• Serce i układ przewodzący — bradykardia, wypadanie uderzeń tętna, niepokój w okolicy przedsercowej; bóle promieniują do lewej łopatki i kończyny górnej; duszność przy najmniejszym wysiłku. (zob. Serce/Oddychanie) [Hering], [Clarke], [Farrington]

• Nerwy obwodowe — nerw trójdzielny (często prawy), nerwy szyjno-ramienne i międzyżebrowe; gwałtowne, przeszywające bóle, po których następują drętwienie i skrajne osłabienie. (zob. Twarz/Plecy/Kończyny) [Allen], [Hering], [Boger]

• Tkanki włókniste i surowiczo-włókniste — reumatyzm wędrujący z kłującymi, rozdzierającymi bólami biegnącymi w dół wzdłuż ścięgien i nerwów; bóle zmieniają miejsce, pozostawiając drętwienie. (zob. Kończyny/Plecy) [Kent], [Boger], [Boericke]

• Kręgosłup szyjny i łopatki — bóle od karku do barków i w dół kończyn górnych; odruchowe bóle w okolicy łopatek pochodzenia sercowego. (zob. Plecy/Serce) [Clarke], [Farrington]

• Oczy i ciało rzęskowe — neuralgia rzęskowa; przeszywające bóle oczodołów przy skazie reumatycznej; światłowstręt z objawami sercowymi. (zob. Oczy/Głowa) [Hering], [Allen]

• Nerki i mocz — białkomocz, skąpe oddawanie moczu u chorych z objawami sercowymi; ciemny mocz ze skrajnym osłabieniem. (zob. Układ moczowy) [Clarke], [Nash]

• Żołądek i nerw błędny — nudności i uczucie zapadania w nadbrzuszu z kołataniem serca i wolnym tętnem. (zob. Żołądek/Serce) [Allen], [Farrington]

• Kierunek i naprzemienność — bóle przemieszczają się z góry w dół; dolegliwości reumatyczne występują naprzemiennie z objawami sercowymi; bóle ↔ drętwienie; stłumienie dolegliwości nasila objawy sercowe. (zob. Objawy ogólne) [Hering], [Kent]

• Pogoda i warunki atmosferyczne — burze i zmiany pogody wywołują bóle (cecha charakterystyczna Ericaceæ; por. Rhododendron). (zob. Objawy ogólne/Kończyny) [Clarke], [Boger]

• Odpoczynek; całkowity spokój; leżenie na plecach z wysoko uniesioną głową łagodzą duszność i kołatanie serca. (Serce/Sen) [Clarke], [Farrington]

• Świeże, chłodne powietrze łagodzi uczucie ucisku (choć zimny wiatr może nasilać bóle reumatyczne). (Oddychanie/Objawy ogólne) [Clarke], [Boger]

• Siedzenie z pochyleniem do przodu podczas niepokoju w okolicy przedsercowej. (Serce/Objawy ogólne) [Farrington], [Phatak]

• Delikatny, stały ucisk wzdłuż przebiegu nerwobólu; podparcie kończyny górnej łagodzi bóle szyjno-ramienne. (Twarz/Kończyny) [Hering]

• Ciepło stosowane miejscowo w punktach nerwobólowych (woreczki z suchym ciepłym wypełnieniem); ciepłe okłady na łopatki. (Twarz/Plecy) [Boericke], [Clarke]

• Po tym, jak ból „przemieści się i odejdzie” w dół — ustąpienie bólu po jego zejściu w dół pozostawia ulgę z drętwieniem. (Kończyny/Objawy ogólne) [Hering]

• Spożywanie małych ilości pokarmu przy uczuciu osłabienia i zapadania w nadbrzuszu z kołataniem serca. (Żołądek/Serce) [Allen]

• Krótkie odcinki snu po północy, gdy tętno się wyrównuje. (Sen/Serce) [Allen], [Clarke]

• Delikatne rozcieranie zdrętwiałych części ciała po nerwobólach. (Kończyny) [Hering]

• Zamknięcie oczu, ciemność i cichy pokój przy neuralgii rzęskowej. (Oczy/Głowa) [Allen]

• Godziny poranne, po początkowym okresie poruszania się (w niektórych przypadkach dolegliwości reumatycznych). (Kończyny) [Boger]

• Rozluźnienie ciasnej odzieży wokół klatki piersiowej i szyi. (Oddychanie/Serce) [Clarke]

• Ruch, nawet niewielki; obracanie się w łóżku; unoszenie kończyn górnych — bóle kłują i przeszywają w dół. (Kończyny/Plecy) [Hering], [Boger]

• Zimne powietrze, wiatr lub narażenie na zimno; wychłodzenie; burzowa pogoda — cecha Ericaceæ. (Objawy ogólne/Kończyny) [Clarke], [Boger]

• Nagła zmiana pogody; okres przed burzą (por. Rhododendron). (Objawy ogólne) [Clarke]

• Leżenie na lewym boku lub płasko — wywołuje dolegliwości sercowe i trudności w oddychaniu. (Serce/Sen) [Farrington], [Clarke]

• Schylanie się lub pochylanie głowy; ruchy szyi — powodują promieniowanie bólu do kończyn górnych. (Głowa/Plecy/Kończyny) [Hering]

