• Tarczyca i węzły chłonne — wole (proste lub przypominające chorobę Gravesa), powiększone, gorące i tkliwe węzły chłonne szyjne; bladość na przemian z napadowym zaczerwienieniem; kołatanie serca i drżenie; zob. Szyja/Serce/Objawy ogólne. [Hughes], [Clarke], [Boericke].
• Krew i układ naczynioruchowy — niedokrwistość z napadowym zaczerwienieniem wskutek przekrwienia, łatwo występujące krwawienia z nosa i krwotoki jasną krwią; przekrwienie z pulsowaniem; zob. Głowa/Klatka piersiowa/Serce/Odbytnica/Narządy płciowe żeńskie. [Allen], [Farrington], [Boericke].
• Błony śluzowe (nos/gardło/oskrzela) — nieżyt z gęstą, żółtozieloną wydzieliną; ból czoła; przerost migdałka gardłowego; przewlekłe zapalenie oskrzeli z łatwym odkrztuszaniem i smugami jasnej krwi; zob. Nos/Gardło/Klatka piersiowa/Oddychanie. [Clarke], [Hering], [Boericke].
• Płuca — krwioplucie jasną krwią z uciskiem i bladością na przemian z zaczerwienieniem; duszność przy najmniejszym wysiłku; zob. Klatka piersiowa/Oddychanie. [Allen], [Farrington].
• Miednica kobieca — mięśniaki macicy z krwotokami jasną krwią; uczucie parcia ku dołowi i kołatanie serca przy niedokrwistości; zob. Narządy płciowe żeńskie/Serce. [Clarke], [Boericke].
• Skóra i okostna — trądzik lub trądzik różowaty u młodzieży z niedokrwistością i przekrwieniem; bolesność okostnej u osób skrofulicznych; zob. Skóra/Plecy/Kończyny. [Hughes], [Clarke].
• Wątroba/śledziona (węzły chłonne okolicy wrotnej) — powiększenie wskutek przekrwienia przy usposobieniu skrofulicznym lub nieżytowym; wzdęcia; zob. Brzuch. [Clarke], [Hughes].

• Świeże, chłodne powietrze; otwarte okno; niechęć do gorących pomieszczeń (złagodzenie napadowego zaczerwienienia, kołatania serca i nieżytu). [Clarke], [Boericke].
• Łagodny, jednostajny ruch na chłodnym powietrzu (zmniejsza uczucie rozpierania w głowie związane z zastojem żylnym; łagodzi duszność), w przeciwieństwie do gwałtownego wysiłku. [Hughes], [Farrington].
• Swobodne odkrztuszanie lub niewielkie krwawienie jasną krwią (łagodzi ucisk w klatce piersiowej i dolegliwości głowy). [Allen], [Clarke].
• Rozluźnienie kołnierzyka; odsłonięcie szyi (łagodzi ucisk związany z wolem lub tarczycą). [Clarke].
• Po lekkim, chłodnym posiłku (gorące, pikantne potrawy nasilają objawy). [Hughes].
• Wysokie ułożenie głowy lub pozycja półsiedząca w łóżku (łagodzi kołatanie serca i ułatwia oddychanie nocą). [Boericke].
• Swobodny odpływ krwi miesiączkowej u kobiet ze skłonnością do przekrwienia (łagodzi ucisk w głowie i okolicy serca). [Clarke].
• Powolne, głębokie oddychanie; uspokojenie pobudzenia (zmniejsza drżenie i uspokaja tętno). [Farrington].
• Chłodne okłady na rozgrzany gruczoł lub czoło (doraźnie łagodzą miejscowe uczucie gorąca). [Clarke].

• Ciepłe pomieszczenia, przegrzanie, duszne powietrze (wywołują napadowe zaczerwienienie, kołatanie serca, krwawienie z nosa i nieżyt). [Clarke], [Boericke].
• Wysiłek, zwłaszcza wchodzenie pod górę lub pośpiech (duszność, kołatanie serca, krwioplucie). [Allen], [Farrington].
• Noc; po północy (kołatanie serca, kaszel, gorąco w głowie). [Boericke], [Clarke].
• Zahamowanie odpływu krwi (zatrzymanie krwawienia z nosa lub miesiączki → przekrwienie głowy lub klatki piersiowej). [Farrington], [Clarke].
• Ciasne kołnierzyki lub ucisk wokół gardła (ból wola lub tarczycy, dławienie). [Clarke].
• Emocje, podniecenie, sprzeciw (pośpiech, drżenie, szybkie tętno). [Kent], [Farrington].
• Gorące, pikantne potrawy; alkohol (napadowe zaczerwienienie naczyniowe i nieżyt). [Hughes].
• Wilgotna, mglista pogoda (niedrożność nosa związana z przerostem migdałka gardłowego; nieżyt oskrzeli). [Clarke].
• Szybkie przejście z zimna do ciepłego pomieszczenia (pulsowanie, krwawienie z nosa). [Allen].
• Leżenie na lewym boku podczas kołatania serca (wyraźne odczuwanie jego bicia). [Boericke].

