• Oczy (spojówka i rogówka) — Palące łzy, światłowstręt, szczypanie i zamglenie widzenia, obrzęknięte powieki; podrażnienie podobne do wywołanego przez pary, zgodne z modalnościami: pogorszenie od zapachów i oparów oraz poprawa po chłodnych okładach (zob. Oczy) [Allen], [Clarke], [Hering].
• Nos (górne drogi oddechowe) — Nieżyt nosa z drażniącą, żrącą wydzieliną, z wybuchowym kichaniem, uczuciem otarcia przegrody nosowej, skłonnością do utraty węchu po wielokrotnym podrażnieniu; ból u nasady nosa (odsyłacz do sekcji Głowa) [Clarke], [Allen].
• Krtań i tchawica — Chrypka, pieczenie i uczucie otarcia, łaskotanie wywołujące kurczowy kaszel; mówienie lub zimne przeciągi wyzwalają napady (odsyłacze do sekcji Oddychanie i Gardło) [Hering], [Boericke].
• Oskrzela i płuca — Ściskanie w klatce piersiowej, ucisk, duszność podczas wysiłku lub po ekspozycji na czynniki drażniące; ryzyko reakcji o charakterze zapalenia oskrzeli u osób wrażliwych [Clarke], [Boger].
• Głowa i nerw trójdzielny — Bóle nerwobólowe promieniujące z gładzizny i okolic nadoczodołowych; pogorszenie przy kichaniu i pod wpływem światła, poprawa w ciemności i ciszy [Allen], [Clarke].
• Nerki i mocz (na marginesie obrazu) — Opisywano diurezę wskutek podrażnienia lub przemijające ślady albuminy po większej ekspozycji; ostrożność kliniczna u osób wyczerpanych [Hughes], [Clarke].

• Zimne okłady na oczy — Łagodzą szczypanie wywołane łzami i światłowstręt, charakterystyczne dla objawów ocznych [Clarke], [Allen].
• Ciepłe, wilgotne inhalacje — Łagodzą łaskotanie w krtani i ucisk w klatce piersiowej (odmienna modalność miejscowa niż w przypadku oczu; powraca w sekcjach Gardło i Oddychanie) [Hering], [Boericke].
• Zaciemniony, cichy pokój; odpoczynek — Bóle głowy i oczu ustępują po ograniczeniu bodźców zmysłowych [Clarke].
• Łagodna, stała temperatura; unikanie przeciągów — Mniej kichania i łaskotania (odsyłacz do sekcji Nos i Krtań) [Hering], [Boger].
• Po obfitym, niedrażniącym łzawieniu lub pojawieniu się niedrażniącej, wodnistej wydzieliny z nosa — Gdy wydzielina staje się łagodniejsza, uczucie otarcia i ból głowy ustępują [Allen].
• Małe łyki ciepłego płynu — Przejściowo uspokajają łaskotanie w gardle i ograniczają napady kaszlu [Boericke].
• Inhalacje parowe nosa z roztworem soli — Rozmiękczają strupy, zmniejszają bolesność przegrody nosowej (zabieg pielęgnacyjny) [Clarke].
• Powolne oddychanie i spokojne siedzenie — Łagodzą ucisk i kołatanie serca wywołane kaszlem z podrażnienia [Boger].

• Zapachy, opary, dym; przebywanie w laboratoriach — Klasyczny czynnik wyzwalający podrażnienie oczu, nosa i krtani [Clarke], [Hughes], [Allen].
• Zimne powietrze na zewnątrz i przeciągi — Ponownie wywołują kichanie i łaskotanie w krtani; chrypka nasila się podczas mówienia [Hering], [Boericke].
• Światło i blask — Nasilają się światłowstręt, zamglenie widzenia i ból nad oczodołami [Allen], [Clarke].
• Od wieczora do nocy — Nieżyt nosa, kaszel i ściskanie w klatce piersiowej nasilają się po zachodzie słońca (rytm kataru siennego) [Clarke], [Boger].
• Wysiłek i mówienie — Kaszel i duszność; chory musi robić przerwy, aby zaczerpnąć oddechu [Boericke].
• Suche pomieszczenia i ogrzane powietrze — Przy braku wilgoci nasilają się łaskotanie i uczucie otarcia [Clarke].
• Pocieranie lub drapanie przegrody nosowej — Nasila pieczenie i krwawienie (Nos) [Hering].
• Leżenie na plecach — Kaszel i ściskanie są bardziej dokuczliwe; chory siada, aby uzyskać ulgę (odsyłacz do sekcji Oddychanie) [Boger].

