• Błona śluzowa jelit i jelito cienkie — gwałtowne działanie przeczyszczające z „chlustającymi”, obfitymi, wodnistymi, często bezbolesnymi stolcami; zapaść wskutek szybkiej utraty płynów; zob. Brzuch/Odbytnica/Objawy ogólne [Allen], [Hering], [Boericke].
• Żołądek — obfite wodniste wymioty, niekiedy jednocześnie z oddawaniem stolca; najmniejsza ilość pokarmu lub napoju wywołuje je ponownie; zob. Żołądek [Allen], [Clarke].
• Błony surowicze — opłucna, otrzewna, opony mózgowo-rdzeniowe: wysięki surowicze (płyn w jamie opłucnej, wodobrzusze, wodogłowie), z modalnościami związanymi z ruchem i uciskiem; zob. Klatka piersiowa/Brzuch/Głowa [Hering], [Clarke], [Boger].
• Nerki/Układ moczowy — skąpomocz w stanach wysiękowych; wtórne podrażnienie wskutek odwodnienia; zob. Układ moczowy [Hughes], [Boericke].
• Układ nerwowy i krążenie — zimno, uczucie omdlewania, zapaść wskutek szybkiej utraty płynów surowiczych; zob. Objawy ogólne/Gorączka [Allen], [Nash].
• Płuca — płyn w jamie opłucnej/zapalenie opłucnej z wysiękiem; duszność nasilająca się w pozycji leżącej; poprawa po obfitym wodnistym stolcu (ogólnoustrojowe odbarczenie); zob. Oddychanie/Klatka piersiowa [Clarke], [Boger].
• Skóra — chłodna, lepka powierzchnia ciała; pot z krańcowym osłabieniem; obrzęki wokół kostek i na twarzy w puchlinie; zob. Skóra/Pocenie się [Boericke], [Allen].
• Wątroba/Układ wrotny — zastój wrotny z wodobrzuszem; bolesność prawego podżebrza; zob. Brzuch [Hughes], [Clarke].

• Po obfitym wypróżnieniu lub wymiotach — przejściowe złagodzenie ucisku i bólu głowy (por. Brzuch/Głowa) [Allen], [Hering].
• Chłodne powietrze; odkrycie rozgrzanej powierzchni ciała — łagodzi uczucie omdlewania i nudności (zob. Objawy ogólne/Gorączka) [Boericke].
• Całkowity spoczynek; unikanie najmniejszego ruchu podczas napadu — ruch ponownie wywołuje chlustające wypróżnienia (zob. Objawy ogólne/Brzuch) [Boger].
• Łagodny ucisk/stałe podtrzymywanie brzucha podczas biegunki — łagodzi uczucie parcia w dół (zob. Brzuch) [Clinical].
• Siedzenie z podparciem przy wysiękach — zmniejsza się duszność typu orthopnoë (por. Oddychanie/Klatka piersiowa) [Clarke].
• Małe, częste łyki letniego płynu między napadami — są lepiej tolerowane niż picie dużych ilości naraz (por. Żołądek) [Allen].
• Po wystąpieniu potów — w niektórych stanach gorączkowych następuje niewielkie rozjaśnienie umysłu (Dreszcze/Gorąco/Pot) [Boericke].
• Sucha pogoda; chłodny pokój — nudności są mniejsze niż w ciepłych, dusznych pomieszczeniach (Objawy ogólne/Głowa) [Clarke].

• Najmniejsza ilość pokarmu lub napoju — natychmiast wywołuje wodnisty stolec lub wymioty (zob. Żołądek/Odbytnica) [Allen], [Hering].
• Ruch, nawet nieznaczny — chodzenie, obracanie się w łóżku wywołują chlustające wypróżnienia (Objawy ogólne/Brzuch) [Boger].
• Ciepło łóżka/duszny pokój — nudności, uczucie omdlewania, pocenie się (Objawy ogólne/Gorączka) [Clarke], [Boericke].
• Noc; nad ranem — fale gwałtownych wypróżnień i dreszczy (Sen/Gorączka) [Allen].
• Ucisk na jamy ciała z nagromadzonym płynem — leżenie na zajętej stronie przy płynie w jamie opłucnej/wodobrzuszu nasila duszność (Klatka piersiowa/Brzuch) [Clarke].
• Wilgotna, zimna pogoda przed burzą — reakcja błon surowiczych; ponowne gromadzenie się wysięków (Objawy ogólne) [Boger].
• Po emocjach wywołujących poruszenie w żołądku — nawrót nudności i chlustających wypróżnień (Umysł/Żołądek) [Allen].
• Nagłe wypicie zimnej wody — natychmiastowy stolec, jakby „wypompowywany” (Żołądek/Odbytnica) [Allen].

