• Rdzeń kręgowy i rdzeń przedłużony. Stany tężcopodobne; łukowate wygięcie ciała ku tyłowi, nadpobudliwość odruchowa, skurcze wywołane lekkim dotykiem lub wstrząsem; sztywne mięśnie pleców; „kręgosłup trzaska i trzeszczy przy ruchu”. Zob. Plecy/Kończyny/Objawy ogólne. [Hering], [Allen], [Clarke].
• Mięsień żwacz i aparat skroniowo-żuchwowy. Szczękościsk; trzaskanie w stawie żuchwy podczas żucia; bolesne ruchy żuchwy, niekiedy z obawą przed otwarciem ust. Zob. Jama ustna/Zęby/Głowa. [Hering], [Boericke].
• Okostna i kości długie. Próchnienie i martwica, zwłaszcza kości piszczelowej, łokciowej i udowej; owrzodzenia z przetokami, z niezwykle silnymi bólami kości przy lekkim dotyku. Zob. Kończyny/Skóra. [Clarke], [Hering].
• Błona śluzowa żołądka. Niestrawność atoniczna, nadmiernie gorzki smak wszystkich pokarmów i napojów, silna ochota na kawę; wzdęcia po najmniejszej ilości pokarmu. Zob. Żołądek/Brzuch. [Hughes], [Allen].
• Ścięgna i więzadła. Sztywność z uczuciem, jakby ścięgno było zbyt krótkie; silne napięcie w poprzek karku i okolicy lędźwiowej; trzaskanie w stawach przy ruchu. Zob. Plecy/Kończyny. [Boger], [Phatak].
• Nerwy (przeczulica). Nadwrażliwość na dotyk, ucisk i wstrząsy; ból nieproporcjonalny do zmiany chorobowej. Zob. Objawy ogólne/Skóra. [Hering], [Clarke].
• Jama ustna i gardło. Suchość, zaciskanie, skurczowe trudności w połykaniu w stanach pobudzenia nerwowego; cuchnący zapach z próchniejących zębów przy zaciśniętych szczękach. Zob. Gardło/Jama ustna. [Allen], [Boericke].

• Łagodny ruch po początkowej sztywności; powolne chodzenie łagodzi napięcie kręgosłupa. Zob. Plecy/Kończyny. [Boger].
• Ciepło; ciepłe okłady lub kąpiele zmniejszają skłonność do skurczów tężcowych i bóle kości. Zob. Objawy ogólne/Skóra. [Clarke], [Boericke].
• Kawa (silna ochota na nią; często łagodzi uczucie zapadania w żołądku i przygnębienie nerwowe). Zob. Żołądek/Umysł. [Hughes], [Allen].
• Mocny, stały ucisk (nie lekki dotyk), np. podparcie pleców; kontrastuje to z przeczulicą na lekki kontakt. Zob. Objawy ogólne/Plecy. [Hering].
• Zamknięcie oczu i spokój psychiczny; pobudzenie nasila skurcze. Zob. Umysł/Głowa. [Hering].
• Suche pomieszczenia osłonięte od wiatru; unikanie przeciągów i wstrząsów. Zob. Objawy ogólne. [Clarke].
• Po oddaniu gazów lub odbiciu; ulga w żołądku. Zob. Żołądek. [Allen].
• Leżenie na twardym podłożu, z podpartą głową; mniej trzaskania w kręgosłupie. Zob. Plecy/Sen. [Boger].

• Lekki dotyk, wstrząs, uderzenie lub lekki ucisk — wywołują skurcze albo nieznośny ból. Główna modalność. Zob. Objawy ogólne/Skóra/Plecy. [Hering], [Clarke].
• Zimne powietrze, przeciągi i ochłodzenie po rozgrzaniu; wzrasta skłonność do skurczów tężcowych. Zob. Objawy ogólne/Oddychanie. [Boericke].
• Nagły ruch; początkowy ruch wywołuje trzaskanie, drżenie lub skurcz. Zob. Plecy/Kończyny. [Boger].
• Emocje, przestrach, sprzeciw; gwałtowne napady pobudzenia nerwowego i drżenie. Zob. Umysł. [Hahnemann], [Clarke].
• Żucie lub otwieranie ust; trzaskanie w stawie żuchwy, skurcz żwacza. Zob. Jama ustna/Zęby. [Hering].
• Po drobnych urazach; stłuczenia wywołują nieproporcjonalnie silny ból i sztywność. Zob. Skóra/Kończyny. [Clarke].
• Wilgotna, zimna pogoda; nasilenie bólów kości i skurczów. Zob. Objawy ogólne. [Boericke].
• Noc; sztywność pojawia się pod wieczór i w pierwszej fazie snu; wzdrygnięcia. Zob. Sen/Plecy. [Allen], [Hering].