Podrażnienie zmysłów wpływa na nastrój: chory staje się niespokojny, rozdrażniony i nadwrażliwy na światło, zapachy oraz ruch powietrza; obawia się wchodzić do korytarzy, w których są przeciągi, lub do pomieszczeń o chemicznych zapachach, wiedząc, że nastąpią napad kichania i łzawienie — odpowiada to modalnościom pogorszenia od zapachów i oparów oraz pogorszenia od przeciągów [Clarke], [Hering]. Koncentracja słabnie podczas bólu głowy i oczu, skupionego u nasady nosa; chory osłania oczy, szukając ciemnego, cichego kąta (Czynniki łagodzące objawy). Łaskoczący kaszel i ściskanie w klatce piersiowej opóźniają zaśnięcie (odsyłacz do sekcji Sen i Oddychanie). Lęk wiąże się raczej z doznaniami zmysłowymi niż z melancholią: to obawa, że nie zdoła nabrać powietrza, gdy krtań się zamknie, lub że oczy „wypalą się” pod wpływem światła. Po całodziennej ekspozycji pojawiają się znużenie i otępienie umysłowe, które ustępują, gdy wydzielina swobodnie odpływa, a podrażnienie słabnie — jest to ten sam wzorzec ulgi po odpływie wydzieliny, który występuje w innych częściach obrazu (Objawy ogólne). W porównaniu z Arsenicum mniej jest lękliwości i niepokoju o własne bezpieczeństwo; w porównaniu z Sabadilla — mniej złudzeń i odczuwania chłodu. Psychika Osm. przypomina rozdrażnionego wartownika strzegącego błon śluzowych.

Ból głowy umiejscawia się w okolicy gładzizny i łuków nadoczodołowych, promieniując do skroni; pulsuje przy każdym kichnięciu, a jasne światło wywołuje pieczenie oczu i nasila ból [Allen], [Clarke]. Bólowi głowy towarzyszy uczucie, „jakby przegroda nosowa była otarta do żywego”; pocieranie nasila dolegliwości i może spowodować pojawienie się smugi krwi, co odpowiada modalności pogorszenie pod wpływem pocierania lub drapania (Nos). W ciemieniu może występować uczucie gorąca, a w potylicy — ciężkości; ta naprzemienność reakcji naczyniowych jest typowa dla nieżytu nosa wywołanego podrażnieniem. Na świeżym powietrzu dolegliwości głowy często nasilają się, jeśli jest przeciąg, natomiast w pomieszczeniu bez ruchu powietrza, równomiernie ogrzanym ból słabnie. Ukazuje to charakterystyczne dla obrazu leku przeciwstawne modalności termiczne w różnych okolicach ciała (oczom ulgę przynoszą zimne okłady, a drogom oddechowym — ciepłe, wilgotne powietrze). Porównanie: Euphrasia (dominują objawy oczne, niedrażniąca wydzielina z nosa, drażniące łzy), Allium cepa (drażniąca wydzielina z nosa, niedrażniące łzy), Kali-iod. (żrąca wydzielina w nieżycie nosa z bólem czoła i gęstą wydzieliną); obraz Osm. obejmuje jednoczesne pieczenie oczu i nosa z wyraźnym uczuciem otarcia do żywego w obrębie krtani.

