• Błony śluzowe — nos, gardło, drzewo oskrzelowe. Lepka, ciągnąca się, szklista wydzielina; utrudnione odkrztuszanie z kaszlem nasilającym się w nocy, a łagodniejącym rano, gdy śluz łatwiej się odrywa. Zob. Nos/Gardło/Klatka piersiowa/Oddychanie. [Hering], [Boericke], [Clarke].
• Narządy miednicy — macica, splot hemoroidalny. Stany przekrwienia z ciemną krwią miesiączkową zawierającą skrzepy i drażniącymi upławami; hemoroidy i szczeliny z paleniem i pieczeniem. Zob. Narządy płciowe żeńskie/Odbytnica. [Hering], [Clarke], [Phatak].
• Układ wrotny — wątroba i śledziona. Kłujące bóle, uczucie pełności i spowolnione krążenie wrotne u tęgich osób prowadzących siedzący tryb życia; pogorszenie pod wpływem wilgoci. Zob. Brzuch/Objawy ogólne. [Boger], [Clarke].
• Nerwy obwodowe i ścięgna — obszar unerwienia nerwu kulszowego, mięśnie kulszowo-goleniowe, pięty. Rwa kulszowa z uczuciem, jakby ścięgna były zbyt krótkie; bóle pięt przy pierwszych krokach rano; trzaskanie w stawach. Zob. Plecy/Kończyny. [Hering], [Boericke], [Phatak].
• Skóra — szczeliny, rozpadliny, brodawki i pokrzywka przy wysiłku. Suche pęknięcia z pieczeniem; pokrzywka po wysiłku. Zob. Skóra. [Clarke], [Boericke].
• Przewód pokarmowy. Nieżyt żołądka; zaparcie ze stolcem twardym, kruszącym się lub pokrytym śluzem; pieczenie po wypróżnieniu. Zob. Żołądek/Odbytnica. [Allen], [Phatak].
• Gruczoły. Powiększenie szyjnych i pachowych węzłów chłonnych u osób ze skłonnością do nieżytów; osłabiona reaktywność. Zob. Objawy ogólne. [Boger], [Clarke].

• Łagodny ruch i chodzenie (nie długotrwałe stanie); rwa kulszowa łagodnieje podczas ruchu, a nasila się przy siedzeniu. Zob. Kończyny. [Hering], [Boericke].
• Rozciąganie kończyn; po rozciąganiu mięśnie kulszowo-goleniowe wydają się dłuższe i mniej napięte. Zob. Plecy/Kończyny. [Phatak].
• Ciepło ogólnie; ciepłe pomieszczenia i gorące okłady łagodzą bóle w obrębie miednicy oraz bóle związane z nieżytem. Zob. Narządy płciowe żeńskie/Klatka piersiowa. [Clarke], [Boericke].
• Poranne odkrztuszanie (po nocnym pogorszeniu), gdy śluz zaczyna się odrywać. Zob. Klatka piersiowa/Oddychanie. [Hering], [Allen].
• Ucisk i ścisłe bandażowanie okolicy bolesnych hemoroidów lub okolicy macicy. Zob. Odbytnica/Narządy płciowe żeńskie. [Clarke].
• Leżenie na bolesnym boku przy kłuciach w ścianie klatki piersiowej (przeciwucisk). Zob. Klatka piersiowa. [Boger].
• Sucha pogoda; wilgoć i mgła nasilają nieżyty, stąd względna poprawa w suchym powietrzu. Zob. Objawy ogólne/Nos. [Clarke].
• Po wypróżnieniu, gdy zmniejsza się zastój w układzie wrotnym (niektóre dolegliwości związane z uczuciem pełności w brzuchu). Zob. Brzuch/Odbytnica. [Boger].

• Zimna, wilgotna, mglista pogoda; powietrze w piwnicy; zziębnięcie. Ogólne pogorszenie — nasilają się nieżyty, rwa kulszowa i bóle pięt. Zob. Objawy ogólne/Nos/Kończyny. [Clarke], [Boger].
• Noc i pozycja leżąca (zwłaszcza od okolic północy do wczesnego rana), z kaszlem i utrudnionym odkrztuszaniem. Zob. Sen/Klatka piersiowa. [Hering], [Allen].
• Spoczynek, długie siedzenie i siedzący tryb życia — nasilenie rwy kulszowej i dolegliwości hemoroidalnych; sztywność stawów. Zob. Kończyny/Odbytnica. [Boericke], [Phatak].
• Pochylanie się i zginanie; kłucie w podżebrzach lub klatce piersiowej. Zob. Brzuch/Klatka piersiowa. [Clarke], [Boger].
• Po jedzeniu; uczucie pełności, odbijanie, kaszel wskutek podrażnienia żołądka. Zob. Żołądek/Klatka piersiowa. [Allen].
• Zimne kąpiele i przemoczenie stóp; pojawiają się katar i nerwobóle. Zob. Nos/Głowa. [Clarke].
• Podczas miesiączki; przekrwienie miednicy, czarne skrzepy, ból pleców. Zob. Narządy płciowe żeńskie. [Hering], [Clarke].
• Pierwsze kroki wczesnym rankiem; pięty bolą przy pierwszym obciążeniu. Zob. Kończyny. [Boericke], [Phatak].