• Po stłumieniu pocenia się lub bólów reumatycznych — pojawiają się objawy sercowe. (Objawy ogólne/Serce) [Hering], [Kent]

• Noc, po północy — kołatanie serca, niepokój, kłujące nerwobóle. (Sen/Serce) [Allen]

• Ciepło łóżka — nasila nerwobóle, choć później ciepło może przynosić ulgę. (Twarz/Skóra) [Clarke]

• Ucisk okolicy przedsercowej; ciasne kołnierzyki — wywołują ucisk w okolicy serca i utrudniają oddychanie. (Serce/Oddychanie) [Clarke]

• Wysiłek, nawet krótki spacer lub wchodzenie pod górę — wywołuje duszność i uczucie zapadania. (Serce/Oddychanie) [Farrington]

• Wstrząs lub przestrach — nagłe kołatanie serca i drętwienie kończyny górnej. (Umysł/Serce) [Kent]

• Ciężkostrawne potrawy, kawa lub środki pobudzające — wywołują dolegliwości sercowe z uczuciem zapadania w żołądku. (Żołądek/Serce) [Allen], [Clarke]

Obawia się o serce; odczuwa wyraźny lęk, że ruch je zatrzyma, dlatego leży zupełnie nieruchomo i niemal nie śmie głęboko odetchnąć, co odpowiada wspomnianej już poprawie przy całkowitym spoczynku [Clarke], [Kent]. Niepokój narasta falami wraz z kołataniem serca i uczuciem zapadania w nadbrzuszu; chory przykłada dłoń do okolicy przedsercowej i lewej kończyny górnej, jak gdyby chciał uśmierzyć ściskający ból (Umysł ↔ Serce). Podczas napadów nerwobólu drażnią go pytania, później zaś, gdy pojawia się drętwienie, staje się otępiały i obojętny — ta biegunowość skurczu i niedowładu powtarza się w całym obrazie przypadku [Hering]. Pamięć nie jest wyraźnie zaburzona, lecz podczas burz koncentracja zawodzi, gdy pojawia się ściskanie głowy i ból oczu (Umysł ↔ Głowa/Oczy). Podczas bólu nie chce towarzystwa, ale w napadach sercowych pragnie uspokojenia i zapewnienia, że nic mu nie grozi; lęk skupia się raczej na uduszeniu niż na samej śmierci (dla porównania Acon.). Dzieci ze skazą reumatyczną są marudne przy złej pogodzie i płaczą, gdy się je porusza; boją się nadchodzącego wiatru (cecha charakterystyczna Ericaceæ) [Clarke]. Przygnębieniu po wysiłku towarzyszą wolne tętno i uczucie omdlewania; ustępuje ono, gdy podczas odpoczynku tętno staje się pełniejsze. Charakterystyczna jest spokojna wytrwałość; chory zniesie każdą pozycję, która zapobiega przeszywaniu bólu w dół (Umysł ↔ Modalności).

Nerwobólowe, kłujące, przeszywające bóle rozpoczynające się w skroniach lub potylicy i promieniujące gwałtownie w dół do szyi i barków; pogorszenie przy obracaniu głowy lub szybkim wstawaniu, poprawa podczas spokojnego leżenia z wysoko uniesioną głową [Hering], [Allen]. Ból potyliczno-szyjny towarzyszy kołataniu serca; przy wolnym tętnie pojawia się uczucie ciasnej opaski wokół głowy (Głowa ↔ Serce). Bóle rzęskowe promieniują do skroni; oczy wydają się przeciążone; światło wywołuje nagłe, szarpiące ukłucie nad oczodołem (Głowa ↔ Oczy). Zmiana pogody nasila tępy ucisk w zatokach czołowych; przed burzą skóra głowy jest obolała aż po cebulki włosów (Głowa ↔ Objawy ogólne). Podczas ucisku w okolicy serca wraz z bólem głowy mogą narastać nudności, co łączy zaburzenia żołądkowe i związane z nerwem błędnym z krążeniem (Głowa ↔ Żołądek/Serce). Po napadzie nerwobólu skóra głowy i twarz stają się zdrętwiałe i zimne.

Neuralgia rzęskowa u osób z dolegliwościami reumatycznymi: gwałtowne, przeszywające bóle oczodołów, niekiedy występujące naprzemiennie z kłującymi bólami nerwu trójdzielnego; pogorszenie pod wpływem ruchu oczu i światła, poprawa w ciemności i spoczynku [Hering], [Allen]. Podczas napadów sercowych wzrok się przyćmiewa; wolnemu tętnu z wypadaniem uderzeń towarzyszą iskry lub zasłona przed oczami (Oczy ↔ Serce). Światłowstręt towarzyszy bólowi nadoczodołowemu, który biegnie w dół do policzka lub zębów (Oczy ↔ Twarz/Zęby). Uczucie ciężkich powiek; odnotowano drganie górnej powieki z przeszywającymi bólami. Spojówki nie wykazują ostrego zapalenia; obraz ma raczej charakter neuralgii rzęskowej niż nieżytu. Przy zmianie pogody bóle oczu powracają (cecha charakterystyczna Ericaceæ).

