• Jama ustna i dziąsła — afty, wrzodziejące lub zgorzelinowe zapalenie jamy ustnej z cuchnącym oddechem; obfity ślinotok; obrzęknięte, krwawiące dziąsła; pieczenie i uczucie obnażenia błony śluzowej, łagodzone zimną wodą (zob. Jama ustna/Zęby/Gardło). [Hering], [Clarke], [Allen]

• Gardło i cieśń gardzieli — błonicze, błoniaste zapalenie gardła z martwiczym rozpadem; szare naloty z odorem; trudności w połykaniu z pieczeniem i uczuciem obnażenia błony śluzowej (zob. Gardło). [Allen], [Clarke], [Boericke]

• Krew — oksydacyjne uszkodzenie krwinek czerwonych z methemoglobinemią; sinica; skłonność do krwawień; odór septyczny (zob. Gorączka/Objawy ogólne). [Hughes], [Allen]

• Nerki i drogi moczowe — hemoglobinuria, białkomocz, ostre podrażnienie nerek o charakterze zapalnym; mocz o dymnym, brunatnoczarnym zabarwieniu; skąpomocz lub zatrzymanie wydzielania moczu (zob. Układ moczowy). [Allen], [Clarke]

• Ślinianki — obrzęk ślinianek przyusznych ze ślinotokiem; ból i obrzęk ślinianek podżuchwowych (zob. Twarz/Jama ustna/Gardło). [Hering], [Clarke]

• Układ oddechowy — duszność i wzdychanie wynikające ze zmian we krwi, a nie z pierwotnego zapalenia oskrzeli; sinienie warg przy niewielkim wysiłku (zob. Oddychanie/Serce). [Hughes], [Allen]

• Przewód pokarmowy — nudności i wymioty śluzem; pieczenie w nadbrzuszu; żrące zapalenie żołądka w stanach zatrucia (zob. Żołądek/Brzuch). [Allen], [Hughes]

• Skóra i błony śluzowe — owrzodzenia z martwiczym rozpadem; powolne ziarninowanie; plamy plamicze w stanach septycznych (zob. Skóra). [Hering], [Clarke]

• Kierunek działania — w miarę poprawy stanu cuchnącej jamy ustnej ze zmianami martwiczymi mocz jaśnieje, a sinica ustępuje; zahamowanie odpływu z jamy ustnej nasila zmiany patologiczne w nerkach i krwi (zob. Objawy ogólne). [Hering], [Clarke]

• Zimne napoje i płukanie jamy ustnej lub gardła zimną wodą; lód w ustach łagodzi pieczenie i odór (Jama ustna/Gardło). [Hering], [Clarke]

• Chłodne, świeże powietrze; wachlowanie — zmniejszenie sinicy i uczucia omdlewania (Oddychanie/Objawy ogólne). [Allen], [Hughes]

• Odkrztuszanie lub oddzielanie się szarych tkanek martwiczych; oczyszczanie jamy ustnej — łagodzi uczucie ucisku i odór (Gardło/Jama ustna). [Clarke], [Hering]

• Odpoczynek i zachowanie spokoju; unikanie wysiłku, który nasila duszność (Objawy ogólne/Oddychanie). [Allen]

• Zimne okłady na szyję i gruczoły oraz na piekące zmiany w jamie ustnej (Gardło/Twarz). [Hering]

• Lekkie, chłodne pożywienie (mleko, chłodne wywary) w małych ilościach (Żołądek). [Clarke]

• Przywrócenie swobodnej diurezy — mocz staje się bardziej przejrzysty, czemu towarzyszy ogólna ulga (Układ moczowy/Objawy ogólne). [Allen]

• Pozycja podparta; wysokie ułożenie głowy w łóżku podczas duszności (Oddychanie/Serce). [Boericke]

• Połykanie, zwłaszcza gorących napojów; ciepłe pomieszczenie; rozgrzane powietrze (Gardło/Jama ustna). [Allen], [Clarke]

• Wysiłek, nawet niewielki; wchodzenie pod górę; długie mówienie — wywołuje sinicę i kołatanie serca (Oddychanie/Serce). [Hughes], [Allen]

• Stany septyczne; niskie, wilgotne pomieszczenia; cuchnące, stojące powietrze (Objawy ogólne/Gardło). [Clarke], [Boger]

• Zahamowanie wypływu wydzieliny lub oddzielania się tkanek martwiczych w jamie ustnej silnymi środkami żrącymi — następuje pogorszenie stanu nerek i krwi (Jama ustna/Układ moczowy). [Hering], [Clarke]

• Po rtęci (stosowanej leczniczo): nasilenie ślinotoku i owrzodzeń — Kali-chl. jest wówczas szczególnie wskazany (Jama ustna). [Clarke], [Allen]