Palące łzy płyną strumieniem, ze szczypaniem, uczuciem piasku w oczach i światłowstrętem; brzegi powiek są zaczerwienione, niekiedy obrzęknięte; po silniejszym podrażnieniu możliwe są kłucie rogówki lub jej zmętnienie [Allen], [Hering], [Clarke]. Łzy nadżerają skórę kącików oczu i policzków; zimne okłady szybko łagodzą dolegliwości, natomiast ciepłe, suche pomieszczenie nasila zamglenie widzenia (odsyłacz do czynników łagodzących i nasilających objawy). Widzenie jest niewyraźne, dopóki łzy nie odpłyną; czytanie przy silnym blasku jest niemożliwe. Często jednocześnie występuje kichanie — klasyczne współwystępowanie objawów ocznych i nosowych w nieżycie z podrażnienia. Porównaj Euphrasia (głównie oczy, niedrażniąca wydzielina z nosa), Arg-n. (światłowstręt ze szczypaniem, lecz mniej wybuchowe kichanie) oraz Ars. (pieczenie z wyraźnym lękiem i odczuwaniem chłodu).

Dzwonienie lub huczenie towarzyszy przekrwieniu głowy; podrażnienie trąbki słuchowej powoduje przejściowe uczucie pełności podczas kichania. Brak pierwotnego wycieku z ucha; objawy uszne słabną wraz z ustępowaniem nieżytu nosa [Clarke]. Nagły przeciąg może wywołać kichnięcie z trzaskiem w uchu.

Centralny obszar obrazu leku. Wybuchowe napady kichania z wodnistą, drażniącą wydzieliną, która piecze nozdrza i górną wargę; wewnątrz przegroda nosowa wydaje się otarta i tkliwa; pocieranie szybko wywołuje szczypanie, a niekiedy krwawienie [Allen], [Hering], [Clarke]. Zapachy i opary — w laboratorium, dym, środki czyszczące — natychmiast wyzwalają gwałtowny napad (czynnik wyzwalający objawy). Wieczorem nieżyt nosa nasila się; w nocy błona śluzowa obrzmiewa, a oddychanie przez nos staje się trudne; rano następuje krótki okres swobodniejszego odpływu wydzieliny, co odpowiada motywowi ulgi po jej odpływie (Objawy ogólne). U osób cierpiących przewlekle po powtarzającym się podrażnieniu utrzymuje się pewien stopień utraty węchu. Porównaj Allium cepa i Kali-iod.; Osm. wybiera się, gdy pieczenie oczu = pieczenie nosa, a uczucie otarcia w krtani i chrypka są wyraźne.

Górna warga nadżarta przez drażniącą wydzielinę z nosa; skrzydełka nosa obolałe; twarz na przemian zaczerwieniona podczas napadu kichania i blada wskutek późniejszego zmęczenia [Clarke]. Wyraz twarzy świadczy o cierpieniu wywołanym bodźcami zmysłowymi — oczy przymrużone, brwi ściągnięte. Chłodna ściereczka położona na oczach i grzbiecie nosa przynosi szybką ulgę (Czynniki łagodzące objawy).

Jama ustna i podniebienie suche wskutek oddychania przez usta; pieczenie podniebienia miękkiego i tylnej części gardzieli przy obfitym wypływie wydzieliny z nosa; w ogrzanych pomieszczeniach ślina skąpa i ciągliwa. Smak przytępiony; mała chęć do jedzenia podczas ostrego podrażnienia, powracająca wraz z ustępowaniem nieżytu nosa [Allen], [Clarke]. Afty nie należą do obrazu charakterystycznego; pieczenie wynika z podrażnienia, nie z owrzodzenia.

Zęby bolą przy każdym kichnięciu; uczucie pełności w zatoce szczękowej sąsiaduje z uczuciem otarcia błony śluzowej nosa; opukiwanie nasila dolegliwości w okresie zaostrzenia nieżytu. Ból przebiega w obrębie unerwienia nerwu trójdzielnego i towarzyszy mu nadoczodołowy ból głowy (odsyłacz do sekcji Głowa).