Ból nerwobólowy promieniuje do uszu od żuchwy lub wyrostka sutkowatego; ostre ukłucia, po których następuje osobliwe uczucie zimna i drętwienia małżowiny usznej (Uszy ↔ Twarz). Hałas nasila dolegliwości podczas uczucia zapadania w okolicy serca; nagłe dźwięki wywołują przestrach i trzepotanie serca (Uszy ↔ Umysł/Serce) [Clarke]. Ból ucha jest często częścią neuralgii szyjno-ramiennej; wywołuje go ruch szyi. Właściwe nieżytowe zapalenie ucha nie należy do tego obrazu, chyba że wynika z przeniesienia dolegliwości reumatycznych.

Niewielki nieżyt nosa; kichanie może wyzwolić przeszywający ból biegnący w dół do szyi lub kończyny górnej — mechaniczny bodziec wywołujący nerwoból (Nos ↔ Plecy/Kończyny). Podczas zapaści nozdrza wydają się zimne; węch nie jest istotnie zmieniony. Zmiana pogody powoduje raczej uczucie zatkania w okolicy czołowej niż wydzielinę.

Wyraźna jest prawostronna neuralgia nerwu trójdzielnego: błyskawiczne ukłucia w obszarze gałęzi jarzmowych i szczękowych, przeszywające w dół do zębów i żuchwy, po których następuje drętwienie policzka i wargi; pogorszenie pod wpływem ruchu, schylania się, dotyku i zimnego wiatru; poprawa pod wpływem łagodnego ciepła i ucisku [Hering], [Clarke]. Twarz blada lub zaczerwieniona przy kołataniu serca; podczas napadu rysy ściągnięte. Po ustąpieniu bólu twarz wydaje się zimna i sztywna jak drewno. Skronie pulsują, gdy tętno jest wolne i nieregularne (Twarz ↔ Serce). Narażenie na zimno wyzwala bóle schodzące do szyi i barku.

Nerwobólowy ból zębów, promieniujący od górnych trzonowców do ucha i w dół szyi; po napadzie zęby i dziąsła wydają się wydłużone i zimne (Jama ustna ↔ Uszy/Plecy). Podczas napadów sercowych smak jest mdły; wydzielanie śliny może się zmniejszać; pragnienie niewielkie mimo suchości ust. Język wydaje się ciężki podczas uczucia zapadania związanego z nerwem błędnym.

Raczej neuralgia niż próchnica: przeszywający ból od kości jarzmowej do górnych trzonowców, z pogorszeniem pod wpływem zimnego powietrza i ruchu, poprawą pod wpływem stałego ucisku i ciepła [Hering]. Zęby wrażliwe na zmianę temperatury; zaciskanie zębów nasila ukłucia, lecz może łagodzić późniejsze dolegliwości z drętwieniem.

Uczucie zaciskania gardła z kołataniem serca; chory nie znosi kołnierzyka; połykanie może wywołać ukłucie biegnące w dół do mostka (Gardło ↔ Serce). Nie jest to angina wysiękowa, lecz raczej odruchowy skurcz z dolegliwościami sercowymi. W napadach głos jest cichy, a mowa pospieszna; mówienie wywołuje trzepotanie serca (Gardło ↔ Umysł/Serce) [Clarke].

Nudności z niepokojem w okolicy przedsercowej i wolnym tętnem z wypadaniem uderzeń są objawem charakterystycznym — uczucie zapadania w żołądku idzie w parze z uciskiem w okolicy serca (Żołądek ↔ Serce) [Allen], [Farrington]. Uczucie pustki i zimna w nadbrzuszu; kilka kęsów może złagodzić uczucie omdlewania. Odbijanie przynosi niewielką ulgę; ciepłe jedzenie może nasilać nudności podczas kołatania serca, choć miejscowe ciepło może łagodzić nerwobóle w innych okolicach. Wymioty są rzadkie; jeśli występują, łagodzą dolegliwości głowy.

Uczucie ciasnej opaski w poprzek górnej części brzucha podczas dolegliwości dławicowych; oddawanie gazów powstrzymywane z obawy przed ruchem (Brzuch ↔ Serce). Wątroba i śledziona nie zajmują centralnego miejsca w obrazie. Przy wolnym tętnie czynność jelit wykazuje skłonność do osłabienia. Cienkie pasma bólu nerwobólowego mogą przebiegać wzdłuż przestrzeni międzyżebrowych do podżebrzy, schodząc jeszcze niżej przy wstawaniu.

Mocz skąpy, ciemny, niekiedy zawierający białko w stanach z objawami sercowymi; parcie niewielkie; ilość moczu zwiększa się, gdy tętno się wyrównuje, a duszność słabnie — jest to przydatna oznaka poprawy (Układ moczowy ↔ Serce/Objawy ogólne) [Clarke], [Nash]. Przy zajęciu nerwów krzyżowych tnący ból pod koniec oddawania moczu może przeszywać w dół cewki moczowej (kierunek w dół).

Zaparcie wskutek lęku i bezruchu podczas niepokoju związanego z sercem; wypróżnienie opóźnione; hemoroidy nie są typowe. Po spokojnym wypróżnieniu często pojawia się złagodzenie ucisku w okolicy przedsercowej (Odbytnica ↔ Serce).

