• Rdzeń kręgowy — drogi piramidowe; niedowład spastyczny; wzmożone odruchy; stopotrząs; zwiększone napięcie mięśniowe (zob. Plecy/Kończyny/Objawy ogólne) [Allen], [Clarke], [Boericke].

• Kończyny dolne — uda, kolana, łydki: sztywność, chód podskakujący lub tupiący, niemożność schodzenia po schodach; pięty nie dotykają podłoża; palce stóp wloką się po ziemi (zob. Kończyny) [Clarke], [Phatak].

• Równowaga nerwowo-mięśniowa — osłabienie prostowników z nadmierną aktywnością zginaczy; napięte mięśnie tylnej grupy uda; drżenie przy próbie chodzenia; kończyny górne stosunkowo silne (zob. Objawy ogólne/Kończyny) [Boger], [Phatak].

• Porażenia poinfekcyjne — pozostałości po poliomyelitis (porażeniu dziecięcym); okres rekonwalescencji, gdy odruchy są nadmiernie żywe (zob. Objawy ogólne) [Clarke], [Boericke].

• Stany przypominające stwardnienie boczne lub zapalenie rdzenia — czynnościowy obraz porażenia spastycznego obu kończyn dolnych bez znacznej utraty czucia (zob. Plecy/Objawy ogólne) [Hughes], [Allen].

• Chód i postawa stojąca — nie może spokojnie stać; kolana uderzają o siebie; nogi krzyżują się mimowolnie; musi usiąść lub się oprzeć; porusza się krótkimi podskokami (zob. Kończyny) [Clarke], [Hering].

• Zwieracze i czucie — zazwyczaj zachowane; prawidłowa czynność pęcherza i odbytnicy; czucie niezaburzone (zob. Odbytnica/Układ moczowy/Objawy ogólne) [Clarke], [Phatak].

• Klimat i modalności — pogorszenie w zimną, wilgotną pogodę; poprawa pod wpływem ciepła i latem; pogorszenie pod wpływem pobudzenia; poprawa w spoczynku (zob. Modalności/Objawy ogólne) [Boericke], [Phatak], [Boger].

• Ciepło, ciepła pogoda; latem zmniejsza się sztywność [Boericke], [Phatak].

• Odpoczynek, siedzenie; opieranie się o podporę; spokojne leżenie zmniejsza drżenie [Clarke], [Boger].

• Powolne, rozważne ruchy wykonywane w skupieniu; unikanie pośpiechu zmniejsza krzyżowanie się nóg (krótki opis przypadku) [Clarke].

• Masaż i delikatne rozcieranie mięśni tylnej grupy uda oraz łydek; napięcie mięśniowe maleje (obserwacja kliniczna) [Phatak].

• Suchy klimat; rześkie, lecz suche powietrze zapewnia większą stabilność chodu niż wilgotne [Boger].

• Po śnie; rano chód jest pewniejszy, jeśli chory ogrzeje się w łóżku przed wstaniem [Clarke].

• Korzystanie z kończyn górnych (poręcz, laska); kończyny górne kompensują trudności; lęk ustępuje [Clarke].

• Regularne, niewielkie ćwiczenia; stopniowany wysiłek zwiększa pewność siebie bardziej niż krótkie zrywy [Dewey].

• Zimna, wilgotna pogoda; mgła; wyziębienie; ulewy burzowe; sztywność narasta [Boericke], [Boger].

• Schodzenie po schodach; stąpanie w dół; pięty nie dosięgają podłoża; kolana się krzyżują [Clarke], [Phatak].

• Próba stania bez ruchu; kolana uderzają o siebie; musi usiąść lub podskakiwać [Clarke].

• Nagły wysiłek lub pośpiech; pobudzenie — odruchy stają się nadmiernie żywe; chód nożycowy się nasila [Clarke], [Boger].

• Zmęczenie; nadmierne ćwiczenia; długie chodzenie lub stanie; następnie pojawia się drżenie [Phatak], [Dewey].

• Zimne okłady na kończyny; wilgotna odzież; mokre stopy [Boericke].

• Emocje; przestrach; bodźce związane z tłumem; wzdrygnięcie ze strachu nasila klonus [Clarke].

• Rekonwalescencja po chorobach gorączkowych; odruchy pozostają zbyt żywe; chód jest niepewny [Clarke], [Nash].