Otępienie i ociężałość umysłowa oraz łatwe męczenie się, zwłaszcza przy wilgotnej pogodzie lub po śnie przerywanym nocnym kaszlem. Wyraźna opieszałość, z niechęcią do wysiłku i apatią skłaniającą do siedzenia, odzwierciedla spowolnienie fizyczne i zastój w układzie wrotnym [Clarke], [Boger]. Rozdrażnienie i opryskliwość, gdy ktoś zakłóca spokój, szczególnie w nocy, a za dnia wyrzuty sumienia — reakcje są powolne, lecz łatwo urazić taką osobę [Hering], [Allen]. Lęk hipochondryczny skupia się na trawieniu, przekrwieniu oraz sercu podczas wchodzenia pod górę lub pośpiechu. Ustępuje w miarę łagodzenia nieżytu i po wypróżnieniu, co nawiązuje do wspomnianych modalności: poprawy pod wpływem ruchu i po oddaniu stolca [Boger], [Clarke]. Koncentracja słabnie w chłodnych, wilgotnych pomieszczeniach; pamięć wydaje się zatkana „jakby śluzem” — metafora ta wielokrotnie pojawia się w notatkach klinicznych. Jasność umysłu powraca w suchym cieple [Clarke], [Tyler]. U kobiet przed miesiączką występuje przygnębienie ze znużeniem i pragnieniem samotności; poprawa następuje, gdy rozpocznie się swobodny odpływ ciemnej krwi, co nawiązuje do powinowactwa do przekrwienia miednicy [Hering], [Clarke]. Dzieci podczas nieżytów są posępne i uparte, po czym stają się pogodniejsze, gdy swobodniej oddychają i oddają stolec — jest to praktyczny [Clinical] wskaźnik działania [Boericke]. W nastroju brak wesołości Puls. czy lęku Ars.; dominuje ociężałe usposobienie towarzyszące przekrwieniu, z podejmowaniem aktywności dopiero pod wpływem zachęty i poprawą podczas ruchu. Odpowiada to obserwowanej w kończynach poprawie przy spokojnym chodzeniu [Phatak], [Boger].

Ciężkość i ogłuszający ból, głównie czoła lub okolicy nadoczodołowej, nasilający się przy wilgotnej pogodzie lub w zimnych pomieszczeniach. Towarzyszy mu gęsty śluz spływający po tylnej ścianie gardła; jego usunięcie przynosi uczucie lekkości w głowie, co nawiązuje do powinowactwa do błon śluzowych [Clarke], [Hering]. Kłujące lub rozdzierające bóle pojawiają się przy pochylaniu albo po posiłkach (związek dolegliwości żołądka i głowy), a ustępują pod wpływem ucisku lub ciasnego obandażowania — zgodnie z modalnością poprawy przez ucisk [Boger]. Gorąco na szczycie głowy z bladością twarzy występuje podczas nocnego kaszlu i ustępuje, gdy rano rozpoczyna się odkrztuszanie [Allen]. Skóra głowy może wydawać się napięta; u osób marznących pojawiają się łupież i świąd [Boericke]. Ból głowy występuje naprzemiennie z hemoroidami lub przekrwieniem macicy, wskazując na związek układu wrotnego z miednicą; gdy hemoroidy się wysuwają, dolegliwości głowy ustępują — jest to przydatna [Clinical] zależność wzajemna [Clarke]. Por. Kali-bi. (ból czoła z ciągnącym się śluzem, lecz z większą skłonnością do owrzodzeń zatok) i Nat-s. (bóle głowy przy wilgotnej pogodzie z dolegliwościami żółciowymi); w obrazie Am-m. wyraźniejsze są ociężałość, przekrwienie i nieżyt, bez charakterystycznej skłonności do owrzodzeń [Boericke], [Boger].

Szczypanie i pieczenie powiek z zaschniętą wydzieliną i szklistym śluzem rano towarzyszą nieżytowi nosa; powieki są sklejone po przebudzeniu, z poprawą po przemyciu ciepłą wodą — zgodnie z modalnością poprawy pod wpływem ciepła [Clarke], [Boericke]. Łzawienie niedrażniące lub łzy lekko słone; światłowstręt łagodny, o charakterze czynnościowym, związany z ciężkością głowy. Przy wilgotnej pogodzie na górnej powiece nawracają jęczmienie; u osób o spowolnionej reaktywności ustępują powoli [Hering]. Widzenie zamazuje się przy bólu głowy i poprawia po odpływie wydzieliny z nosa; brak głębokiego skurczu mięśnia rzęskowego, co odróżnia ten obraz od Ruta lub Spig. [Allen].

Trzaski w trąbkach słuchowych przy przełykaniu podczas nieżytu; przytępienie słuchu we wilgotnej mgle i w zimnych pomieszczeniach; poprawa przy suchej, ciepłej pogodzie i po swobodnym odpływie wydzieliny z nosa — dokładne odzwierciedlenie modalności [Clarke]. Kłujący ból ucha pojawia się przy pochylaniu lub wydmuchiwaniu nosa; podostry nieżyt ucha środkowego z gęstym śluzem odpowiada obrazowi górnych dróg oddechowych. Por. Kali-m. przy nieżycie trąbek słuchowych; w obrazie Am-m. liczniejsze są objawy współwystępujące ze strony układu wrotnego i miednicy, a dodatkowe potwierdzenie stanowią dolegliwości pięt i objawy rwy kulszowej [Boger], [Boericke].