Sprawność seksualna osłabiona u chorych z dolegliwościami sercowymi; polucje rzadkie; drętwienie narządów płciowych po napadach nerwobólu (Męskie narządy płciowe ↔ Kończyny). Prostata nie jest miejscem działania leku; ruch nasila przeszywające bóle pachwiny schodzące do jądra i uda.

Kołatanie serca z drętwieniem lewej kończyny górnej i nerwobólami biegnącymi w dół w okresie okołomiesiączkowym; stłumienie krwawienia miesiączkowego może poprzedzać niepokój związany z sercem (Żeńskie narządy płciowe ↔ Serce). Bóle poporodowe w pachwinach przeszywają w dół do kolan przy wstawaniu; zmiana pogody zaostrza nerwobóle miednicy. Laktacja u niektórych zmniejsza kołatanie serca, prawdopodobnie poprzez modulację czynności nerwu błędnego (obserwacja kliniczna) [Clarke].

Krótkie, szybkie oddechy wskutek ucisku w okolicy serca; chory pragnie chłodnego powietrza i wysoko ułożonej głowy; wysiłek wywołuje łapanie powietrza i drętwienie kończyny górnej (Oddychanie ↔ Serce/Modalności) [Clarke], [Farrington]. Z bólami łopatki występuje męczący kaszel wywołany łaskotaniem; kaszel powoduje przeszywający ból wzdłuż nerwu międzyżebrowego. Sama krtań nie jest objęta zapaleniem. Po odpoczynku w pozycji z podpartym tułowiem oddychanie staje się łatwiejsze w miarę wyrównywania się tętna.

Główna sfera działania. Kołatanie serca z wolnym, słabym tętnem z wypadaniem uderzeń; niepokój odczuwany w okolicy przedsercowej; bóle przeszywające do lewej łopatki i w dół lewej kończyny górnej, aż do palców; drętwienie i zimno lewej dłoni; chory nie może leżeć na lewym boku ani płasko; najmniejszy ruch nasila ucisk [Hering], [Farrington], [Clarke]. Duszność przy wchodzeniu pod górę; uczucie osłabienia w nadbrzuszu; wrażenie, że serce zatrzyma się, jeśli chory się poruszy (Umysł ↔ Serce). Przeniesienie dolegliwości reumatycznych: po stłumieniu bólów stawowych pojawiają się objawy sercowe — kłucia w okolicy osierdzia, niemiarowe tętno, białko w moczu — co odpowiada wspomnianej już modalności „pogorszenie po stłumieniu objawów” [Hering], [Kent]. Tętno może być wolne pomimo niepokoju („obraz tętna” niewspółmierny do stanu psychicznego).

Kłucia w okolicy serca i pod lewą piersią promieniujące do lewej łopatki i w dół lewej kończyny górnej; wdech krótki; chory musi siedzieć nieruchomo, wysoko ułożony w łóżku (Klatka piersiowa ↔ Serce/Oddychanie) [Farrington], [Clarke]. Neuralgia międzyżebrowa przeszywa od pachy w dół żeber; ruch nasila ból, ucisk częściowo go łagodzi. Bólom klatki piersiowej towarzyszy uczucie zimna i pustki. Przy zmianie pogody ściana klatki piersiowej staje się obolała wzdłuż przebiegu nerwów.

Okolica szyjno-piersiowa jest jak pole bitwy: bóle od karku przeszywają w dół, do barków i kończyn górnych; nerwoból okolicy łopatki, zwłaszcza lewej, towarzyszy objawom sercowym (Plecy ↔ Serce/Kończyny) [Clarke], [Hering]. Piersiowy odcinek kręgosłupa bolesny przy ruchu; pochylanie wywołuje wstrząsające bóle biegnące w dół. Po napadach odczucie osłabienia okolicy lędźwiowej; bóle mogą szerzyć się wzdłuż nerwów krzyżowych do ud. Miejscowe ciepło i ucisk łagodzą dolegliwości.

Objaw charakterystyczny ujawnia się w kończynach: bóle przemieszczają się z góry w dół wzdłuż nerwów — od barku przez łokieć i nadgarstek do palców dłoni; od biodra przez kolano i staw skokowy do palców stopy — pozostawiając po sobie drętwienie i osłabienie; ruch je wywołuje, odpoczynek łagodzi [Hering], [Boger], [Boericke]. Prawa kończyna górna jest często miejscem gwałtownego nerwobólu; w lewej występuje odruchowe drętwienie związane z sercem. Dłonie drżą po wysiłku; chwyt słaby. Kolana niesprawne, jakby miały się ugiąć, szczególnie przy schodzeniu po schodach; szarpnięcie lub krok wywołuje przeszywający ból biegnący w dół do stawu skokowego. Zimnu palców towarzyszy wolne tętno; po bólach pojawia się mrowienie.

Zimna, blada, niekiedy z plamistymi przebarwieniami podczas zasłabnięcia związanego z sercem; w napadach lepki pot [Clarke]. Okolice objęte nerwobólem mogą być zimne w dotyku i zdrętwiałe po ustąpieniu bólu. Wzdłuż przebiegu nerwów pojawiają się niekiedy wykwity opryszczkowe; wychłodzenie i burza je nasilają (echo cech Ericaceæ) [Hering]. Bez wyraźnego świądu; objawy na powierzchni skóry odzwierciedlają napięcie naczyń.