Stan psychiczny jest w znacznej mierze wtórny do odwodnienia i utraty płynów surowiczych: apatia, ociężałość i obojętność przechodzą w rozdrażnienie, gdy grozi kolejny napad. W odróżnieniu od pełnego udręki niepokoju ruchowego Arsenicum, chory w obrazie Elaterium jest otępiały, nie znosi ciepła i obawia się najmniejszego ruchu, by nie powróciły chlustające wypróżnienia [Allen], [Nash]. Pojawia się szczególna obawa przed płynami — lęk przed piciem, ponieważ jeden łyk wywołuje wymioty i stolec. Odpowiada to dokładnie opisanej już modalności „Pogorszenie po najmniejszej ilości pokarmu lub napoju” [Hering], [Allen]. Ciepło pomieszczenia i zapachy wywołują nudności oraz rozdrażnienie, ustępujące dopiero po zapewnieniu chłodnego powietrza (por. Poprawa pod wpływem chłodnego powietrza) [Clarke]. Jasność umysłu powraca przejściowo po obfitym wypróżnieniu, po czym ponownie słabnie w miarę narastania wyczerpania (por. Poprawa po obfitym wypróżnieniu) [Allen]. Dzieci w stanach przypominających wodogłowie są senne, mają półprzymknięte oczy i przetaczają głowę; jest to obraz wyniszczenia związanego z utratą wody, a nie gwałtownego pobudzenia zapalnego (dla porównania Belladonna) [Hering]. Nocą pojawia się lęk z falami dreszczy i potów, lecz bez typowego dla Arsenicum wzorca pragnienia — przeciwnie, płyny budzą obawę [Boericke]. Krótki opis przypadku: „Każda próba wypicia łyku wody wywoływała natychmiastowe wymioty i stolec jak z pompy; po stolcu drzemał, a następnie budził się otępiały i niechętny rozmowie” [Clinical]. Przy wysiękach surowiczych chory jest przygaszony, pragnie pozycji z podparciem i spokoju; najmniejszy ruch ponownie wywołuje duszność i nudności (por. Oddychanie) [Clarke], [Boger].

Uczucie lekkości i pustki w głowie lub jakby głowa unosiła się w wodzie — metafora znajdująca kliniczne odzwierciedlenie w stanach przypominających wodogłowie, powstających wskutek szybkiej utraty płynów. Obraz ten obejmuje również rzeczywiste nagromadzenie płynu surowiczego (wodogłowie), w którym stosowano Elaterium przy wyraźnym ogólnym obrazie wodnistych wydaleń i wysięków [Hering], [Clarke]. Tępy ból czoła występuje naprzemiennie z uczuciem omdlewania; nasila się w ciepłych pomieszczeniach, a przejściowo ustępuje po obfitym stolcu lub pod wpływem chłodnego powietrza przy oknie (wyraźne nawiązanie do: Poprawa po wypróżnieniu; Poprawa pod wpływem chłodnego powietrza) [Allen], [Clarke]. Podczas napadów owłosiona skóra głowy może pokrywać się zimnym potem; twarz blada, o zaostrzonych rysach i zabarwieniu charakterystycznym dla zapaści (por. Objawy ogólne) [Boericke], [Nash]. Przy nagromadzeniu płynu (wodogłowiu) chory przetacza głowę na poduszce, ma półotwarte powieki i pozostaje w stanie soporu, niekiedy zrywa się nagle — por. Helleborus, w którego obrazie silniejsze są osłupienie i zgrzytanie zębami; objawami charakterystycznymi Elaterium są wodniste wysięki i ogólna skłonność do chlustających wydaleń [Hering], [Farrington]. Zawroty głowy przy wstawaniu towarzyszą osłabieniu o charakterze niedokrwiennym; chory woli odpoczywać i pić letni płyn małymi łykami [Allen]. Pulsowanie nie jest objawem charakterystycznym, chyba że wskutek utrzymującego się wysięku dochodzi do przekrwienia (wówczas należy rozważyć Bryonia) [Boger].