Katar z zatkaniem nosa i szklistym, ciągnącym się śluzem, który trudno usunąć; wydmuchiwanie nosa przynosi niewielką ulgę, dopóki ciepłe napoje lub ciepło nie rozluźnią śluzu — główny objaw charakterystyczny [Hering], [Boericke], [Clarke]. Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła podtrzymuje odchrząkiwanie i poranny kaszel ułatwiający odkrztuszanie; wilgotna, mglista pogoda zatyka nos i zagęszcza śluz, natomiast suche ciepło udrażnia nos, co dokładnie odpowiada modalnościom poprawy i pogorszenia [Clarke]. Kichanie w zimnych pomieszczeniach, bolesność nosa od wycierania, utrata węchu podczas nasilonego nieżytu; krwawienie z nosa może występować przy przekrwieniu lub nieregularnych miesiączkach [Allen], [Clarke]. Różnicować z Kali-bi. (gęsty śluz ciągnący się w pasma, z owrzodzeniem zatok i cuchnącą wonią) oraz Hydrastis (gęsty, lepki, żółty śluz ciągnący się w pasma i uczucie otarcia); w obrazie Am-m. śluz często jest bardziej przejrzysty i szklisty, a objawy wiążą się z układem wrotnym i hemoroidami [Boericke], [Boger].

Twarz blada, ociężała lub ziemista; podkrążone oczy; wargi suche i popękane przy zimnej pogodzie; twarz czerwienieje przy wysiłku lub podczas przekrwienia miednicy, po czym blednie, gdy przekrwienie ustępuje [Clarke]. Kłujące nerwobóle twarzy przy pochylaniu lub we wilgotnej mgle; poprawa pod wpływem ucisku i ciepła — ponownie zgodnie z modalnościami [Boger]. Podczas nocnego kaszlu wyraz twarzy jest otępiały lub przygnębiony; rano, gdy śluz zaczyna się odrywać, twarz nabiera żywszego wyrazu.

Język obłożony białym lub żółtawym nalotem; przy spowolnionym trawieniu wygląd geograficzny lub odciski zębów na brzegach; po przebudzeniu smak kwaśny lub mdły, poprawiający się po ciepłym napoju i odkrztuszeniu [Allen], [Clarke]. Lepka ślina; gardło pokryte pasmami szklistego śluzu, wymagającymi ciągłego odchrząkiwania — związek z objawami gardła [Hering]. W chłodnych porach roku sporadycznie pojawiają się zmiany aftowe; u osób o wiotkich tkankach goją się powoli [Boericke].

Zgrzytanie zębami nocą u dzieci podczas nieżytów; ból zębów nasilający się pod wpływem zimnego powietrza i po posiłkach, łagodniejący pod wpływem ciepła i ucisku; krwawienie dziąseł przy przekrwieniu miednicy lub podczas miesiączki — objawy drugorzędne, lecz potwierdzające obraz leku [Clarke], [Allen]. Nerwoból zębów przy pochylaniu sugeruje zastój żylny w obrębie głowy i twarzy, zmniejszający się w pozycji wyprostowanej.

Uczucie czopa z gęstego, szklistego śluzu wysoko w gardle, z ciągłym bezskutecznym odchrząkiwaniem, dopóki okolica się nie ogrzeje; ulga po ciepłych napojach i w ciepłych pomieszczeniach — objaw szczególnie charakterystyczny [Hering], [Clarke]. Gardziel wygląda blado, błona śluzowa jest pogrubiała; grudki chłonne powiększone; głos szorstki od śluzu spływającego z nosa, z pogorszeniem w nocy; poprawa rano po odkrztuszeniu [Boericke]. Kłucie przy połykaniu zimnego powietrza; częste chrząkanie i odchrząkiwanie we wilgotnej mgle. Por. Kali-bi. pod względem lepkości śluzu (większa skłonność do owrzodzeń i śluz wyciągający się w nitki), Hydrastis przy nieżycie z żółtym, ciągnącym się śluzem i uczuciem otarcia; dla Am-m. typowe pozostają przejrzysty, szklisty śluz i związki z dolegliwościami miednicy [Clarke].

Ciężkość po posiłkach; odbijanie kwaśne lub bez smaku; nudności od połykanego lepkiego śluzu; kaszel wywoływany podrażnieniem żołądka — związek żołądka i klatki piersiowej [Allen]. Pragnienie umiarkowane; ochota na ciepłe napoje, które łagodzą dolegliwości gardła i kaszel, co potwierdza poprawę pod wpływem ciepła [Boericke]. Niechęć do tłustych potraw podczas nieżytów; wzdęcie po zimnych napojach. U kobiet w okolicy miesiączki lub przy przekrwieniu macicy nudności przypominające poranne mdłości ciążowe — nawiązanie do powinowactwa do narządów miednicy [Clarke].

Uczucie pełności i zastój w układzie wrotnym z kłuciem w prawym lub lewym podżebrzu (wątroba i śledziona); pogorszenie przy pochylaniu i pod wpływem wilgoci; poprawa po wypróżnieniu lub spokojnym chodzeniu — zgodnie z modalnościami [Boger], [Clarke]. Wzdęcie i bulgotanie po posiłkach; gazy przemieszczają się ku górze i wywołują kaszel. U marznących pacjentów o wiotkich tkankach powłoki brzucha wydają się wiotkie i ciężkie; podczas miesiączki ciasna odzież jest nie do zniesienia [Hering]. Uczucie parcia w dół w miednicy towarzyszy hemoroidom lub miesiączkom z przekrwieniem.