Uczucie otarcia i zadrapania w części krtaniowej gardła ze stałym łaskotaniem, które wywołuje krótkie napady kurczowego kaszlu; chrypka podczas mówienia; ciepłe, wilgotne powietrze łagodzi drapanie, choć oczom odpowiadają zimne okłady — miejscowa przeciwstawność modalności tego leku [Hering], [Boericke], [Clarke]. Połykanie jest łatwe, lecz suche powietrze pogarsza dolegliwości. Potrzeba odchrząkiwania jest częsta i bezowocna, dopóki nie zastosuje się nawilżania.

Nudności mogą wystąpić po gwałtownym napadzie kichania i łzawienia lub wskutek połknięcia drażniącego śluzu; ciepłe napoje łagodzą dolegliwości krtani i uspokajają żołądek (odsyłacz do sekcji Jedzenie i picie) [Clarke]. Apetyt słaby podczas wieczornego pogorszenia, lepszy następnego dnia, gdy wydzielina odpływa swobodniej. Brak rzeczywistego zapalenia żołądka.

Kaszel i kichanie nadwerężają powłoki brzuszne; poza tym brzuch nie daje dolegliwości. Wskutek oddychania przez usta i połykania powietrza mogą gromadzić się gazy; ustępują, gdy podrażnienie górnych dróg oddechowych słabnie.

Mocz oddawany swobodnie, niekiedy w zwiększonej ilości podczas ostrego podrażnienia; rzadkie doniesienia o przemijających śladach albuminy po znacznej ekspozycji na czynnik drażniący (na marginesie toksykologii) [Hughes], [Clarke]. Pieczenie cewki moczowej nie należy do obrazu.

Brak pierwotnych zaburzeń odbytnicy; zmęczenie towarzyszące nieżytowi może powodować nieco luźniejsze stolce. Wysiłek podczas napadów może wywołać przejściowe bolesne parcie na stolec, które ustępuje po odpoczynku. Pieczenie odbytu tylko w przypadku przeniesienia ręką drażniącej wydzieliny z nosa — uwaga dotycząca higieny.

Choroba nieżytowa przejściowo zmniejsza popęd płciowy wskutek wyczerpania i przerywanego snu; poza tym brak charakterystycznych objawów ze sfery płciowej. U pracowników narażonych na opary odnotowywano epizody szczypania w okolicy gruczołu krokowego, wtórne do wysiłku związanego z kaszlem — objaw niecharakterystyczny.

Miesiączka może nasilać nieżyt nosa i pieczenie oczu u osób wrażliwych; poza tym brak swoistych objawów ze strony macicy. Kobietom w ciąży dokuczają nudności wyzwalane przez zapachy, współistniejące z kichaniem i łzawieniem; Osm. wybiera się na podstawie obrazu objawów śluzówkowych, a nie samej ciąży.

Oddech krótki, utrudniony, jakby zatrzymywał się w gardle; przeciągi i zapachy natychmiast wywołują łaskotanie i kaszel; leżenie nasila uczucie ucisku — chory siada i oddycha swobodniej [Boger], [Clarke]. Ciepła para przynosi bezpośrednie złagodzenie objawów, co odpowiada krtaniowemu ukierunkowaniu obrazu leku. Porównaj Ipec. (skurcz z nudnościami, bez uczucia otarcia), Ars. (pieczenie, silny lęk i uczucie zimna), Spongia (kaszel przypominający odgłos piłowania, sucha krtań).

Kołatanie serca podczas kaszlu lub duszności; po napadach tętno przyspieszone, miękkie; niepokój wynika z głodu powietrza, a nie z choroby serca (odnośnik do sekcji Oddychanie) [Clarke]. Ustępuje wraz ze złagodzeniem objawów ze strony dróg oddechowych.

Chrypka i ściskanie w klatce piersiowej z dusznością podczas wysiłku; kaszel suchy, z podrażnienia, wywołany łaskotaniem w dolnej części krtani; napady pojawiają się podczas mówienia lub pod wpływem zimnego powietrza, a ustępują po ciepłych, wilgotnych inhalacjach (powtórzenie modalności) [Hering], [Boericke], [Boger]. Początkowo osłuchowo może nie być zmian; później mogą pojawić się suche objawy oskrzelowe. Przyciśnięcie dłoni do górnej części mostka łagodzi odruch wywołany łaskotaniem.

