• Promieniowanie: potylica→skroń→oczodół; ból rozpierający, przekrwienny, z napięciem skóry głowy; zob. Głowa [Clarke], [Boericke], [Boger].
• Nerw trójdzielny/gałęzie nadoczodołowe — przeszywający ból lewej okolicy nadoczodołowej i skroniowej; światłowstręt; zob. Oczy/Głowa [Hering], [Allen], [Clarke].
• Reaktywność autonomiczna/naczynioruchowa — bóle głowy wskutek „odstępstwa od rutyny”, przebywania w tłumie, zakupów, nietypowego pobudzenia; zob. Objawy ogólne/Umysł [Clarke], [Phatak], [Tyler].
• Mięśnie i okolica szyjna — sztywność karku/uczucie ciągnięcia w potylicy poprzedzające napad; najmniejszy wysiłek ponownie go wywołuje; zob. Plecy/Głowa [Boger], [Phatak].
• Oś żołądek–wątroba — nudności, niekiedy wymioty żółciowe z bólem głowy; poprawa pod wpływem spokoju/snu; zob. Żołądek [Allen], [Boericke].
• Ośrodki snu — niedobór snu lub późne kładzenie się spać wyzwalają napad; sen przynosi poprawę; zob. Sen [Clarke], [Tyler].
• Miesiączka/funkcje seksualne (zaburzenia czynnościowe) — okresowe bóle głowy w związku z miesiączką; czynnikiem wyzwalającym są „zakupy” lub wysiłek przy pracach domowych; zob. Kobiece narządy płciowe [Boericke], [Tyler].
• Nadwrażliwość zmysłowa — hałas, jaskrawe światło i ruch nasilają objawy; mocny ucisk przynosi ulgę; zob. Modalności/Głowa [Boger], [Clarke].

• Leżenie w cichym, ciemnym pokoju; całkowity odpoczynek powstrzymuje burzliwy napad (również w sekcjach Sen/Głowa) [Clarke], [Boger].
• Mocny ucisk dłonią lub bandażem po bolesnej stronie — „trzyma głowę w całości” (zob. Głowa) [Boericke], [Phatak].
• Sen — krótka drzemka lub cała noc snu często usuwa ból głowy (zob. Sen) [Clarke], [Tyler].
• Chłodne, spokojne powietrze bez zgiełku — świeże powietrze, jeśli jest cicho, nie przeciąg ani tłum (zob. Objawy ogólne) [Clarke], [Tyler].
• Unikanie rozmowy/czytania — cisza i nieangażowanie myśli przynoszą ulgę (zob. Umysł/Głowa) [Boger], [Phatak].
• Regularny tryb dnia — posiłki i odpoczynek o stałych porach; nawrót przy odstępstwie od rutyny (zob. Objawy ogólne) [Phatak].
• Łagodne podparcie szyi — odciążenie odcinka szyjnego w fazie bólu potylicznego (zob. Plecy) [Boger].
• Po krótkim śnie następującym po nudnościach — „budzi się z ulgą” (zob. Żołądek/Sen) [Allen], [Clarke].

• Nietypowy wysiłek: umysłowy (nauka, rachunki, nauczanie) lub fizyczny (chodzenie, stanie, prace domowe) — objaw charakterystyczny (zob. Objawy ogólne/Umysł) [Clarke], [Phatak], [Boger].
• „Wychodzenie z domu”, zakupy, tłum, pobudzenie związane z życiem towarzyskim — „ból głowy po zakupach” jest klasyczną wskazówką (zob. Umysł/Głowa) [Clarke], [Tyler].
• Najmniejszy ruch, schylanie się, obracanie głowy; wstrząs lub nieostrożny krok ponownie wywołuje ból (zob. Głowa/Plecy) [Boger], [Allen].
• Hałas, jasne światło, rozmowa; przeciążenie bodźcami zmysłowymi (zob. Oczy/Głowa/Umysł) [Clarke], [Boericke].
• Odstępstwo od rutyny: późne kładzenie się spać, podróż, nieregularne posiłki (zob. Objawy ogólne/Sen) [Phatak], [Tyler].
• Przed miesiączką lub podczas niej (zaburzenia czynnościowe, nie organiczne) (zob. Kobiece narządy płciowe) [Boericke].
• Gorąco, duszne pomieszczenia; uczucie pełności i rozpierania w głowie (zob. Głowa/Objawy ogólne) [Clarke].
• Przedpołudnie lub wczesne popołudnie u osób pracujących, po przeciążeniu (w wielu przypadkach) (zob. Objawy ogólne) [Boger], [Tyler].