• Nocne nasilenie odoru przy oddychaniu przez usta i pragnienia; niepokój ruchowy z gorączką po północy (Sen/Gorączka). [Allen]

• Ciepłe, pobudzające pokarmy; przyprawy; alkohol — ponownie wywołują pieczenie w jamie ustnej i dolegliwości żołądkowe (Żołądek/Jama ustna). [Clarke]

• Długie przerwy w przyjmowaniu płynów — suchość jamy ustnej nasila uczucie obnażenia błony śluzowej (Jama ustna). [Hering]

W wielu przypadkach występuje otępienie umysłowe z osłupieniem septycznym; chory jest przytłoczony, obojętny i odpowiada powoli, jak gdyby odór i rozpad martwiczy przeniknęły do jego świadomości [Clarke], [Allen]. Lęk pojawia się podczas duszności — chory obawia się uduszenia, gdy w pokoju jest ciepło lub duszno, co odpowiada wspomnianej już modalności: poprawie na chłodnym powietrzu (Umysł ↔ Oddychanie). Próby badania gardła wywołują drażliwość; dzieci odpychają łyżkę, ponieważ ponownie wywołuje pieczenie, co odzwierciedla bolesność owrzodzeń (Umysł ↔ Gardło). Uczucie omdlewania pojawia się wraz z ciemnieniem warg i twarzy; chory boi się poruszyć lub odezwać, aby nie nasilić uczucia opadania z sił — jest to kliniczny wyraz obciążenia krwi i serca [Hughes], [Allen]. Przygnębienie ma charakter septyczny, bez uporządkowanego lęku Arsenicum czy lęku przed śmiercią Aconite; szybko ustępuje po oczyszczeniu jamy ustnej i umożliwieniu picia chłodnych napojów, podobnie jak obserwowana w innych obszarach ulga po przywróceniu „odpływu”. Przy rtęciowych dolegliwościach jamy ustnej zniechęcenie łączy się z drażliwością i wstydem z powodu ślinotoku i odoru; uspokajanie chorego i delikatna toaleta jamy ustnej poprawiają jego nastrój. Głowa wydaje się ciężka; myślenie wymaga wysiłku; osłabienie woli jest proporcjonalne do obciążenia toksycznego. Krótki opis przypadku: pielęgniarka ze zgorzelinowym zapaleniem jamy ustnej po rtęci siedziała apatycznie, z na wpół przymkniętymi oczami; w ciągu kilku godzin częstego płukania zimną wodą i podawania Kali-chl. stała się żywsza, w miarę jak zmniejszał się odór [Clinical], [Clarke].

Ciężkość głowy z pulsowaniem w skroniach podczas gorączki; twarz przybiera ciemny odcień podczas leżenia w ciepłym pomieszczeniu, poprawa pod wpływem wachlowania i chłodnego powietrza (Głowa ↔ Gorączka/Oddychanie) [Allen], [Hughes]. Tępy, ściskający ból głowy towarzyszy ślinotokowi i niedoborowi snu; skóra głowy jest gorąca w dotyku. Przy białkomoczu pojawia się uczucie ciągnięcia w potylicy; ulga następuje, gdy mocz staje się przejrzysty — związek nerek z głową. Zawroty głowy przy wstawaniu lub po próbie przejścia przez pokój; chory musi szybko usiąść; następnie pojawia się bladość lub ciemna sinica (Głowa ↔ Serce). Bez wyraźnej neuralgii; przekrwienie ma charakter toksyczny i septyczny.

Powieki obrzęknięte i ciężkie; spojówki przekrwione podczas gorączki septycznej; niewielki światłowstręt; żółtawy odcień twardówek w stanach hemolitycznych [Allen], [Clarke]. Widzenie pogarsza się przy wysiłku, a poprawia podczas odpoczynku i na powietrzu; czarne plamki przed oczami z uczuciem omdlewania. Żrące łzawienie nie jest objawem charakterystycznym; występuje raczej łagodne, niedrażniące łzawienie pod wpływem ciepła w pomieszczeniu.

Przytępienie słuchu podczas septycznego stanu gorączkowego; okolica przyusznic bolesna przy dotyku i obrzęknięta (powinowactwo do ślinianek) [Hering], [Clarke]. Dźwięk własnego głosu nasila ból gardła — fonacja pogarsza ból przy połykaniu (Uszy ↔ Gardło).

Odór z jamy ustnej wypełnia nos; chory skarży się na słodkawy, gnilny zapach; nozdrza suche lub z nadżerkami wskutek septycznego oddechu [Clarke]. Przy ciężkiej hemolizie mogą wystąpić krwawienia z nosa wraz z plamami przypominającymi plamicę. Powietrze przepływające przez nos wydaje się zbyt ciepłe; chłodne powietrze z otwartego okna przynosi subiektywną ulgę (powtórzenie modalności).