Ból w górnej części grzbietu wskutek wysiłku przy kaszlu; uczuciu ucisku w klatce piersiowej towarzyszy napięcie między łopatkami. Ogrzewanie pleców przynosi ulgę, jeśli nie powoduje nadmiernego wysuszenia (preferowane wilgotne ciepło).

Zmęczenie z drżeniem po napadach; opuszki palców zimne podczas wieczornego pogorszenia; krążenie uspokaja się po odpoczynku w pomieszczeniu bez ruchu powietrza. Brak charakterystycznych objawów stawowych.

Górna warga i skrzydełka nosa otar­te; skóra wokół nosa czerwienieje i szczypie; brzegi powiek objęte stanem zapalnym i wrażliwe na sól zawartą we łzach [Clarke]. Brak wykwitów poza zapaleniem skóry z podrażnienia. W pielęgnacji pomocne są chłodne, łagodne maści i przemywanie roztworem soli fizjologicznej.

Sen nie daje wypoczynku; późne zasypianie z powodu łaskotania i kichania; budzenie się z suchością i pieczeniem oczu oraz nosa; po zastosowaniu pary i wypiciu ciepłego napoju możliwy sen w krótkich odcinkach (odnośnik do sekcji Modalności) [Allen], [Clarke]. Sny nie są zapamiętywane; noc upływa pod znakiem burzy doznań zmysłowych.

W odnotowanych opisach: sny pełne wydarzeń, chaotyczne, w krótkich przerwach między napadami; brak swoistej treści. Stan ma podłoże bardziej fizjologiczne niż psychiczne.

Niewielki wieczorny wzrost temperatury z zaczerwienieniem twarzy podczas ostrego nieżytu nosa; później pot po kaszlu; bez utrzymującej się gorączki, chyba że dołączy się zapalenie oskrzeli [Clarke], [Boericke]. Gorączka ustępuje, gdy wydzielina odpływa swobodniej — ponownie widoczna jest zasada poprawy wraz z odpływem wydzieliny.

Dreszcze pod wpływem przeciągów; gorąco twarzy i głowy podczas napadów kichania; niewielki pot po kaszlu lub w ciepłym pomieszczeniu; chory szuka powietrza o stałej temperaturze, bez przeciągów, oraz wilgotnego ciepła dla dróg oddechowych, a zimna jedynie dla oczu (przeciwstawne modalności miejscowe).

Ciepłe napoje łagodzą łaskotanie w krtani; zimne okłady (zewnętrznie) przynoszą ulgę oczom; alkohol i przyprawy nasilają objawy ze strony nosa i oczu; w okresach pieczenia pragnienie picia chłodnej wody małymi łykami [Clarke]. Apetyt niewielki, dopóki podrażnienie nie osłabnie.

Obraz Osm. obejmuje podrażnienie błon śluzowych i nadwrażliwość zmysłową: parzące łzy + drażniący nieżyt nosa + uczucie otarcia w krtani/chrypka z gwałtownym kichaniem, światłowstrętem, kaszlem wywołanym łaskotaniem i uciskiem w klatce piersiowej. Objawy wyzwalają zapachy/opary, przeciągi i światło, a poprawę przynoszą zimno stosowane na oczy, ciepła wilgoć dla dróg oddechowych, odpoczynek i ciemność [Allen], [Hering], [Clarke], [Boericke], [Boger], [Hughes]. Występują przeciwstawne modalności miejscowe: oczy potrzebują zimna, gardło i klatka piersiowa — wilgotnego ciepła; ta różnica wyjaśnia pozornie sprzeczne opisy (Modalności). Powraca zasada poprawy wraz z odpływem wydzieliny: gdy łzy lub wydzielina z nosa płyną, nie drażniąc, ból głowy i uczucie otarcia słabną; gdy tkanki są suche i podrażnione, objawy zaostrzają się. Od Euphrasia/Allium cepa odróżniają Osm. jednakowo silne pieczenie oczu i nosa oraz uczucie otarcia w krtani; od Kali-iod. — gwałtowniejsze kichanie i parzące pieczenie oczu; od Arsenicum — mniejsza udręka psychiczna i słabsze uczucie zimna; od Ipecac. — uczucie otarcia w krtani i przeciwstawne modalności miejscowe.