Umysł jest na ogół jasny, nastawiony praktycznie i nadmiernie skupiony na poruszaniu się, z lękiem dotyczącym konkretnie upadku lub schodzenia; odpowiada to wcześniej odnotowanym modalnościom (pogorszenie przy schodzeniu po schodach i pod wpływem pobudzenia) [Clarke]. Ponaglany chory staje się drażliwy; im większą wywiera się na niego presję, tym bardziej nogi krzyżują się nożycowo i drżą (Umysł ↔ Kończyny/Objawy ogólne). Ostrożność wyrasta z doświadczenia; planuje każdy krok, wybiera drogę z poręczami, szuka ciepła i unika wilgoci. Przygnębienie jest wtórne do utraty samodzielności, nie stanowi pierwotnej melancholii; ustępuje, gdy chory znajduje sposób na bezpieczne poruszanie się (Umysł ↔ Modalności). Często boi się wstawać nocą bez pomocy; nie ma jednak splątania ani utraty pamięci jak w odrętwieniu Gelsemium [Kent], [Clarke]. Chory niechętnie przyjmuje sugestie, że dolegliwości są „na tle nerwowym” (histeria); czucie jest prawidłowe i słusznie podkreśla, że problemem są sztywność i nadmierne napinanie się mięśni, a nie drętwienie (Umysł ↔ Czucie). Dzieci po poliomyelitis zachowują pogodę ducha, lecz chodzą nieśmiało; ich pewność siebie wzrasta w ciepłą pogodę. Gdy następuje poprawa, zauważalny jest spokój w sytuacjach, które wcześniej wywoływały pośpiech — np. przy przechodzeniu przez ulicę — co ponownie odzwierciedla działanie leku na nadmiernie aktywne odruchy rdzeniowe.

Objawy ze strony głowy mają niewielkie znaczenie: uczucie lekkości lub zawrotu w głowie przy szybkim wstawaniu, wynikające raczej z niepewnej postawy niż z przyczyny mózgowej; poprawa po przyjęciu pozycji siedzącej lub oparciu się (Głowa ↔ Objawy ogólne) [Clarke]. W potylicy i karku odczuwa zmęczenie wskutek nadmiernego obciążania kończyn górnych i barków podczas chodzenia o laskach (Głowa ↔ Kończyny). Brak swoistego bólu głowy; niekiedy obserwuje się gorąco głowy po wysiłku przy zimnych nogach w wilgotną pogodę. Zawroty głowy nie mają charakteru rzeczywistego wirowania, lecz niepewności z domieszką lęku, ustępującej po zajęciu pozycji siedzącej.

Wzrok prawidłowy; chory jednak utkwia spojrzenie w podłożu przed sobą, aby kontrolować kroki; odwrócenie wzroku zwiększa liczbę błędnych kroków (Oczy ↔ Kończyny). Brak zapalenia nerwu wzrokowego; źrenice prawidłowe. Jasne światło lub odblaski na mokrych chodnikach skłaniają do ostrożności, a związany z ruchem ulicznym pośpiech nasila nożycowe krzyżowanie nóg (odzwierciedlenie modalności).

Słuch prawidłowy; jednak nagłe głośne dźwięki lub zgiełk tłumu wywołują przestrach i wzmagają odruchy kolanowe (Uszy ↔ Objawy ogólne/Umysł) [Clarke]. Choroba morska i zawroty głowy pochodzenia błędnikowego nie należą do tego obrazu (por. Cocculus).

Brak charakterystycznego nieżytu nosa; nos i górne drogi oddechowe nieobjęte zaburzeniem. Przy wilgotnym zimnie czubek nosa może wydawać się zimny, gdy nogi sztywnieją (obwodowy przejaw naczynioruchowy).

Wyraz twarzy lękliwy przy stąpaniu w dół; poza tym spokojny. Żuchwa i mięśnie twarzy nieobjęte zaburzeniem; brak objawów opuszkowych (Twarz ↔ Objawy ogólne). Zaczerwienienie twarzy podczas wysiłku wynika z wytężenia, nie z gorączki.

Brak swoistego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej; język nie drży; mowa wyraźna — odróżnia to obraz od uszkodzeń opuszkowych lub móżdżkowych (por. Conium, Phos.) [Clarke]. Wydzielanie śliny prawidłowe.