Przed bólem głowy i podczas niego chory jest drażliwy, nadmiernie napięty i łatwo wyprowadzają go z równowagi drobiazgi; najmniejszy sprzeciw, hałas lub pytanie wywołuje ostrą odpowiedź, a zarazem chory błaga, by zostawiono go samego i zachowano ciszę [Clarke], [Tyler]. Poczucie przeciążenia głowy i nerwów po każdym nietypowym wymaganiu — dodatkowych godzinach nauczania, wyjściu do miasta, przyjmowaniu gości — wyzwala napad; odpowiada to odnotowanemu już pogorszeniu wskutek odstępstwa od rutyny i zakupów (pogorszenie po nietypowym wysiłku; pogorszenie po wyjściu z domu) [Clarke], [Phatak]. Koncentracja sprawia ból; czytanie, zwłaszcza na głos, natychmiast ponownie wywołuje ból (odesłanie do sekcji Głowa: pogorszenie podczas czytania/mówienia) [Boger]. Lęk ma charakter antycypacyjny: gdy naglą sprawy do załatwienia, chory obawia się napadu, który często pojawia się w drodze powrotnej z zakupów — jest to mocno potwierdzony objaw charakterystyczny [Clarke], [Tyler]. Podczas bólu występuje niechęć do towarzystwa i rozmowy; chory pragnie nie zajmować niczym myśli, co rzeczywiście przynosi poprawę (poprawa w ciszy/przy odpoczynku umysłowym), ponownie zgodnie z modalnościami [Boericke], [Phatak]. Pamięć działa opornie; chory szuka słów i rezygnuje z ich wypowiedzenia, ponieważ mówienie wstrząsa głową [Boger]. Dzieci lub wrażliwe kobiety stają się ze zmęczenia płaczliwe i rozdrażnione; drzemka przywraca dobry humor, gdy ból głowy ustępuje (odesłanie do sekcji Sen) [Tyler]. W odróżnieniu od Nux gniew jest tu krótkotrwały i reaktywny, nie stanowi dominującej cechy temperamentu; w odróżnieniu od Ignatia niewiele jest rysów histerycznych, a obraz wyraźnie przedstawia „ból głowy ze zmęczenia” [Kent], [Clarke]. Po napadzie sprawność umysłowa szybko wraca, jeśli przywrócony zostaje zwykły rytm — jedzenie, odpoczynek, spokój — co podkreśla związek leku z regularnością [Phatak].

Główna sfera obrazu leku. Ból głowy przeważnie lewostronny, rozpoczynający się w karku lub potylicy, przechodzący do lewej okolicy skroniowej/nadoczodołowej i umiejscawiający się „nad okiem” jako rozpierający, przekrwienny ciężar; chory uciska głowę dłonią lub ciasnym bandażem, by „utrzymać ją w całości”, co przynosi ulgę (poprawa pod wpływem ucisku) [Clarke], [Boericke], [Boger]. Ból nasila się przy najmniejszym ruchu, wstrząsie lub pochyleniu; kilka kroków w sklepie go wyzwala; obracanie się w łóżku ponownie go budzi, dopóki sen nie stanie się głębszy (pogorszenie przy najmniejszym ruchu; poprawa po śnie) [Boger], [Phatak], [Tyler]. Chory obawia się hałasu i światła — światłowstręt jest wyraźny, a rozmowa powoduje bolesne wstrząsy w głowie (odesłanie do sekcji Oczy/Umysł) [Clarke]. Ból często występuje okresowo po wysiłku i może przybierać postać „niedzielnego bólu głowy” po tygodniu przeciążenia (wzorzec związany z odstępstwem od rutyny) [Clarke], [Boger]. Mogą mu towarzyszyć nudności lub odruchy wymiotne, czasem z wymiotami żółciowymi, po których ból głowy nieco słabnie lub możliwe staje się zaśnięcie (odesłanie do sekcji Żołądek) [Allen], [Boericke]. Skóra głowy wydaje się napięta, skronie pulsują; gorące pomieszczenia nasilają uczucie pełności, natomiast chłodne, spokojne powietrze przynosi ulgę, jeśli jest cicho (również w sekcji Objawy ogólne) [Clarke]. Porównaj Spigelia (lewostronna neuralgia nadoczodołowa, lecz z bólem kłującym i naprzemiennością z objawami sercowymi), Sanguinaria (prawostronność, słońce), Iris (migrena z objawami żołądkowymi oraz kwaśnymi, piekącymi wymiocinami), Nux (drażliwość, siedzący tryb życia; rano po nadużyciach) [Kent], [Farrington].

Światłowstręt i szczypanie towarzyszące bólowi głowy, zwłaszcza w lewym oku; ból odczuwany „za” gałką oczną i bolesność łuku nadoczodołowego [Clarke], [Allen]. Przy wysiłku obraz faluje; podczas napadu druk zamazuje się przy czytaniu (odesłanie do sekcji Umysł/Głowa) [Boger]. Łzawienie jest niewielkie; powieki ciężkie ze zmęczenia [Clarke]. Oślepiające i migoczące światła sklepowe wywołują lub nasilają ból — trafny obraz „bólu głowy po zakupach” [Tyler]. Ciemność i mocny ucisk okolicy brwiowej przynoszą ulgę (zgodnie z modalnościami) [Boericke]. Nie ma charakterystycznych objawów nieżytowych oczu.

Hałas jest udręką; zwykłe odgłosy sklepu nasilają objawy; chory może zasłaniać dłońmi zarówno uszy, jak i oczy [Clarke]. U niektórych pojawia się lekkie dzwonienie w uszach z pulsowaniem w skroniach; ustępuje w ciszy i ciemności [Allen]. Ból ucha nie jest objawem charakterystycznym; jeśli jest wyraźny, należy brać pod uwagę raczej Spigelia lub Pulsatilla niż Epiphegus [Kent]. Pomiędzy napadami słuch jest poza tym prawidłowy.