Uczucie lekkości i pustki w głowie lub jakby głowa unosiła się w wodzie — metafora znajdująca kliniczne odzwierciedlenie w stanach przypominających wodogłowie, powstających wskutek szybkiej utraty płynów. Obraz ten obejmuje również rzeczywiste nagromadzenie płynu surowiczego (wodogłowie), w którym stosowano Elaterium przy wyraźnym ogólnym obrazie wodnistych wydaleń i wysięków [Hering], [Clarke]. Tępy ból czoła występuje naprzemiennie z uczuciem omdlewania; nasila się w ciepłych pomieszczeniach, a przejściowo ustępuje po obfitym stolcu lub pod wpływem chłodnego powietrza przy oknie (wyraźne nawiązanie do: Poprawa po wypróżnieniu; Poprawa pod wpływem chłodnego powietrza) [Allen], [Clarke]. Podczas napadów owłosiona skóra głowy może pokrywać się zimnym potem; twarz blada, o zaostrzonych rysach i zabarwieniu charakterystycznym dla zapaści (por. Objawy ogólne) [Boericke], [Nash]. Przy nagromadzeniu płynu (wodogłowiu) chory przetacza głowę na poduszce, ma półotwarte powieki i pozostaje w stanie soporu, niekiedy zrywa się nagle — por. Helleborus, w którego obrazie silniejsze są osłupienie i zgrzytanie zębami; objawami charakterystycznymi Elaterium są wodniste wysięki i ogólna skłonność do chlustających wydaleń [Hering], [Farrington]. Zawroty głowy przy wstawaniu towarzyszą osłabieniu o charakterze niedokrwiennym; chory woli odpoczywać i pić letni płyn małymi łykami [Allen]. Pulsowanie nie jest objawem charakterystycznym, chyba że wskutek utrzymującego się wysięku dochodzi do przekrwienia (wówczas należy rozważyć Bryonia) [Boger].

Dzwonienie w uszach podczas uczucia omdlewania; przytępienie słuchu w zapaści [Allen]. Zimny pot za uszami podczas napadu [Boericke]. Brak wyraźnego obrazu zapalenia ucha; jeżeli dominuje wysięk w uchu środkowym z kłującym bólem przy najmniejszym ruchu, należy porównać raczej Bryonia niż Elaterium [Boger]. Zmiany ciśnienia podczas wymiotów powodują przejściowe uczucie pełności w uszach [Allen].

Zimny koniec nosa z dreszczami i zapaścią; niespokojne poruszanie nozdrzami podczas duszności przy płynie w jamie opłucnej [Boericke], [Clarke]. Nieżyt nosa nie zajmuje centralnego miejsca w obrazie; jeśli występuje wydzielina, jest zwykle wodnista i niedrażniąca [Allen]. Zapachy w dusznych pomieszczeniach nasilają nudności (por. Umysł/Żołądek) [Clarke]. Krwawienie z nosa jest rzadkie; jeżeli występuje wskutek zastoju wrotnego, należy porównać Hamamelis [Hughes].

Podczas napadów twarz blada, o zaostrzonych rysach lub sina wokół ust; zimny pot na czole (zapaść) [Allen], [Boericke]. W puchlinie policzki bywają obrzękłe, z ogólną ciastowatością tkanek (wątek surowiczy) [Clarke]. Wyraz twarzy bez emocji, zrezygnowany; oczy matowe [Hering]. Gorąco twarzy w ciepłych pomieszczeniach ustępuje pod wpływem powietrza lub po stolcu (nawiązanie do modalności) [Clarke]. Wargi suche, popękane wskutek obawy przed przyjmowaniem płynów (por. Żołądek) [Allen]. Przy płynie w jamie opłucnej skrzydełka nosa rozszerzają się, a chory błaga o podparcie tułowia (por. Oddychanie) [Clarke].