Nadpobudliwość, drżenie i łatwe wzdryganie się; najmniejszy sprzeciw lub poruszenie emocjonalne wywołuje drżenie kończyn — odpowiada to nadmiernej reaktywności rdzeniowej opisywanej w innych częściach obrazu leku [Hahnemann], [Hering]. Wewnętrzny niepokój uniemożliwia pozostanie w bezruchu, a jednocześnie każdy ruch grozi skurczem, co tworzy pełne napięcia przeciwieństwo: pragnienie ruchu i obawę przed wywołaniem sztywności [Clarke], [Boger]. Lęk o zdrowie z obawą, że szczęki się zacisną lub że plecy „trzasną” przy wstawaniu; ten lęk wyprzedzający nasila właśnie te skurcze, których chory się obawia, zgodnie z modalnością pogorszenia pod wpływem emocji [Hering]. W przewlekłych przypadkach próchnienia kości występują hipochondryczne obawy dotyczące kości — lęk przed ich rozpadem lub złamaniem; dominują drażliwość oraz nietolerancja hałasu i dotyku [Clarke]. Pamięć słabnie podczas uczucia zapadania w żołądku; pojawia się silna ochota na kawę, która może przejściowo poprawiać nastrój, łącząc objawy psychiczne z żołądkowymi [Hughes], [Allen]. Występuje osobliwe połączenie lękliwości i nagłego gniewu; chory jest nadwrażliwy zarówno na kontakt z ludźmi, jak i na dotyk fizyczny, a poprawa następuje w samotności i cieple [Clarke], [Boericke].

Napięcie, jakby w poprzek czoła zaciskano opaskę; ciągnięcie od potylicy ku karkowi przy każdej próbie wyprostowania się, zgodne z powinowactwem do kręgosłupa [Hering]. Zawroty głowy przy wstawaniu, jakby plecy nie mogły utrzymać głowy; najmniejszy wstrząs przeszywa głowę i kręgosłup [Allen]. Przeczulica skóry głowy — chory nie znosi czesania ani przeciągów; zimne powietrze wywołuje dreszcz i cierpnięcie zębów, ponownie odzwierciedlając pogorszenie pod wpływem zimnego powietrza [Boericke]. Bóle głowy mają charakter uciskający, nasilają się przy początkowym ruchu i dotyku, ustępują po mocnym obwiązaniu i pod wpływem ciepła. Nagłe, zaskakujące odgłosy wywołują szarpnięcie głowy i szyi — niewielki odruch tężcowy [Clarke].

Powieki drgają przy wysiłku; zamazane widzenie z drżeniem nerwowym; dłuższe utrzymanie wzroku w jednym punkcie wywołuje napięcie szyi [Hering]. Światłowstręt na zimnym wietrze; uczucie suchości oczu, mimo że łzawienie nie przynosi ulgi; poprawa w cieple i podczas odpoczynku [Allen]. Bolesność kości nad oczodołem przy dotyku w przewlekłych stanach dotyczących okostnej — drobny objaw łączący się z powinowactwem do kości [Clarke]. Głębokie zmiany chorobowe wewnątrz gałki ocznej nie są charakterystyczne; objawy mają charakter czynnościowy i nerwowo-mięśniowy.

Nagłe odgłosy wywołują przestrach i dreszcz biegnący wzdłuż kręgosłupa; uszy nadmiernie wrażliwe na wstrząsy [Hering]. Buczenie podczas żucia lub trzaskania w stawie żuchwy; uczucie pociągania w trąbce słuchowej wskutek skurczu żwacza [Clarke]. Nerwobólowe kłucia za uchem pod wpływem zimnych przeciągów, z poprawą w cieple i po mocnym obwiązaniu szalikiem — zgodność modalności [Boericke].

Kichnięcie może wywołać szarpnięcie całego ciała lub trzask w plecach; czubek nosa zimny w przeciągu; skąpa wydzielina nieżytowa, ale katar łatwo pojawia się po ochłodzeniu spoconego ciała [Hering]. U niektórych chorych z próchnieniem kości kości nosa są bolesne przy lekkim dotyku; ból nieproporcjonalny do obrazu w badaniu oglądowym [Clarke]. Węch nie stanowi objawu charakterystycznego; ewentualna utrata węchu wynika ze współistniejącego nieżytu, a nie ze swoistego działania leku.