Drażniące parcie na mocz przy wilgotnej pogodzie; mocz może zawierać strzępki śluzu; pieczenie w cewce moczowej po zziębnięciu [Clarke]. U kobiet parcie nasila się przed miesiączką wraz z przekrwieniem miednicy; ulga następuje, gdy krwawienie staje się swobodne [Hering]. Brak objawów głębszego zajęcia nerek; przy przewadze stanów z białkomoczem należy wybierać inne sole.

Zaparcie z twardym stolcem, który kruszy się i rozpada podczas oddawania, często pokrytym szklistym śluzem lub z wydzielaniem takiego śluzu po stolcu; palenie i pieczenie po wypróżnieniu ze szczelinami lub hemoroidami — wyraźny objaw charakterystyczny [Hering], [Allen], [Boericke]. Bezskuteczne parcie z uczuciem, jakby coś tkwiło w odbytnicy; ulga pod wpływem ciepłych okładów i łagodnego ruchu. Hemoroidy wysuwają się, swędzą i pieką; pogorszenie przy długim siedzeniu, poprawa podczas chodzenia i po oddaniu miękkiego stolca — ponownie zgodnie z poprawą pod wpływem ruchu [Clarke], [Phatak]. Co drugi dzień luźny stolec ze śluzem po zziębnięciu w wilgoci. Por. Nux-v. (kurczowe, bezskuteczne parcie, drażliwość) i Graph. (szczeliny z sączeniem, osoby otyłe i marznące); do obrazu Am-m. dołączają charakterystyczne cechy szklistego śluzu i kruszącego się stolca [Boericke], [Boger].

Uczucie pełności w obrębie prostaty wraz z hemoroidami u mężczyzn prowadzących siedzący tryb życia; ćmiący ból krocza przy długim siedzeniu; poprawa podczas chodzenia i pod wpływem ciepła — zgodność objawów narządowych z modalnościami [Clarke], [Boger]. Osłabienie popędu płciowego podczas nieżytów.

Krew miesiączkowa ciemna, ze skrzepami; miesiączki często przedwczesne lub obfite; ciężar w miednicy i ból okolicy krzyżowej nasilające się przy siedzeniu i wilgotnej pogodzie, łagodniejące pod wpływem ciepła i ruchu — klasyczny wzorzec [Hering], [Clarke]. Upławy drażniące, powodujące otarcia, z nitkami szklistego śluzu; parcie w dół, jakby macica miała wypaść; konieczność krzyżowania nóg — por. Sep., lecz tutaj więcej śluzu i mniej „pustki” [Boericke], [Phatak]. Kaszel i nieżyt nasilają się w okolicy miesiączki; ulga następuje po swobodniejszym odpływie krwi — ponownie wzajemna zależność układu wrotnego i miednicy.

Duszność nasilająca się w nocy i we wilgotnej mgle; konieczność siadania, aby odchrząknąć gęsty śluz, jednak bez zapaści charakterystycznej dla Am-c. — cecha różnicująca [Hering], [Boericke]. Krótki oddech przy pierwszych ruchach po długim siedzeniu; poprawa w miarę chodzenia — oddechowy odpowiednik modalności rwy kulszowej. Wzdychające oddychanie podczas bólu głowy; uczucie ciężaru w klatce piersiowej, dopóki śluz nie zacznie się odrywać.

Kołatanie serca przy wchodzeniu pod górę lub pośpiechu u osób otyłych i marznących; tętnienie odczuwane w nadbrzuszu podczas nieżytu żołądka; lęk ustępuje w spoczynku i po udrożnieniu nosa, umożliwiającym swobodne oddychanie [Clarke]. Nie przypisuje się lekowi pierwotnego działania na struktury serca; czynnościowe zaburzenia krążenia odzwierciedlają ogólne spowolnienie.

Suchy, męczący kaszel nocny z utrudnionym odkrztuszaniem szklistej wydzieliny; rano wydzielina łatwiej się odrywa i następuje ulga — wyraźna modalność czasowa [Hering], [Allen]. Ucisk w klatce piersiowej przy wilgotnej, mglistej pogodzie; kłucia w ścianie klatki piersiowej przy głębokim wdechu lub pochylaniu; poprawa podczas leżenia na bolesnym boku (ucisk) [Boger]. Chrypka w zimnych pomieszczeniach; głos stłumiony od śluzu spływającego z nosa. Por. Ant-t. (rzężenie z niemożnością odkrztuszenia) i Kali-bi. (czopy śluzu wyciągające się w nitki); Am-m. zajmuje pozycję pośrednią: wydzielina szklista, mniej cuchnąca, z towarzyszącymi dolegliwościami miednicy i odbytnicy [Boericke].

Sztywność karku i pobolewanie w okolicy krzyżowej przy wilgotnym chłodzie; poprawa pod wpływem ciepła i łagodnego ruchu [Clarke]. Ból lędźwiowo-krzyżowy towarzyszący hemoroidom lub miesiączce; chory nie może długo siedzieć, musi się poruszać. Napięcie mięśni tylnej części uda — uczucie, jakby ścięgna były zbyt krótkie — powiązane z rwą kulszową i bólami pięt [Phatak], [Hering].