Chory nie może leżeć na lewym boku ani płasko; musi leżeć na plecach z wysoko ułożoną głową; każdy obrót wywołuje bóle schodzące w dół kończyny górnej lub dolnej (Sen ↔ Serce/Kończyny) [Farrington]. Pierwszy sen po północy przerywają kołatanie serca i uczucie zapadania w okolicy serca; krótkie drzemki nad ranem pokrzepiają, gdy tętno się wyrównuje [Allen]. Sny o spadaniu lub o byciu ściganym w dół schodów — obrazy ruchu w dół, które w osobliwy sposób odzwierciedlają kierunek bólu. Budzi się ze zdrętwiałą dłonią, która powoli „wraca do życia”.

Niespokojne sny o duszeniu się lub o schodach i schodzeniu w dół; o nadciągających burzach; chory budzi się z kołataniem serca i potrzebą przyjęcia pozycji siedzącej (Sny ↔ Serce/Objawy ogólne) [Clarke]. U osób cierpiących na nerwobóle sny o nożach lub wystrzeliwanych strzałach; gdy ustaje ból, ustają też sny.

Gorączka niewielka; nieznaczne rozgrzanie z miękkim tętnem; jednak podczas napadów twarz może się zaczerwienić, choć tętno pozostaje wolne — niezgodność objawów krążeniowych [Clarke], [Boger]. Dreszcz gorączkowy przy zmianie pogody wywołuje nerwoból biegnący w dół. Poty występują wraz z niepokojem odczuwanym w okolicy serca i nie przynoszą ulgi, dopóki odpoczynek nie uspokoi tętna.

Zmarzliwość przy wietrze i burzach; zimno kończyn podczas napadów sercowych (Dreszcze ↔ Serce/Kończyny). Ciepło łóżka początkowo nasila przeszywające nerwobóle, później może je łagodzić, gdy pojawia się drętwienie (Ciepło ↔ Twarz/Kończyny) [Clarke]. Lepki pot na czole z uczuciem zapadania; najmniejszy ruch wywołuje go ponownie.

Niechęć do kawy i środków pobudzających, które wywołują kołatanie serca; pragnienie częstego picia małymi łykami, aby złagodzić uczucie zapadania w nadbrzuszu (Pokarmy ↔ Żołądek/Serce) [Allen], [Clarke]. Ciepłe napoje mogą łagodzić nerwoból, lecz u osób wrażliwych mogą nasilać skłonność do zasłabnięcia. Bez szczególnych zachcianek pokarmowych; mały apetyt podczas burz.

Kalmia łączy właściwą Ericaceæ wrażliwość na burze z przypominającą leki mineralne precyzją kierunku: bóle zaczynają się wysoko i przeszywają w dół wzdłuż nerwów i struktur włóknistych, pozostawiając po sobie drętwienie i osłabienie [Hering], [Boger]. Obraz łączy nerwobóle + reumatyzm + serce: po stłumieniu lub nagłym ustaniu bólów stawowych następuje zajęcie serca — wolne tętno z wypadaniem uderzeń, kłucia przedsercowe, duszność, promieniowanie do lewej łopatki i kończyny górnej — stąd groźna modalność „pogorszenie po stłumieniu objawów”, do której odwołują się poszczególne części opisu (Umysł/Serce/Plecy/Kończyny) [Hering], [Kent], [Farrington]. Ruch nasila objawy, nawet nieznaczny; odpoczynek, wysokie ułożenie głowy i spokój przynoszą poprawę; zimny wiatr i burze wywołują bóle (cecha Ericaceæ), jednak chłodne, świeże powietrze może łagodzić ucisk w klatce piersiowej (przeciwstawność modalności) [Clarke], [Boger]. Żołądkowo-błędne uczucie zapadania towarzyszy dolegliwościom sercowym — nudności z wolnym tętnem (Żołądek/Serce) [Allen]. Lewa kończyna górna drętwieje podczas gwałtownych napadów sercowych; silne nerwobóle występują w przebiegu prawego nerwu trójdzielnego i w okolicy szyjno-ramiennej. Przede wszystkim rozstrzyga kliniczna prawidłowość „z góry w dół”: głowa → szyja → kończyna górna; klatka piersiowa → łopatka → kończyna górna; biodro → kolano → staw skokowy — gdy ten kierunek jest wyraźny, a bóle pozostawiają drętwienie, Kalmia wyróżnia się wśród leków na nerwobóle. Porównaj Rhododendron (bóle podczas burz, lecz bez kierunku zstępującego), Ledum (bóle przemieszczają się ku górze), Spigelia (lewostronne bóle serca i nerwoból lewego oka z kłuciem, lecz z większą przewagą lewej strony i mniejszym drętwieniem po bólu), Cactus (zaciskanie jak „żelazną obręczą”, a nie przeszywający ból biegnący w dół), Aconite (ostry lęk z szybkim tętnem, nie z bradykardią), Digitalis (wolne, słabe tętno bez charakterystycznego dla Kalmia zstępującego nerwobólu) oraz Actæa spicata (reumatyzm małych stawów bez promieniowania od serca) [Clarke], [Farrington], [Kent], [Nash], [Phatak].

