• Błony śluzowe – zwłaszcza jamy ustnej, odbytnicy i narządów płciowych
• Skóra – szczeliny, owrzodzenia, brodawki
• Narządy moczowe – pęcherz moczowy, cewka moczowa
• Przewód pokarmowy – żołądek, odbyt
• Psychika – drażliwość, niezdolność do wybaczania, lęk o zdrowie

• Jazda powozem (zwłaszcza przy ogólnym złym samopoczuciu)
• Ciepłe okrycie
• Spoczynek zajętej części ciała
• Po posiłkach (niektóre objawy)
• Podkurczanie kończyn (przy dolegliwościach brzusznych)

• Zimne powietrze, zimna pogoda
• Dotyk (zwłaszcza bolesnych owrzodzeń lub szczelin)
• Noc
• Ucisk
• Ruch
• Najmniejszy wstrząs lub hałas
• Czynniki emocjonalne (gniew, upokorzenie)

Pacjenta o obrazie Nitric acid cechują silna drażliwość, głęboko zakorzeniony lęk i wyraźna niezdolność do wybaczania. Chowa urazę, pamięta każdą zniewagę i może stać się mściwy. [Kent] opisuje ten stan jako „gniew z uporczywymi myślami i niezdolnością do wybaczania”. Może on przerodzić się w zgorzknienie i nieufność; pacjent odcina się wówczas emocjonalnie i staje się nadmiernie krytyczny wobec innych.

Stale obecny jest lęk o zdrowie, graniczący z hipochondrią. Najdrobniejszy objaw budzi niepokój, a obawa przed nieuleczalną chorobą nie ustępuje. W życiu emocjonalnym dominują niepokój i przygnębienie. Można dostrzec osobliwe połączenie podejrzliwości, smutku i wybuchowej drażliwości. Pacjent czuje się opuszczony, łatwo się obraża i często traci nadzieję na wyzdrowienie. [Clarke] zauważa, że Nitric acid odpowiada pacjentom „słabym ciałem, lecz silnym w urazie”.

Bóle głowy są gwałtowne, rozdzierające lub przeszywające, często umiejscowione w skroniach lub czole. Ból może promieniować do szyi lub oczu. Uczucie, jakby głowa miała pęknąć, zwłaszcza wskutek tłumionego gniewu. Pogorszenie pod wpływem ruchu, hałasu lub wysiłku. Zawroty głowy przy wstawaniu, ze skłonnością do upadania do tyłu. Włosy mogą wypadać plackowato, zwłaszcza u osób z kiłą lub wyniszczonych. Twarz blada, o chorobliwym wyrazie.

Pieczenie, świąd i nadmierna wrażliwość na światło. Owrzodzenie rogówki w stanach osłabienia. Obfite, drażniące łzawienie. Krostkowe zapalenie spojówek, zwłaszcza u dzieci, u których higiena jest niedostateczna. Zaburzenia widzenia podczas bólów głowy. Zapalenie tęczówki w przypadkach kiły, często ze światłowstrętem i łzawieniem.

Trzaski i szum w uszach. Przeszywający ból jak od drzazgi. Owrzodzenia i wyciek, często cuchnący i zielonkawy. Słuch osłabiony wskutek zgrubienia w obrębie trąbki słuchowej lub ucha środkowego. Pogorszenie przy wilgotnej pogodzie lub w nocy.

Owrzodzenia nosa z krwistą wydzieliną i strupami. Wyraźnie cuchnący zapach. Katar z wydzieliną powodującą otarcia, nasilający się pod wpływem zimna. Krwawienie z nosa, zwłaszcza nocą. Nos czerwony i popękany, ze szczelinami przy skrzydełkach. W zaawansowanych przypadkach kiły mogą być zajęte kości nosa.

Twarz blada, żółtawa lub chorobliwa, z głębokimi bruzdami cierpienia. Wargi popękane, owrzodziałe, łatwo krwawiące. Pęknięcia kącików ust; otwieranie ust sprawia ból. Trądzik lub krosty u młodych osób tłumiących gniew lub poczucie winy. Nerwoból twarzy nasilający się nocą.

Jama ustna pełna owrzodzeń, zwłaszcza na dziąsłach, języku i wewnętrznej powierzchni policzków. Dziąsła krwawiące, gąbczaste, o cuchnącym zapachu. Język popękany, owrzodziały, z żółtym lub brązowym nalotem. Obfite ślinienie z metalicznym lub gorzkim smakiem. Silny, cuchnący oddech, nawet po oczyszczeniu jamy ustnej. Uczucie drzazgi lub włosa tkwiącego w gardle albo jamie ustnej — objaw charakterystyczny. [Hering]

Ból zębów < w nocy, nasilający się pod wpływem zimnego powietrza lub zimnej wody. Uczucie rozchwiania lub wydłużenia zębów albo ich wrażliwość na dotyk. Próchnica rozwija się szybko. Dziąsła cofają się i łatwo krwawią. Ból ostry, kłujący, często z towarzyszącymi owrzodzeniami.