Nie odnotowano objawów z prób lekowych. Sporadyczne zgrzytanie zębami z napięcia przed schodzeniem po stopniach ma charakter doniesienia anegdotycznego.

Brak dysfagii; odruchy podniebienne nie są wyraźnie zaburzone; uszkodzenie dotyczy raczej struktur ruchowych rdzenia kręgowego niż opuszki (Gardło ↔ Objawy ogólne) [Hughes].

Apetyt dość dobry; brak nudności; posiłki mają niewielki wpływ poza tym, że zmęczenie po jedzeniu zwiększa niepewność chodu, jeśli chory wstaje w pośpiechu. W wywiadach dotyczących diety z nieprzetworzonych nasion odnotowuje się pewne wzdęcia po roślinach strączkowych, nie stanowi to jednak wskazówki do doboru leku [Hughes].

Bez szczególnych objawów. U rekonwalescentów mięśnie brzucha wydają się słabe przy kaszlu lub próbie wstawania, co zwiększa obciążenie nóg i nasila poczucie niepewności na schodach (Brzuch ↔ Kończyny).

Czynność pęcherza zachowana; brak zatrzymania i nietrzymania moczu; mocz przejrzysty — ponownie wskazuje to na drogi korowo-rdzeniowe, a nie na poziom krzyżowy rdzenia (Układ moczowy ↔ Objawy ogólne) [Clarke].

Czynność zwieraczy zachowana; wypróżnienia prawidłowe — przydatny objaw charakterystyczny w różnicowaniu z lekami, w których obrazie porażenie obejmuje jelita (np. Plumbum) [Clarke], [Phatak].

Funkcje seksualne zwykle zachowane; polucje i impotencja nie są charakterystyczne, co pomaga odróżnić ten obraz od przypadków conium lub selenium, w których seksualność wiąże się ze zmęczeniem [Clarke]. Podczas stosunku może występować lęk przed upadkiem, wynikający z niepewności nóg, a nie z niedomogi seksualnej.

Trudności w poruszaniu się podczas miesiączki mogą być odczuwane jako większe z powodu ogólnego zmęczenia; brak swoistych objawów ze strony macicy. Niedowład poinfekcyjny u dziewcząt wykazuje ten sam obraz kończyn dolnych, z żywymi odruchami i zachowanym czuciem [Clarke].

Prawidłowe; zadyszka jedynie z wysiłku i lęku; ciepłe powietrze na zewnątrz sprzyja pewniejszym ruchom; zimne, wilgotne powietrze wychładza i usztywnia nogi (Oddychanie ↔ Modalności).

Kołatanie serca wyłącznie z lęku związanego z wysiłkiem; poza tym serce zdrowe. Tętno może przyspieszać w pośpiechu, a wraz z jego przyspieszeniem kolana krzyżują się coraz bardziej — sprzężenie psychoruchowe (Serce ↔ Umysł/Kończyny). Organiczna wada zastawkowa nie należy do obrazu leku [Clarke], [Boericke].

Oddychanie swobodne; klatka piersiowa służy do stabilizacji podczas stawiania kroków; chory może wstrzymywać oddech przy pokonywaniu stopnia, a następnie gwałtownie wydychać powietrze, gdy znajdzie się w bezpiecznej pozycji. Brak kaszlu lub objawu krtaniowego o kluczowym znaczeniu dla leku.

W okolicy lędźwiowej odczucie napięcia, jak od napiętej liny; kręgosłup wyprostowany, sztywny; każda próba rozluźnienia nasila lęk przed ugięciem się kolan (Plecy ↔ Kończyny) [Clarke], [Boger]. Okolica krzyżowa niebolesna; brak ostrego nerwobólu; chodzi o napięcie, nie o ból. Po długim siedzeniu pierwsze kroki są sztywne, jak na drewnianych nogach; potem pojawia się chód nożycowy, utrzymujący się do ponownego rozgrzania.

