• Skóra i błony śluzowe – pęcherzyki, owrzodzenia, wykwity pokryte strupami
• Kości, zwłaszcza kości twarzy i piszczel – głębokie, wiercące bóle nocne
• Gruczoły i okostna
• Jama ustna i dziąsła – owrzodzenia, ból zębów
• Owłosiona skóra głowy – grube strupy z posokowatą wydzieliną
• Układ nerwowy – drgania mięśniowe, niepokój ruchowy, nerwobóle

• Na świeżym powietrzu (mimo zmarzliwości)
• Pod wpływem ciepła łóżka (tylko w nerwobólach lub przy wykwitach na owłosionej skórze głowy)
• Podczas jedzenia (zwłaszcza w bólach kości twarzy lub zębów)
• Gdy zaczyna pojawiać się wydzielina lub krwawienie (np. sączenie z wykwitów lub miesiączka)
• Przy łagodnym ruchu (niekiedy łagodzi niepokój ruchowy)

• Pod wpływem zimnego powietrza lub narażenia na zimno
• Przy wilgotnej pogodzie
• W nocy, zwłaszcza po północy
• Po stłumieniu wykwitów lub wydzielania
• Pod wpływem dotyku i ucisku
• Pod wpływem emocji lub przestrachu
• Po tłustych potrawach lub mleku

Obraz Mezereum cechują drażliwość, trwożne obawy i nadwrażliwość emocjonalna. Występuje głęboki niepokój z lękiem przed samotnością, często powiązany ze stłumionymi wykwitami lub przewlekłym wydzielaniem. Może utrzymywać się poczucie nadciągającego nieszczęścia, zwłaszcza u chorych z niszczącymi zmianami skóry lub kości. Hahnemann odnotował otępienie umysłowe występujące na przemian z niepokojem ruchowym i splątaniem. U chorych mogą również występować uporczywe przekonania, na przykład o własnym rozdwojeniu lub oderwaniu od otoczenia. [Hering] odnotowuje melancholię z rozpaczą i skłonnością do chorobliwych myśli, zwłaszcza w przewlekłych nerwobólach lub bólach twarzy.

Owłosiona skóra głowy jest niezwykle wrażliwa, pokryta grubymi, skórzastymi strupami, spod których sączy się cuchnący, lepki, ropny płyn. Pod strupami włosy są sklejone i łatwo wypadają. Pieczenie, świąd i uczucie pełzania nasilają się po drapaniu, które prowadzi jedynie do obnażenia skóry i owrzodzeń. Ból głowy umiejscowiony głęboko w kościach, zwłaszcza w okolicy czoła i kości jarzmowej, często opisywany jako wiercący lub rozsadzający, nasila się w nocy i przy wilgotnej pogodzie. Zawroty głowy przy poruszaniu się lub wstawaniu, często z nudnościami.

Światłowstręt, pieczenie i zapalenie z wykwitami pęcherzykowymi na powiekach. Powieki czerwone, zgrubiałe, rano sklejone. Łzy drażniące. Ból głęboko w oczodołach, promieniujący w głąb głowy. Widzenie może być zamglone wskutek suchości lub zaburzeń o charakterze nerwobólowym. Po stłumieniu wykwitów skórnych objawy oczne nasilają się.

Świąd i pieczenie wewnątrz uszu, z suchymi, łuszczącymi się wykwitami za uszami lub wokół nich. Wrażliwość na wiatr i zimne powietrze. Szumy lub buczenie w uszach. W przewlekłych przypadkach owrzodzenia i wyciek. Bóle przeszywające od uszu ku żuchwie lub gardłu. Małżowina uszna gorąca i obrzęknięta.

Nieżyt nosa z tworzeniem się strupków i strupów wewnątrz nozdrzy. Owrzodzenia i pęknięcia przegrody nosowej. Cuchnąca wydzielina, często krwista lub zielona. Uczucie otarcia, bolesności lub gorąca w przewodach nosowych. [Allen] odnotowuje ból nerwobólowy u nasady nosa.

Jedna z najważniejszych sfer powinowactwa Mezereum. Silny nerwoból twarzy, często obejmujący kości jarzmowe i żuchwę, nasilający się w nocy, pod wpływem dotyku lub zimna. Bóle są przeszywające, wiercące lub palące, niekiedy promieniują do oczu lub szyi. W przewlekłych przypadkach twarz jest blada i zapadnięta; w ostrym nerwobólu — zaczerwieniona, z wyrazem niepokoju. Na skórze twarzy mogą występować drobne owrzodzenia, strupy lub wykwity przypominające wyprysk.

Błona śluzowa jamy ustnej i język owrzodziałe, suche lub pokryte białym nalotem. Język może sprawiać wrażenie przypalonego lub oparzonego. Bóle przeszywają od zębów ku uszom lub skroniom. Cuchnący oddech. Nadmierne ślinienie, zwłaszcza przy owrzodzeniu dziąseł. Mowa staje się niewyraźna lub bełkotliwa z powodu sztywności bądź bolesności języka.