Drgania mięśni twarzy; podczas napadów szczękościsku łagodne napięcie przypominające risus sardonicus [Hering]. Blade policzki i podkrążone oczy w przewlekłych przypadkach chorób kości; najmniejsze stuknięcie w kość jarzmową jest nie do zniesienia — cecha charakterystyczna przeczulicy [Clarke]. Twarz na przemian zaczerwieniona i blada podczas gwałtownych napadów pobudzenia nerwowego; pogorszenie wieczorem, poprawa w spokoju i cieple.

Szczękościsk: trudność w otwieraniu ust, żwacze zaciskają się kurczowo; żuchwa trzaska i przeskakuje podczas żucia, z obawą przed zwichnięciem; zęby wydają się wydłużone i bolą przy lekkim kontakcie — objaw wyróżniający Ang. [Hering], [Allen], [Boericke]. Język suchy, drży przy wysuwaniu; mowa urywana wskutek skurczu szyi. Smak intensywnie gorzki; mało śliny. Silne pragnienie kawy, która często na krótko łagodzi uczucie zapadania i zasłabnięcia oraz przygnębienie (osobliwa modalność) [Hughes]. Cuchnący oddech przy próchnicy zębów; dziąsła bolesne przy najdelikatniejszym badaniu zgłębnikiem — ponownie przeczulica dotykowa [Clarke].

Bolesność przy lekkim dotyku; żucie powoduje trzaski w stawie skroniowo-żuchwowym; zimne powietrze padające na zęby wywołuje konwulsyjny dreszcz [Hering]. Próchnica i kruszenie się zębów w zaniedbanych przypadkach z powinowactwem do kości; zabiegi stomatologiczne utrudnione przez odruchowe skurcze; poprawa przy stałym ucisku i delikatnym podparciu żuchwy [Clarke].

Skurczowe zaciskanie; trudności w połykaniu wynikają raczej z napięcia na tle nerwowym niż z bólu zapalnego; połykanie zimnej wody wywołuje dreszcz lub chwilowe zaciśnięcie szczęk; ciepłe napoje przynoszą ulgę [Hering], [Boericke]. Uczucie, jakby gardło miało zamknąć się przy pierwszym kęsie; poprawa wraz z odzyskiwaniem pewności — typowy dla leku komponent psychomotoryczny [Clarke].

Atonia żołądka z gryzącym doznaniem i silną goryczą; uczucie pustki, zapadania i zasłabnięcia skłania do sięgnięcia po kawę, która wyjątkowo przynosi ulgę (objaw osobliwy) [Hughes], [Allen]. Rozdęcie po niewielkiej ilości pokarmu; odbijanie przynosi ulgę; zimne napoje wychładzają i nasilają skurcze, natomiast ciepłe łagodzą dolegliwości — zgodnie z poprawą pod wpływem ciepła [Boericke]. Nudności wskutek pobudzenia; odbijanie z drżeniem; chory nie znosi ciasnej odzieży na nadbrzuszu (pogorszenie od dotyku) [Hering]. W przypadkach z objawami nerwowymi głód wkrótce po jedzeniu, jednak w zimnie i przeciągu pokarm zalega jak ołów.

Burczenie z gazami i nadwrażliwością powłok brzusznych; najmniejszy wstrząs wywołuje ból jak po stłuczeniu; poprawa po mocnym obwiązaniu brzucha i pod wpływem ciepła [Clarke]. Kolkowe skurcze przy przestrachu; skurcz mięśnia prostego brzucha łączy się z napięciem lędźwiowym. U niektórych bolesność okolicy wątroby przy opukiwaniu, bez objawów zapalenia — odzwierciedlenie powierzchownej hiperalgezji podobnej do bolesności okostnowej [Hughes].

Bolesne parcie na mocz z utrudnionym oddawaniem wskutek odruchowego napięcia; długie oczekiwanie na rozpoczęcie strumienia moczu; drżenie podczas oddawania moczu po przestrachu [Hering]. Skąpy mocz w zimnie; oddawanie moczu łatwiejsze w cieple i spokoju psychicznym. Brak charakterystycznego obrazu głębokich zmian nerkowych.