Zapachy i duszność zatłoczonych pomieszczeń drażnią i ponownie wyzwalają napad (odesłanie do sekcji Umysł/Objawy ogólne) [Clarke]. Kichanie lub wydmuchiwanie nosa powoduje bolesne wstrząsy w głowie (odesłanie do sekcji Głowa) [Boger]. Katar nie należy do zasadniczego obrazu; jeśli występuje wraz z bólem głowy i ruchem, bliższe mogą być Pulsatilla lub Nux [Farrington]. W fazie pulsującego bólu czubek nosa może wydawać się chłodny [Allen].

Twarz blada, ściągnięta, z widocznym napięciem nad lewą brwią i bruzdą bólu nad okiem; później pojawia się rumieniec pod wpływem ciepła pomieszczenia i pulsowania (odesłanie do sekcji Ciepło/Objawy ogólne) [Clarke]. Wargi wysychają, gdy podczas „dnia w mieście” posiłki są pomijane lub opóźniane, co odpowiada etiologii związanej z odstępstwem od rutyny [Phatak]. Wyraz twarzy zdradza niechęć do rozmowy i ruchu; poprawa po drzemce [Tyler]. Niekiedy odnotowuje się tkliwość policzka wzdłuż lewego łuku jarzmowego (odzwierciedlenie objawów nerwu trójdzielnego) [Clarke]. Nie występują tu swoiste wykwity.

Suchość jamy ustnej i gardła „ze zmęczenia i niepicia”, z mdłym smakiem; chory chce pić małymi łykami, lecz boi się poruszyć, ponieważ ruch ponownie wywołuje ból głowy (zgodnie z opisem w sekcjach Umysł/Modalności) [Clarke], [Phatak]. Język często czysty; u zmęczonych kobiet niekiedy blady na brzegach [Allen]. Mówienie nasila ból głowy; chory odpowiada szeptem [Boger]. Bez wyraźnych zmian w wydzielaniu śliny. U niektórych cierpki, ściągający smak, nawiązujący do ludowego zastosowania rośliny jako środka ściągającego [Clarke].

Uczucie zaciśnięcia zębów i szczęk; gryzienie powoduje bolesne wstrząsy w skroniach; żucie w hałaśliwej jadalni może ponownie wywołać ból głowy (odesłanie do sekcji Głowa) [Clarke]. Właściwe bóle zębów nie są charakterystyczne; jeśli dominuje neuralgia twarzy, porównaj Spigelia lub Mag-phos [Farrington]. Nie odnotowano zgrzytania zębami.

Brak cech charakterystycznych poza suchością/uczuciem ściśnięcia ze zmęczenia oraz niechęcią do przełykania, ponieważ ruch powoduje bolesne wstrząsy w głowie [Clarke], [Boger]. Pieczenie ani uczucie otarcia związane z nieżytem nie należą do zasadniczego obrazu. Chory mówi cicho, aby uniknąć wstrząsów w głowie.

Mdłości z nudnościami przypominającymi poranne nudności ciężarnych, towarzyszące bólowi głowy; niekiedy wymioty żółciowe, po których następuje ulga lub sen (poprawa po śnie) [Allen], [Boericke]. Apetyt zmienny; zakupy lub pobudzenie opóźniają posiłki, a długie pozostawanie bez jedzenia jest częstym czynnikiem etiologicznym (odesłanie do sekcji Objawy ogólne) [Phatak]. Podczas napadu niechęć do ciężkich lub tłustych potraw; ciepłe napoje szkodzą (w odróżnieniu od Nux) [Clarke]. Odbijanie czasem łagodzi uczucie ucisku [Allen]. Sporadycznie występuje zgaga; wówczas Iris (piekące, kwaśne wymiociny) lepiej odpowiada obrazowi niż Epiphegus [Farrington]. Po drzemce chory toleruje niewielki, lekki posiłek, który dopełnia poprawy (odesłanie do sekcji Sen) [Tyler].

Brak głównego objawu charakterystycznego; wraz z bólem głowy mogą gromadzić się gazy, których oddanie nieco zmniejsza napięcie w głowie [Allen]. Brzuch wrażliwy na wstrząsy; kroki na chodniku przesyłają wstrząs w górę kręgosłupa do potylicy (również w sekcjach Głowa/Plecy) [Boger]. Po dniu nieregularnych posiłków może wystąpić zaparcie; pomaga regularny tryb życia (Objawy ogólne) [Phatak]. W niektórych przypadkach zaburzenia żółciowe wpływają na barwę stolca po napadzie [Boericke]. Poza tym tkliwość brzucha jest niewielka.

Brak cech charakterystycznych poza skąpym, zagęszczonym moczem w dniach wysiłku przy niedostatecznej podaży płynów; oddawanie moczu nie zmienia istotnie bólu głowy [Clarke]. Jeśli parcie na mocz splata się z bólem głowy, należy rozważyć Sepia lub Nat-mur na poziomie warstw konstytucyjnych [Kent]. Pieczenie ani bolesne parcie nie należą do tego obrazu.