Nieżyt nosa z podrażnienia / katar sienny

• Euphrasia — Drażniące łzy, niedrażniąca wydzielina z nosa; w obrazie Osm. zarówno oczy, jak i nos pieką, z uczuciem otarcia w krtani [Clarke], [Boericke].
• Allium cepa — Drażniąca wydzielina z nosa, niedrażniące łzy; w obrazie Osm. dochodzą światłowstręt i łaskotanie w krtani z kaszlem [Allen], [Clarke].
• Kali-iod. — Żrący nieżyt nosa z gęstą wydzieliną; w obrazie Osm. silniejsze są gwałtowne kichanie, parzące pieczenie oczu i kaszel wywołany łaskotaniem [Boger].
• Arsenicum — Piekące wydzieliny z lękiem, uczuciem zimna i niepokojem ruchowym; w obrazie Osm. lęk jest mniejszy, a dominują doznania zmysłowe [Clarke].
• Sabadilla — Napadowe kichanie z marznięciem i wrażliwością na zapachy, lecz słabsze pieczenie oczu i uczucie otarcia w krtani niż w obrazie Osm. [Boericke].

Podrażnienie krtani/oskrzeli

• Spongia — Suchy kaszel krtaniowy przypominający odgłos piłowania, poprawa po ciepłych napojach; w obrazie Osm. dochodzą nieżyt nosa i pieczenie oczu [Clarke].
• Phosphorus — Uczucie otarcia w krtani z chrypką, lecz większe osłabienie w klatce piersiowej i pragnienie zimnych napojów; Osm. cechują przeciwstawne modalności miejscowe (zimno na oczy, wilgotne ciepło na krtań) [Boger].
• Ipecacuanha — Duszność astmatyczna z nudnościami; w obrazie Osm. występują łaskotanie i uczucie otarcia oraz silniej zaznaczone kichanie i objawy oczne [Boericke].

Podrażnienie powierzchni oka

• Argentum nitricum — Światłowstręt i szczypanie z pobudliwością emocjonalną; w obrazie Osm. objawy są częściej wyzwalane przez zapachy i związane z kichaniem [Clarke].
• Aconite — Pieczenie, uczucie gorącego piasku po zimnym, suchym wietrze; w obrazie Osm. objawy wyzwalają opary/przeciągi i towarzyszy im drażniący nieżyt nosa [Allen].

• Lek uzupełniający: Euphrasia — Gdy dominuje pieczenie oczu, po tym jak Osm. złagodziło kichanie/chrypkę [Clarke].
• Lek uzupełniający: Spongia — Przy utrzymującej się suchości krtani po ustąpieniu nieżytu nosa [Boericke].
• Osm. dobrze działa po: Nux-v. — U pracowników laboratoriów z nieżytem nosa i wrażliwością na zapachy, nasilanym przez używki; Osm. po skorygowaniu warunków higienicznych [Clarke], [Boger].
• Osm. dobrze działa po: Kali-iod. — Gdy gęsta, żrąca wydzielina z nosa staje się rzadsza, ale utrzymują się pieczenie oczu i łaskotanie [Boger].
• Po Osm. dobrze działa: Arsenicum — Jeśli później pojawiają się osłabienie, uczucie zimna i zamartwianie się, a pieczenie nadal się utrzymuje [Clarke].
• Po Osm. dobrze działa: Phosphorus — Gdy utrzymują się chrypka i wrażliwość klatki piersiowej, przy słabszym nieżycie nosa [Boger].
• Leki pokrewne (grupa): All-c., Euph., Kali-i., Ars., Sabad., Spong., Phos., Ipec. — wybór według lokalizacji objawów, cech psychicznych i reakcji na temperaturę (zob. Różnicowanie).
• Antidota (czynnościowe): Usunięcie oparów, ciepłe, wilgotne inhalacje, płukanie roztworem soli fizjologicznej, zimne okłady na oczy; Camphor przy ostrym nadmiernym pobudzeniu [Clarke], [Hughes].