Rwa kulszowa — często prawostronna, choć opisywana po obu stronach — z uczuciem, jakby ścięgna były zbyt krótkie; pogorszenie podczas siedzenia lub leżenia, poprawa podczas chodzenia i rozciągania; bóle rozdzierające, ciągnące lub kłujące wzdłuż tylnej powierzchni uda; kolano może się uginać [Hering], [Boericke], [Phatak]. Bóle pięt: ostre, z bolesnością jak po stłuczeniu, przy pierwszych krokach rano lub po odpoczynku; ustępują dopiero po pewnym czasie chodzenia — praktyczny objaw charakterystyczny [Boericke], [Clarke]. Trzeszczenie w stawach przy pierwszych ruchach; dłonie zimne i zdrętwiałe w wilgotnych pomieszczeniach. Bolesne kurcze łydek w nocy; pieczenie palców stóp przypominające odmroziny przy wilgotnym chłodzie. Porównaj Rhus-t. (poprawa przy dalszym ruchu, ale większy niepokój ruchowy), Coloc. (bóle neuralgiczne, poprawa pod wpływem silnego ucisku i zgięcia wpół), Gnaph. (rwa kulszowa z drętwieniem) [Boger].

Suche pęknięcia skóry (rozpadliny), które pieką; spierzchnięte dłonie przy zimnej, wilgotnej pogodzie; brodawki na dłoniach; pokrzywka po wysiłku z uczuciem gorąca i poceniem; trudno gojący się wyprysk u osób otyłych i wrażliwych na zimno — stan skóry odzwierciedla ogólne spowolnienie organizmu [Clarke], [Boericke]. Czyraki dojrzewają powoli; po otwarciu wydobywa się rzadka wydzielina przypominająca białko jaja.

Sen nie przynosi wypoczynku; nasilony kaszel nocny z niemożnością oderwania śluzu; chory budzi się zmęczony, z uczuciem ciężkości, a poprawa następuje po ciepłym napoju i porannym odkrztuszeniu — dokładnie taki jest przebieg w czasie [Hering], [Allen]. Sen niespokojny z powodu bólów kulszowych i bolesności pięt przy obracaniu się; chory musi wstać i trochę pochodzić (poprawa pod wpływem ruchu). Sny o wysiłku i sprawach zawodowych; sen zakłócany przez gorąco głowy i zimne stopy — taka rozbieżność odczuć cieplnych jest częsta w stanach zastoju w krążeniu wrotnym [Clarke]. Najlepszy sen nad ranem, gdy śluz się przemieści; jednak wczesne wstawanie ponownie wywołuje ból pięt przy pierwszych krokach, tworząc nawracający cykl porannych dolegliwości, który potwierdza wybór leku [Boericke]. Chrapanie w wilgotnych pomieszczeniach; oddychanie swobodniejsze w suchym cieple.

Sny o chodzeniu i napotykaniu przeszkód, odzwierciedlające uczucie skrócenia ścięgien; sny o spadaniu z nagłym przebudzeniem w początkowej fazie snu; niespokojne sny w okresie okołomiesiączkowym; sny o sprawach zawodowych i zmartwieniach u mężczyzn prowadzących siedzący tryb życia — drugorzędne objawy potwierdzające, które łagodnieją pod wpływem ruchu i ciepła [Clarke], [Boericke].

Skłonność do przeziębiania się podczas mgły i przy wilgotnej pogodzie; przeważa uczucie zimna z dreszczami w ciepłym pokoju; gorąco głowy i twarzy podczas kaszlu; pot przy niewielkim wysiłku, z pokrzywką; ogólnie obraz niewysokiej gorączki z przekrwieniem w porach roku sprzyjających nieżytom [Clarke], [Boericke]. Poprawa po porannym poceniu, gdy śluz staje się łatwiejszy do odkrztuszenia — ponowne powiązanie z modalnościami.

Zimno: uczucie zimna przy wilgotnej, mglistej pogodzie, z sinymi kończynami; pogorszenie podczas siedzenia; poprawa pod wpływem ruchu i ciepłego otulenia.
Gorąco: gorąco głowy i klatki piersiowej podczas nocnego kaszlu; dłonie pozostają chłodne; twarz czerwienieje przy wysiłku lub podczas miesiączki.
Pot: łatwe pocenie się przy wysiłku; swędząca pokrzywka po spoceniu; pot nie łagodzi uczucia ciężkości, chyba że odkrztuszanie staje się swobodne — powiązanie z działem Klatka piersiowa/Oddychanie [Clarke], [Boericke].

Pragnienie ciepłych napojów, które ułatwiają odrywanie śluzu w gardle; niechęć do zimnych napojów podczas nieżytu (wywołują wzdęcie); słodycze nasilają nieżyt u dzieci; tłuszcz jest źle tolerowany [Allen], [Boericke]. W nocy, przy kaszlu, łaknienie słabe; poprawia się pod koniec poranka; gazy po ciastach u osób prowadzących siedzący tryb życia.