Usposobienie aktywne i pośpieszne, bardziej zbliżone do Iodum niż do Ferrum metallicum: chory musi być stale czymś zajęty, lecz już niewielki wysiłek wyczerpuje jego siły. Rozbieżność między chęcią działania a możliwościami wywołuje rozdrażnienie; wtedy czerwienieje, odczuwa kołatanie serca i otwiera szeroko okno, co dokładnie odpowiada wspomnianej już modalności: poprawie na świeżym, chłodnym powietrzu. Jest nadmiernie wrażliwy na sprzeciw; nawet drobny sprzeciw wywołuje w nim gorąco, tętno staje się skaczące, twarz czerwienieje i może pojawić się uczucie dławienia w szyi (odniesienie do działów Szyja/Serce). Niepokój dotyczy konkretnych dolegliwości krążeniowych — obawy przed kołataniem serca i krwawieniem; chory jest nie tyle hipochondryczny, ile pośpieszny i łatwo się przegrzewa (Objawy ogólne). Dzieci są szczupłe, niespokojne, z przerostem migdałka gardłowego, rozdrażnione w ciepłych pomieszczeniach; ożywiają się na chłodnym powietrzu, co potwierdza poprawę na świeżym powietrzu (powiązanie z działami Nos/Sen). Pamięć pogarsza się w przebiegu przewlekłego nieżytu i pobudzenia związanego z tarczycą; przy zaczerwienieniu i podnieceniu chory zapomina słów — jest to chwilowe zamglenie wskutek niedotlenienia, ustępujące po odpoczynku i ochłodzeniu. Pobudzenie emocjonalne lub wystąpienie publiczne wywołuje drżenie i gorąco w gardle; rozluźnienie kołnierzyka przynosi ulgę (powiązanie z działami Gardło/Szyja). Długotrwałemu nieżytowi i chorobie gruczołowej może towarzyszyć melancholia, lecz ma ona charakter reaktywny i jest mniej głęboka niż w obrazie Sepia; praca i świeże powietrze poprawiają nastrój (por. Sepia). Stan psychiczny zmienia się wraz z nasileniem objawów naczyniowych: gdy głowa się ochładza, a tętno uspokaja, usposobienie natychmiast się poprawia — jest to zewnętrzny przejaw wewnętrznego obrazu dolegliwości. [Kent], [Clarke], [Farrington], [Boericke].

Uczucie pełności i pulsowanie w czole i skroniach, z twarzą na przemian bladą i zaczerwienioną; pogorszenie w ciepłych pomieszczeniach lub pod wpływem nagłego ciepła, poprawa na świeżym powietrzu i po obfitym krwawieniu z nosa — ten ostatni objaw powtarza opisaną już „ulgę po odpływie”. Ból czoła z nieżytem nosa; uczucie gorąca w oczach; nietolerancja ciasnego nakrycia głowy (powiązanie z działami Nos/Oczy). Zawroty głowy przy wstawaniu lub w zatłoczonych, nagrzanych miejscach; chłodne powietrze przywraca równowagę (Objawy ogólne). Bóle głowy przy niedokrwistości, z wyraźnymi napadami zaczerwienienia — „blady, a jednak czerwony” — to charakterystyczna cecha Ferrum, zabarwiona gorącem jodu; jeśli mimo gorąca chory pragnie ciepła, należy myśleć o Belladonna; jeśli pragnie zimnego powietrza, a krwawienie z nosa przynosi ulgę, obraz odpowiada Ferr-iod. Ucisk w okolicy nasady nosa przy niedrożności związanej z przerostem migdałka gardłowego; ulga po wydmuchaniu gęstego śluzu (odniesienie do działu Nos). Ból głowy podczas miesiączki, gdy odpływ krwi zostaje zahamowany; poprawa, gdy krew płynie swobodnie (powiązanie z działem Narządy płciowe żeńskie). [Allen], [Clarke], [Boericke], [Farrington].

Pieczenie i szczypanie w nagrzanych pomieszczeniach; przekrwione twardówki z drżeniem związanym z tarczycą; ciężkość powiek przy zastoju żylnym w głowie. Światłowstręt wobec jaskrawego światła w fazach przekrwienia; poprawa na chłodnym powietrzu. Stany z wytrzeszczem (przypominające chorobę Gravesa), z wpatrzonym spojrzeniem, drżeniem, kołataniem serca i gorącem w szyi — lek opisywany jako przydatny we wczesnej fazie naczyniowej z wolem (powiązanie z działami Szyja/Serce). Łzy towarzyszące nieżytowi nosa są niedrażniące lub lekko słone, nieżrące (por. Allium cepa). Obraz faluje podczas napadów zaczerwienienia; widzenie stabilizuje się po wyjściu na powietrze lub po krwawieniu z nosa (powiązanie z działem Głowa). [Clarke], [Boericke], [Hughes].

Dzwonienie w uszach z pulsowaniem w głowie; uczucie pełności w ciepłych pomieszczeniach; przejściowe osłabienie słuchu wskutek nieżytu związanego z przerostem migdałka gardłowego (odniesienie do działu Nos). Wyciek z ucha u dzieci skrofulicznych z powiększonymi węzłami chłonnymi oraz bladością przechodzącą w zaczerwienienie ustępuje po dobraniu leku do całokształtu objawów gruczołowych i nieżytowych. Hałas i pośpiech nasilają szumy uszne pochodzenia naczyniowego (powiązanie z działem Umysł). [Clarke], [Hering].

Niedrożność związana z przerostem migdałka gardłowego, przewlekły przerostowy nieżyt nosa; gęsta, żółtozielona wydzielina z bólem czoła; pogorszenie w ciepłych pomieszczeniach i we mgle, poprawa na chłodnym, suchym powietrzu — dokładne odzwierciedlenie modalności ogólnej. Łatwo występujące krwawienie z nosa jasną krwią łagodzi rozpieranie w głowie (powiązanie z działem Głowa). Suchość i gorąco w nosie po wejściu do nagrzanego pomieszczenia, po czym następuje gwałtowny wypływ śluzu lub krwi. Cuchnący zanikowy nieżyt nosa z cuchnącymi strupami u skrofulicznej młodzieży może wymagać Ferr-iod. we wczesnej fazie nieżytowo-gruczołowej; jeśli dominuje próchnienie kości i ostre pieczenie, pierwszeństwo ma Euphorbium. Osłabienie węchu przy przeroście migdałka gardłowego; węch powraca podczas chłodnej pogody. [Clarke], [Allen], [Boericke], [Farrington].