Uczucie otarcia i owrzodzenia. Bolesne połykanie, zwłaszcza pokarmów stałych. Uczucie, jakby w gardle tkwiły drzazgi — dobrze znany objaw charakterystyczny. Migdałki obrzęknięte i zapalnie zmienione, bardziej po lewej stronie. Uporczywe stany nieżytowe z gęstą, zieloną wydzieliną.

Silny niepokój o trawienie, z kwaśnym odbijaniem, nudnościami i zgagą. Pragnienie tłustych, ciężkostrawnych pokarmów, które nasilają dolegliwości. Ból gryzący lub piekący, nasilający się nocą i po mleku. Wymioty treścią kwaśną, gorzką lub krwistą. Owrzodzenie żołądka u pacjentów melancholijnych. Hipochondria związana z dolegliwościami żołądkowymi.

Uczucie pełności, wzdęcie i ból po jedzeniu. Tnące bóle kolkowe wokół pępka. Wątroba tkliwa i powiększona, z kłującymi bólami. W przypadkach przewlekłych zajęta może być również śledziona. Przepuklina z piekącym bólem i wrażliwością na dotyk. Ospała czynność jelit z gazami i cuchnącymi stolcami.

Mocz ciemny, o silnym zapachu lub krwisty. Parcie na mocz z piekącym lub tnącym bólem. Mocz pachnie jak mocz koński — objaw charakterystyczny potwierdzający dobór leku. Nietrzymanie moczu u osób starszych lub osłabionych. Zapalenie pęcherza moczowego z cuchnącą wydzieliną. Zwężenie cewki moczowej z przeszywającym bólem.

Jeden z najbardziej charakterystycznych obszarów działania. Zaparcie z silnym parciem i ostrym bólem jak od noża. Szczeliny odbytu, bolesne i krwawiące. Guzki krwawnicze łatwo krwawiące i niezwykle bolesne przy dotyku lub siedzeniu. Stolec cuchnący, zielony lub pokryty śluzem. Nawet miękki stolec oddawany jest z bólem. Uczucie drzazgi w odbytnicy to szczególnie ważny objaw charakterystyczny. [Boericke]

Rzeżączka i kiła w wywiadzie, z utrzymującą się wydzieliną lub owrzodzeniami. Brodawki na narządach płciowych, często twarde i krwawiące. Bolesność i pękanie żołędzi. Wzwody bolesne lub ich brak. Polucje ze znacznym osłabieniem. Świąd lub szczypanie cewki moczowej.

Upławy cuchnące, żrące i zielonkawe. Miesiączki przedwczesne, obfite i przedłużone, z obolałością i skurczami. Owrzodzenia szyjki macicy lub pochwy, zwłaszcza u pacjentek z kiłą. Brodawki na narządach płciowych. Pieczenie podczas stosunku. Świąd sromu z bólami jak od drzazgi.

Duszność, szczególnie nocą. Chrypka z uczuciem otarcia w krtani. Ucisk na pograniczu gardła i klatki piersiowej. Suchy kaszel z uczuciem drzazgi. Skłonności astmatyczne po stłumieniu wykwitów skórnych lub wydzielin.

Kołatanie serca z lękiem i objawami żołądkowymi. Tętno nieregularne lub przerywane. Ból podobny do dławicowego, promieniujący do lewego ramienia. Ucisk w klatce piersiowej nasilający się pod wpływem wysiłku. Niepokój i obawa, że serce zatrzyma się w nocy.

Kłujące, przeszywające bóle w klatce piersiowej, nasilające się podczas ruchu lub głębokiego wdechu. Uczucie ściskania z wzdychającym oddechem. Kaszel suchy i wyczerpujący, nasilający się nocą. Krwioplucie w przypadkach zaawansowanych lub gruźliczych. Uczucie stłuczenia lub owrzodzenia w klatce piersiowej.

Sztywność i ból, zwłaszcza między łopatkami. Uczucie osłabienia lub stłuczenia w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Ból kości guzicznej podczas siedzenia. Kręgosłup w odcinku piersiowym wrażliwy na ucisk. Pogorszenie nocą.

Bolesne odciski, haluksy i owrzodzenia na stopach. Pęknięcia na palcach rąk i piętach. Ból jak od drzazgi w podeszwach i opuszkach palców. Drżenie z wyczerpania. Zimne dłonie i stopy przy wewnętrznym uczuciu gorąca. Paznokcie kruche i zniekształcone.

Pęknięcia, szczeliny i owrzodzenia z bólami jak od drzazgi. Brodawki duże, o poszarpanych brzegach, łatwo krwawiące. Cuchnąca wydzielina z owrzodzeń. Trudno gojące się wykwity. Owrzodzenia o stwardniałym podłożu, zwłaszcza na granicy skóry i błon śluzowych. [Clarke]

Sen zakłócany przez ból lub lęk. Po przebudzeniu brak poczucia wypoczynku. Koszmary o śmierci lub chorobie. Sny lękowe lub o spadaniu. Sen płytki i niespokojny.