W „zabiegane dni” oddanie stolca często się opóźnia, a po wypróżnieniu następuje zmniejszenie ogólnego napięcia (przywrócenie rutyny) [Phatak]. Brak obrazu bolesnego parcia na stolec. Jeśli ból głowy występuje naprzemiennie z hemoroidami lub nieżytem odbytnicy, należy rozważyć Sulphur lub Nux jako leki odpowiadające głębszej warstwie [Kent]. Cuchnące gazy u osób zmartwionych i spieszących się są objawem ubocznym, a nie wskazówką kierującą wyborem leku.

Brak swoistych objawów ze sfery seksualnej. Ból głowy po nadużyciach seksualnych bardziej odpowiada Nux lub Kali-phos; jeśli jednak modalności Epiphegus (zakupy/wysiłek, lewostronność, poprawa pod wpływem ucisku) są bardzo wyraźne, lek ten nadal może pomóc [Kent], [Phatak]. Ogólne zmęczenie przejściowo obniża popęd.

Częsty obraz u aktywnych kobiet, które „robią wszystko”, a potem jeszcze jadą do miasta: ból głowy po powrocie z zakupów lub towarzyskiego zgiełku; miesiączka może wyzwalać podobne lewostronne napady o tych samych modalnościach (pogorszenie przy najmniejszym ruchu, poprawa pod wpływem ucisku i snu) [Clarke], [Boericke], [Tyler]. Bólowi mogą towarzyszyć nudności przypominające ciążowe, mimo braku ciąży (czynnościowe) [Allen]. Częstymi przyczynami są wysiłek przy pracach domowych i nieregularne posiłki (odesłanie do sekcji Objawy ogólne) [Phatak]. Tkliwość piersi nie jest objawem charakterystycznym; jeśli jest wyraźna, należy brać pod uwagę Sepia [Kent].

Niechęć do głębokiego oddychania, ponieważ powoduje ono bolesne wstrząsy w głowie; westchnienie niekiedy przynosi chwilową ulgę (odesłanie do sekcji Głowa) [Allen]. Duszne pomieszczenia wywołują uczucie przytłoczenia; chłodne, nieruchome powietrze przynosi ulgę, jeśli jest cicho (odesłanie do sekcji Objawy ogólne) [Clarke]. Brak pierwotnego kaszlu/świszczącego oddechu.

Tętno przyspieszone przy pulsującym bólu głowy, bardziej wskutek podrażnienia i zmęczenia niż zmian organicznych; ciepło pomieszczenia nasila objawy [Clarke]. Lęk ma charakter antycypacyjny, nie jest związany z sercem; kołatanie ustępuje podczas odpoczynku i w spokoju [Tyler]. Jeśli dominują objawy sercowe, należy rozważyć Nux, Sepia lub Coffea, zgodnie z całością objawów [Kent].

Uczucie ściśnięcia w poprzek górnej części klatki piersiowej, gdy głowa pulsuje; głęboki oddech powoduje bolesne wstrząsy w skroniach, więc oddech staje się płytki aż do zaśnięcia (również w sekcjach Oddychanie/Głowa) [Allen]. Może towarzyszyć kołatanie serca ze zmęczenia, lecz objawy sercowe nie są pierwszoplanowe [Boericke]. Chory rozluźnia ubranie, aby uniknąć wstrząsów [Boger]. Brak obrazu krupu lub objawów oskrzelowych.

Sztywność karku i uczucie ciągnącego ciężaru w potylicy są częstymi objawami zwiastunowymi; najmniejszy obrót szyi ponownie wywołuje ból (pogorszenie przy najmniejszym ruchu; również w sekcji Głowa) [Boger]. Podparcie szyi (szalem/wałkiem) przynosi poprawę w fazie bólu potylicznego (poprawa przy podparciu) [Boger]. Napięcie mięśni w okolicy łopatek odzwierciedla ogólne zmęczenie [Allen]. Brak objawów korzeniowych.

Kończyny wydają się ciężkie i „wyczerpane”; najkrótszy spacer po sklepie ponownie wywołuje ból głowy; chory natychmiast szuka miejsca do siedzenia [Clarke], [Tyler]. U wrażliwych kobiet napadowi towarzyszy drobne drżenie wskutek nadmiernego wysiłku [Allen]. Zapalenia stawów nie należą do tego obrazu. Dłonie nieustannie uciskają skroń (poprawa pod wpływem ucisku) [Boericke].

Brak swoistych cech poza bladością/rumieńcem twarzy przy wahaniach naczynioruchowych; podczas bólu skóra głowy wydaje się napięta i wrażliwa na dotykanie włosów (również w sekcji Głowa) [Clarke]. Pot nie jest obfity; jeśli występują zlewne poty, należy rozważyć Iris lub Gelsemium zależnie od obecności objawów żołądkowych/opadania powiek [Farrington].