Główny obszar obrazu Lathyrus. Spastyczność kończyn dolnych; wzmożone odruchy kolanowe, stopotrząs; nogi krzyżują się mimowolnie (chód nożycowy); pięty nie dotykają podłoża; palce stóp wloką się po ziemi; wrażenie chodzenia na przedniej części stóp lub wykonywania małych podskoków [Allen], [Clarke], [Boericke], [Phatak]. Schodzenie po schodach jest niebezpieczne; nie może stać bez ruchu, by kolana nie uderzały o siebie; musi usiąść lub mocno się czegoś trzymać. Czucie prawidłowe; brak drętwienia i mrowienia; ból niewielki lub nieobecny; problemem jest nadmierne napięcie mięśniowe i słaba kontrola prostowników (por. Gelsemium, gdzie odruchy są osłabione, a czucie przytępione) [Kent], [Clarke]. Kończyny górne stosunkowo silne i nadmiernie obciążane; chory podciąga się na poręczach; dłonie czasem drżą po wysiłku. Zimno i wilgoć szybko usztywniają łydki oraz mięśnie tylnej grupy uda; ciepło i powolne ćwiczenie rozluźniają je. W bardziej zaawansowanych przypadkach uda wydają się ciężkie, łydki są wychudzone z nieużywania; czynność zwieraczy pozostaje jednak prawidłowa.

Brak pierwotnej wysypki; skóra nóg chłodna w wilgotnym powietrzu; gęsiej skórce przy wyziębieniu towarzyszy zwiększone napięcie mięśniowe (Skóra ↔ Modalności). Zmiany troficzne niewielkie w porównaniu z zanikiem w obrazie Plumbum.

Sen dość dobry; po śnie występuje przejściowa ulga, jeśli chory ogrzeje się przed wstaniem; jeśli jednak zostanie obudzony i ponaglony, pierwsze kroki są najtrudniejsze — odpowiada to wcześniej odnotowanym czynnikom poprawy (po śnie/ciepło) i pogorszenia (pośpiech) [Clarke], [Boericke]. Sny o upadaniu lub chybieniu stopnia, ze wzdrygnięciem; ustępują w miarę odzyskiwania pewności na schodach. Przed snem często planuje w myślach trasy; gdy ustali wykonalny plan, sen staje się głębszy. Brak soporu; brak porażenia we wczesnych godzinach porannych.

O schodach, peronach, spieszących się tłumach; o utracie równowagi; o przechodzeniu przez ulice; później pojawiają się sny o pewnym chodzeniu po równym podłożu — często poprzedzające poprawę kliniczną (Sny ↔ Umysł/Kończyny).

Brak stanu gorączkowego; sporadyczne uczucie zmarznięcia w wilgotną pogodę. Jeśli pojawi się gorączka wskutek współistniejącej choroby, odruchy stają się chwilowo żywsze przy wstawaniu — obserwowane u rekonwalescentów (Gorączka ↔ Objawy ogólne).

Uczucie zimna w kończynach dolnych przy wilgoci; źle znosi gorąco ciała, jeśli jest ono przytłaczające; suche ciepło zmniejsza napięcie mięśniowe (Dreszcze/Gorąco/Pot ↔ Modalności). Pocenie zwyczajne; obfity pot nie przynosi poprawy jak w obrazie Sulphur.

Brak charakterystycznych zachcianek pokarmowych. Obfite posiłki i środki pobudzające, które wywołują pośpiech (spóźnienie), pośrednio pogarszają chód, skłaniając do pospiechu; najlepiej służą ciepłe, proste posiłki w spokojnym otoczeniu.

Lathyrus sativus jest lekiem o powinowactwie do dróg piramidowych rdzenia kręgowego: niedowład spastyczny przede wszystkim kończyn dolnych, ze wzmożonymi odruchami, stopotrząsem, chodem nożycowym lub tupiącym, zachowanym czuciem i niezaburzoną czynnością zwieraczy oraz stosunkowo silnymi kończynami górnymi, umożliwiającymi kompensację [Allen], [Clarke], [Boericke], [Phatak]. Modalności wyraźnie określają przypadek: pogorszenie pod wpływem zimna, wilgoci, mgły; przy schodzeniu; przy staniu bez ruchu; pod wpływem pośpiechu lub pobudzenia; poprawa pod wpływem ciepła, w spoczynku, po śnie, a także dzięki korzystaniu z kończyn górnych i przemyślanym sposobom poruszania się. Odpowiada przetrwałemu porażeniu po poliomyelitis — etapowi zdrowienia, gdy odruchy są nadmiernie żywe — stanom przypominającym zapalenie rdzenia i stwardnienie boczne, nie zaś porażeniom wiotkim lub czuciowym (por. Gelsemium, Plumbum, Conium) [Clarke], [Boger], [Kent]. Brak bólu i znieczulenia przy wyraźnie nadmiernym napinaniu się mięśni stanowi wyróżnik przy doborze leku. Kierunek zdrowienia prowadzi od niepewnego schodzenia i stania do stabilnego chodzenia po równym podłożu, od nożycowego krzyżowania nóg do stawiania kroków na wprost oraz od zależności od klimatu do większej odporności na jego wpływ; w miarę jak ciepło i miarowe ćwiczenie przywracają kontrolę, odruchy kolanowe stają się mniej wygórowane i powraca pewność siebie.