Lek dla osób wrażliwych na zimno, źle znoszących wilgoć, prowadzących siedzący tryb życia, o wiotkiej budowie lub otyłych, u których występują lepki, ciągliwy śluz przypominający białko jaja, zastój w krążeniu wrotnym, hemoroidy, miesiączki z czarnymi skrzepami, rwa kulszowa łagodniejąca pod wpływem ruchu oraz bóle pięt nasilające się przy pierwszych krokach [Clarke], [Boericke], [Phatak]. Modalności są bardzo spójne: pogorszenie w nocy, przy wilgotnym chłodzie, w spoczynku, podczas siedzenia, schylania się i po jedzeniu; poprawa pod wpływem ciepła, spokojnego chodzenia, rozciągania, ucisku oraz rano po odkrztuszeniu. W tkankach przeważa zastój krwi, a nie stan zapalny; wydzieliny nie są szczególnie cuchnące (w odróżnieniu od Hydrastis), lecz lepkie i odrywają się pod wpływem ciepła (w odróżnieniu od Ant-t., gdzie nie udaje się ich oderwać) [Hering], [Boericke]. W przebiegu przypadku często występuje naprzemienność między przekrwieniem głowy lub dróg oddechowych a ulgą w obrębie odbytnicy lub miednicy — tę wzajemną zależność należy wykorzystywać diagnostycznie. Krótkie porównania: Kali-bi. również ma ciągliwy śluz, lecz większą skłonność do owrzodzeń i objawów ze strony zatok; Nat-s. również wykazuje pogorszenie pod wpływem wilgoci, ale z wyraźniejszymi objawami żółciowymi; Graph. również ma pęknięcia skóry u osób tęgich i wrażliwych na zimno, lecz z obfitszym sączeniem; Sep. również obejmuje stany z uczuciem parcia w dół w miednicy, ale z większym poczuciem „pustki” i niechęcią do rodziny; Rhus-t. również wykazuje poprawę pod wpływem ruchu, lecz z większym niepokojem ruchowym i wyraźniejszym związkiem z urazami [Boger], [Clarke], [Phatak].

Nieżyt / Ciągliwy śluz

• Kali-bi. — Śluz ciągnący się w grube nitki, owrzodzenia zatok, bóle w miejscach jakby wyciętych sztancą; Am-m.: śluz szklisty, przypominający białko jaja, mniej cuchnący, z większym powiązaniem z krążeniem wrotnym i miednicą [Boericke], [Clarke].
• Hydrastis — Śluz gęsty, żółty, ciągnący się w nitki, z uczuciem otarcia i cuchnięciem; Am-m.: wydzielina czystsza, szklista, typ wrażliwy na zimno i wilgoć [Clarke].

Pogorszenie przy wilgotnej pogodzie

• Nat-s. — Ból głowy i dolegliwości w klatce piersiowej nasilają się pod wpływem wilgoci, z zielonym śluzem; Am-m. dodatkowo obejmuje hemoroidy, czarne skrzepy, bóle pięt i rwę kulszową [Boger].
• Dulc. — Dolegliwości po przemoczeniu, z zajęciem mięśni i skóry; Am-m. obejmuje błony śluzowe i krążenie wrotne, z nieżytem i śluzem przypominającym białko jaja [Boericke].

Zastój w miednicy / Miesiączka

• Sep. — Parcie w dół, żółtozielone upławy, obojętność; Am-m.: czarne skrzepy, nitki śluzu przypominającego białko jaja, większa wrażliwość na zimno [Clarke].
• Calc-c. — Otyłość, wrażliwość na zimno, poty; szerszy obraz objawów hormonalnych i kostnych; Am-m.: więcej objawów śluzowych, związanych z krążeniem wrotnym i bólów pięt [Kent], [Tyler].

Odbytnica / Hemoroidy

• Nux-v. — Kurczowe parcie na stolec, drażliwy temperament; Am-m.: kruszący się stolec, śluz przypominający białko jaja, pieczenie po wypróżnieniu [Boericke].
• Graph. — Szczeliny z sączeniem przypominającym miód; Am-m.: szczeliny z pieczeniem i szklistym śluzem [Clarke].

Rwa kulszowa / Pięty / Poprawa pod wpływem ruchu

• Rhus-t. — Poprawa przy dalszym ruchu, uraz w wywiadzie; większy niepokój ruchowy; Am-m.: większe uczucie ciężkości, zastój krwi, ból pięt przy pierwszych krokach [Boger].
• Coloc. — Bóle neuralgiczne, kurczowe, poprawa pod wpływem silnego ucisku i zgięcia wpół; brak obrazu śluzowego i zastoju w krążeniu wrotnym [Boericke].
• Gnaph. — Rwa kulszowa z drętwieniem; Am-m.: z uczuciem skrócenia ścięgien i charakterystycznym bólem pięt [Boger].

• Lek komplementarny: Nat-s. — Zespoły objawów nasilających się pod wpływem wilgotnego klimatu; Nat-s. obejmuje warstwę objawów żółciowych, płucnych i wątrobowych; Am-m. — zespół objawów ze śluzem przypominającym białko jaja, zastojem w krążeniu wrotnym i hemoroidami [Boger], [Clarke].
• Lek komplementarny: Graph. — Pęknięcia skóry i objawy skórne u osób tęgich, wrażliwych na zimno; Am-m. obejmuje błony śluzowe, odbytnicę i pięty; Graph. — sączące zmiany skórne i utrzymujące się zaparcie [Boericke].
• Lek komplementarny: Kali-bi. — Stosowanie naprzemienne, gdy ciągliwy śluz zmienia się w wyraźne, nitkowate czopy lub pojawiają się owrzodzenia zatok [Clarke].
• Dobrze działa po: Nux-v. u osób z hemoroidami, prowadzących siedzący tryb życia, gdy kurczowe parcie ustąpi, lecz pozostają śluz w stolcu przypominający białko jaja i pieczenie [Boericke].
• Dobrze działa po: Hydrastis po nieżycie z cuchnącym, nitkowatym śluzem, gdy śluz staje się bardziej przejrzysty, ale uporczywie zachowuje konsystencję białka jaja [Clarke].
• Dobrze poprzedza: Sep. przy rozluźnieniu tkanek miednicy, po złagodzeniu przez Am-m. objawów zastoju ze skrzepami i pieczenia odbytnicy [Clarke].
• Antidota: Camph. (ostre uczucie zimna), Puls. (skutki stosowania soli amonowych, obserwacje kliniczne); ciepło i ruch przeciwdziałają pogorszeniu zależnemu od pogody [Clarke], [Hughes].
• Niezgodności / Uwagi: W źródłach klasycznych nie odnotowano swoistych niezgodności; dobór opierać na zmieniającym się charakterze śluzu i modalnościach [Boericke], [Boger].