Ciemne, sine zabarwienie wokół warg i skrzydełek nosa; policzki ociężałe; wyraz twarzy przytłoczony [Allen], [Hughes]. Obrzęk ślinianek przyusznych i podżuchwowych z bólem przy otwieraniu ust; ślina wycieka pasmami; kąciki ust popękane wskutek drażniącej wydzieliny. Odór jest bardzo silny; opiekunowie odruchowo się cofają; jest to ważna przesłanka wyboru Kali-chl. (Twarz ↔ Jama ustna/Gardło) [Clarke], [Hering].

Główny obszar obrazu leku. Język czerwony, jak obnażony, lub pokryty szarymi nalotami; obrzęknięty, wiotki; obecne odciski zębów, lecz objawem charakterystycznym są zgorzelinowe owrzodzenia z rozpadem martwiczym, szarą, strzępiącą się błoną i silnym, gnilnym odorem (oś jamy ustnej) [Allen], [Hering], [Clarke]. Obfity ślinotok; ślina ciągliwa, a zarazem wodnista; oddech odrażająco cuchnący. Dziąsła gąbczaste, krwawiące; owrzodzenia o cuchnącym dnie; podniebienie i błona śluzowa policzków pokryte szarymi tkankami martwiczymi, które oddzielają się i krwawią. Piekąca bolesność z uczuciem obnażenia błony śluzowej, łagodzona zimną wodą i lodem; pogorszenie po ciepłych napojach lub przy próbach połykania, co potwierdza wcześniej wymienione modalności. U niemowląt i matek karmiących wrzodziejące zapalenie jamy ustnej i afty szybko reagują na lek, gdy wyraźna jest poprawa pod wpływem zimna (obserwacja kliniczna).

Uczucie wydłużenia i bolesność zębów; dziąsła cofają się i obficie krwawią; ślinotok obmywa zęby, nasilając odór [Hering], [Clarke]. Żucie jest niemożliwe z powodu bolesnego uczucia obnażenia błony śluzowej; chory woli chłodne płyny. Rtęciowy ból zębów i martwiczy rozpad dziąseł to klasyczne wskazania — Kali-chl. działa jako antidotum na stan wywołany lekiem [Allen], [Clarke].

Cieśń gardzieli obrzęknięta, ciemnoczerwona; szare naloty błonicze lub ciągła błona; brzegi podminowane; skłonność do martwiczego rozpadu i krwawienia przy oddzielaniu się błon (oś gardła) [Allen], [Hering]. Uczucie pieczenia i obnażenia błony śluzowej z silnym odorem; skrajne trudności w połykaniu; płyn wraca przez nos. Ciepłe napoje i ciepłe pomieszczenie nasilają dolegliwości; chłodne płukanie i zimne powietrze przynoszą ulgę — ta przeciwstawna reakcja na temperaturę odpowiada listom czynników łagodzących i nasilających objawy. Ślinianki przyuszne obrzęknięte; ślinianki podżuchwowe bolesne przy dotyku; węzły chłonne szyjne powiększone. Głos cichy, ochrypły; mówienie wywołuje kaszel lub duszność, wynikającą bardziej ze zmian we krwi niż z niedrożności krtani.

Uporczywe nudności; wymioty śluzem lub ciemną treścią przypominającą fusy kawy w stanach septycznych; pieczenie i bolesność uciskowa w nadbrzuszu [Allen], [Hughes]. Niewielkie pragnienie ciepłych napojów; chęć picia chłodnych płynów małymi łykami, co łagodzi dolegliwości jamy ustnej i gardła (Pokarmy & Napoje). Brak apetytu; nawet małe ilości nasilają dolegliwości. Drażliwość żołądka odpowiada septycznym zmianom w jamie ustnej; ulga następuje wraz z miejscową poprawą zmian martwiczych i przywróceniem wydzielania moczu (Żołądek ↔ Jama ustna/Układ moczowy).

Przytłaczające uczucie ciężaru; wzdęcie bębnicze podczas gorączki; wrażliwe nadbrzusze; bolesność okolicy wątroby przy hemolizie [Allen]. Stolce cuchnące; skłonność do procesów gnilnych; objawy brzuszne są jednak wtórne wobec osi jama ustna–nerki. Uczucie omdlewania przy każdej próbie przejścia do pozycji siedzącej; chory musi spokojnie leżeć (Brzuch ↔ Objawy ogólne).