Język często obłożony białym nalotem lub blady; uczucie oblepienia w ustach; pragnienie paradoksalne — chory chce pić, lecz obawia się tego, ponieważ jeden łyk wywołuje wymioty i stolec (wyraźne nawiązanie do: Pogorszenie po najmniejszej ilości napoju) [Allen], [Hering]. Skąpa ślina; chłodny oddech podczas zapaści [Boericke]. Gorzki lub mdły smak przed gwałtownym wypróżnieniem [Allen]. Uczucie suchości w ustach i gardzieli, a mimo to nietolerancja płynów; między napadami mogą być tolerowane maleńkie łyki letniego płynu (Poprawa po małych łykach) [Allen], [Clarke]. Afty nie są charakterystyczne; przy owrzodzeniach z pragnieniem należy rozważyć Arsenicum [Farrington].

Brak charakterystycznego bólu zębów; szczękanie zębami podczas dreszczy towarzyszących biegunce; uczucie osłabienia szczęk po wymiotach [Allen]. Dziąsła blade wskutek utraty płynów i wyczerpania [Boericke]. Jeżeli ból zębów skłania do sięgania po zimną wodę, przeczy to charakterystycznej dla Elaterium obawie przed płynami; konieczna jest indywidualizacja [Kent].

Uczucie otarcia i podrażnienia gardła wskutek powtarzających się wymiotów; najmniejsza próba przełknięcia wywołuje odruchy wymiotne (por. Żołądek) [Allen]. Brak uczucia kuli w gardle; uczucie zaciskania wiąże się raczej z głodem powietrza spowodowanym wysiękiem (Oddychanie) [Clarke]. Ciepłe napoje pogarszają; tolerowane są jedynie letnie, podawane po łyżeczce (por. Pokarmy & napoje) [Allen].

Objaw główny: nagłe, obfite, wodniste wymioty, często jednocześnie z oddawaniem stolca; przyjęcie czegokolwiek — zwłaszcza zimnej wody — uruchamia je jak „pompę” (wyraźne nawiązanie do: Pogorszenie po najmniejszej ilości napoju) [Allen], [Hering]. Silne nudności w ciepłych, dusznych pomieszczeniach; wyraźna poprawa pod wpływem chłodnego powietrza i całkowitego spoczynku (por. modalności) [Clarke], [Boericke]. Uczucie zimna w żołądku, z uczuciem zapadania w nadbrzuszu i omdlewania; powierzchnia ciała pokryta lepką wilgocią (Objawy ogólne) [Allen]. Po wymiotach przejściowa ulga i senność (Poprawa po opróżnieniu), po czym wkrótce pojawia się nowa fala, jeśli zadziała bodziec wyzwalający [Hering]. Wodniste odbijania; czkawka między napadami [Allen]. Por. Jatropha (jednoczesne wymioty i stolec przypominający „wodę ryżową”) oraz Veratrum (zimny pot, bolesne kurcze mięśni, zapaść); dla Elaterium szczególnie charakterystyczne są „chlustające”, jakby pompowane wodniste wydalenia oraz obawa przed płynami [Farrington], [Boericke].

Głośne przelewanie z gwałtownym przemieszczaniem się wodnistego płynu wzdłuż jelit, a następnie silnie wyrzucany, obfity, wodnisty stolec, po którym pozostaje uczucie omdlewania — samo wypróżnienie często jest bezbolesne; zapaść wynika z samej utraty płynów i wyczerpania (Powinowactwo: jelita) [Allen], [Hering]. Po licznych napadach brzuch bolesny przy ucisku; pomaga stałe, łagodne podtrzymywanie (Poprawa pod wpływem stałego ucisku) [Clinical]. Wodobrzusze/zastój wrotny: uczucie ciężaru i napięcia; najmniejszy ruch lub ucisk nasila duszność i nudności (Pogorszenie pod wpływem ruchu/ucisku) [Clarke], [Boger]. Wysięk surowiczy w otrzewnej odpowiada ogólnemu obrazowi wodnistych wydaleń i wysięków; jeżeli dominują ostre kłucia i bezwzględne pogorszenie od najmniejszego ruchu, Bryonia ma pierwszeństwo przed Elaterium [Boger]. Burczenie w jelitach przed każdym chlustającym wypróżnieniem; oddawanie gazów z wodnistym stolcem [Allen]. Po obfitym wypróżnieniu uczucie ucisku w brzuchu na krótko ustępuje (Poprawa po wypróżnieniu) [Allen].