Etiologia / Przeniesienie dolegliwości reumatycznych → serce

• Spigelia — Lewostronne bóle serca, kłujące, nasilające się pod wpływem ruchu; wyraźny nerwoból oka; mniej wyraźny kierunek „z góry w dół”; tętno zazwyczaj nie jest wolne. W obrazie Kalmia występują bradykardia i drętwienie lewej kończyny górnej. [Farrington], [Clarke]

• Cactus grand. — Zaciskanie jak „żelazną obręczą”, z sinicą i niepokojem; mniej wyraźny zstępujący przebieg nerwobólu; tętno może być szybkie. W obrazie Kalmia występują przeszywające bóle od łopatki do kończyny górnej z wolnym tętnem. [Kent], [Farrington]

• Digitalis — Wolne, słabe, niemiarowe tętno z omdleniem; niewiele nerwobólów lub bólów biegnących w dół; obawa przed ruchem raczej z powodu skłonności do zasłabnięcia niż bólu. [Clarke], [Nash]

• Rhus-t. — Reumatyzm z pogorszeniem przy rozpoczynaniu ruchu i poprawą przy jego kontynuowaniu; serce rzadko zajmuje centralne miejsce; kierunek bólu w dół nie jest charakterystyczny. [Kent], [Boger]

Kierunek bólów (objaw charakterystyczny)

• Ledum — Dolegliwości dnowe i reumatyczne szerzą się od stóp ku górze; poprawa pod wpływem zimna; serce nie zajmuje centralnego miejsca. Bóle w obrazie Kalmia schodzą w dół. [Boger], [Boericke]

• Rhododendron — Wrażliwość na burze podobnie jak w obrazie Kalmia; wędrujące dolegliwości reumatyczne, lecz bez stałego kierunku „w dół” i ze słabszym związkiem z sercem. [Clarke]

• Colocynthis — Nerwoból łagodzony uciskiem i ciepłem; kierunek nie ma znaczenia; brak objawów sercowych. [Farrington]

Nerwoból nerwu trójdzielnego / nerwoból szyjno-ramienny

• Mezereum — Nerwoból twarzy z pieczeniem, szerzący się do zębów; wykwity skórne; mniej wyraźne schodzenie bólu do kończyny górnej; niewielki związek z sercem. [Clarke]

• Mag-phos. — Kurczowy nerwoból jak rażenie piorunem, poprawa pod wpływem ciepła i ucisku; brak typowego dla Kalmia drętwienia po bólu. [Boger], [Phatak]

• Cedron — Okresowy nerwoból nadoczodołowy lub prawej okolicy jarzmowej, nawracający z zegarową regularnością; mniej wyraźny kierunek zstępujący. [Clarke]

Promieniowanie bólu serca do lewej kończyny górnej

• Naja — Przygnębienie psychiczne, zmiany zastawkowe, żądlące bóle lewej kończyny górnej; tętno zwykle szybkie; mniej drętwienia, więcej duszenia się w nocy. [Clarke], [Farrington]

• Arnica — Obolałość serca jak po stłuczeniu z bólami kończyny górnej po przeciążeniu; bez stałego wzorca zstępującego nerwobólu. [Kent]

• Aconite — Panika, szybkie tętno, nagły początek; brak drętwienia utrzymującego się po bólu. [Kent]

Nerwoból przy zmianie pogody

• Dulcamara — Pogorszenie pod wpływem wilgotnego zimna z nieżytem; dolegliwości dotyczą raczej mięśni niż nerwów; brak obrazu sercowego. [Clarke]

• Bryonia — Bóle kłujące, nasilające się pod wpływem ruchu, łagodzone uciskiem lub leżeniem na bolesnym boku; kierunek nie jest stały; tętno nie jest wolne. [Kent]

Nerwoból oka (rzęskowy)

• Spigelia — Kłucie w lewym oczodole, nasilające się pod wpływem ruchu, wyraźny światłowstręt; brak drętwienia po bólu. [Farrington]

• Gelsemium — Tępe uczucie ciężkości z podwójnym widzeniem i wyczerpaniem; tętno wolne, lecz bóle nie przeszywają w dół. [Clarke]

• Lek komplementarny: Spigelia — Oba leki mają obraz sercowo-nerwobólowy. Kalmia, gdy tętno jest wolne, a bóle biegną w dół; Spig., gdy dominują dolegliwości lewego oka lub serca bez drętwienia. [Farrington], [Clarke]

• Lek komplementarny: Rhododendron — Osoby wrażliwe na burze. Rhod., gdy dominuje wrażliwość na burze bez objawów sercowych; Kalmia, gdy pojawiają się bóle biegnące w dół i objawy sercowe. [Clarke]

• Lek komplementarny: Digitalis — Stosowany po Kalmia, gdy utrzymują się bradykardia i osłabienie bez nerwobólu. [Nash], [Clarke]

• Lek komplementarny: Arnica — Po przeciążeniu serca lub gdy pozostaje bolesność ściany klatki piersiowej po ustąpieniu zstępujących bólów pod wpływem Kalmia. [Kent]

• Dobrze działa po: Aconite — W ostrym początku dolegliwości reumatycznych. Kalmia następuje, gdy ustala się zstępujący kierunek bólów z niepokojem odczuwanym w okolicy serca. [Farrington]