Objawy patognomoniczne. Mocz ciemny, o dymnym zabarwieniu, brunatnoczerwony lub nawet czarniawy wskutek obecności hemoglobiny; białko; komórki nabłonkowe i wałeczki; skąpomocz lub zatrzymanie wydzielania moczu (oś układu moczowego) [Allen], [Clarke]. Bolesne parcie na pęcherz z pieczeniem; tnący ból w cewce moczowej pod koniec oddawania moczu. W miarę poprawy stanu jamy ustnej i przyjmowania zimnych płynów w małych ilościach mocz jaśnieje — ta kierunkowa zależność ma kluczowe znaczenie dla rokowania (Układ moczowy ↔ Jama ustna/Objawy ogólne).

Cuchnące stolce; niekiedy luźne, wodniste, z osłabieniem; niewielkie bolesne parcie na stolec; obraz raczej septyczny niż czerwonkowy [Clarke]. W stanach plamiczych może wystąpić krwawienie z hemoroidów.

Bez szczególnego pobudzenia płciowego; wyczerpanie i przygnębienie należą do stanu septyczno-hemolitycznego; skąpe oddawanie moczu z drażliwością pęcherza po spadkach gorączki (Mężczyzna ↔ Układ moczowy). Bolesne połykanie uniemożliwia przyjmowanie dostatecznej ilości pokarmów i płynów, pogłębiając osłabienie.

Wrzodziejące zapalenie jamy ustnej u matek karmiących; szerzące się afty z odorem; marznięcie i krańcowe osłabienie; pragnienie płukania zimną wodą (Kobieta ↔ Jama ustna) [Clarke]. Białkomocz towarzyszący septycznym zmianom gardła może pojawiać się także w połogu — jest to analogia skłaniająca do ostrożności.

Oddech krótki, szybki, niespokojny; wzdychanie; chory nie znosi ciepłego, dusznego pomieszczenia; błaga o otwarcie okna (Oddychanie ↔ Modalności) [Allen], [Hughes]. Sinica pojawia się wcześnie wskutek methemoglobinemii; mówienie męczy; chory woli szeptać. Poprawa następuje po płukaniu jamy ustnej zimną wodą, które chłodzi gardło i uspokaja organizm — związek psychiki z oddychaniem.

Kołatanie serca przy najmniejszym wysiłku; tętno małe, częste; uczucie omdlewania z ciemnieniem twarzy; lękowy wyraz twarzy; uczucie zapadania w okolicy przedsercowej [Allen], [Clarke]. Ciepło pogarsza; wachlowanie i zimne płyny pite małymi łykami przynoszą ulgę. Do wystąpienia tego obrazu przypominającego zapaść nie są konieczne głębokie zmiany strukturalne serca.

Uczucie ucisku i wzdychanie; płytki oddech; sinica warg i paznokci; nieliczne rzężenia oskrzelowe — duszność wynika ze zmian we krwi, a nie z zapalenia oskrzeli (Klatka piersiowa ↔ Oddychanie) [Hughes], [Allen]. Przyspieszenie czynności serca przy próbie mówienia lub przejścia do pozycji siedzącej; ulga na chłodnym powietrzu i w spokoju.

Ból w poprzek lędźwi przy podrażnieniu nerek; chory nie może długo leżeć na plecach; musi ostrożnie zmieniać pozycję [Allen]. Osłabienie w okolicy krzyżowej po skąpym oddawaniu ciemnego moczu; poprawa po częściowym przywróceniu odpływu moczu (Plecy ↔ Układ moczowy).

Zimne kończyny z sinicą paznokci; osłabienie z drżeniem; ciężkość, jakby były obciążone; niemożność długiego stania [Allen], [Hughes]. Plamy plamicze przy ciężkich zmianach we krwi; po poprawie krążenia powolny powrót ciepła po ekspozycji na chłodne powietrze.

Ciemne, sine plamy; skłonność do plamicy; owrzodzenia z rozpadem martwiczym, szarym dnem i cuchnącym zapachem; powolne ziarninowanie (Skóra ↔ Krew) [Hering], [Clarke]. Lepki pot, który nie przynosi ulgi, chyba że jednocześnie oczyszcza się jama ustna i poprawia się stan moczu.

Sen niespokojny, nieprzynoszący wypoczynku; chory zrywa się ze snu z powodu gorąca w jamie ustnej i odoru; śpi podparty, z otwartymi ustami; sny o duszeniu się [Allen]. Po północy pokój wydaje się duszny; otwarcie okna i picie chłodnych płynów małymi łykami pozwalają na krótkie drzemki — ponownie zaznacza się podkreślana już przeciwstawna reakcja na temperaturę (Sen ↔ Modalności). Senność w dzień wskutek toksemii septycznej przeplata się z nocnym niepokojem.