Niedobór snu lub późne chodzenie spać wyzwalają napad; paradoksalnie, gdy ból już wystąpi, sen przynosi największą ulgę — „zasypia i budzi się z poprawą”, co jest wielokrotnie potwierdzonym objawem charakterystycznym (poprawa po śnie) [Clarke], [Tyler]. Samo kładzenie się może początkowo wywołać wstrząs w głowie; po zaśnięciu burza nerwowa ustępuje [Boger]. Płytki, przerywany sen w hałaśliwym otoczeniu nasila dolegliwości; niezbędny jest cichy, ciemny pokój [Clarke]. Sny nie są charakterystyczne; jeśli po dniach wysiłku powracają sny pełne pobudzenia lub lęku, odzwierciedla to zakłócenie codziennego rytmu (związek z działem Umysł) [Tyler]. Po drzemce wraca głód i chory może bez obaw zjeść lekki posiłek (nawiązanie do działu Żołądek) [Allen]. Często cierpią osoby pracujące nocą; przywrócenie rytmu prowadzi do wyleczenia [Phatak].

Odnotowano niewiele motywów o znaczeniu przewodnim; sny związane ze zmęczeniem, o sprawunkach, sklepach i niedokończonych zadaniach, odzwierciedlają nadmierny wysiłek w ciągu dnia (znaczenie etiologiczne, nie symboliczne) [Clinical]. Po przebudzeniu z pulsującym bólem chory nie pamięta snów; po ponownym zaśnięciu dolegliwości głowy łagodnieją (nawiązanie do działu Sen) [Clarke]. Brak lęków nocnych.

Do obrazu nie należy rzeczywisty stan gorączkowy. Gorąco lub uderzenie gorąca do głowy przy zimnych dłoniach w dusznych pomieszczeniach odzwierciedla zaburzenia naczynioruchowe, a nie gorączkę; świeże powietrze i odpoczynek je łagodzą (związek z działem Objawy ogólne) [Clarke]. Jeśli temperatura wzrasta wraz z nieżytem, Epiphegus nie należy do leków pierwszoplanowych [Boericke].

Marznięcie przy zmęczeniu, zwłaszcza kończyn po długim staniu; gorąco wznoszące się do głowy w dusznych pomieszczeniach; nieznaczny, lepki pot po śnie, gdy ból ustępuje — te niewielkie naprzemienne zmiany odzwierciedlają raczej chwiejność naczynioruchową niż gorączkę okresową [Clarke], [Boger]. Pot nie jest tu wiarygodną oznaką przesilenia, jak w obrazach innych leków.

Nieregularne posiłki i pozostawanie na czczo w dni pełne zajęć lub zakupów są częstymi czynnikami przyczynowymi; po nich występuje ból głowy. Regularne, lekkie posiłki zapobiegają nawrotom (nawiązanie do działu Objawy ogólne) [Phatak]. Chory pragnie herbaty lub kawy, by „dalej funkcjonować”, co często nasila dolegliwości; jeśli stosowanie środków pobudzających wikła obraz, może być potrzebny interkurencyjnie Nux lub Coffea [Kent]. Ciepłe, ciężkostrawne potrawy nasilają nudności podczas napadu; tolerowane są jedynie małe łyki letnich płynów [Allen]. W okresie powrotu do zdrowia niekiedy pojawia się ochota na kwaśne produkty lub owoce [Clarke]. Stałe zachcianki pokarmowe nie należą do istoty obrazu.

Obraz Epiphegus obejmuje ból głowy wskutek zakłócenia rytmu dnia i niewielkich dodatkowych wysiłków — „wychodzenia z domu”, stania, zakupów, dodatkowych zajęć dydaktycznych — zwłaszcza u osób wrażliwych i aktywnych, które wykraczają poza swój zwykły plan dnia. Ból jest lewostronny, rozpierający, przebiega od potylicy przez skroń do lewego oka; chory nie toleruje najmniejszego ruchu, hałasu ani rozmowy, a ulgę przynoszą mocny ucisk, ciemność, cisza i sen [Clarke], [Boericke], [Boger], [Phatak]. Ciąg przyczynowy jest wyraźny: dzień pełen pośpiechu, pominięte posiłki, gorąco i ostre światło, rozmowy i stanie; następnie pojawia się ściskanie z tyłu głowy, przy karku, narastające ku lewej okolicy nadoczodołowej, ze światłowstrętem i nudnościami. Chory spieszy do domu, uciska skroń, leży nieruchomo w ciemności, zapada w drzemkę i budzi się z ulgą — ten przebieg powinien wyraźnie ujawnić się w wywiadzie (modalności powtarzają się w działach Umysł/Głowa/Oczy/Sen) [Clarke], [Tyler]. Chory nie jest „chorowity”, lecz przeciążony; w porównaniu z Nux jest mniej drażliwy i zgorzkniały, a raczej po prostu przemęczony; w porównaniu ze Spigelia ból ma bardziej charakter przekrwienno-rozpierający niż kłująco-nerwobólowy; w porównaniu z Sanguinaria jest lewostronny, a słońce nie stanowi niezbędnego czynnika; w porównaniu z Iris dolegliwości żołądkowe są towarzyszące, a nie dominujące [Farrington], [Kent], [Boericke]. Przywrócenie zwykłego rytmu — regularnych posiłków, odpoczynku i spokoju — zmniejsza podatność, co stanowi zarówno element postępowania, jak i potwierdzenie obrazu [Phatak], [Tyler].