Bladość na przemian z nagłym zaczerwienieniem; policzki płoną, podczas gdy wargi mogą być blade — „niedokrwistość z przekrwieniem”, bardzo charakterystyczna dla Ferrum. Trądzik lub trądzik różowaty przy przebywaniu w nagrzanych kuchniach oraz u dziewcząt z błędnicą i pulsowaniem w okolicy tarczycy; poprawa na świeżym powietrzu i po uregulowaniu trybu życia (powiązanie z działem Skóra). Wargi łatwo krwawią podczas napadów zaczerwienienia; krew jest jasna. Ciasne kołnierzyki są nie do zniesienia; szyja wydaje się obrzmiała (powiązanie z działem Szyja). Wyraz twarzy pełen zapału i zaabsorbowania, z drobnym drżeniem podczas podniecenia (powiązanie z działami Umysł/Serce). [Boericke], [Clarke], [Hughes].

Gorąco w jamie ustnej i języku w ciepłych pomieszczeniach; metaliczny lub mosiężny smak rano przy nieżycie. Dziąsła gąbczaste, krwawią jasną krwią przy szczotkowaniu — skłonność naczyniowa. Nieznaczne ślinienie; gorący oddech w fazach objawów tarczycowych. Afty nie są charakterystyczne; jeśli towarzyszy im ostre pieczenie, należy myśleć o Kreosotum. Ból zębów po gorących napojach podczas napadu zaczerwienienia; chłodna woda przynosi ulgę. [Allen], [Clarke].

Brak szczególnego bólu zębów poza krwawieniem z dziąseł o podłożu naczyniowym i pogorszeniem od ciepła. Jeśli ból zęba jest pulsujący, < ciepło, > zimne powietrze, z krwawieniem jasną krwią, Ferr-iod. może pomóc przy tym podłożu naczyniowym; przy bólach jak od drzazgi — Nit-ac. [Farrington].

Gorąco i uczucie pełności w cieśni gardzieli; przerost migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego; przewlekłe grudkowe zapalenie gardła z odchrząkiwaniem ciągliwego śluzu; pogorszenie w ciepłych pomieszczeniach i po mówieniu, poprawa na chłodnym powietrzu i po rozluźnieniu kołnierzyka — odniesienie do działów Szyja/Modalności. Dławienie podczas leżenia z ciasnym kołnierzykiem; chory musi wstać i otworzyć okno (Sen/Szyja). Uczucie otarcia wskutek kaszlu; u osób przemawiających publicznie głos łatwo zmienia się wskutek przekrwienia. [Clarke], [Boericke], [Hering].

Apetyt często duży (cecha jodu), a mimo to chory chudnie; gorące posiłki i pikantne potrawy wywołują napadowe zaczerwienienie i kołatanie serca — wspomniane już pogorszenie związane z dietą. Zgaga i nadkwaśność po pośpiechu; gazy wywierają ucisk ku górze (powiązanie z działem Klatka piersiowa). Wymioty pokarmowe po jedzeniu występują mniej stale niż w obrazie Ferrum-met., lecz typowa dla Ferrum skłonność do „cofania się pokarmu” pojawia się u zmęczonych kobiet z napadami zaczerwienienia. Pragnienie chłodnych napojów w małych ilościach podczas gorąca. Ciężar w nadbrzuszu przy wchodzeniu pod górę lub pośpiechu; chory musi odpocząć i oddychać chłodnym powietrzem. [Hughes], [Clarke], [Farrington], [Boericke].

Zastój w krążeniu wrotnym ze wzdęciami; uczucie ciężkości wątroby i śledziony u osób skrofulicznych; nietolerancja ubrania ciasnego w pasie (Objawy ogólne). Tnąca kolka podczas biegunki nieżytowej w nagrzanych pomieszczeniach, łagodzona na świeżym powietrzu. Powiększone węzły chłonne krezkowe u szczupłych, niespokojnych dzieci; apetyt dobry, lecz dzieci marnieją (tendencja właściwa jodowi z napadami zaczerwienienia typowymi dla Ferrum). Parcie ku dołowi przy przekrwieniu miednicy podczas miesiączki; brzuch gorący (powiązanie z działem Narządy płciowe żeńskie). [Clarke], [Hughes], [Hering].

Częste parcie na mocz z gorącym moczem podczas napadów zaczerwienienia; oddanie moczu przejściowo łagodzi kołatanie serca (odruchowo). Klinicznie odnotowano ślady albuminy przy nadmiernej aktywności tarczycy; dobór leku według całokształtu objawów. Krwiomocz jasną krwią wskutek przekrwienia jest rzadki, lecz pozostaje zgodny z obrazem Ferrum. Brak charakterystycznego objawu piasku moczowego; jeśli ból pleców nasila się przed oddaniem moczu, a łagodnieje po nim, należy myśleć o Eupatorium purpureum. [Clarke], [Boericke], [Allen].

Guzki krwawnicze krwawiące jasną krwią u osób z niedokrwistością i napadami zaczerwienienia; krwawienie łagodzi dolegliwości głowy i ucisk — powtórzenie „ulgi po odpływie”. Zapalenie odbytnicy, gdy w pomieszczeniu jest gorąco; świąd odbytu z uczuciem gorąca związanym z zastojem żylnym. Zaparcie na przemian z miękkim stolcem ze smugami jasnej krwi. Jeśli guzki krwawnicze są bolesne jak po stłuczeniu, z ciemną krwią żylną, pierwszeństwo ma Hamamelis; przy pieczeniu po stolcu, jak od cięcia nożem — Ratanhia; Ferr-iod. odpowiada wcześniejszej fazie naczyniowej z jasną krwią. [Clarke], [Farrington], [Boericke].