Utrudnione oddawanie stolca wskutek skurczu mięśni i obawy przed parciem; bóle szczeliny odbytu nieproporcjonalne do rozmiaru zmiany; wypróżnienie może wywołać sztywność okolicy krzyżowej; poprawa po ciepłych okładach i w spokoju [Hering], [Clarke]. Sporadycznie biegunka wskutek wstrząsów nerwowych; częściej zaparcie związane ze spastycznością i zahamowaniem wypróżnienia.

Erekcje kurczowe i krótkotrwałe; polucje po snach erotycznych z wyczerpaniem odczuwanym w kręgosłupie; stosunek w zimnym pomieszczeniu może wywołać skurcz pleców — ponownie pojawiają się przeciwstawne reakcje na temperaturę i dotyk [Clarke], [Boericke].

Bolesne miesiączkowanie na tle nerwowym, z kurczowym ciągnięciem od pleców ku udom, nasilającym się przy najmniejszym dotyku lub wstrząsie w obrębie miednicy; poprawa pod wpływem ciepła i w zupełnym bezruchu [Clarke]. Zaciskanie przypominające pochwicę, wywołane lękiem i nadwrażliwością; ciepłe kąpiele i łagodne uspokajanie przynoszą ulgę — psychosomatyczny aspekt obrazu Ang. [Hering].

Oddech przerywany szarpnięciami przy nagłych bólach kręgosłupa; głęboki wdech grozi „trzaśnięciem” w plecach, dlatego chory go unika; zimne powietrze wywołuje kaszel lub dreszcz; ciepłe, nieruchome powietrze łagodzi dolegliwości [Hering], [Boericke]. Ucisk na tle nerwowym przypominający astmę, bez śluzu; ulga wraz z rozluźnieniem żuchwy i karku.

Kołatanie serca z odruchem przestrachu odczuwanym w kręgosłupie; niemiarowe bicie serca pod wpływem emocji; teksty klasyczne nie wskazują na zmianę strukturalną; stan ma charakter nerwowo-czynnościowy, z poprawą w cieple, spokoju i po kawie (u niektórych) [Clarke], [Boericke].

Drżenie w okolicy serca z kołataniem przy najmniejszym pobudzeniu; okolica przedsercowa wrażliwa na dotyk; pukanie do drzwi wywołuje szarpnięcie przebiegające przez kręgosłup [Clarke]. Kłucia w klatce piersiowej przy początkowym ruchu; poprawa w cieple, pogorszenie w przeciągu. Głos może drżeć wskutek napięcia mięśni krtani; krótki oddech podczas skurczu żuchwy lub pleców [Hering], [Allen].

Jedna z głównych lokalizacji objawów. Sztywność karku i odcinka lędźwiowego kręgosłupa, z uczuciem, że plecy złamią się przy prostowaniu; kręgosłup trzeszczy i trzaska przy początkowym ruchu; najmniejszy dotyk lub wstrząs przebiega przez cały kręgosłup niczym porażenie; w ciężkich stanach ciągnięcie wyginające ciało ku tyłowi w opistotonusie [Hering], [Allen], [Clarke]. Okolica krzyżowa bolesna przy lekkim ucisku, lecz mocne podparcie daje poczucie stabilności; ciepło rozluźnia. Chory nie znosi miękkiego materaca; woli twarde podłoże i spokój — objaw nieoceniony klinicznie [Boger]. Nagłe wzdrygnięcie w pierwszej fazie snu wygina plecy w łuk; potwierdza pogorszenie nocą i w pierwszej fazie snu.

Uczucie, jakby ścięgna były zbyt krótkie; ciągnięcie łydek i mięśni kulszowo-goleniowych przy próbie chodzenia; pierwszym krokom towarzyszą trzaski w stawach, potem ruch przynosi ulgę — podobnie jak w wielu stanach z pogorszeniem przy początkowym ruchu i poprawą przy dalszym ruchu [Boger], [Phatak]. Drżenie rąk wskutek pobudzenia; pisanie wywołuje drżenie szerzące się wzdłuż przedramienia; opukiwanie kości łokciowej przy jej próchnieniu jest nie do zniesienia [Hering], [Clarke]. Palce rąk sztywne w zimnym powietrzu; okostna palców stóp i kości piszczelowej niezwykle bolesna; wrażliwość na przeciągi przypominająca dolegliwości przy odmrozinach. W chorobach kości ból przy najlżejszym dotyku, lecz poprawa przy mocnym, stałym ucisku — paradoks typowy dla tego leku [Clarke].