Etiologia: nadmierny wysiłek / zakłócenie codziennego rytmu

• Nux vomica — troski zawodowe, późne noce, kawa; drażliwość, marznięcie, ból głowy następnego ranka; dla Epiphegus szczególnie charakterystyczny jest lewostronny ból głowy po zakupach lub wyjściu z domu, z poprawą pod wpływem ucisku i snu [Kent], [Clarke].
• Gelsemium — tępy ból potylicy i uczucie ciężkości po wysiłku, z opadaniem powiek; mniej wyraźne umiejscowienie nad lewym oczodołem; w Epiphegus ból jest bardziej rozpierający i łagodnieje pod wpływem ucisku [Farrington].
• Picric acid — wyczerpanie umysłowe, rozpieranie w ciemieniu lub potylicy, skrajne osłabienie; mniejszy związek z „wychodzeniem z domu”; w Epiphegus wyraźne skupienie bólu w lewym oczodole oraz poprawa po śnie i ucisku [Nash], [Boger].
• Kali phosphoricum — bóle głowy z wyczerpania nerwowego u osób uczących się; łagodniejszy światłowstręt; w Epiphegus wyraźniejsze pogorszenie pod wpływem najmniejszego ruchu i zakupów [Dewey].

Strona i umiejscowienie & charakter bólu

• Spigelia — lewostronny nerwoból nadoczodołowy, kłujący, nasilany przez ruch i dotyk; w Epiphegus raczej przekrwienne rozpieranie z poprawą pod wpływem ucisku [Farrington].
• Sanguinaria — ból prawostronny, wywołany słońcem, z okresowością dobową; w Epiphegus lewostronny i związany z wysiłkiem [Clarke], [Boericke].
• Iris versicolor — migrena z dolegliwościami żołądkowymi i kwaśnymi, piekącymi wymiotami; w Epiphegus nudności są objawem towarzyszącym, a zasadniczą modalnością jest wysiłek [Farrington].
• Bryonia — rozpierający ból głowy, nasilany przez najmniejszy ruch, łagodzony uciskiem i spokojem; jednak w Bryonia występują pragnienie, ociężałość i bóle kłujące; dla Epiphegus charakterystyczne są zakupy i skupienie bólu w lewym oczodole [Boger], [Kent].

Modalności & czynniki wyzwalające

• Cocculus — dolegliwości z niedoboru snu, czuwania przy chorym; zawroty głowy, nudności; w Epiphegus wyraźniejszy ból nad lewym oczodołem i etiologia związana z „wychodzeniem z domu” [Nash], [Farrington].
• Coffea — pobudzenie, radość, hałas; przeczulica; w Epiphegus mniej uniesienia, większy związek ze zmęczeniem oraz poprawa po śnie [Kent].
• Natrum muriaticum — ból młotkujący, słońce, żal; często między 10:00 a 11:00, z aurą; w Epiphegus brak charakterystycznego pragnienia soli, opryszczki wargowej i związku ze słońcem [Clarke], [Boger].

Kobiety / wysiłek związany z prowadzeniem domu

• Sepia — zastój w obrębie miednicy, obojętność, bóle głowy po pracach domowych, nasilone przed południem; w Epiphegus wyraźniejsza lewostronna hemikrania po wyjściach z domu, łagodzona uciskiem i snem [Kent].
• Pulsatilla — łagodność, płaczliwość, zmienność, poprawa na świeżym powietrzu; w Epiphegus większa drażliwość podczas bólu, a poprawa na świeżym powietrzu nie jest charakterystyczna, chyba że towarzyszy jej spokój [Farrington].

• Lek komplementarny: Nux vom. — usuwa warstwę objawów związaną ze stymulacją środkami farmakologicznymi i nadmiernym forsowaniem się; następnie Epiphegus leczy wysiłkową lewostronną hemikranię [Kent], [Clarke].
• Lek komplementarny: Kali-phos. — przy przewlekłym wyczerpaniu nerwowym między napadami; Epiphegus przy ostrych bólach głowy wywołanych określonym bodźcem [Dewey].
• Lek komplementarny: Bryonia — w obu obrazach poprawa pod wpływem ucisku i spokoju; Bry. gdy dominują kłucie, pragnienie i bezwzględne pogorszenie przy ruchu; Epiphegus gdy etiologia związana z zakupami lub wyjściem z domu jest wyraźna [Boger].
• Dobrze działa po: Gelsemium — gdy ustępują znaczna ociężałość i otępienie, lecz pozostaje rozpieranie nad lewym oczodołem [Farrington].
• Dobrze działa po: Cocculus — gdy początkowo główną przyczyną jest niedobór snu [Nash].
• Dobrze poprzedza: Sanguinaria — jeśli ból występuje naprzemiennie po obu stronach, a później utrwala się po prawej stronie i jest wyzwalany przez słońce [Clarke].
• Leki pokrewne (porównaj): Spigelia, Iris, Sanguinaria, Bryonia, Nux, Nat-mur (zob. Różnicowanie) [Farrington], [Kent], [Boericke].
• Antidota: Coffea/Camphor przy nadmiernej reakcji na dawkę leku (ogólnie) [Kent].
• Leki niezgodne: nie odnotowano swoistych; należy unikać zbędnego naprzemiennego podawania z lekami o blisko spokrewnionych obrazach [Kent], [Boger].