Pobudzenie płciowe z gorącem i napadowym zaczerwienieniem; polucje w przegrzanych pomieszczeniach; osłabienie po stosunku. Bolesność jąder o charakterze zapalnym u skrofulicznej młodzieży z powiększonymi węzłami pachwinowymi; poprawa na chłodnym powietrzu. Drażliwość gruczołu krokowego z napływem krwi i plamkami jasnej krwi z cewki moczowej po wysiłku wpisuje się w naczyniowy charakter Ferrum. Jeśli dominuje podrażnienie szyi pęcherza z bólem pleców przed oddaniem moczu — Eup-pur. [Clarke], [Farrington].

Mięśniaki macicy z obfitymi miesiączkami lub krwawieniami międzymiesiączkowymi jasnoczerwoną krwią; napadowe zaczerwienienie przy niedokrwistości, kołatanie serca i duszność przy wchodzeniu po schodach; krwawienie łagodzi rozpieranie w głowie — wyraźny obraz Ferr-iod. (odniesienie do działów Serce/Głowa). Bolesne miesiączkowanie z gorącem i uczuciem obrzmienia tarczycy podczas okresu; nietolerancja kołnierzyka (powiązanie z działem Szyja). Gorące, drażniące upławy w ciepłych pomieszczeniach. Niepłodność z powiększeniem tarczycy i nieżytem stanowi szczególny obszar zastosowania klinicznego, jeśli obecny jest całokształt objawów naczyniowo-gruczołowych. Jeśli dominuje parcie ku dołowi z obojętnością i chłodem ustępującym pod wpływem energicznego wysiłku — Sepia; jeśli sine przekrwienie z egzaltacją — Murex; Ferr-iod. to typ odczuwający gorąco, z obfitym odpływem jasnej krwi, stale zajęty i pośpieszny. [Clarke], [Boericke], [Farrington], [Boger].

Krótki oddech, pogorszenie wskutek pośpiechu i w gorących pomieszczeniach; poprawa podczas powolnego spaceru na chłodnym powietrzu — wyraźne powtórzenie modalności. Konieczność rozluźnienia ubrania. Napady kaszlu zakończone odkrztuszeniem niewielkiej ilości jasnej krwi; potem następuje ulga. Astma u dzieci skrofulicznych w nagrzanych salach szkolnych; poprawa na powietrzu na placu zabaw. [Allen], [Clarke], [Boericke].

Gwałtowne kołatanie serca wskutek najmniejszego pośpiechu lub emocji, z zaczerwienieniem twarzy i pulsowaniem w szyi; pogorszenie w ciepłych pomieszczeniach, poprawa na chłodnym powietrzu i w spoczynku — ponowne potwierdzenie głównej modalności. Tętno pełne, miękkie, skaczące podczas napadu zaczerwienienia; drżące w stanach wytrzeszczowych z powiększeniem tarczycy. Niepokój w okolicy przedsercowej nocą; chory musi usiąść i otworzyć okno (powiązanie z działem Sen). Po krwawieniu serce się uspokaja; zahamowanie miesiączki lub krwawienia z nosa ponownie nasila kołatanie (powiązania z działami Narządy płciowe żeńskie/Głowa). Jeśli dominuje zaciskanie jak żelazną obręczą, należy myśleć o Cactus; przy nerwowym pośpiechu związanym z kawą — Coffea; Ferr-iod. ma obraz naczyniowy, z krwawieniami jasną krwią i objawami tarczycowymi. [Clarke], [Farrington], [Boericke].

Ucisk i gorąco w klatce piersiowej, konieczność zaczerpnięcia powietrza; najmniejsze podejście pod górę lub pośpiech wywołuje duszność i krwioplucie jasną krwią, po którym następuje ulga — ponownie ta sama reguła modalności. Przewlekłe zapalenie oskrzeli u osób skrofulicznych, z gęstą, żółtozieloną plwociną, rano i w ciepłych pomieszczeniach; kaszel łagodnieje na chłodnym powietrzu. Bolesność pod mostkiem, jakby zaciskały się tam sznury; osłabienie głosu po mówieniu. Jeśli dominuje piekący ból tchawicy z drażniącą plwociną i pragnieniem zimnego powietrza, por. Eucalyptus; przy kłuciu i prawostronnym zwątrobieniu płuca — Bryonia; Ferr-iod. pozostaje obrazem zapalenia oskrzeli z krwawieniem jasną krwią i pogorszeniem w gorącym pomieszczeniu. [Allen], [Clarke], [Boericke], [Farrington].

Ból szyjnego i piersiowego odcinka pleców z powiększonymi węzłami chłonnymi; szyja gorąca i tkliwa przy wolu. Nocne bóle kości i okostnej u osób skrofulicznych; pogorszenie od ciepła łóżka, poprawa po odkryciu i ochłodzeniu — tendencja właściwa jodkom, zabarwiona naczyniowym charakterem Ferrum. Osłabienie okolicy lędźwiowo-krzyżowej po obfitym krwotoku (pokrwotoczne), łagodzone odpoczynkiem. [Clarke], [Hughes], [Boger].

Drżenie pod wpływem emocji; podczas napadów zaczerwienienia dłonie są gorące i czerwone, a następnie bledną. Znużenie przy wchodzeniu pod górę; brak siły w udach przy wchodzeniu po schodach. Bolesne przy ucisku guzki wzdłuż piszczeli u osób ze skrofulozą. W ciepłym pokoju gorąco przypominające dolegliwości przy odmrozinach; pragnienie świeżego powietrza. Przy wędrujących bólach kłujących — Berberis; tutaj dominuje gorąco i napadowe zaczerwienienie. [Clarke], [Farrington].

