• Bloed & vaatstelsel: Veneuze en arteriële trombose, coagulopathie.
• Zenuwstelsel: Verlamming, vooral na een bloeding of trombose.
• Cerebrovasculair stelsel: Apoplexie, hemiplegie, verlies van spraak door vaatafsluiting.
• Ogen: Netvliesbloedingen, visusstoornissen door vaatcongestie.
• Huid & weefsels: Ecchymosen, gangreen, necrose.
• Hart: Hartzwakte door de belasting met toxinen in de bloedsomloop.

• Absolute rust; vermijden van beweging die hemorragische of trombotische symptomen verergert.
• Stil liggen, bij hemiplegie vooral op de niet-aangedane zijde.
• Druk op de aangedane ader bij plaatselijke trombose.

• Beweging — vergroot het risico op het losraken van een stolsel en op bloedingen [Hering].
• Het aangedane ledemaat laten afhangen (veneuze stuwing verergert pijn en zwelling).
• Bedwarmte bij septische toestanden — versterkt de brandende pijnen.
• Koud, vochtig weer, dat de trage bloedsomloop verergert.

Geestelijke traagheid en verwardheid, alsof men dronken is [Clarke], vaak voorafgaand aan apoplexie. Doodsangst, vooral ‘s nachts. Angst met rusteloosheid van de ledematen, maar toch vrees om te bewegen omdat dit de symptomen verergert. Geheugenverlies of onvermogen om zich recente gebeurtenissen te herinneren, vaak na cerebrale congestie. In ernstige gevallen geestelijke versuffing en bewusteloosheid, overgaand in coma [Hering].

Plotselinge bloedopstijging naar het hoofd met hevig kloppen, een rood gezicht en kloppende halsslagaders. Hoofdpijn met het gevoel dat het hoofd zal barsten, erger door bukken of op de rug liggen. Na een cerebrovasculair accident kan het hoofd zwaar zijn en naar één kant getrokken worden. Duizeligheid met een wankelende gang, soms eindigend in collaps. Gevoel van insnoering rond het hoofd, alsof het strak is ombonden [Allen].

Congestie van het bindvlies met dieprode verkleuring. Netvliesbloedingen die plotselinge gedeeltelijke blindheid of zwarte vlekken voor de ogen veroorzaken. Diplopie na apoplexie. Zware oogleden, oedeem van de weefsels rond de ogen.

Zoemende, dreunende of ruisende geluiden in de oren bij hoge vaatspanning. Doofheid na een hersenbloeding ten gevolge van trombose [Clarke].

Neusbloeding met donker, vloeibaar bloed, vaak bij ouderen of in septische toestanden. De neus kan blauwachtig verkleurd zijn bij ernstige stagnatie van de bloedsomloop.

Bleek en angstig of donker verkleurd en congestief. Cyanotische verkleuring rond lippen en neus. Vertrekking van de spieren aan één gezichtshelft bij hemiplegie. Doffe, wezenloze of lege gelaatsuitdrukking bij chronische toestanden na een beroerte.

De tong wordt vaak langzaam en onbeholpen uitgestoken; kan droog, bruin en trillend zijn. Afasie of onvermogen om duidelijk te articuleren na trombose van de hersenvaten [Kent]. Metaalachtige of vieze smaak bij septische toestanden.

Geen rechtstreekse gegevens uit geneesmiddelproeven; secundair kunnen tanden los gaan staan door septische aantasting van het tandvlees.

Slikproblemen door verlamming van de keelspieren. Vloeistoffen komen via de neus terug bij ernstige bulbaire aantasting.

Verlies van eetlust met misselijkheid in vroege septische toestanden. Braken van donker bloed bij maagbloedingen door coagulopathie.

Opgezette buik met pijnlijke buikwand bij septikemie. Mogelijk drukpijn ter hoogte van de lever door een trage bloedsomloop.

Uitblijven of sterke vermindering van de urineproductie bij acute septische of trombotische toestanden. Hematurie met donkere, bijna zwarte urine bij ernstige ontbinding van het bloed.

Donkere, stinkende, bloederige ontlasting bij hemorragische enteritis. Tenesmen bij adynamische septische koorts.

Geen specifieke symptomen uit geneesmiddelproeven; impotentie kan volgen op chronische verzwakking na een beroerte.

Metrorragie met donker, vloeibaar bloed en neiging tot stolselvorming in de bekkenvenen. Trombose in het kraambed met plaatselijke ontsteking.

Moeizaam, langzaam en snorkend bij apoplectisch coma. Snel en oppervlakkig bij septische collaps.

Onregelmatige hartslag met onderbrekingen. De pols is in het begin langzaam, later snel en zwak. Het hart voelt alsof het in een bankschroef wordt samengedrukt [Farrington].

Beklemming bij het ademen met zuchtende ademhaling. Zwaar gevoel ter hoogte van het borstbeen. Hevige hartkloppingen bij septische koorts.