Nadmierna wrażliwość bólowa skóry; najlżejszy dotyk wywołuje ból, a nawet skurcze; stłuczenia odczuwane są jako znacznie rozleglejsze, niż wynikałoby to z ich wyglądu [Hering]. Owrzodzenia nad próchniejącą kością; brzegi nadwrażliwe, łatwo krwawią przy delikatnym wycieraniu; powolne ziarninowanie; ciepło przynosi ulgę [Clarke]. Wykwity po zimnym wietrze; drgania w pobliżu zmian wywoływane dotykiem.

Sen płytki, z wzdryganiem się przy najmniejszym hałasie lub dotyku; pierwszą fazę snu zakłócają nagłe szarpnięcia, szczęki na chwilę zaciskają się; chory boi się leżeć tam, gdzie plecy mogą być narażone na wstrząs — woli twarde łóżko i podpartą szyję [Hering], [Allen]. Sny o spadaniu i łamaniu się zębów podczas żucia — odzwierciedlenie doznań cielesnych. Po przebudzeniu sztywność jest najsilniejsza (początkowy ruch), po czym stopniowo ustępuje pod wpływem łagodnego ruchu i ciepła — związek z modalnościami [Boger].

Żywe, lękowe sny o otrzymywaniu uderzeń lub doznawaniu wstrząsów, pękających zębach i spadaniu z wysokości; przebudzenie z drżeniem biegnącym w dół kręgosłupa; sny słabną w ciepłym pokoju i po spokojnie spędzonych dniach [Clarke], [Hering].

Dreszcz przy najmniejszym przeciągu; gęsia skórka w ciepłym pokoju, gdy ktoś stuknie w krzesło — dreszcz wywołany bodźcem dotykowym [Hering]. Uderzenia gorąca z drżeniem pod wpływem pobudzenia; pot skąpy, zimny i lepki, nie przynosi ulgi. Obraz gorączki ma charakter raczej nerwowy niż septyczny; postępowaniem kierują modalności (ciepło, bezruch, mocne podparcie) [Clarke].

Dreszcze: przy narażeniu na zimno oraz pod wpływem dotyku lub wstrząsu; szczękanie zębami; może wystąpić szczękościsk.
Gorąco: miejscowe, na twarzy i głowie, z pulsowaniem i napięciem kręgosłupa; pogorszenie przy najmniejszym ruchu.
Pot: skąpy, przy wysiłku lub przestrachu; nie łagodzi napięcia; poprawa następuje po powrocie do ciepła i spokoju. [Hering], [Allen].

Pragnienie kawy (często przynosi poprawę) i ciepłych napojów; niechęć do zimnej wody w okresach skurczów; charakterystyczny jest gorzki smak wszystkich pokarmów i napojów [Hughes], [Allen], [Boericke]. Słaby apetyt, mimo to pragnienie środków pobudzających; wzdęcia po najmniejszej ilości jedzenia; odbijanie łagodzi uczucie „przeładowania” żołądka.

Nadmierna wrażliwość na dotyk i wstrząsy — ból i skurcze wywoływane błahymi bodźcami — określa obraz Ang.; pierwszy ruch powoduje trzaski i pogorszenie, natomiast łagodny, ciągły ruch oraz ciepło przynoszą ulgę; mocny, stały ucisk uspokaja, podczas gdy lekki dotyk wywołuje objawy [Hering], [Clarke], [Boger]. Lek o obrazie „nerwowym, tężcopodobnym”: szczękościsk, trzaski w żuchwie, ściąganie ciała w tył jak w opistotonusie, uczucie napięcia ścięgien; drugim głównym obszarem są schorzenia okostnej i kości (próchnica kości długich, przetoki), w których ból jest nieproporcjonalny do zmian i najsilniejszy przy najlżejszym dotyku; dolegliwości związane z owrzodzeniami łagodnieją w cieple i spokoju [Hering], [Clarke], [Boericke]. Atonia żołądka z gorzkim smakiem i pragnieniem kawy dopełnia triadę: nerwy–kości–żołądek. Różnicować z Nux-v. (pogorszenie po kawie, gniewliwość, dolegliwości wątrobowe), Cicuta i Strychninum (drgawki, lecz bardziej uogólnione, wywoływane bodźcami, bez charakterystycznych objawów kostnych), Caust. (przykurcze ścięgien z porażeniem, nie z przeczulicą) oraz Ruta/Phos. (bóle kości o innych modalnościach) [Kent], [Farrington], [Boger].