• Katar sienny wywoływany przez zapachy: Gwałtowne kichanie, parzące łzy, uczucie otarcia w krtani, pogorszenie wieczorem — Osm.; wspomagać wilgotnymi inhalacjami (gardło) i zimnymi okładami na oczy (oczy) [Clarke], [Boericke].
• Narażenie w laboratorium/przy mikroskopii: Po kontakcie z oparami: światłowstręt, łzawienie, nieżyt nosa, chrypka; usunąć narażenie i podać Osm. w celu złagodzenia tej triady objawów [Hughes], [Allen].
• Nerwoból nasady nosa z nieżytem nosa: Ból czoła i okolicy między brwiami, który pulsuje przy kichaniu, łagodniejący w ciemności i ciszy — Osm. przed All-c./Sabad., gdy oczy pieką równie silnie [Clarke].
• Dawkowanie: Ostre napady — 6C–30C co 1–3 godziny, ze zwiększaniem odstępów w miarę łagodzenia podrażnienia; reaktywna skaza śluzówkowa — 30C–200C jednorazowo lub raz dziennie w krótkich seriach; interkurencyjnie Euphrasia/Spongia według lokalizacji, jeśli dominuje jeden z biegunów obrazu [Boericke], [Boger].

Oczy

• Łzawienie obfite, piekące; światłowstręt — zimny okład >; oślepiające światło, opary < [Allen], [Clarke].
• Pieczenie i szczypanie spojówek z obrzękiem powiek — charakterystyczny obraz podrażnienia; ciemny pokój > [Hering].
• Widzenie zamglone przez łzy; czytanie niemożliwe — ustępuje w miarę zmniejszania się łzawienia [Allen].
• Nadżerki w kącikach oczu; łzy powodują nadżerki na policzku — wskazówka dotycząca pielęgnacji [Clarke].
• Światło nasila ból głowy w okolicy nadoczodołowej — związek objawów ocznych z bólem głowy [Allen].
• Poprawa w ciemności i po chłodnych okładach — charakterystyczne modalności [Clarke].

Nos

• Kichanie napadowe, gwałtowne — zapachy, przeciągi < [Hering], [Clarke].
• Katar wodnisty, żrący, powodujący nadżerki — bolesność górnej wargi [Allen].
• Przegroda nosowa bolesna, z uczuciem otarcia; krwawienie przy pocieraniu — unikać tarcia [Hering].
• Skłonność do utraty węchu po podrażnieniu — przewlekłe następstwo [Clarke].
• Wieczorne nasilenie kataru — rubryka dotycząca pory występowania objawów [Boger].
• Zapachy i opary wywołują napady — kluczowy czynnik wyzwalający [Clarke], [Hughes].

Gardło, krtań i oddychanie

• Uczucie otarcia i drapania w krtani; chrypka od mówienia — wilgotne ciepło >; przeciąg < [Hering], [Boericke].
• Kaszel łaskoczący, suchy, spazmatyczny — mówienie i zimne powietrze <; ciepłe napoje > [Boericke].
• Ucisk w klatce piersiowej; duszność przy wysiłku — siada, aby móc oddychać [Boger].
• Suche, ogrzane powietrze nasila dolegliwości dróg oddechowych — preferuje wilgotne powietrze [Clarke].
• Przyciśnięcie dłoni do górnej części mostka łagodzi łaskotanie — praktyczna wskazówka [Clinical].
• Oddychanie pogarsza się w pozycji leżącej na plecach — rubryka dotycząca pozycji ciała [Boger].