Trądzik i grudkowe czyraki u młodzieży z niedokrwistością i objawami pełnokrwistości; policzki czerwone, nos usiany wykwitami; pogorszenie w ciepłych kuchniach i salach lekcyjnych, poprawa na świeżym powietrzu — objawy skórne odzwierciedlają modalności ogólne. Swędzące wykwity nasilają się pod wpływem ciepła; obmywanie chłodną wodą za pomocą gąbki przynosi ulgę (modalność podobna do Fagopyrum, lecz z charakterystycznymi dla Ferrum cechami krwi i skłonnością do zmian gruczołowych). W ten obraz wpisuje się trądzik różowaty z pulsowaniem w okolicy tarczycy u kobiet z krwotokami związanymi z mięśniakami. Guzki i stwardnienia węzłów chłonnych pod żuchwą są bolesne przy ucisku i gorące (odpowiada to opisowi w części Węzły chłonne i gruczoły). [Clarke], [Hughes], [Boericke].

Sen nie przynosi wypoczynku z powodu gorąca, kołatania serca i pulsowania w głowie po północy; trzeba przyjąć pozycję półsiedzącą i zaczerpnąć powietrza przy oknie — bezpośrednie nawiązanie do poprawy na świeżym powietrzu i przy wysokim ułożeniu głowy. Sny o pośpiechu i interesach, budzenie się z uczuciem gorąca na szyi (Umysł/Szyja). Dzieci z przerostem migdałka gardłowego chrapią, zrywają się przez sen i stają się niespokojne w gorących pokojach; śpią spokojnie po ochłodzeniu pomieszczenia. Jeśli ciepło łóżka łagodzi objawy skórne, należy pomyśleć o Mezereum; jeśli je nasila, a świeże powietrze przynosi ulgę przy naczyniowych napadach zaczerwienienia, obraz odpowiada Ferr-iod. Poranne znużenie ustępuje dopiero pod ożywczym wpływem świeżego powietrza. [Boericke], [Clarke], [Hering].

Sny o wchodzeniu po schodach i braku tchu; o krwawieniu przynoszącym ulgę; o występowaniu publicznie i dławieniu się z powodu ciasnego kołnierzyka — symbolicznie nawiązujące do głównych krążeniowych i tarczycowych cech obrazu leku. Sny ustępują po otwarciu okna i uspokojeniu tętna. [Clinical], [Clarke].

Skłonność do wieczornego gorąca z pulsowaniem w głowie i zaczerwienieniem uszu; pragnienie chłodnych napojów pitych małymi łykami. W ciągu dnia uderzenia gorąca pod wpływem emocji lub wysiłku; poty po niewielkim wysiłku. Obraz nie ma charakteru septycznego; jeśli dominują cuchnący zapach i skrajne wyczerpanie, zob. Baptisia/Echinacea; dla Ferr-iod. charakterystyczne jest gorąco o podłożu naczyniowym. [Clarke], [Allen], [Boericke].

Lekki, przyjemny chłód na świeżym powietrzu; w pomieszczeniach gorąco jest przytłaczające i towarzyszy mu pulsowanie w głowie; ciepły pot przy najmniejszym wysiłku przynosi ulgę. Naprzemienne uderzenia gorąca i bladość powtarzają biegunowość Ferrum, połączoną z nasilonym odczuwaniem gorąca charakterystycznym dla jodu. Nocne poty w stanach ze zmianami gruczołowymi. [Clarke], [Hughes].

Niechęć do gorących, pikantnych potraw (napadowe zaczerwienienie/tętno >); pragnienie chłodnych, prostych posiłków oraz chłodnych napojów w małych ilościach. Apetyt duży, a mimo to postępuje wychudzenie u osób ze skłonnością do zmian gruczołowych — cecha charakterystyczna jodu, lecz z żywym zaczerwienieniem i krwawieniami typowymi dla Ferrum. Alkohol nasila napadowe zaczerwienienie i krwawienia z nosa. [Hughes], [Clarke], [Allen].

Ferrum iodatum łączy charakterystyczną dla Ferrum pełnokrwistość niedokrwistą i krwawienia jasnoczerwoną krwią z gorącem w obrębie gruczołów i tarczycy oraz niepokojem właściwymi dla Iodine. Obraz kliniczny jest jednoznaczny: osoby szczupłe, stale zajęte, nietolerujące gorących pomieszczeń, z powiększeniem węzłów chłonnych lub wolem, napadami zaczerwienienia i kołataniem serca przy najmniejszym pośpiechu, dusznością na schodach, pulsowaniem w głowie łagodzonym przez krwawienie z nosa oraz nieżytem nosa i oskrzeli z gęstym żółtozielonym śluzem i sporadycznymi pasemkami lub porcjami jasnoczerwonej krwi odkrztuszanymi pełnymi ustami — wszystkie objawy łagodnieją na chłodnym, świeżym powietrzu, po rozluźnieniu kołnierzyka, uspokojeniu emocji oraz po swobodnym odpływie krwi lub wydzieliny (krwawienie z nosa, miesiączka, odkrztuszanie). Zahamowanie krwawienia z nosa lub macicy ponownie wywołuje przekrwienie (związek ten wskazano wyraźnie w częściach Głowa/Kobiece narządy płciowe). Usposobienie pośpieszne, pobudliwe, lecz z szybkim wyczerpywaniem się sił — wyraźna poprawa po przywróceniu równowagi cieplnej i gruczołowej (Umysł/Objawy ogólne). Porównaj Ferrum-met. (twarz na przemian czerwona i blada, wymioty pokarmem; mniejszy udział tarczycy), Iodium (większe wyniszczenie, wilczy głód, gorąco i niepokój bez charakterystycznych dla Ferrum krwawień jasnoczerwoną krwią), Thyroidinum (regulacja hormonalna bez typowej dla Ferrum cechy krwotocznej), Spongia (wole, kaszel suchy i szczekający, a nie wilgotny, oraz słabsze naczyniowe napady zaczerwienienia), Phosphorus (krwioplucie z pieczeniem i pragnieniem zimnych napojów; większa wrażliwość i skłonność do krwawień, mniej gorąca w obrębie gruczołów), Calcarea iodata/Baryta iodata (dzieci krępe, ze zmianami gruczołowymi, powolniejsze, bardziej wrażliwe na zimno). Reguła obejmująca cały obraz: pogorszenie pod wpływem ciepła, pośpiechu i ucisku na gardło; poprawa na chłodnym powietrzu, przy łagodnym ruchu oraz po swobodnym odpływie jasnoczerwonej krwi lub wydzieliny. [Clarke], [Hughes], [Farrington], [Boericke], [Boger], [Kent].