Gwałtowny ból zębów, szczególnie w nocy, nasilający się pod wpływem zimnego powietrza, dotyku, a nawet na samą myśl o jedzeniu. Ból promieniuje od zębów do ucha lub głowy. Dziąsła gąbczaste, obrzęknięte, łatwo krwawią. Zęby wydają się zbyt długie lub rozchwiane. Często wskazany, gdy ból ustępuje podczas jedzenia lub trzymania zimnej wody w ustach — jest to nietypowa modalność.

Suchość, pieczenie i uczucie otarcia w gardle, ze stałą potrzebą przełykania. Mogą występować owrzodzenia aftowe. Przełykanie może wywoływać ból promieniujący do uszu lub żuchwy. Pogorszenie w nocy lub gdy zimne powietrze owiewa gardło. Uczucie grudki lub przeszkody w gardle. W niektórych typach konstytucjonalnych Mezereum może być stosowane w schorzeniach błoniczych z owrzodzeniami i cuchnącym oddechem.

Niechęć do mięsa, tłuszczu i ciepłych potraw. Ochota na zimne jedzenie, choć często jest źle tolerowane. Nudności nasilają się rano lub po tłustych potrawach. Pieczenie w żołądku z uczuciem ciężaru i ucisku. Wymioty kwaśną lub żółciową treścią. Dokuczliwy, ssący głód z niechęcią do jedzenia — sprzeczny stan odzwierciedlający wewnętrzne zapalenie.

Bolesność i rozdęcie brzucha z tępymi bólami. Wzdęcia nasilające się po mleku lub owocach. Bolesny ucisk w podżebrzach. Bóle kurczowe przed wypróżnieniem lub w jego trakcie. U dzieci z chorobami skóry gruczoły w jamie brzusznej mogą być powiększone lub tkliwe.

Skąpy, ciemny mocz o silnym zapachu. Pieczenie podczas oddawania moczu. Częste parcie na mocz, nasilające się w nocy. Gęsty osad. Mimowolne oddawanie moczu u dzieci po stłumieniu wykwitów. Oddawanie moczu bolesne lub skurczowe.

Bolesne parcie na stolec z pieczeniem po wypróżnieniu. Biegunka z cuchnącymi, żrącymi, wodnistymi stolcami. Zaparcie na przemian z oddawaniem miękkiego stolca z uczuciem niepełnego wypróżnienia. Świąd lub pieczenie odbytu, zwłaszcza po jedzeniu. W przewlekłych przypadkach mogą powstawać przetoki lub szczeliny.

Narządy płciowe zimne, zdrętwiałe lub z przeszywającymi bólami. Swędzące wykwity na mosznie lub żołędzi. Wytryski nasienia bez wzwodu. Jądra bolesne, obrzęknięte. Przewlekłe zapalenie cewki moczowej z białą wydzieliną i pieczeniem. Zmniejszony popęd płciowy.

Świąd i pieczenie sromu z wykwitami pokrytymi strupami. Upławy gęste, żółte, drażniące. Miesiączki nieregularne, zatrzymane lub zbyt obfite, z silnymi bólami kurczowymi. Ból jajników, zwłaszcza po lewej stronie. Bolesność brodawek sutkowych i piersi. Wykwity skórne mogą nasilać się przed miesiączką.

Duszność, zwłaszcza podczas chodzenia lub wysiłku. Ucisk w klatce piersiowej. Świszczący oddech lub napady duszenia się w nocy. Oddech gorący lub cuchnący. Kaszel z bólami nerwobólowymi.

Kołatanie serca przy najmniejszym wzruszeniu lub wysiłku. Uczucie niepokoju w okolicy serca. Tętno szybkie, słabe lub niemiarowe. Uczucie ściskania lub ucisku w okolicy przedsercowej.

Uczucie ściskania, nasilające się w nocy. Palące lub kłujące bóle w klatce piersiowej. Kaszel suchy, urywany lub duszący, nasilający się podczas mówienia lub pod wpływem zimnego powietrza. Plwocina skąpa lub krwista. Na mostku lub żebrach mogą tworzyć się bolesne guzki bądź owrzodzenia. Skłonności gruźlicze.

Sztywność i pobolewanie szyi oraz odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Ból promieniuje do barków lub kości krzyżowej. Bóle kości nasilają się w nocy, zwłaszcza w obrębie okostnej. [Clarke] odnotowuje guzki i stwardnienia wzdłuż kręgosłupa lub kości krzyżowej.

Bóle kości długich, zwłaszcza piszczeli, nasilające się w nocy. Trzeszczenie w stawach, sztywność po przebudzeniu. Bóle nerwobólowe w kończynach górnych i dolnych, szerzące się wzdłuż nerwów. Na skórze kończyn często występują piekące wykwity lub owrzodzenia. Zimno lub drętwienie palców rąk i stóp.

Sfera najważniejszych objawów charakterystycznych. Grube, skórzaste, żółtobrunatne strupy, pod którymi znajduje się obnażona skóra i posokowata, cuchnąca wydzielina. Zmiany występują zwłaszcza na owłosionej skórze głowy, twarzy i kończynach. Pieczenie, świąd i uczucie pełzania, nasilające się w nocy lub pod wpływem ciepła. Stłumienie wykwitów prowadzi do schorzeń wewnętrznych. Owrzodzenia o stwardniałych brzegach, z pieczeniem i ropą. Wyprysk, liszajec, bolesne blaszki przypominające łuszczycę. Wykwity pokryte strupami za uszami i w okolicach stawów. Bolesny półpasiec z neuralgią popółpaścową.