Głowa

• Ból u nasady nosa i w okolicy nadoczodołowej — pogorszenie pod wpływem światła i kichania; ciemność > [Allen], [Clarke].
• Pulsowanie w okolicy czołowej przy katarze — cykl: wypływ wydzieliny–ulga [Clarke].
• Brwi ściągnięte; musi zamykać oczy — obronna reakcja czuciowo-ruchowa [Allen].
• Uczucie gorąca na szczycie głowy z ciężkością potylicy — wahania naczyniowe [Clarke].
• Ból głowy nasila się pod wpływem zapachów i oparów — rubryka dotycząca czynników wyzwalających [Clarke].
• Poprawa w pomieszczeniu bez ruchu powietrza, o równomiernej temperaturze — stałe warunki termiczne > [Clarke].

Objawy ogólne

• Nadwrażliwość na bodźce zewnętrzne (światło, zapachy, przeciąg) — nadmierne pobudzenie zmysłów [Clarke], [Hering].
• Pogorszenie wieczorem; kaszel i łaskotanie w nocy — przebieg dolegliwości [Boger].
• Ulga, gdy wydzielina zaczyna swobodnie wypływać — prawidłowość w przebiegu przypadku [Allen].
• Poprawa w spoczynku, w ciemnym pokoju i w ciszy — postępowanie [Clarke].
• Odmienne modalności miejscowe: zimno dla oczu, wilgotne ciepło dla dróg oddechowych — istotny szczegół przy doborze leku [Clarke], [Boericke].
• Następstwa narażenia w laboratorium — zakres zastosowań klinicznych [Hughes], [Allen].

Skóra i twarz

• Nadżerki górnej wargi od żrącej wydzieliny z nosa — rubryka dotycząca pielęgnacji [Clarke].
• Zapalenie skóry wokół nosa z pieczeniem — przemywanie roztworem soli > [Clarke].
• Zapalenie brzegów powiek wywołane łzami — pielęgnacja łagodną, niedrażniącą maścią [Hering].
• Zaczerwienienie twarzy podczas kichania; następnie bladość — napadowa zmiana zabarwienia [Clarke].
• Dotyk i pocieranie nasilają miejscowe pieczenie — unikać tarcia [Hering].
• Chłodna ściereczka na grzbiecie nosa i oczach przynosi ulgę — prosty środek pomocniczy [Clarke].

Hughes, R. — Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1870): toksykologia związków osmu; podrażnienie oczu i dróg oddechowych; narażenie w laboratorium.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): fragmenty prób lekowych i notatki kliniczne — żrący katar, łzawienie, światłowstręt, uczucie otarcia w krtani, kaszel.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of our Materia Medica (1879): napady kichania; bolesność i krwawienie przegrody nosowej; chrypka; poprawa dolegliwości dróg oddechowych pod wpływem wilgotnego ciepła.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): zapachy i opary jako czynniki wyzwalające; triada objawów ze strony oczu, nosa i krtani; motyw ulgi po wypływie wydzieliny; zabiegi pielęgnacyjne.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — uczucie otarcia w krtani, chrypka od mówienia, ciepłe napoje >; relacje z Euph., All-c., Spong., Ars.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): modalności — przeciągi <, wieczór <, leżenie na plecach <; duszność z łaskoczącym kaszlem; odwołania do repertorium.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): porównania leków stosowanych przy katarze (Euph., All-c., Kali-i., Ars.), gdy dolegliwości obejmują także krtań.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): zasady ogólne w odniesieniu do kataru z podrażnieniem i światłowstrętu; różnice między lekami.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1941): zwięzłe wskazówki — napady kichania, opary i zapachy <, pieczenie oczu i nosa.
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): cenne wskazówki kliniczne dotyczące grupy leków stosowanych w katarze siennym i katarze z podrażnieniem.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (1901): postępowanie w ostrych nieżytach; ciepła para, roztwór soli, tryb życia towarzyszący stosowaniu leku.
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (1942): żywe opisy obserwacji przy łóżku chorego — obrazy podrażnienia zmysłów; uwagi dotyczące ostrożności przy doborze leku i pomocniczych zabiegów pielęgnacyjnych.