• Dobrze działa po: Bryonia — Gdy kłujące bóle reumatyczne przechodzą w zstępujący nerwoból z odruchowymi objawami sercowymi. [Kent]

• Dobrze poprzedza: Cactus grand. — Jeśli po ustąpieniu fazy nerwobólowej dominującym odczuciem w okolicy serca staje się zaciskanie. [Farrington]

• Leki pokrewne (rodzina): Ledum (bóle biegnące ku górze), Rhododendron (bóle podczas burz), Kali-bi. (bóle okostnowe lub punktowe bez objawów sercowych), Actæa spicata (reumatyzm małych stawów). [Clarke], [Boger]

• Antidota: Camphor przy nadmiernym działaniu; odpoczynek, pozycja z wysoko ułożoną głową i chłodne powietrze łagodzą napady sercowe (środki pomocnicze uwzględniające kierunek). [Clarke], [Hering]

• Leki niezgodne: Nie ustalono; unikać naprzemiennego stosowania z Digitalis bez nowych wskazań, ponieważ oba leki silnie oddziałują na tętno. [Kent]

• Sercowe następstwa choroby reumatycznej — Kłucia w okolicy przedsercowej promieniujące do lewej łopatki i w dół lewej kończyny górnej; tętno wolne, z przerwami; pogorszenie przy ruchu, poprawa w spoczynku i przy wysokim ułożeniu głowy. Kalmia często przerywa tę burzę objawów sercowych i nerwobólowych. [Farrington], [Clarke]

• Nerwoból — Nerwu trójdzielnego (po prawej stronie) lub szyjno-ramienny, z promieniowaniem w dół i drętwieniem po ustąpieniu bólu. Wybierać Kalmia zamiast Mag-phos. (bóle kurczowe, poprawa pod wpływem ciepła) i Mezereum (pieczenie). [Hering], [Clarke], [Boger]

• Reumatyzm wędrujący — Bóle przemieszczające się w dół; kolana uginają się podczas schodzenia po schodach. Stłumienie potów lub bólów stawowych poprzedza kołatanie serca — ta kolejność wskazuje na wybór leku. [Hering], [Kent]

• Wskazówki dotyczące potencji — Nalewki nie stosuje się wewnętrznie. 6C–30C w ostrych nerwobólach; 30C–200C, gdy dominują objawy sercowe. Powtarzać ostrożnie — nadmierne dawkowanie może nasilić niemiarowość tętna (kontrolować tętno na nadgarstku). [Dewey], [Nash], [Boericke]

• Postępowanie — Podczas napadów należy zadbać o odpoczynek, luźny kołnierzyk, uniesienie głowy oraz chłodne powietrze bez przeciągów; unikać środków pobudzających i gwałtownych ruchów. [Clarke]

Umysł

• Lęk — o serce; boi się poruszyć, by serce się nie zatrzymało — skłania to do pozostawania w pozycji spoczynkowej. [Clarke], [Kent]

• Strach — przed uduszeniem, przy wolnym tętnie; obraz sercowo-wagalny. [Farrington]

• Drażliwość — podczas przeszywających bólów neuralgicznych; po nich apatia — skurcz ↔ drętwienie. [Hering]

• Niechęć do ruchu — obawia się bólów promieniujących w dół; porusza się ostrożnie. [Boger]

• Pocieszanie — podczas napadów dolegliwości sercowych pragnie łagodnego uspokajania. [Clarke]

• Pogoda — zbliżająca się burza wywołuje przygnębienie i pełne napięcia oczekiwanie — meteorotropizm. [Clarke]

Głowa

• Ból głowy — od potylicy do karku, przeszywający w dół; pogorszenie przy ruchu i schylaniu się. [Hering]

• Nerwoból — z okolicy nadoczodołowej do policzka (po prawej stronie); promieniowanie w dół. [Allen], [Clarke]

• Ściskanie — jak obręczą, przy wolnym tętnie; związek z objawami sercowymi. [Clarke]

• Zmiana pogody — bóle głowy przed burzą — cecha Ericaceæ. [Clarke], [Boger]

• Obracanie głowy — wywołuje bóle promieniujące do kończyny górnej; przebieg szyjno-ramienny. [Hering]

• Światłowstręt — z nerwobólem rzęskowym; poprawa w ciemności i w spoczynku. [Allen]

Oczy

• Nerwoból rzęskowy — kłujący, pogorszenie przy ruchu, poprawa w ciemności. [Hering]

• Widzenie — przyćmione podczas kołatania serca; iskry przed oczami przy wolnym tętnie. [Allen], [Clarke]

• Ból — nad prawym okiem → policzek/zęby; promieniuje w dół. [Clarke]

• Powieka — drganie z przeszywającymi bólami. [Allen]

• Światło — nasila kłujące bóle oczodołu; przebywanie w spokojnym pomieszczeniu przynosi ulgę. [Hering]

• Pogoda — burza ponownie wywołuje bóle oczu; cecha rodziny. [Clarke]

Twarz / Zęby

• Nerwoból — w prawej okolicy jarzmowej/szczękowej, przeszywający w dół, a po nim drętwienie. [Hering], [Clarke]