Objawy tężcopodobne / skurcze od dotyku lub wstrząsu

• Cicuta — Gwałtowne drgawki z głęboką śpiączką; wykwity skórne; mniej wyraźne trzaski w żuchwie i bolesność kości przy dotyku; obraz Cicuta ma bardziej padaczkopodobny charakter [Hering].
• Strychninum / Nux-v. — Skurcze odruchowe; Nux cechuje drażliwość, przeczulica żołądka i pogorszenie po kawie (w przeciwieństwie do pragnienia kawy w Ang.). W obrazie Ang. występują skurcze wywoływane dotykiem, a kawa przynosi doraźną ulgę [Hughes], [Kent].
• Caust. — Przykurcze z niedowładem i sztywnością reumatyczną; brak nadwrażliwości bólowej na dotyk i trzasków w żuchwie charakterystycznych dla Ang. [Kent].

Powinowactwo do okostnej i kości

• Ruta — Bóle okostnej i urazy z przeciążenia; pogorszenie od zimna i wilgoci, lecz bez tak silnej przeczulicy dotykowej; brak szczękościsku.
• Phosphorus — Bóle kości, martwica kości szczękowych, lecz z wyraźnymi krwawieniami i uczuciem omdlewania; Ang. silniej odpowiada obrazowi próchnicy kości długich ze współistniejącymi objawami tężcowymi [Clarke].
• Silicea — Kanały przetokowe nad kością z wrażliwością na zimno; mniej natychmiastowych skurczów od dotyku.

Żuchwa / szczękościsk

• Cupr. — Bolesne kurcze i szczękościsk z uogólnionymi drgawkami; skurcze o „metalicznym” charakterze; w Ang. dodatkowo występują trzaski w żuchwie i „strzelanie” w kręgosłupie.
• Arnica — Szczękościsk po urazie stomatologicznym; Arn. cechuje ból jak po stłuczeniu, bez przeczulicy reagującej na najdrobniejszy bodziec, typowej dla Ang. [Boger].

Gorzki smak w dolegliwościach żołądkowych / kawa

• Nux-v. — Kawa pogarsza, drażliwość, skurcze żołądka; Ang. pragnie kawy i odczuwa po niej ulgę.
• Ign. — Wstrząsy emocjonalne, uczucie kuli w gardle; kawa często pogarsza Ign.; skurcze od dotyku są mniej wyraźne [Kent], [Farrington].

Przeczulica dotykowa

• Hepar-s. — Ból od najlżejszego dotyku, lecz ze skłonnością do ropienia i wrażliwością na zimno; w Ang. dominują skurcze i objawy kostne, nie ropienie.
• Cham. — Nie znosi bólu, rozgniewane dziecko; szczękościsk i próchnica kości nie stanowią głównego obrazu.

• Lek dopełniający: Ruta — Przy przeciążeniu okostnej wskutek nadmiernego wysiłku; Ang. odpowiada współistniejącej sztywności tężcowej wywoływanej dotykiem. [Boger].
• Lek dopełniający: Silicea — Przewlekła przetoka nad kością długą objętą próchnicą; Sil. utrwala poprawę po złagodzeniu przez Ang. skurczów wywoływanych dotykiem. [Clarke].
• Lek dopełniający: Phosphorus — Schorzenia kości z ogólnym wyczerpaniem konstytucjonalnym; stosować naprzemiennie według wskazań, gdy przeważają krwawienia lub nadwrażliwość.
• Dobrze działa po: Arnica po stłuczeniu lub urazie stomatologicznym, gdy utrzymują się przeczulica reagująca na najdrobniejszy bodziec i trzaski w żuchwie. [Boger].
• Dobrze działa po: Coffea w bezsenności nerwowej z przestrachami, gdy kawa początkowo przynosi ulgę, a następnie przestaje działać — Ang. stabilizuje stan.
• Dobrze poprzedza: Caust., gdy po ustąpieniu przeczulicy pozostaje przykurcz.
• Antidota: Camph. i ciepło w stanach dreszczy lub wstrząsu; Nux-v. przy polekowych dolegliwościach żołądkowych (obserwacje kliniczne). [Clarke], [Hughes].
• Leki niezgodne: W źródłach klasycznych nie odnotowano jednoznacznie żadnych.