Pijn en stijfheid in de halswervelkolom na apoplexie. Zeurende pijn in de lendenstreek door veneuze stuwing.

Uitgesproken werkingsgebied. Sterke zwelling, hitte en loodblauwe verkleuring van de ledematen bij flebitis. Trillen en zwakte, overgaand in verlamming. De ledematen voelen zwaar en krachteloos aan, vooral aan één kant. Ernstige pijn langs het verloop van getromboseerde aderen; de huid erboven is strak gespannen en glanzend [Hering].

Ecchymosen en grote paarsachtige vlekken. Neiging tot gangreen van de ledematen na vaatafsluiting. De huid is bij collaps vaak koud en klam.

Onrustig in het begin van de ziekte; later diep coma bij apoplexie. Slaap verstoord door angstige dromen.

Nachtmerries over verstikking of verlamming; de patiënt schrikt wakker.

Adynamische septische koorts met mompelen en periodieke koude rillingen. De huid is afwisselend heet en koud.

Kouwelijkheid met blauwe ledematen; opvliegende hitte; nachtzweten met een zure of stinkende geur.

Geen behoefte aan voedsel; dorst naar kleine slokjes koud water.

Kenmerkende effecten op het vaatstelsel: neiging tot stolselvorming, plaatselijke aderontsteking en systemische opname van septisch materiaal. Verlamming na een bloeding of trombose is een keynote, vooral wanneer afasie aanwezig is. In sommige gevallen uitgesproken linkszijdigheid, maar niet uitsluitend. Erger door de geringste beweging bij trombose.

• Lachesis mutus – Meer spraakzaamheid, uitgesproken linkszijdigheid, verergering na de slaap; bij Bothrops staan verlamming en tromboseneiging meer op de voorgrond.
• Crotalus horridus – Meer hemorragische ontbinding van het bloed met geelzucht; bij Bothrops staan plaatselijke flebitis en cerebrale trombose sterker op de voorgrond.
• Vipera berus – Uitgesproken verergering door het laten afhangen van het ledemaat; bij Bothrops een meer gegeneraliseerde tromboseneiging.

• Complementair: Vipera, Crotalus cascavella bij septische vaattoestanden.
• Antidota: Alcohol bij vergiftiging door onverdund slangengif (gebruik in noodgevallen); homeopathisch kan Lachesis antidoteren.
• Volgt goed op: Arnica bij hoofdletsel wanneer verlamming door stolselvorming blijft bestaan.

• Onmisbaar bij verlamming met afasie na een beroerte.
• Zeer effectief ter voorkoming van uitbreiding van trombose bij ontsteking van de diepe aderen.
• Te gebruiken bij septische tromboflebitis in het kraambed wanneer het ledemaat gezwollen, strak gespannen en donker verkleurd is.
• Vaak voorgeschreven in potenties van 6C tot 30C, met voorzichtige herhaling bij acuut gevaar.

Psychisch:

• Delirium, mompelend.
• Doodsangst ‘s nachts.
• Verwardheid, gevoel dronken te zijn.
• Geheugenverlies na apoplexie.

Hoofd:

• Apoplexie, met afasie.
• Congestie van de hersenen, met duizeligheid.
• Verlamming na hersenbloeding.

Ogen:

• Netvliesbloeding.
• Diplopie na een beroerte.

Maag:

• Misselijkheid tijdens septische toestanden.
• Braken van donker bloed.

Huid:

• Ecchymosen, paarsachtige vlekken.
• Gangreen van de ledematen.
• Huid koud, klam.

Ledematen:

• Flebitis, ledemaat gezwollen, strak gespannen.
• Verlamming, eenzijdig.
• Trillen na apoplexie.

Generale symptomen:

• Neiging tot trombose.
• Septische toestanden met lage koorts.
• Erger door beweging.

Clarke J.H. – A Dictionary of Practical Materia Medica: Toxicologische grondslag, verlamming, trombose.

Hering C. – The Guiding Symptoms: Aderontsteking, septische koortsen, verlamming.

Allen T.F. – Encyclopedia of Pure Materia Medica: Verzamelde toxicologische en klinische verslagen.

Hughes R. – Manual of Pharmacodynamics: Pathologie van slangengif, effecten op de bloedsomloop.

Kent J.T. – Lectures on Materia Medica: Indicaties bij afasie en verlamming.

Farrington E.A. – Clinical Materia Medica: Differentiatie ten opzichte van andere slangenmiddelen.

Lippe A. von – Keynotes: Trombotisch werkingsgebied.

Boericke W. – Pocket Manual: Samenvatting van toepassingen bij apoplexie en trombose.

Boger C.M. – Synoptic Key: Verlamming door een vasculaire oorzaak.

Nash E.B. – Leaders in Therapeutics: Acute vaatafsluiting.