Sny o dławieniu się, odrażających smakach, ciemnym dymie lub czarnej wodzie — obrazy te często odpowiadają hemoglobinurii i odorowi (Sny ↔ Układ moczowy/Jama ustna). Sny ustępują, gdy jama ustna się oczyszcza, a mocz jaśnieje (oznaka kierunku zmian).

Gorączka septyczna o typie zwalniającym; uczucie zimna z drobnym, szybkim tętnem; okres gorąca z sinawą twarzą i uczuciem ciężkości głowy; niewielkie pragnienie ciepłych płynów, natomiast silna chęć picia zimnych płynów małymi łykami [Clarke], [Allen]. Odór oddechu i jamy ustnej jest niewspółmierny do wysokości temperatury; jego zmniejszenie zapowiada ustępowanie gorączki.

Dreszcze w ciepłym pokoju; gorąco nie do zniesienia; chory woli chłodny powiew powietrza (Dreszcze/Gorąco ↔ Oddychanie) [Allen], [Hughes]. Pot lepki, zimny i wilgotny; niezbyt obfity; pojawia się podczas niewielkiego złagodzenia objawów. Nagłe uczucie gorąca z zasłabnięciem przy próbie wstania.

Niechęć do ciepłych napojów i gorących potraw; silne pragnienie zimnych napojów, lodu i zimnych płukanek, które łagodzą pieczenie i uczucie obnażenia śluzówki (Pokarmy ↔ Jama ustna/Gardło) [Hering], [Clarke]. Pokarmy stałe nasilają dolegliwości; chory woli chłodne, płynne pożywienie, przyjmowane w małych ilościach w krótkich odstępach. Alkohol i przyprawy nasilają ból oraz odór.

Obraz Kali-chl. koncentruje się na septycznych zmianach w jamie ustnej i gardle, z szarymi nalotami martwiczymi i obezwładniającym odorem, połączonych z zaburzeniami krwi i nerek: hemolizą, sinicą, albuminurią i hemoglobinurią. Modalności nadają temu obrazowi dużą spójność: pogorszenie pod wpływem ciepła (pokój, napoje), wysiłku, mówienia i połykania; poprawa pod wpływem chłodnego powietrza, zimnych płynów pitych małymi łykami, lodu i delikatnego usuwania tkanek martwiczych [Allen], [Hering], [Clarke], [Hughes]. Wyczerpanie jest znaczne i niewspółmierne do zmian miejscowych; uczucie omdlewania, sinawe wargi i duszność wynikają ze „zmian we krwi”, a nie z niedrożności dróg oddechowych. Kierunek zmian jest wyraźny i cenny klinicznie: gdy ponownie staje się możliwy odpływ z jamy ustnej (oddzielają się tkanki martwicze, słabnie odór), a chory toleruje zimne płyny, mocz zmienia barwę z dymnej na bursztynową i ustępuje sinica; tłumienie miejscowej wydzieliny nasila objawy ze strony nerek i krwi [Hering], [Clarke]. Wybiera się go w ciężkich, złośliwie przebiegających zapaleniach gardła, rtęciowym zapaleniu jamy ustnej, wrzodziejących aftach u niemowląt i matek karmiących oraz w stanach septycznych z ciemnym moczem i dusznością z sinicą, gdy zimno przynosi poprawę, a ciepło pogarsza stan — odróżniając go od Hepar (nadwrażliwość, ropa), Merc. (wiotki język, ślinotok z drżeniem, lecz mniej nasilona hemoglobinuria), Arum (uczucie obnażenia śluzówki z drażniącą, powodującą otarcia wydzieliną i skubaniem) oraz Baptisia (septyczne osłupienie z brudnymi nalotami, mniej nasilone zajęcie nerek związane z hemolizą).

• Mercurius – Ślinotok, wiotki język z odciskami zębów, odór. W obrazie Merc. pogorszenie pod wpływem zimnego powietrza. Kali-chl. odpowiada szczególnie rtęciowemu zapaleniu jamy ustnej z szarymi nalotami martwiczymi, poprawą pod wpływem zimna i skłonnością do hemoglobinurii. [Clarke], [Allen]

• Arsenicum album – Piekące bóle, silny niepokój, pragnienie z piciem małymi łykami (najchętniej ciepłych płynów), wyczerpanie. Brak septycznych szarych nalotów martwiczych charakterystycznych dla Kali-chl. oraz charakterystycznego objawu moczu o dymnej barwie. [Kent], [Clarke]

• Baptisia – Septyczne osłupienie, cuchnący oddech, brudne naloty. Mniej nasilona martwica w gardle; brak poprawy pieczenia jamy ustnej pod wpływem zimna; objawy nerkowe znacznie słabiej zaznaczone. [Clarke], [Farrington]