Wole / Nadmierna czynność tarczycy

• Iodium — wilczy apetyt z szybkim wychudzeniem; palące gorąco; niespokojna ruchliwość; mniej krwawień jasnoczerwoną krwią typowych dla Ferrum; oba obrazy cechuje pragnienie chłodnego powietrza; Ferr-iod. dodatkowo wykazuje napadowe zaczerwienienie przy niedokrwistości i ulgę przynoszoną przez krwawienie. [Hughes], [Clarke].
• Spongia — suchy, szczekający kaszel krtaniowy; twarde wole; słabsze naczyniowe napady zaczerwienienia; Ferr-iod. cechują nieżyt, gorąco, kołatanie serca i krwawienia jasnoczerwoną krwią. [Farrington], [Boericke].
• Thyroidinum — regulator hormonalny w stanach związanych z tarczycą; Ferr-iod., gdy obraz przypadku dopełniają krwawienia jasnoczerwoną krwią, nieżyt i napadowe zaczerwienienia typowe dla Ferrum. [Clarke].

Krwioplucie / Nieżyt oskrzeli

• Phosphorus — krwioplucie z pieczeniem, silnym pragnieniem zimnych napojów i osłabieniem; konstytucja bardziej skłonna do krwawień i wrażliwa na bodźce; Ferr-iod. cechują silniejsze gorąco związane z tarczycą, poprawa na świeżym powietrzu i większy udział zmian gruczołowych. [Farrington], [Boger].
• Ferrum-met. — krwawienia jasnoczerwoną krwią, lecz więcej objawów żołądkowych (wymioty pokarmem) i wrażliwości na zimno; mniejszy udział tarczycy; Ferr-iod. cechują silniejsze odczuwanie gorąca, większa aktywność oraz nieżyt z przerostem migdałka gardłowego. [Allen], [Clarke].
• Eucalyptus — cuchnąca, obfita wydzielina w nieżycie oskrzeli; zapach septyczny; u Ferr-iod. jaśniejsza krew oraz wyraźniejsze objawy naczyniowe i gruczołowe. [Farrington], [Clarke].

Przerost migdałka gardłowego / Skrofuliczne zmiany węzłów chłonnych

• Calcarea iodata — dzieci otyłe, blade, powolne, z pocącą się głową i bardzo dużymi węzłami chłonnymi; Ferr-iod. — szczuplejsze, silniej odczuwające gorąco, pośpieszne, łatwo się czerwieniące. [Clarke], [Boericke].
• Baryta carb. — karłowacenie, nieśmiałość, ogromne migdałki; większa wrażliwość na zimno; Ferr-iod. cechują silniejsze odczuwanie gorąca i pobudliwość oraz krwawienia jasnoczerwoną krwią. [Kent], [Farrington].

Mięśniaki macicy / Krwotoki

• Sabina — krwawienie ciemną krwią ze skrzepami i bólami skurczowymi promieniującymi do kości krzyżowej; Ferr-iod. — wypływ jasnoczerwonej krwi tętniczej z gorącem i kołataniem serca. [Farrington].
• Trillium — gwałtowny krwotok jasnoczerwoną krwią z omdleniem przy najmniejszym ruchu; Ferr-iod. dodatkowo cechują gorąco związane z tarczycą i nieżyt. [Clarke].
• Ferrum phos. — we wczesnym okresie bierne krwawienie jasnoczerwoną krwią; Ferr-iod., gdy dołączają się objawy gruczołowe lub tarczycowe oraz pogorszenie w gorących pomieszczeniach. [Boericke], [Boger].

Uderzenia gorąca do głowy / Krwawienie z nosa

• Belladonna — gwałtowne pulsowanie, gorąco z majaczeniem, pragnienie ciemności; Ferr-iod. — poszukiwanie chłodnego powietrza i ulga po krwawieniu z nosa. [Farrington].
• Glonoinum — udar słoneczny lub cieplny; gwałtowne tętnienie tętnic szyjnych; Ferr-iod. — mniejsze nasilenie, związek ze zmianami gruczołowymi, miesiączką i nieżytem. [Clarke].

• Lek uzupełniający: Ferrum-met. — w konstytucjonalnym obrazie żelaza (naprzemienne zaczerwienienie i bladość, osłabienie przy najmniejszym wysiłku); Ferr-iod., gdy dołączają się objawy tarczycowe lub gruczołowe oraz pogorszenie w gorących pomieszczeniach. [Clarke], [Boger].
• Lek uzupełniający: Calcarea iodata — przerost migdałka gardłowego i migdałków podniebiennych; Ferr-iod. u dzieci szczuplejszych, silniej odczuwających gorąco; Calc-iod. u krępych i potliwych. [Boericke], [Clarke].
• Lek uzupełniający: Phosphorus — podawany następnie w krwiopluciu, gdy dominują pieczenie w klatce piersiowej i pragnienie zimnych napojów, po tym jak Ferr-iod. uspokoi burzę naczyniową. [Farrington].
• Dobrze działa po: Nux vom. — usuwa drażniące skutki nadmiernego stosowania leków i błędów dietetycznych u osób zaczerwienionych i odczuwających gorąco; następnie Ferr-iod. reguluje stan gruczołów i nieżyt. [Kent], [Clarke].
• Dobrze działa po: Hamamelis — po opanowaniu krwawienia ciemną krwią żylną; Ferr-iod. w celu ustabilizowania skłonności do krwawień jasnoczerwoną krwią tętniczą i nieżytu. [Clarke], [Boericke].
• Dobrze poprzedza: Thyroidinum — gdy po ustąpieniu burzy naczyniowej typu Ferrum–jod konieczna jest regulacja hormonalna. [Clarke].
• Leki pokrewne: Iodium, Spongia, Calc-iod., Baryta-iod., Ferr-met., Ferr-phos., Phosph., Hamam., Trill. — dobór według cech krwi, skłonności do zmian gruczołowych i modalności. [Farrington], [Boger], [Boericke].
• Antidota: Nux, Coffea przy nadmiernym działaniu leku; ogólnie chłodne powietrze i odpoczynek. [Kent], [Allen].
• Leki nieprzyjazne: nie odnotowano; unikać bezcelowego naprzemiennego stosowania pokrewnych leków jodowych i żelazowych na tej samej płaszczyźnie działania. [Boger], [Kent].