Wskazania: lewostronna hemikrania wskutek nadmiernego wysiłku lub pobudzenia (zakupy, wyjścia, nauczanie), potylica→lewe oko, ból rozpierający, nasilany przez najmniejszy ruch, ostre światło, hałas i rozmowę; poprawa pod wpływem mocnego ucisku, ciemności, ciszy i snu; nudności i dolegliwości żółciowe mają znaczenie towarzyszące [Clarke], [Boericke], [Boger], [Phatak]. Potencja: 6C–30C u osób wrażliwych, przy często wyzwalanych bólach głowy; 200C przy czystym obrazie charakterystycznym i utrwalonym napadzie; LM/Q w profilaktyce cotygodniowych bólów głowy po „wyjściu z domu” [Dewey], [Kent], [Tyler]. Powtarzanie: w ostrym napadzie dawkę podaje się przy wyraźnym powrocie charakterystycznych odczuć lub modalności (nie mechanicznie); często wystarcza jedna lub dwie dawki, jeśli chory zaśnie; profilaktycznie niektórzy praktycy stosowali lek raz dziennie przez kilka dni przed nieuniknionymi wysiłkami (egzaminy, wydarzenia) [Dewey], [Tyler]. Postępowanie pomocnicze zgodne z modalnościami: ścisłe rozłożenie sprawunków w czasie; regularne posiłki; unikanie ostrego światła i hałasu; podparcie szyi; natychmiastowy odpoczynek przy pierwszych objawach zwiastunowych; mocna elastyczna opaska może zapewniać łagodzący ucisk podczas podróży [Clarke], [Boger].
Wskazówki z przypadków:
• „Ból głowy po zakupach”: rozpieranie w lewym oku po powrocie z miasta; ucisk oka łagodzi, drzemka usuwa ból — Epiph. 200C przerwał trzy kolejne cotygodniowe napady [Clarke], [Tyler].
• Weekendowa migrena u nauczycielki po dodatkowych zajęciach; potylica→lewa okolica nadoczodołowa; hałas nie do zniesienia, poprawa po śnie — Epiph. 30C t.d.s. przez jeden weekend, następnie w razie potrzeby przed dniami spotkań kadry, zapobiegł nawrotom [Boger], [Phatak].
• Młoda matka: napady podczas miesiączki i po pracach domowych do późnej nocy; poprawa od ucisku i snu; Nux usunął drażliwość po kawie; Epiph. 200C wyciszył ten wzorzec w ciągu dwóch cykli [Kent], [Boericke].

Umysł

• Drażliwość ze zmęczenia; niechęć do tego, by do chorego mówiono podczas bólu głowy — zapewnić ciszę; wskazówka do wczesnego podania leku [Clarke], [Tyler].
• Koncentracja nasila dolegliwości; czytanie na głos wywołuje ból głowy — czynnik wysiłkowy [Boger].
• Lęk antycypacyjny przed „wyjściem z domu” lub sprawunkami — wskazówka etiologiczna [Clarke].
• Wysiłek umysłowy, ból głowy wskutek — główna rubryka wskazująca na Epiphegus [Boger], [Phatak].
• Nadwrażliwość na hałas i ostre światło podczas bólu głowy — charakterystyczne przeciążenie bodźcami zmysłowymi [Clarke].
• Poprawa pod wpływem odpoczynku umysłowego i ciszy — rubryka pomocna w postępowaniu [Boericke].

Głowa

• Ból głowy, lewostronny, od potylicy do skroni lub oka — charakterystyczny przebieg bólu [Clarke], [Boericke].
• Ból głowy po zakupach lub wyjściu z domu — charakterystyczna etiologia [Clarke], [Tyler].
• Ból głowy, rozpierający; poprawa pod wpływem mocnego ucisku — rubryka mechanicznego łagodzenia dolegliwości [Boericke], [Boger].
• Pogorszenie przy najmniejszym ruchu i schylaniu się; wstrząs nasila ból — modalność podobna do Bryonia, lecz bez jej pragnienia [Boger].
• Światłowstręt z hemikranią — oświetlenie sklepów nasila dolegliwości [Clarke].
• Ból głowy wskutek niedoboru snu lub zakłócenia codziennego rytmu — rubryka czynników predysponujących [Phatak].

Oczy

• Ból za lewym okiem towarzyszący bólowi głowy — rubryka umiejscowienia [Clarke].
• Światło, nietolerancja; ostre oświetlenie sklepów nasila dolegliwości — objaw potwierdzający [Tyler].
• Zamglenie widzenia przy wysiłku lub czytaniu — czynnik wyzwalający [Boger].
• Poprawa w ciemności, przy zamkniętych oczach — typowy sposób łagodzenia [Boericke].
• Obolałość nad lewym oczodołem — objaw miejscowy [Clarke].
• Łzawienie niewielkie lub nieobecne mimo bólu — różnicuje z Puls. [Clarke].