Etiologia — Pozostałości po poliomyelitis / zapalenie rdzenia kręgowego

• Gelsemium: porażenie wiotkie; odruchy osłabione; senność, lękliwość. Lath.: spastyczność, odruchy wygórowane, jasność umysłu [Kent], [Clarke].

• Causticum: postępujący niedowład z przykurczami, pieczeniem, zajęciem twarzy i powiek; więcej bólów ciągnących. Lath.: bezbolesna spastyczność nóg; czucie zachowane [Boger], [Boericke].

• Plumbum: porażenie z zanikiem mięśni, przeszywającymi bólami związanymi z zapaleniem nerwów, wciągniętym brzuchem; zaparcie, kolka; odruchy często zniesione. Lath.: napięcie wzmożone, zwieracze niezajęte [Clarke], [Allen].

• Physostigma: podrażnienie rdzenia kręgowego z drganiami mięśni i bólami nerwobólowymi; mniej stały obraz spastyczności. Obraz Lath. jest spokojniejszy, z wyraźniejszą przewagą objawów piramidowych [Farrington].

• Zincum: niespokojne stopy, wiercenie się, przeczulica; drażliwość psychiczna; nie jest to obraz czystej spastyczności z chodem nożycowym [Boger].

Objawy charakterystyczne — Chód i odruchy

• Argentum-nit.: chód ataktyczny, niepewny, pogorszenie w tłumie; drżenie; bez spastyczności, wygórowanie odruchów nie jest charakterystyczne. Lath.: chód nożycowy, tupiący, hiperrefleksja [Clarke].

• Secale: spastyczne kurcze ze zniesieniem czucia, pieczeniem, wychudzeniem; chory marznie, a mimo to chce być odkryty; objawy naczyniowe. Lath.: czucie prawidłowe; nie znosi wilgotnego zimna [Clarke], [Kent].

• Oxalic-ac.: porażenie z silnymi bólami, osłabienie po niewielkim wysiłku; wyraźne objawy czuciowe. Obraz Lath. jest w dużej mierze bezbolesny [Allen].

Powinowactwo narządowe — Rdzeń kręgowy i kończyny dolne

• Nux-vom.: kurczowa sztywność ze znaczną drażliwością i dolegliwościami żołądkowymi w wywiadzie; obraz odruchów nie jest cechą rozstrzygającą. Lath.: wyraźny zespół objawów dotyczących dróg ruchowych [Kent].

• Conium: porażenie wstępujące; niewydolność mięśni z zawrotami głowy przy obracaniu się; zajęcie gruczołów; mniejsze wygórowanie odruchów. Lath.: spastyczność poniżej pasa związana z drogami korowo-rdzeniowymi [Clarke].

• Curare: blokada nerwowo-mięśniowa, wiotkość; fizjologiczny obraz przeciwny do Lath.; przydatne zestawienie różnicujące [Hughes].

Modalności — Wilgotne zimno, schodzenie, stanie

• Rhus-tox.: pogorszenie pod wpływem wilgotnego zimna, sztywność; jednak bóle łagodnieją dopiero przy ruchu, a obraz odruchów jest inny. Lath.: ból niewielki, odruchy nadmiernie żywe [Boger].

• Calc-phos. (dzieci): osłabienie nóg, późne rozpoczęcie chodzenia; bóle wzrostowe; bez spastyczności. Lath. przy spastycznych pozostałościach po poliomyelitis [Dewey].

• Lek komplementarny: Gelsemium — często w pierwszym stadium ostrego poliomyelitis (z wiotkością), po nim Lath. w okresie zdrowienia ze spastycznością i wygórowanymi odruchami [Clarke], [Boericke].

• Lek komplementarny: Causticum — przy późniejszych przykurczach i skróceniu ścięgien, jeśli występują po ustabilizowaniu chodu przez Lath. [Boger].