Gardło / Stany błonicze

• Hepar sulph. – Wyjątkowo silna wrażliwość na zimno, skłonność do ropienia, ostre bóle; pragnienie ciepła. W obrazie Kali-chl. występują preferowanie zimna oraz cuchnące szare naloty martwicze z hemoglobinurią. [Hering], [Kent]

• Lac caninum – Naprzemienność stron, skłonność do tworzenia błon, wrażliwe gardło; modalności nie wskazują na wyraźną potrzebę zimna; objawy nerkowe nie są typowe. [Clarke]

• Phytolacca – Przeszywające bóle migdałków i gruczołów promieniujące do uszu; mniej nasilony odór i hemoglobinuria. Pragnienie zimnych napojów jest wspólne z Kali-chl., lecz martwica jest mniej zaznaczona. [Farrington]

Jama ustna / Afty

• Borax – Afty u niemowląt; ciepło pogarsza, lecz odór i martwica są mniej nasilone niż w obrazie Kali-chl.; charakterystyczny jest lęk przed ruchem w dół. [Hering], [Clarke]

• Kali mur. – Białe, włóknikowe wysięki; słabszy odór, brak hemoglobinurii. Sól tkankowa odpowiadająca raczej nieżytowym zmianom błon śluzowych niż septycznej martwicy. [Boericke], [Phatak]

• Nitric acid – Owrzodzenia o ostrych, krwawiących brzegach, bóle jak od drzazgi. Pragnienie tłuszczu i soli. Poprawa pod wpływem zimna jest mniej charakterystyczna; zmiany w moczu nie zajmują centralnego miejsca w obrazie. [Clarke], [Allen]

Układ moczowy / Hemoglobinuria

• Terebinthina – Ciemny mocz o dymnej barwie, silna bolesność okolicy nerek, bębnica. W obrazie jamy ustnej nie występuje septyczna martwica; mocz ma zapach fiołków. [Clarke]

• Cantharis – Gwałtowne pieczenie, bolesne parcie, krwisty mocz. Brak charakterystycznego cuchnącego stanu jamy ustnej i gardła. [Allen]

• Apis – Skąpy mocz zawierający albuminę w stanach znacznego osłabienia z obrzękiem. Również pragnie chłodu, lecz brak septycznego obrazu jamy ustnej. [Clarke]

Zapaść / Sinica

• Carbo vegetabilis – Głód powietrza, zimny oddech, potrzeba wachlowania. Wspólne jest pragnienie zimna, lecz brak obrazu septycznej martwicy właściwego Kali-chl. [Hering], [Clarke]

• Amyl nitrosum – Napady zaczerwienienia, bladość, wahania naczynioruchowe. Brak septycznego odoru i objawów nerkowych. [Hughes], [Allen]

• Lek komplementarny: Terebinthina — gdy hemoglobinuria i bolesność nerek utrzymują się po poprawie septycznego stanu jamy ustnej. [Clarke]

• Lek komplementarny: Phytolacca — ognisko w migdałkach i bóle gruczołów; podawany następnie przy utrzymującej się bolesności gruczołów po ustąpieniu tkanek martwiczych. [Farrington]

• Lek komplementarny: Hydrastis — w fazie odbudowy śluzówki, dla poprawy ziarninowania po ustąpieniu odoru i martwicy. [Clarke], [Boericke]

• Dobrze działa po: Mercurius — po nadmiernym stosowaniu preparatów rtęci; odtruwa ślinotok i owrzodzenia z odorem; wskazówką przy wyborze jest poprawa pod wpływem zimna. [Allen], [Clarke]

• Dobrze działa po: Baptisia — gdy ustępuje septyczne osłupienie, lecz w jamie ustnej utrzymują się odór i martwica. [Clarke]

• Dobrze poprzedza: Kali muriaticum — w celu usunięcia pozostałych szarych lub białych nalotów włóknikowych w okresie rekonwalescencji. [Boericke], [Phatak]

• Leki pokrewne — Arum triphyllum, Hepar sulphuris, Lac caninum, Nitric acid, Borax, Apis, Cantharis, Terebinthina, Carbo vegetabilis (zob. Różnicowanie).