• Ból — zęby → ucho i szyja; ruch i powietrze nasilają, ciepło i ucisk przynoszą ulgę. [Hering]

• Chłód/drętwienie — twarzy po napadzie; objaw obiektywny. [Clarke]

• Ból zębów — neuralgiczny, promieniujący w dół; pogorszenie pod wpływem podmuchów wiatru. [Hering]

• Ruchy żuchwy — wywołują promieniowanie bólu w dół; podczas napadów unikać żucia. [Clarke]

• Dotyk — tkliwość wzdłuż nerwu podoczodołowego; mocny ucisk przynosi ulgę. [Hering]

Gardło / Klatka piersiowa / Serce

• Kołatanie serca — tętno wolne, z przerwami; drętwienie lewej kończyny górnej; nie może leżeć na lewym boku. [Hering], [Farrington], [Clarke]

• Ból — serce → lewa łopatka → lewa kończyna górna; zstępujący przebieg bólu pochodzącego z serca. [Farrington]

• Duszność — przy najmniejszym wysiłku; poprawa przy wysokim ułożeniu głowy i w spokoju. [Clarke]

• Ciasny kołnierzyk — nie do zniesienia; objaw odruchowego związku gardła z sercem. [Clarke]

• Kłucia — w okolicy przedsercowej, pogorszenie przy ruchu; spoczynek jest konieczny. [Hering]

• Nudności — z uciskiem w okolicy serca; związek z nerwem błędnym. [Allen]

Plecy / Kończyny

• Nerwoból szyjno-ramienny — od karku w dół kończyny górnej; pogorszenie przy obracaniu się i ruchu. [Hering], [Clarke]

• Reumatyzm — bóle przemieszczają się w dół: bark → łokieć → nadgarstek → palce. [Boger], [Boericke]

• Kolana — uginają się, zwłaszcza podczas schodzenia po schodach. [Boger]

• Biodro → kolano → staw skokowy — przeszywające bóle biegnące w dół, po których pozostaje osłabienie. [Hering]

• Drętwienie — następuje po bólach; zimne dłonie przy wolnym tętnie. [Clarke]

• Ruch — pogarsza; spoczynek przynosi poprawę — kluczowa rubryka. [Kent]

Żołądek / Układ moczowy / Objawy ogólne

• Uczucie zapadania — w nadbrzuszu, z kołataniem serca; związek z nerwem błędnym. [Allen], [Farrington]

• Mocz — skąpy, zawierający białko w stanach chorobowych serca. [Clarke], [Nash]

• Modalności — pogorszenie podczas burzy i pod wpływem zimnego wiatru; poprawa w spokoju i przy wysokim ułożeniu głowy — zasadnicze przeciwieństwo modalności. [Clarke], [Boger]

• Stłumienie — reumatyzmu → objawy sercowe (kierunek rozwoju choroby). [Hering], [Kent]

• Kierunek bólów — z góry w dół; rubryka obejmująca ogólny objaw charakterystyczny. [Hering], [Boger]

• Tętno — wolne, z lękiem; nieharmonijny obraz krążenia. [Clarke]

Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–1891): próby lekowe i potwierdzenia kliniczne — bóle biegnące w dół; nerwobóle; promieniowanie bólu sercowego; modalności.
Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–1879): dane z prób lekowych — nerwobóle; uczucie zapadania związane z nerwem błędnym; tętno wolne, z przerwami; pogorszenie pod wpływem pogody.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): pełny obraz leku — drętwienie lewej kończyny górnej związane z objawami sercowymi; wrażliwość na burze charakterystyczna dla Ericaceæ; relacje między lekami.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — bóle biegnące w dół; reumatyzm z objawami sercowymi; modalności.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): kierunek (z góry → w dół); pogorszenie podczas burzy; pogorszenie przy ruchu; drętwienie po bólach.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): rys miazmatyczny; stłumienie → serce; porównania z Spig., Cact., Led., Rhod.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1890): różnicowanie objawów sercowych i nerwobólowych; promieniowanie do łopatki; postępowanie (spoczynek, wysokie ułożenie głowy).
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): wskazania sercowe; białko w moczu w przypadkach chorób serca; porównania z Digitalis.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (XX w.): zwięzłe zestawienie objawów charakterystycznych — bóle biegnące w dół; wolne tętno; modalności; nerwoból szyjno-ramienny.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (koniec XIX w.): toksykologia Ericaceæ (grajanotoksyna) i powiązane objawy sercowo-naczyniowe oraz neurologiczne.
Dunham, C. — Homœopathy, the Science of Therapeutics (1877): wzajemne związki nerwobólów i reumatyzmu; kierunek przebiegu objawów jako kryterium doboru leku.
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (XX w.): wyrazisty obraz kliniczny — „z góry w dół”, drętwienie lewej kończyny górnej, reaktywność na pogodę.
Lippe, A. von — Keynotes and Characteristics with Comparisons (koniec XIX w.): objawy charakterystyczne decydujące o wyborze leku — bóle biegnące w dół; drętwienie po bólach; pogorszenie przy ruchu.
Boenninghausen, C. von — Therapeutic Pocket-Book (1846 & późniejsze wydania): związki między rubrykami — kierunek bólów; modalności pogodowe wśród Ericaceæ.