Przerażające sny o krwi, ranach i bezradności. Częste sny o umieraniu, opuszczeniu lub doznaniu obrażeń. Nawracające sny o ugodzeniu nożem lub przebiciu.

Dreszcze wieczorem, gorąco nocą. Poty cuchnące i zimne. W stanach przewlekłych gorączka często niewysoka, lecz uporczywa. Uderzenia gorąca z lękiem i niepokojem ruchowym.

Przeważa uczucie zimna, zwłaszcza na świeżym powietrzu. Wewnętrzne gorąco przy zimnych dłoniach i stopach. Pot cuchnący, lepki, plamiący odzież na żółto. Pogorszenie pod wpływem wysiłku lub ciepła łóżka.

Pragnienie tłuszczu, ciężkostrawnych pokarmów i soli. Niechęć do chleba, mleka i słodyczy. Dolegliwości nasilają się po maśle i mleku. Nadmierne pragnienie, zwłaszcza nocą. Apetyt zmienny, często zanika w zaawansowanej chorobie.

Obraz Acidum nitricum cechuje ostrość — bólu, osobowości i zmian chorobowych. Charakterystyczny „ból jak od drzazgi” pojawia się niemal w każdym obszarze. Występują również owrzodzenia, krwawienia, cuchnąca wydzielina i głębokie zmęczenie. Lek odpowiada pacjentom wyczerpanym, zgorzkniałym, lękającym się o zdrowie i pełnym nieprzepracowanej urazy. Wszystkie wydzieliny są cuchnące, a pacjent często wygląda starzej, niż wskazuje jego wiek. Połączenie intensywnych emocji i postępującego niszczenia ciała określa istotę tego leku.

• Mercurius – Również obraz syfilityczny i owrzodzenia, lecz w Merc. więcej wilgoci, zmienności i cuchnącego zapachu; w Nit-ac. większa ostrość i drażliwość
• Thuja – Brodawki i sykoza; większe tłumienie emocji i skrytość; w Nit-ac. więcej owrzodzeń i bólu
• Sulphur – Również cuchnące wydzieliny, lecz większa reaktywność, siła i otwartość
• Hepar sulphuris – Wrażliwość na dotyk i ból, lecz większa skłonność do ropienia; w Nit-ac. więcej owrzodzeń i stwardnień
• Kali bichromicum – Głębokie owrzodzenia i ciągnąca się wydzielina, lecz wydzielina gęstsza i bardziej nitkowata; w Nit-ac. większa bolesność i wyraźniejsze bóle jak od drzazgi

• Leki uzupełniające: Natrum muriaticum, Arsenicum album
• Antidota: Camphora, Opium
• Dobrze działa po: Mercurius, Arsenicum
• Dobrze działa przed: Thuja, Lycopodium, Hepar sulphuris

• Pierwszy lek do rozważenia przy szczelinach, owrzodzeniach i bolesnych brodawkach
• Przydatny przy zaparciu z bólem odbytnicy jak od noża
• Cenny w stanach po przebytej kile z owrzodzeniami i cuchnącą wydzieliną
• Należy o nim pamiętać u pacjentów zgorzkniałych, nadmiernie krytycznych i obawiających się nieuleczalności choroby
• Bardzo przydatny w przewlekłym zapaleniu pęcherza moczowego z tnącym bólem i cuchnącym moczem

Umysł

• Gniew, długotrwały
• Lęk o zdrowie
• Niezdolność do wybaczania
• Podejrzliwość, łatwe obrażanie się

Odbytnica

• Szczeliny, bolesne
• Ból jak od drzazgi podczas oddawania stolca
• Zaparcie, z miękkim stolcem
• Guzki krwawnicze, krwawiące, bolesne

Skóra

• Pęknięcia, szczeliny, bolesne
• Brodawki, krwawiące, twarde
• Owrzodzenia, stwardniałe podłoże
• Uczucie drzazgi

Jama ustna

• Owrzodzenia, bolesne
• Język, popękany
• Ślinienie, cuchnące

Układ moczowy

• Mocz, cuchnący, o zapachu końskiego moczu
• Cewka moczowa, piekący ból
• Zwężenie, bolesne

Objawy ogólne

• Pogorszenie pod wpływem zimna
• Pogorszenie nocą
• Ból jak od drzazgi
• Owrzodzenia, przewlekłe

Samuel Hahnemann – Chronic Diseases: Pierwotna próba lekowa i wskazania w chorobach przewlekłych

C. Hering – Guiding Symptoms: Szczegółowe objawy miejscowe i charakterystyczne (bóle jak od drzazgi, zapach moczu)

James Kent – Lectures on Homoeopathic Materia Medica: Wątki psychologiczne i omówienie miazmy syfilitycznej

John Henry Clarke – Dictionary of Practical Materia Medica: Poszerzony opis objawów fizycznych, zwłaszcza jamy ustnej, skóry i odbytnicy

William Boericke – Materia Medica: Zwięzły opis najważniejszych cech klinicznych, uwagi o modalnościach i rozdział dotyczący psychiki