• Antidotum — Rtęciowe zapalenie jamy ustnej (kliniczne działanie „odtruwające”); świeże powietrze i zimne płukanki miejscowo łagodzą pieczenie i odór. [Clarke], [Allen]

• Leki niezgodne — Nie odnotowano w literaturze; podczas leczenia należy unikać miejscowych środków żrących o działaniu tłumiącym, aby zachować kierunek zdrowienia. [Hering], [Clarke]

• Rtęciowe zapalenie jamy ustnej z odorem i tkankami martwiczymi — obfity ślinotok, obrzęk ślinianek przyusznych, pieczenie jamy ustnej łagodzone zimnem; mocz o dymnej barwie. Kali-chl. jest klasycznym wyborem; często powtarzać niską potencję i pozwalać na zimne płukanki. [Clarke], [Allen], [Hering]

• Złośliwie przebiegające zapalenie gardła / martwicze naloty błonicze — szare naloty, odór, wyczerpanie; ciepło pogarsza. Stosować 6X–30C; obserwować, czy nie dochodzi do zajęcia nerek. Terebinthina może być podana następnie, jeśli hemoglobinuria się utrzymuje. [Allen], [Farrington], [Clarke]

• Afty u niemowląt — wrzodziejące, cuchnące; niemowlę chce chłodnych płynów; szybka odpowiedź, gdy poprawa pod wpływem zimna jest wyraźna. [Hering], [Boericke]

• Stany septyczne z sinicą — chory chce otwartego okna i wachlowania; tętno drobne; mocz ciemny. Kali-chl. wraz ze wspomagającym chłodzeniem; Carbo-veg. pozostaje zarezerwowane dla całkowitej zapaści, jeśli utrzymuje się głód powietrza. [Hughes], [Clarke]

Umysł

• Osłupienie — septyczne; odpowiada powoli; zobojętnienie — ustępuje w miarę oczyszczania jamy ustnej. Praktyczny wskaźnik toksemii. [Clarke], [Allen]

• Niepokój — przy duszności w ciepłym pokoju; pragnie powietrza i wachlowania — zmiany we krwi, nie skurcz dróg oddechowych. [Allen], [Hughes]

• Drażliwość — podczas badania gardła — ból i uczucie obnażenia śluzówki wywołują opór. [Hering]

• Uczucie omdlewania — przy niewielkim wysiłku; pogorszenie pod wpływem ciepła; poprawa w chłodnym powietrzu — wskazówka przy ocenie chorego. [Allen]

• Niechęć do mówienia — mowa ponownie wywołuje pieczenie gardła i duszność. [Clarke]

• Przygnębienie — septyczne; poprawa po zimnych płukankach i oddzieleniu tkanek martwiczych. [Clarke], [Hering]

Głowa / Twarz

• Głowa — ciężkość z sinawą twarzą — ciepły pokój pogarsza; powietrze i wachlowanie przynoszą poprawę. Przekrwienie z sinicą. [Allen], [Hughes]

• Zawroty głowy — przy wstawaniu — musi usiąść; następnie pojawia się bladość lub sinawe zabarwienie. Osłabienie krążenia. [Allen]

• Ślinianki przyuszne — obrzęknięte; tkliwe; ślinotok. Charakterystyczny objaw ze strony ślinianek. [Hering], [Clarke]

• Wargi — sine; cuchnąca jama ustna — wskaźnik sepsy. [Clarke]

• Twarz — sinawa — wyraz przytłoczenia — stany znacznego osłabienia. [Allen]

Jama ustna / Gardło

• Zapalenie jamy ustnej — wrzodziejące lub zgorzelinowe — szare naloty martwicze — silny odór — poprawa pod wpływem zimnej wody. Objaw patognomoniczny. [Allen], [Hering], [Clarke]

• Ślinotok — obfity — rtęciowy; cuchnący. Wskazanie do działania „odtruwającego”. [Clarke]

• Błony błonicze — szare, strzępiące się; krwawią przy oddzielaniu. Złośliwy przebieg zmian w gardle. [Allen], [Hering]

• Połykanie — gorące napoje pogarszają; zimne przynoszą poprawę. Biegunowość termiczna. [Clarke]

• Dziąsła — gąbczaste; łatwo krwawią; cuchnące owrzodzenia. Związek jamy ustnej z krwią. [Hering]

• Oddech — gnilny; odór w pokoju — słabnie w miarę oddzielania tkanek martwiczych. Wskazówka dotycząca wyniku leczenia. [Clarke]

Układ moczowy / Nerki

• Mocz — brunatny lub czarny; o dymnej barwie — hemoglobinuria — albumina; wałeczki. Rubryka dotycząca głównej osi obrazu. [Allen], [Clarke]

• Zahamowanie wydzielania moczu — z uczuciem omdlewania i sinicą — rokowanie ostrożne; poprawa w miarę oczyszczania jamy ustnej. Prawo kierunku zdrowienia. [Allen]

• Bolesne parcie na pęcherz; pieczenie pod koniec oddawania moczu — podrażnienie nerek. [Allen]

• Albuminuria — współistnieje z septycznym zapaleniem gardła. Wskazówka dotycząca zaburzeń ogólnoustrojowych. [Clarke]

• Plecy — ból okolicy lędźwiowej z ciemnym moczem — związek z nerkami. [Allen]