• Typowe wskazania. Nieżyty ze szklistym śluzem przypominającym białko jaja; przewlekłe spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła z poprawą rano; hemoroidy z pieczeniem i kruszącym się stolcem; zastój w miednicy z czarnymi skrzepami; rwa kulszowa łagodniejąca podczas chodzenia i rozciągania; bóle pięt przy pierwszych krokach — zwłaszcza u pacjentów wrażliwych na zimno, źle znoszących wilgoć, prowadzących siedzący tryb życia lub tęgich [Hering], [Boericke], [Phatak], [Clarke].
• Potencja i częstotliwość podawania. W stanach zastoju i spowolnienia wielu autorów stosowało 6C–12C dwa do trzech razy dziennie, zmniejszając częstotliwość w miarę ułatwiania odkrztuszania śluzu; w przewlekłych dolegliwościach miednicy, odbytnicy lub rwie kulszowej 30C raz dziennie lub co drugi dzień; w uporczywych nieżytach można stosować 200C raz w tygodniu, z uważną obserwacją i wyczekiwaniem — zmniejszać częstotliwość wraz z pojawieniem się porannej poprawy [Boericke], [Tyler].
• Leki interkurencyjne. Rozważyć Nat-s. w klimacie bagiennym, Tub. przy nawracających nieżytach w wilgotnych porach roku, Nux-v., gdy stosowanie leków lub obciążenia związane z siedzącym trybem życia prowadzą do zatrzymania wypróżnień [Boger], [Clarke].
• Środki wspomagające. Inhalacje ciepłą parą w nocy, ciepłe napoje po obudzeniu, stopniowane spacery i rozciąganie mięśni tylnej części ud, unikanie narażenia na zimno późnym wieczorem; nasiadówki przy hemoroidach — środki te odpowiadają modalności poprawy pod wpływem ciepła i ruchu [Clarke].
• Krótkie obserwacje z przypadków.
  • Nocny kaszel ze szklistymi czopami; Am-m. 30C nocte → swobodne odkrztuszanie rano i spokojne noce [Hering].
  • Hemoroidy z kruszącym się stolcem i pieczeniem; pracownik biurowy, pogorszenie przy wilgoci i mgle; Am-m. 12C t.d.s. → codzienny miękki stolec, mniej pieczenia w ciągu tygodnia [Clarke].
  • Rwa kulszowa z uczuciem „zbyt krótkich ścięgien”, pogorszenie podczas siedzenia, poprawa podczas chodzenia; Am-m. 200C raz w tygodniu → stała poprawa; ból pięt ustąpił do 3. tygodnia [Phatak].
  • Miesiączka z czarnymi skrzepami, uczuciem ciężaru w okolicy krzyżowej i nieżytem; Am-m. 30C q.d. w cyklu miesiączkowym → krwawienie uregulowało się, nieżyt zmniejszył się [Boericke].

Umysł

• Umysł, opieszałość, niechęć do wysiłku, osoby prowadzące siedzący tryb życia — Am-m. pomaga, gdy ruch łagodzi inne dolegliwości. [Clarke].
• Drażliwość z błahych powodów, nasilająca się przy zakłócaniu spokoju w nocy — powiązana z nocnym kaszlem. [Hering].
• Lęk o zdrowie podczas wysiłku, z kołataniem serca — objawy czynnościowe u osób otyłych i zmarzliwych. [Clarke].
• Otępienie, powolne pojmowanie przy wilgotnej pogodzie — większa jasność umysłu w suchym cieple. [Clarke].
• Hipochondria z zastojem w krążeniu wrotnym — poprawa po wypróżnieniu. [Boger].

Głowa

• Ból głowy w okolicy czołowej, z nieżytem i spływaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła; ustępuje po odpływie wydzieliny. [Clarke].
• Ból głowy nasilający się przy schylaniu; kłucie w skroniach lub czole. [Boger].
• Ciężkość głowy podczas wilgotnej, mglistej pogody; poprawa w ciepłym pomieszczeniu. [Clarke].
• Gorąco na szczycie głowy podczas nocnego kaszlu; poprawa rano. [Allen].
• Ból głowy występujący naprzemiennie z dolegliwościami hemoroidalnymi lub zaburzeniami miesiączkowania. [Clarke].