• Lek komplementarny: Physostigma — gdy podrażnienie rdzenia i drgania mięśni utrzymują się na tle zasadniczego obrazu Lath. [Farrington].

• Dobrze działa po: Nux-vom. — po nadmiernym wysiłku i wychłodzeniu, gdy odruchy stają się nadmiernie żywe [Kent].

• Dobrze działa po: Arnica — obolałość po przeciążeniu; następnie Lath. odpowiada obrazowi spastyczności [Dewey].

• Dobrze poprzedza: Plumbum — jeśli później rozwijają się rzeczywisty zanik mięśni i bóle związane z zapaleniem nerwów (zmiana charakteru patologii) [Clarke].

• Leki pokrewne: Zincum, Arg-n., Secale, Ox-ac., Con., Rhus-t. — zob. różnicowanie.

• Antidota: Ciepło, odpoczynek i unikanie wilgotnego zimna stanowią antidota w zakresie higieny życia; spośród leków Nux-vom. lub Gels., zależnie od stadium [Clarke], [Boericke].

• Leki niezgodne: Nie wymieniono ich w klasycznych źródłach; unikać naprzemiennego stosowania bez ponownej oceny całości objawów [Kent].

• Resztkowa spastyczność po poliomyelitis — żywe odruchy kolanowe, klonus stopy, chód nożycowy, zachowane czucie i czynność zwieraczy; preferować Lath. 6C–30C, codziennie lub co drugi dzień; zmniejszać częstość podawania w miarę odzyskiwania stabilności [Clarke], [Boericke], [Phatak].

• Lęk przed schodzeniem po schodach, gdy pięty nie dotykają podłoża — stosować Lath. i kłaść nacisk na ciepło oraz ćwiczenie powolnego schodzenia z podparciem (poręcz) [Clarke], [Dewey].

• Zimowe pogorszenie chodu spastycznego pod wpływem wilgotnego zimna — uprzedzać je podawaniem Lath. i zapewnieniem ciepłego otoczenia; unikać nadmiernych ćwiczeń wywołujących klonus [Boger], [Boericke].

• Obraz przypominający zapalenie rdzenia kręgowego lub stwardnienie boczne, bez utraty czucia — próbne zastosowanie Lath., gdy dominują objawy piramidowe, a bóle są niewielkie [Hughes], [Allen].

Umysł

• Lęk przed upadkiem — zwłaszcza podczas schodzenia; szuka podparcia; lęk nasila krzyżowanie nóg [Clarke].

• Niechęć do pośpiechu — pobudzenie pogarsza chód; woli stawiać rozważne kroki [Clarke], [Boger].

• Poczucie pewności wraca pod wpływem ciepła i podparcia (poręcz) — wskazówka praktyczna [Clarke].

• Drażliwość przy ponaglaniu do szybkiego ruchu — odruchy stają się nadmierne [Clarke].

• Jasność umysłu — bez splątania mimo porażenia; odróżnia od Gels. [Kent], [Clarke].

• Wzdryganie się pod wpływem hałasu — przestrach nasila klonus; rubryka dotycząca czynników środowiskowych [Clarke].

Plecy

• Sztywność okolicy lędźwiowej — napięcie jak naciągnięta lina; poprawa pod wpływem ciepła i odpoczynku [Clarke], [Boger].

• Osłabienie pleców po staniu — nie może stać w bezruchu [Clarke].

• Sztywność przy pierwszym wstawaniu — ustępuje po rozgrzaniu [Boericke].

• Kręgosłup — dominują objawy ze strony dróg piramidowych; ból niewielki [Allen].

• Modalności — pogorszenie pod wpływem wilgotnego zimna; poprawa w suchym klimacie [Boger].

• Po poliomyelitis — utrzymująca się sztywność, żywe odruchy [Clarke].

Kończyny

• Porażenie — spastyczne — kończyny dolne; wygórowane odruchy; klonus stopy; znamienny obraz [Allen], [Clarke], [Boericke].

• Chód — nożycowy; nogi krzyżują się; pięty nie dotykają podłoża; palce są wleczone [Clarke], [Phatak].

• Pogorszenie przy schodzeniu po schodach — musi podskakiwać lub mocno się trzymać [Clarke].

• Nie może stać w bezruchu — kolana uderzają o siebie; musi usiąść lub się oprzeć [Clarke].