• Kiedy rozważyć Ang.: W każdym przypadku, gdy najlżejszy dotyk lub wstrząs wywołuje nieproporcjonalnie silny ból lub skurcz — szczękościsk po zabiegu stomatologicznym; „strzelanie w kręgosłupie” przy pierwszym ruchu; trzaski w żuchwie przy żuciu; próchnica lub przetoka kości długiej ze skrajną wrażliwością na dotyk; dolegliwości żołądkowe z gorzkim smakiem i pragnieniem kawy. Poprawę oceniać na podstawie mniejszej reaktywności na dotyk i możliwości odpoczywania na twardym podłożu [Hering], [Clarke], [Boericke].
• Potencja i powtarzanie dawek: 6C–30C od jednego do trzech razy dziennie w podostrych dolegliwościach nerwowych lub ścięgnistych; 200C raz w tygodniu przy utrwalonych objawach tężcopodobnych lub zmianach patologicznych kości, następnie wydłużać odstępy zależnie od reakcji. W przypadkach owrzodzeń lub próchnicy kości interkurencyjne zastosowanie Sil./Phos. na podstawie objawów konstytucjonalnych może utrwalić wyniki [Boger], [Clarke].
• Postępowanie wspomagające: Ciepło, spokojny pokój bez przeciągów, stabilne podparcie (kołnierz lub wałek lędźwiowy), powolny ruch o stopniowo zwiększanym zakresie, szynowanie stomatologiczne, gdy jest wskazane; unikać gwałtownych manipulacji. U niektórych osób kawa może przynosić doraźną ulgę — uwzględniać indywidualną reakcję (jeśli kawa pogarsza, ponownie rozważyć Nux-v./Ign.) [Hughes], [Kent].
• Przykłady z praktyki:
  • Szczękościsk po ekstrakcji zęba z trzaskiem w żuchwie przy zagryzaniu; Ang. 30C q8h → możliwe otwieranie ust, skurcz ustępuje w ciągu 36 h [Hering].
  • „Strzelanie w kręgosłupie” przy pierwszym ruchu rano; twardy materac, Ang. 200C raz w tygodniu → lęk przed pierwszym ruchem ustępuje do 2. tygodnia [Boger].
  • Próchnica kości piszczelowej z przetoką, ból od lekkiego opatrunku; Ang. 30C b.i.d. + ciepłe okłady na mokro → opatrunek staje się znośny, zdrowsza ziarnina w ciągu 10 dni [Clarke].
  • Ból żołądka na tle nerwowym z gorzkim smakiem i pragnieniem kawy; Ang. 12C t.d.s. → mniejsze uczucie zapadania, stabilniejszy nastrój [Hughes].

Umysł

• Przestrach od najmniejszego hałasu; drżenie od błahych bodźców — gwałtowne reakcje odruchowe łagodnieją w cieple i spokoju. [Hering].
• Drażliwość przy sprzeciwie; niepokój o zdrowie, obawa, że żuchwa się zablokuje lub coś pęknie w plecach. [Clarke].
• Lękliwość z nagłym gniewem; nadwrażliwość na wrażenia zmysłowe. [Hahnemann], [Clarke].
• Pragnienie kawy, która łagodzi przygnębienie (objaw osobliwy). [Hughes].
• Niepokój ruchowy, a mimo to lęk przed ruchem (skurcz przy ruchu). [Boger].

Głowa / Jama ustna / Zęby

• Szczękościsk; skurcz mięśni żwaczy; trzaski w żuchwie przy żuciu. [Hering], [Boericke].
• Zęby wrażliwe na lekki dotyk lub zimne powietrze; wrażenie, jakby były wydłużone. [Allen].
• Ból głowy od wstrząsu; ucisk jak od opaski, pogorszenie przy pierwszym ruchu. [Clarke].
• Język drży przy wysuwaniu; mowa urywana z napięciem szyi. [Hering].
• Smak gorzki, wszystko smakuje gorzko. [Allen], [Hughes].

Plecy

• Trzaski lub strzelanie w kręgosłupie przy pierwszym ruchu; ściąganie ciała w tył jak w opistotonusie. [Hering], [Allen].
• Plecy bolesne przy lekkim dotyku; poprawa przy stabilnym podparciu i w cieple. [Clarke], [Boger].
• Sztywny kark; nie znosi miękkiej poduszki; chce twardego łóżka. [Boger].
• Wstrząs nasila bóle na całej długości kręgosłupa; nagły ruch wywołuje skurcz. [Hering].
• Lęk przed wyprostowaniem się, aby coś nie „pękło”. [Clarke].