• Skłonność do wytrzeszczu przy wolu: gorąca szyja, drżenie, kołatanie serca, naprzemienne zaczerwienienie i bladość twarzy; nietolerancja kołnierzyka; Ferr-iod. 6C–30C uspokaja burzę naczyniową, gdy chłodne powietrze przynosi ulgę, a krwawienie z nosa pomaga. [Clarke], [Boericke].
• Krwotok związany z mięśniakami (jasnoczerwona krew) z ulgą w dolegliwościach głowy, gdy krew zaczyna swobodnie odpływać; naprzemienna bladość i zaczerwienienie oraz duszność na schodach — Ferr-iod. 30C–200C; następnie Trillium, jeśli gwałtowny wypływ krwi utrzymuje się bez gorąca związanego z tarczycą. [Farrington], [Clarke].
• Przerost migdałka gardłowego i migdałków podniebiennych u szczupłych dzieci odczuwających gorąco, z pogorszeniem w ciepłych salach lekcyjnych i poprawą na powietrzu na placu zabaw — Ferr-iod. 6C trzy razy dziennie; naprzemiennie z dbałością o świeże powietrze; porównaj Calc-iod. u dzieci krępych, wrażliwych na zimno. [Boericke], [Clarke].
• Przewlekły nieżyt oskrzeli z gęstą żółtozieloną plwociną i jasnoczerwonymi pasemkami krwi; ucisk łagodniejący na chłodnym powietrzu — Ferr-iod. 6x–30C; unikać gorących pomieszczeń i pikantnych potraw. [Allen], [Clarke].
• Kołatanie serca po krwotoku z szybkimi napadami zaczerwienienia: Ferr-iod. po Hamamelis/China w celu regulacji wtórnego pobudzenia tarczycowo-naczyniowego. [Clarke], [Dewey].

Umysł

• Pośpiech; niepokój ruchowy z łatwym czerwienieniem się w ciepłych pomieszczeniach — temperament o cechach naczyniowo-tarczycowych. [Clarke], [Kent].
• Drażliwość, gdy ktoś się sprzeciwia; po pobudzeniu pojawiają się gorąco i kołatanie serca — reaktywność układu krążenia. [Kent], [Farrington].
• Lęk o zdrowie podczas kołatania serca; poprawa na świeżym powietrzu — rubryka nawiązująca do potrzeby otwierania okna. [Clarke], [Boericke].
• Niechęć do gorących pomieszczeń; chce mieć otwarte okno — prawidłowość dotycząca wpływu temperatury. [Clarke].
• Zapominanie podczas napadów zaczerwienienia; poprawa po odpoczynku i na świeżym powietrzu — zamglenie umysłu związane z niedotlenieniem. [Clarke].
• Dzieci marudne w ciepłych pomieszczeniach; poprawa na chłodnym powietrzu — typ z przerostem migdałka gardłowego. [Hering].

Głowa

• Przekrwienie, pulsowanie w czole i skroniach, pogorszenie w ciepłym pomieszczeniu, poprawa na świeżym powietrzu — główna rubryka dotycząca głowy. [Clarke], [Boericke].
• Ból głowy ustępujący po krwawieniu z nosa (jasną krwią) — ulga po krwawieniu. [Allen], [Farrington].
• Ból czoła z gęstą wydzieliną z nosa lub przerostem migdałka gardłowego — związek nieżytu z objawami ze strony głowy. [Clarke].
• Zawroty głowy w zatłoczonych, ogrzanych miejscach; poprawa na świeżym powietrzu — kluczowe znaczenie otoczenia. [Clarke].
• Ból głowy podczas skąpej miesiączki; poprawa, gdy krwawienie staje się swobodne — kluczowe znaczenie przebiegu miesiączki. [Clarke].
• Nie toleruje ciasnych nakryć głowy — objaw związany z uciskiem mechanicznym. [Clarke].

Nos

• Przerost migdałka gardłowego; przewlekły przerostowy nieżyt nosa z żółtozielonym śluzem — związek tkanki gruczołowej z nieżytem. [Clarke], [Boericke].
• Krwawienie z nosa jasną krwią; przynosi ulgę w dolegliwościach głowy — cecha charakterystyczna Ferrum. [Allen].
• Katar nasilający się w ciepłych pomieszczeniach i podczas mgły; poprawa na chłodnym, suchym powietrzu — modalność. [Clarke].
• Uczucie gorąca w nosie po wejściu do ciepłego pomieszczenia; następnie wydzielanie śluzu lub krwawienie — czynnik termiczny wyzwalający objawy. [Allen].
• Węch osłabiony wskutek przerostu migdałka gardłowego; powraca przy chłodnej pogodzie — obserwacja kliniczna. [Clarke].
• Ozena (wczesne stadium nieżytowe) — uwaga dotycząca doboru leku. [Clarke].