Sen niespokojny, zakłócany przez świąd, bóle kości lub nerwobóle. Bezsenność po północy. Sny pełne niepokoju lub przerażające. Po przebudzeniu brak wypoczynku i drażliwość.

Żywe, przerażające sny o spadaniu, ogniu i niebezpieczeństwie. Sny często odzwierciedlają wewnętrzny niepokój lub nieustępującą chorobę. Może pojawiać się wrażenie, że podczas snu było się chorym.

Przewlekłe stany podgorączkowe w stanach syfilitycznych. Dreszcze na przemian z pieczeniem skóry. Uderzenia gorąca. Gorączka często występuje nocą, z bólami kości lub wydzieliną z owrzodzeń.

Zmarzliwość, szczególnie wieczorem lub w nocy. Po dreszczach następuje gorąco z pieczeniem twarzy lub kończyn. Pot cuchnący, plamiący pościel. W niektórych przypadkach pocenie się łagodzi bóle kości.

Niechęć do mięsa, tłuszczu i mleka. Ochota na zimne napoje i świeże pokarmy. Jedzenie może łagodzić ból twarzy lub nerwoból. Pogorszenie po ciężkostrawnych, tłustych lub ciepłych potrawach.

Silna tendencja do procesów niszczących — zwyrodnienia skóry, kości i błon śluzowych. Pogorszenie w nocy, pod wpływem zimna i po stłumieniu wydzielania. Wrażliwość na dotyk. Bóle palące, gryzące lub wiercące. Przydatny w stanach syfilitycznych, wyprysku, półpaścu, nerwobólu twarzy i martwicy kości.

• Hepar sulphuris – Choroby skóry z ropieniem, ale Hepar cechuje nadwrażliwość na zimno i brak grubych strupów z cuchnącą wydzieliną
• Sulphur – Świąd i wykwity, lecz w obrazie Sulphur nie występują tak nasilone owrzodzenia ani bóle kości
• Mercurius – Podobne owrzodzenia i bóle kości, ale bardziej nasilone ślinienie, zajęcie gruczołów i cechy sykotyczne
• Arsenicum album – Palące bóle i niepokój ruchowy, lecz z większym ogólnym wyczerpaniem i lękiem
• Graphites – Wyprysk ze strupami, lecz w obrazie Graphites wydzielina jest bardziej miodowata, a konstytucję cechują otyłość i zmarzliwość

• Leki komplementarne: Sulphur, Calcarea carbonica
• Antidota: Camphora, Mercurius
• Dobrze działa po: Merc., Sulph., Hepar sulph.
• Dobrze działa przed: Silicea, Nitric acid

• Jeden z głównych leków na wyprysk z grubymi strupami i ropą
• Do rozważenia w półpaścu, zwłaszcza z pieczeniem i bólem popółpaścowym
• Przydatny w nerwobólu twarzy łagodzonym przez jedzenie
• Głęboko działający przy bólach kości nasilających się w nocy, zwłaszcza piszczeli i kości jarzmowej
• Przy wykwitach na owłosionej skórze głowy z kleistą, cuchnącą wydzieliną i wypadaniem włosów

Skóra

• Wykwity, pokryte grubymi strupami, z sączącą się ropą
• Owrzodzenia, piekące, z posokowatą wydzieliną
• Świąd, pogorszenie w nocy
• Półpasiec, ból popółpaścowy

Twarz

• Nerwoból, kość jarzmowa, żuchwa, pogorszenie w nocy
• Ból, promieniujący do uszu lub skroni
• Wykwity wokół ust

Zęby

• Ból zębów, pogorszenie w nocy, poprawa podczas jedzenia
• Ból promieniujący do ucha
• Dziąsła obrzęknięte, gąbczaste

Kości

• Ból, wiercący, pogorszenie w nocy
• Ból okostnej, kość jarzmowa, piszczel
• Pogorszenie pod wpływem wilgotnego zimna

Objawy ogólne

• Pogorszenie w nocy, pod wpływem zimnego powietrza
• Stłumione wykwity
• Ból palący, wiercący

• Samuel Hahnemann – Materia Medica Pura: Pierwotne dane z próby lekowej, podstawowe objawy psychiczne i skórne
• C. Hering – Guiding Symptoms: Szczegółowe doświadczenia kliniczne dotyczące skóry, kości i nerwów
• T.F. Allen – Encyclopaedia of Pure Materia Medica: Bogate dane z prób lekowych i obserwacji toksykologicznych
• William Boericke – Pocket Manual: Ujęcie kliniczne, w tym nerwoból twarzy i zastosowania w chorobach skóry
• John Henry Clarke – Dictionary of Practical Materia Medica: Omówienie syfilitycznych procesów niszczących i zmian skórnych z tworzeniem strupów