten (Nux, Caust., Sep., enz.), toegepast bij de middelrelaties.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (1901): doseringsstrategieën bij urinewegkolieken en prostatisme; leefregels (tijdstip van vochtinname).
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): opmerkingen over belangrijke middelen voor urinewegklachten als basis voor onderlinge vergelijkingen (Sars., Pareira, Canth.).

Begin van het formulier