Klatka piersiowa, oddychanie i serce

• Kołatanie serca przy najmniejszym pośpiechu lub emocji; pogorszenie w ciepłych pomieszczeniach; poprawa na chłodnym powietrzu — główna rubryka dotycząca serca. [Clarke], [Boericke].
• Duszność przy wchodzeniu pod górę lub po schodach; musi się zatrzymać, by zaczerpnąć powietrza — kluczowe znaczenie wysiłku. [Allen], [Farrington].
• Krwioplucie jasną krwią, przynoszące ulgę w ucisku w klatce piersiowej — cecha charakterystyczna Ferrum. [Allen], [Farrington].
• Zapalenie oskrzeli z odkrztuszaniem gęstej, żółtozielonej wydzieliny; pogorszenie w gorącym pomieszczeniu — nieżyt. [Clarke], [Boericke].
• Uczucie duszenia spowodowane ciasnym kołnierzykiem lub chustką na szyi — ucisk w okolicy tarczycy. [Clarke].
• Drżenie z tachykardią we wczesnym stadium choroby Gravesa — uwaga endokrynologiczna. [Clarke].

Narządy płciowe żeńskie

• Mięśniaki macicy; obfite miesiączki z krwawieniem jasną krwią, napadami zaczerwienienia i kołataniem serca — kluczowa rubryka dotycząca macicy. [Clarke], [Boericke].
• Bolesne miesiączkowanie z uczuciem gorąca w szyi, nietolerancja kołnierzyka — związek tarczycy z miesiączką. [Clarke].
• Gwałtowne, obfite krwawienie < ciepło i pośpiech; > swobodny odpływ krwi i świeże powietrze — powtórzenie charakterystycznych modalności. [Farrington].
• Upławy gorące, drażniące w ciepłych pomieszczeniach — szczegół dotyczący wpływu temperatury. [Clarke].
• Kołatanie serca i napady zaczerwienienia po krwotoku — opieka po krwotoku. [Dewey].
• Niepłodność z wolem i nieżytem (czynnościowa) — szczególne wskazanie. [Clarke].

Objawy ogólne

• Pogorszenie w ciepłych pomieszczeniach i wskutek przegrzania; poprawa na świeżym, chłodnym powietrzu — główny objaw ogólny. [Clarke], [Boericke].
• Pogorszenie przy pośpiechu oraz wchodzeniu pod górę lub po schodach; poprawa przy łagodnej aktywności fizycznej — prawidłowość dotycząca wysiłku. [Farrington], [Hughes].
• Ulga po swobodnym krwawieniu lub odkrztuszaniu wydzieliny (krwawienie z nosa, miesiączka, odkrztuszanie) — kluczowe znaczenie odpływu. [Allen], [Clarke].
• Ciasna odzież wokół szyi nasila objawy — ucisk w okolicy tarczycy. [Clarke].
• Naprzemienna bladość i napady zaczerwienienia (pełnokrwistość przy niedokrwistości) — konstytucja Ferrum. [Boericke].
• Drżenie przy pobudzeniu; ustępuje w chłodzie i spokoju — aspekt endokrynny i naczynioruchowy. [Clarke], [Farrington].

Skóra

• Trądzik zwykły lub różowaty u młodych osób z cechami pełnokrwistości i niedokrwistości; pogorszenie w cieple kuchni lub sali lekcyjnej — konstytucyjne objawy skórne. [Clarke], [Hughes].
• Świąd w ciepłych pomieszczeniach; poprawa po obmywaniu chłodną wodą za pomocą gąbki — powtórzenie modalności termicznych w objawach skórnych. [Boericke].
• Węzły chłonne pod żuchwą gorące i tkliwe — związek z układem limfatycznym. [Clarke].
• Napady zaczerwienienia twarzy z poceniem przy niewielkim wysiłku — objaw naczyniowy. [Boericke].
• Uczucie gorąca dłoni w ciepłym pomieszczeniu, podobne do odczuwanego przy odmrozinach — drugorzędny objaw potwierdzający. [Clarke].
• Nocna bolesność okostnej u osób o konstytucji zołzowej — rys charakterystyczny dla jodków. [Hughes], [Clarke].

Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–79): próby lekowe i obserwacje kliniczne; krwotoki jasną krwią; duszność wysiłkowa; ulga po krwawieniu z nosa; nieżyt.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — wole, kołatanie serca w ciepłych pomieszczeniach, przerost migdałka gardłowego i nieżyt oskrzeli, obfite miesiączki przy mięśniakach, krwotoki jasną krwią.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): zabarwienie miazmatyczne; porównania z Ferrum-met., Iodium, Phosphorus; synteza modalności.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): charakterystyka substancji; powinowactwo do tarczycy i układu limfatycznego; przerost migdałka gardłowego; nieżyt; modalności termiczne; ulga po krwawieniu.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): różnicowanie — Phosph., Spong., Bell., Trill.; duszność wysiłkowa; porównanie cech Ferrum i Iodine.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): potwierdzenia w przypadkach przerostu migdałka gardłowego, zołzowych zmian węzłów chłonnych, wycieku z ucha i stanów nieżytowych.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870): farmakologia żelaza i jodu; działanie na gruczoły i błony śluzowe; pogorszenia związane z dietą; fotografie ilustrujące zastosowanie jako środka „przestrajającego”.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): konstytucyjne cechy wskazujące na temperamenty Ferrum i Iodine; pośpiech w sferze psychicznej i gorąco.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): uwagi o krwotokach jasną krwią i wskazaniach do leków z grupy Ferrum.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (1901): dawkowanie i kolejność stosowania leków w krwotokach i stanach pokrwotocznych; wskazówki endokrynologiczne.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): zwięzłe objawy charakterystyczne — gruczoły i tarczyca; krwawienie jasną krwią; pogorszenie pod wpływem ciepła; poprawa na świeżym powietrzu.
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (1942): portrety typów Ferrum i gorąco charakterystyczne dla jodu; osoby „otwierające okna”, z krwawieniami jasną krwią i wolem.