Żołądek

• Nudności z bólem głowy; wymioty żółcią przynoszące sen i ulgę — przebieg od przesilenia do poprawy [Allen], [Boericke].
• Utrata apetytu ze zmęczenia; nieregularne posiłki wywołują ból głowy — rubryka związana z rytmem dnia [Phatak].
• Niechęć do ciężkostrawnych potraw podczas napadu — uwaga praktyczna [Clarke].
• Odbijanie nieznacznie łagodzi ból głowy — drugorzędna wskazówka [Allen].
• Ciepłe napoje nasilają dolegliwości podczas napadu — przydatne przy podawaniu leku [Clarke].
• Poprawa po lekkim śnie, następnie tolerowane są małe posiłki — kolejność objawów [Tyler].

Narządy płciowe żeńskie

• Ból głowy podczas miesiączki; te same lewostronne modalności — rubryka cykliczności [Boericke].
• Wysiłek domowy, ból głowy po pracach domowych i sprawunkach — etiologia [Clarke].
• Nieregularne posiłki w okresie okołomiesiączkowym wyzwalają napad — wskazówka do postępowania [Phatak].
• Drażliwość przed miesiączką z wysiłkowym bólem głowy — cecha uzupełniająca obraz [Tyler].
• Sen łagodzi hemikranię miesiączkową — potwierdzenie [Boericke].
• Hałas i rozmowa podczas miesiączki nasilają dolegliwości — związek z bodźcami zmysłowymi [Clarke].

Plecy/Szyja

• Sztywność karku poprzedzająca ból głowy — objaw zwiastunowy [Boger].
• Obracanie głowy nasila ból — czynnik mechaniczny [Boger].
• Podparcie szyi łagodzi dolegliwości w fazie bólu potylicznego — wskazówka praktyczna [Boger].
• Wstrząs pleców przenosi ból do głowy — chodzenie po chodniku nasila dolegliwości [Clarke].
• Napięcie między barkami ze zmęczeniem — objaw współwystępujący [Allen].
• Poprawa przy całkowitym bezruchu i ułożeniu głowy w jednej osi z szyją — postępowanie [Boger].

Objawy ogólne

• Bóle głowy ze zmęczenia, wysiłku, zakupów, pobudzenia — główna grupa rubryk [Clarke], [Phatak].
• Pogorszenie przy najmniejszym ruchu; poprawa od ucisku i snu — dwie zasadnicze modalności [Boger], [Boericke].
• Pogorszenie w gorącu i dusznych pomieszczeniach; poprawa w chłodnym, nieruchomym powietrzu — przeciwstawne wpływy otoczenia [Clarke].
• Bóle głowy wskutek nieregularnych posiłków lub późnego chodzenia spać — rubryka zakłócenia codziennego rytmu [Phatak].
• Przewaga objawów lewostronnych — rubryka strony ciała [Clarke].
• Nawracające bóle głowy w weekendy lub po wydarzeniach — okresowość zależna od okoliczności [Tyler].

Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–79): fragmentaryczne zapiski z prób lekowych; objawy współwystępujące ze strony żołądka; poprawa po śnie; modalności.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): modalności (pogorszenie przy najmniejszym ruchu; poprawa pod wpływem ucisku i po śnie), przyczyny (wysiłek umysłowy i fizyczny), umiejscowienie i kierunek szerzenia się bólu.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): lewostronny połowiczy ból głowy wywołany wysiłkiem; zakupy jako czynnik wyzwalający; poprawa pod wpływem ucisku.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): informacje o substancji wyjściowej; pasożytniczy tryb życia rośliny; charakterystyczne bóle głowy związane z wychodzeniem z domu lub zakupami; kierunek bólu: potylica→lewe oko; światłowstręt; poprawa po śnie.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): potwierdzenia umiejscowienia bólu nad lewym oczodołem, nudności i poprawy po śnie.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870): opis botaniczny i charakterystyka Epiphegus; wczesne doświadczenia amerykańskie; zastosowanie w medycynie ludowej jako środka ściągającego; obraz bólów głowy.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (1901): porównania (Kali-phos, Picric ac.) i strategie dawkowania w bólach głowy wywołanych wysiłkiem.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): różnicowanie ze Spigelia, Iris, Sanguinaria, Bryonia w połowiczych bólach głowy.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): porównanie obrazów psychicznych (Nux, Ignatia, Sepia) i modalności bólów głowy.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): bóle głowy z przemęczenia umysłowego; typy z zapaścią w zestawieniu z typami z pobudzeniem; praktyczna kolejność stosowania leków.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): zwięzłe objawy charakterystyczne — zakłócenie codziennego rytmu, zakupy i wysiłek jako czynniki wyzwalające; poprawa pod wpływem ucisku i po śnie; nieregularne posiłki.
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (1942): barwny obraz kliniczny „bólu głowy po zakupach”, lewostronnego połowiczego bólu głowy wywołanego wysiłkiem u kobiet; praktyczne wskazówki dotyczące postępowania.