Oddychanie / Serce

• Duszność — poprawa w chłodnym powietrzu i przy wachlowaniu; pogorszenie w ciepłym pokoju i przy wysiłku. Charakterystyczna oznaka zmian we krwi. [Allen], [Hughes]

• Sinica — warg i paznokci — z drobnym tętnem i uczuciem omdlewania. Wskaźnik ciężkości stanu. [Hughes], [Clarke]

• Kołatanie serca — podczas mówienia lub wstawania; musi spokojnie leżeć. Wskazówka dotycząca postępowania. [Allen]

• Wzdychanie — duszność z septycznym uczuciem ucisku. [Clarke]

• Głos — ochrypły; mówienie ponownie wywołuje ból i duszność. [Hering]

• Pozycja — wysokie ułożenie głowy łagodzi duszność typu orthopnoë. [Boericke]

Gorączka / Objawy ogólne

• Gorączka — septyczna; odór niewspółmierny do temperatury. Wskazówka przy wyborze leku. [Clarke]

• Pogorszenie — ciepłe napoje i ciepły pokój; poprawa — zimne płyny małymi łykami i chłodne powietrze — biegunowość. [Allen], [Hering]

• Wyczerpanie — znaczne — niewspółmierne do zmian chorobowych. Oznaka ciężkości stanu. [Allen], [Clarke]

• Zapach — gnilny — odór w pokoju — słabnie w miarę postępu zdrowienia. Objaw służący obserwacji przebiegu leczenia. [Clarke]

• Po rtęci — nadmiernym stosowaniu jej preparatów; zapalenie jamy ustnej i ślinotok — wskazane Kali-chl. Wskazówka etiologiczna. [Allen], [Clarke]

• Tłumienie — powstrzymanie miejscowego oddzielania tkanek martwiczych → pogorszenie objawów ze strony nerek i krwi. Ostrzeżenie dotyczące kierunku zmian. [Hering]

Skóra

• Plamica — plamy przy sepsie lub hemolizie. Zajęcie krwi. [Hering]

• Owrzodzenia — martwicze; szare dno; powolne ziarninowanie. Charakterystyczny obraz morfologiczny. [Clarke]

• Pot — zimny i lepki, nie przynosi ulgi, chyba że udrażniają się drogi odpływu. Istotny szczegół rokowniczy. [Clarke]

• Sinica — sinawe plamy; sine paznokcie. Wskaźnik stanu ogólnoustrojowego. [Hughes]

• Zapach — gnilne wyziewy z jamy ustnej i ze skóry — obserwować zmiany podczas leczenia. [Clarke]

• Gojenie — poprawa przy delikatnym oczyszczaniu z użyciem chłodnych płynów — nie środków żrących. Postępowanie. [Hering]

Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–1879): toksykologia chloranu potasu; zapalenie jamy ustnej, cuchnący zapach, hemoglobinuria, sinica; modalności.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–1891): potwierdzenia kliniczne — zgorzel w jamie ustnej, błonicze masy martwicze, obrzęk ślinianek przyusznych, poprawa pod wpływem zimna, kierunek zdrowienia.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): obraz leku; wskazania w rtęciowym zapaleniu jamy ustnej; zmiany w moczu; wskazówki dotyczące trybu życia.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (koniec XIX w.): farmakologia i zatrucia — oksydacyjne uszkodzenie krwi, methemoglobinemia, podrażnienie nerek.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — cuchnące zmiany w gardle z oddzielaniem się tkanek martwiczych, pragnienie zimna, hemoglobinuria, skrajne wyczerpanie; relacje między lekami.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): objawy ogólne i modalności — pogorszenie pod wpływem ciepła i wysiłku; poprawa w chłodnym powietrzu; skłonności septyczne.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (XX w.): zwięzłe potwierdzenia — wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zmiany w gardle o złośliwym przebiegu, objawy ze strony układu moczowego, modalności.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1890): leczenie dolegliwości gardła; różnicowanie z Hepar, Phytolacca, Baptisia; wskazówki dotyczące kolejności stosowania leków.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (początek XX w.): postępowanie w septycznym zapaleniu gardła i rtęciowym zapaleniu jamy ustnej; wspomagające zabiegi chłodzące.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): stany septyczne ze skrajnym wyczerpaniem; porównania (Merc., Ars., Bapt.).
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): zabarwienie miazmatyczne; zastosowanie zasad ogólnych do zmian w gardle o złośliwym przebiegu i kierunku zdrowienia.
Lippe, A. von — Keynotes and Characteristics (koniec XIX w.): objawy charakterystyczne przydatne przy łóżku chorego — cuchnący zapach, szare masy martwicze, poprawa pod wpływem zimna, mocz o dymnym zabarwieniu.