Kończyny

• Uczucie zbyt krótkich ścięgien; ściągające bóle łydek i tylnej części ud przy rozpoczynaniu ruchu. [Phatak], [Boger].
• Ból okostnej kości długich; próchnica kości z przetoką; ból od lekkiego opatrunku. [Clarke], [Hering].
• Drżenie rąk pod wpływem emocji; trzaski w stawach przy pierwszym ruchu. [Allen], [Boger].
• Pogorszenie od dotyku i wstrząsów; mocne bandażowanie daje stabilizację. [Hering].
• Zimne powietrze usztywnia kończyny; ciepło je rozluźnia. [Boericke].

Żołądek / Brzuch

• Gorzki smak wszystkich pokarmów i napojów; uczucie pustki i osłabienia z pragnieniem kawy. [Hughes], [Allen].
• Wzdęcia po niewielkiej ilości jedzenia; odbijanie przynosi ulgę. [Allen].
• Nadbrzusze bolesne przy lekkim dotyku; ciasna odzież nie do zniesienia. [Hering].
• Kolka od przestrachu; drgania mięśni brzucha. [Clarke].
• Poprawa po ciepłych napojach; pogorszenie po zimnej wodzie. [Boericke].

Objawy ogólne

• Nadmierna wrażliwość na dotyk, wstrząsy i lekki ucisk — ból lub skurcz od błahych bodźców. [Hering], [Clarke].
• Pierwszy ruch pogarsza; łagodny, ciągły ruch przynosi poprawę. [Boger].
• Poprawa w cieple; pogorszenie od zimnego powietrza i przeciągu. [Boericke].
• Drżenie pod wpływem emocji; konstytucja nerwowa, tężcopodobna. [Hering].
• Woli twarde podłoże; miękkie łóżko pogarsza. [Boger].

Skóra / Owrzodzenia

• Owrzodzenia nad kością objętą próchnicą, brzegi wrażliwe na podrażnienie, krwawią przy lekkim dotyku. [Clarke].
• Nadwrażliwość bólowa skóry; stłuczenia odczuwane jako ogromne; lekkie muśnięcie wywołuje drgnięcie. [Hering].
• Zimny wiatr powoduje pękanie skóry i drgania na tle nerwowym. [Boericke].
• Opatrunki muszą być ciepłe i nieruchome; lekkie dotykanie wacikiem pogarsza. [Clarke].
• Kanały przetokowe wolno ziarninują; ciepło przynosi ulgę. [Clarke].

Hahnemann — Materia Medica Pura (1821): pierwotna próba lekowa; ostrzeżenia przed fałszywą Angostura; nadpobudliwość nerwowa, gorzki smak.
Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–): szczękościsk, strzelanie w kręgosłupie, nadwrażliwość bólowa na dotyk; potwierdzenia kliniczne.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): dane z prób lekowych; trzaski w żuchwie; atonia żołądka z gorzkim smakiem.
Hughes — A Manual of Pharmacodynamics (1893): farmakologia substancji gorzkich; osobliwa reakcja na kawę; kontekst toksykologiczny.
Clarke — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): próchnica kości i przetoki; pogorszenie od dotyku i wstrząsów; relacje między lekami; modalności.
Boericke — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — szczękościsk, sztywność kręgosłupa, pragnienie kawy, przeczulica.
Boger — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): pogorszenie przy pierwszym ruchu, poprawa przy dalszym ruchu; preferowanie twardego podłoża; uwagi o kościach i ścięgnach.
Phatak — Concise Repertory of Homoeopathic Medicines (1977): „zbyt krótkie ścięgna”, modalności kończyn; objawy ogólne przydatne w praktyce.
Farrington — Clinical Materia Medica (1887): porównania w stanach skurczowych i schorzeniach kości (Cic., Nux-v., Caust., Ruta).
Kent — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): uwagi porównawcze dotyczące kawy, Nux-v./Ign., Caust. i konstytucji nerwowych.
Nash — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1898): główne leki w dolegliwościach nerwowych i stanach przestrachu; potwierdzające objawy ogólne.
Tyler — Homoeopathic Drug Pictures (1942): temperament i obraz kliniczny; uwagi dotyczące praktycznego postępowania (stabilne podparcie, ciepło).