Nos / Gardło

• Katar z ciągliwą, szklistą wydzieliną śluzową, trudną do usunięcia. [Hering], [Boericke].
• Spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła; ciągłe odchrząkiwanie; poprawa rano. [Clarke].
• Niedrożność nosa przy wilgotnej pogodzie; poprawa w suchym cieple. [Clarke].
• W gardle czop śluzowy, konieczność odchrząkiwania; poprawa po ciepłych napojach. [Hering].
• Chrypka w nocy z powodu zalegania śluzu; poprawa rano. [Boericke].

Klatka piersiowa / Oddychanie

• Kaszel nocny, suchy, męczący; odkrztuszanie utrudnione aż do rana. [Hering], [Allen].
• Plwocina lepka, szklista, odkrztuszana rano. [Boericke].
• Ucisk w klatce piersiowej podczas wilgotnej, mglistej pogody; poprawa w ciepłym pomieszczeniu. [Clarke].
• Kłucie w klatce piersiowej przy głębokim oddychaniu lub schylaniu; poprawa w pozycji leżącej na bolesnym boku. [Boger].
• Duszność przy pierwszych ruchach po siedzeniu; łagodnieje w miarę dalszego chodzenia. [Boericke].

Brzuch / Odbytnica

• Zastój w krążeniu wrotnym; uczucie pełności w podżebrzach, kłucie, pogorszenie przy schylaniu. [Boger].
• Zaparcie, stolec kruszący się, rozpadający się podczas oddawania. [Hering], [Boericke].
• Ciągliwy śluz po wypróżnieniu; palenie i szczypanie; szczeliny odbytu lub hemoroidy. [Allen], [Clarke].
• Hemoroidy wypadające, piekące, swędzące; pogorszenie podczas siedzenia, poprawa podczas chodzenia. [Clarke].
• Biegunka po zziębnięciu; stolce ze śluzem. [Boericke].

Kobiece narządy płciowe

• Krew miesiączkowa czarna, ze skrzepami; ból okolicy krzyżowej; pogorszenie przy wilgotnej pogodzie. [Hering], [Clarke].
• Upławy drażniące, w postaci ciągliwych nitek śluzu. [Boericke].
• Uczucie parcia ku dołowi w miednicy, konieczność krzyżowania nóg. [Phatak].
• Nieżyt nasila się w okresie okołomiesiączkowym; poprawa, gdy krew miesiączkowa zaczyna swobodnie odpływać. [Clarke].

Kończyny / Plecy

• Rwa kulszowa, uczucie zbyt krótkich ścięgien; pogorszenie podczas siedzenia, poprawa podczas chodzenia i rozciągania. [Hering], [Phatak].
• Ból pięt przy pierwszych krokach rano; trzeba go rozchodzić. [Boericke].
• Sztywność mięśni kulszowo-goleniowych; trzaskanie w stawach przy pierwszych ruchach. [Boericke].
• Ból okolicy krzyżowej towarzyszący hemoroidom lub miesiączce; pogorszenie podczas siedzenia. [Clarke].
• Odmroziny lub świąd w zimnie i wilgoci. [Clarke].

Skóra / Objawy ogólne

• Pęknięcia skóry (rozpadliny) z pieczeniem; spierzchnięte dłonie w zimnie i wilgoci. [Boericke].
• Pokrzywka po wysiłku i poceniu się. [Clarke].
• Otyłość, wiotkość tkanek, zmarzliwość; dolegliwości nasilają się pod wpływem wilgoci, łagodnieją pod wpływem ciepła i łagodnego ruchu. [Clarke], [Phatak].
• Skłonność do przeziębiania się podczas mgły; nieżyt powraca przy każdym okresie wilgotnej pogody. [Boger].

Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–): próby lekowe i potwierdzenia kliniczne; śluz, odbytnica, rwa kulszowa, modalności.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): dane z prób lekowych i toksykologia; nocny kaszel, poranne odkrztuszanie, uwagi dotyczące odbytnicy.
Clarke — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): ogólny obraz leku; wzajemne zależności między krążeniem wrotnym a miednicą; modalności klimatyczne; relacje między lekami.
Boericke — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — ciągliwy śluz, kruszący się stolec, hemoroidy, czarne skrzepy, bóle w przebiegu rwy kulszowej i bóle pięt.
Boger — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): modalności, objawy ogólne (pogorszenie przy wilgotnej, mglistej pogodzie, poprawa pod wpływem ciepła i ruchu), relacje między lekami.
Phatak — Concise Repertory of Homoeopathic Medicines (1977): uczucie skrócenia ścięgien; mięśnie kulszowo-goleniowe; modalności o znaczeniu praktycznym.
Hughes — A Manual of Pharmacodynamics (1893): farmakologia soli amonowych; uzasadnienie działania wykrztuśnego i drażniącego.
Kent — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): uwagi porównawcze (Calc-c., Sep., Graph., Nux-v., Rhus-t.) w odpowiednich obszarach objawowych.
Farrington — Clinical Materia Medica (1887): leczenie stanów nieżytowych i zaburzenia krążenia wrotnego; porównania (Kali-bi., Hydrastis).
Nash — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1898): „leki wiodące” w stanach przekrwienia i nieżytach, wskazówki dotyczące objawów odbytniczych u osób prowadzących siedzący tryb życia.
Tyler — Homoeopathic Drug Pictures (1942): uwagi dotyczące temperamentu i klimatu; praktyczne uwagi o dawkowaniu w stanach nieżytowych.
Dewey — Practical Homoeopathic Therapeutics (1901): hemoroidy, grupy objawów miednicznych i nieżytowych wraz z porównaniami.