• Silne ręce — służą do podciągania ciała; mechanizm kompensacyjny [Clarke].

• Modalności — pogorszenie pod wpływem wilgotnego zimna; poprawa pod wpływem ciepła oraz powolnego, rozważnego ruchu [Boericke], [Boger], [Phatak].

Objawy ogólne

• Prawidłowe czucie i czynność zwieraczy przy spastyczności ruchowej — objaw charakterystyczny rozstrzygający o wyborze leku [Clarke], [Phatak].

• Pogorszenie pod wpływem pośpiechu, pobudzenia, tłumu i przestrachu [Clarke].

• Poprawa po śnie — po ogrzaniu się w łóżku przed wstaniem [Clarke].

• Modalności — pogorszenie pod wpływem wilgoci, mgły i burzowej pogody; poprawa latem [Boericke], [Boger].

• Rekonwalescencja po ostrej chorobie — nadmiernie żywe odruchy; niepewny chód [Clarke], [Nash].

• Nadmierna siła skurczu mięśni bez bólu — w odróżnieniu od stanów wiotkości (Gels.) [Kent], [Clarke].

Sen / Marzenia senne

• Sen — przywraca kontrolę ruchową, jeśli chory ogrzeje się przed wstaniem; pierwsze kroki są najtrudniejsze, gdy się spieszy [Clarke].

• Sny o upadaniu lub ominięciu stopnia — lęk antycypacyjny [Clarke].

• Wzdrygnięcie się przy wybudzeniu ze snu na krótko nasila klonus [Clarke].

• Poprawa rano — jeśli chory ma czas na ogrzanie się i zaplanowanie ruchów [Clarke].

• Nocne bolesne kurcze mięśni są rzadkie — dominuje napięcie, nie ból kurczowy [Allen].

• Po późnym kładzeniu się spać — chód gorszy następnego dnia; wpływ zmęczenia [Dewey].

Układ moczowy / Odbytnica

• Pęcherz i jelita niezajęte — prawidłowa kontrola oddawania moczu i stolca; cecha przydatna w różnicowaniu [Clarke], [Phatak].

• Bez bolesnego parcia i zatrzymania moczu — trudności w chodzeniu niezwiązane ze zwieraczami [Clarke].

• Przydatny po poliomyelitis — przy zachowanej czynności zwieraczy [Clarke].

• Modalność pomocnicza — unikać wychłodzenia miednicy i nóg; nasila ono napięcie [Boericke].

• Poczucie pewności wzrasta po zapewnieniu chorego o zachowanej kontroli oddawania moczu i stolca [Clarke].

• Bez dysestezji — czucie zachowane [Clarke].

Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–1879): fragmenty dotyczące toksykologii i prób lekowych — spastyczne porażenie obu kończyn dolnych, wygórowanie odruchów, uwagi o chodzie.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–1891): potwierdzenia kliniczne — pozostałości po poliomyelitis; modalności; pozycja stojąca i chód.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): pełny obraz leku — podłoże neurolatyryzmu; chód nożycowy; pięty niedotykające podłoża; zachowana czynność zwieraczy.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — spastyczne porażenie kończyn dolnych; pogorszenie pod wpływem wilgotnego zimna; poprawa pod wpływem ciepła; stany po poliomyelitis.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (koniec XIX w.): toksykologia nasion roślin strączkowych z rodzaju Lathyrus; powinowactwo do dróg rdzeniowych; analogie kliniczne.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): objawy ogólne — modalności klimatyczne; wskazania związane z rdzeniem; porównania.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (XX w.): zwięzłe zestawienie objawów charakterystycznych — wygórowane odruchy; krzyżowanie nóg; pięty niedotykające podłoża; główne modalności.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): różnice — Gelsemium (wiotkość) a Lathyrus (spastyczność); miazmatyczny charakter chorób układu ruchowego.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (początek XX w.): porażenia w okresie rekonwalescencji; strategia stopniowanych ćwiczeń; postępowanie uwzględniające klimat.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1890): różnicowanie leków o powinowactwie do rdzenia — Physostigma, Causticum, Plumbum.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): stany porażenne po ostrej chorobie; wskazówki dotyczące kolejności leków.
Lippe, A. von — Keynotes and Characteristics (koniec XIX w.): objawy rozstrzygające o wyborze — spastyczność piramidowa z zachowanym czuciem; pogorszenie na schodach.