Mocz skąpy lub niemal całkowite zatrzymanie jego wydzielania w stanach wysiękowych; ciemny, zagęszczony; jego ilość wzrasta w miarę opanowywania biegunki (równowaga ogólnoustrojowa) [Hughes], [Boericke]. Oddanie moczu może nieznacznie łagodzić napięcie w wodobrzuszu (por. Brzuch) [Clarke]. Pieczenie nie jest typowe; jeśli jest wyraźne, należy porównać Cantharis [Farrington].

Stolec: nagły, wybuchowy, obfity, wodnisty — niekiedy przypominający „wodę ryżową” — z zapaścią i zimnem; napady nawracają po przyjęciu najmniejszej ilości pokarmu lub płynu (objaw charakterystyczny) [Allen], [Hering], [Boericke]. Bolesne parcie jest zwykle nieznaczne; Elaterium wyróżniają objętość i nagłość stolca (w odróżnieniu od Mercurius z nieustannym parciem) [Farrington]. U niemowląt i osób starszych biegunka może być bezbolesna, z szybko postępującym osłabieniem — należy zwracać uwagę na objawy stanu przypominającego wodogłowie (por. Głowa) [Hering]. W biegunkach letnich każda próba picia wywołuje nowy potok stolca; spoczynek i powietrze są zasadniczymi modalnościami [Allen], [Clarke]. Po stolcu przejściowe rozjaśnienie umysłu i senność (por. Sen) [Allen].

Puchlinowy obrzęk moszny z uogólnionym wodobrzuszem — moszna napięta, lśniąca; pogorszenie pod wpływem ruchu/ucisku; poprawa przebiega równolegle z ogólną regulacją gospodarki płynem surowiczym [Clarke]. Mały popęd płciowy podczas zapaści [Boericke]. Brak charakterystycznego obrazu objawów cewki moczowej.

Wodnista biegunka w połogu z nagłą zapaścią sugeruje Elaterium, gdy odpowiadają mu modalności (pogorszenie po najmniejszej ilości napoju; poprawa pod wpływem chłodnego powietrza/spoczynku) [Allen]. Obrzęki kostek przed miesiączką u osób o konstytucji ze skłonnością do gromadzenia płynów nawiązują do wątku surowiczego, lecz swoistych ginekologicznych objawów charakterystycznych jest niewiele; konieczna jest indywidualizacja [Clarke]. W późnej ciąży z napięciem spowodowanym wodobrzuszem duszność typu orthopnoë i obawa przed ruchem należą bardziej do obrazu Bryonia/Apis, chyba że występują „chlustające” wypróżnienia [Boger], [Farrington].

Przy obecności płynu w jamach ciała duszność nieproporcjonalnie nasilona; pogorszenie przy leżeniu płasko; duszność typu orthopnoë zmusza do podpierania tułowia (poprawa w pozycji siedzącej) [Clarke]. Wydychane powietrze chłodne; wzdychanie po stolcu (odprężenie po napadzie) [Allen]. Niewielkie objawy nieżytowe; obraz ma charakter raczej mechaniczny, związany z płynem surowiczym, niż śluzowy (porównaj Antim. tart.) [Farrington]. Silna potrzeba świeżego powietrza; w dusznych pomieszczeniach nasilają się nudności i duszność (powtórzenie modalności) [Clarke].

W zapaści tętno słabe, łatwo uciskalne, szybkie; uczucie omdlewania przy siadaniu; zimne kończyny, zimny pot (Objawy ogólne/Gorączka) [Allen], [Boericke]. Kołatanie serca przy najmniejszym wysiłku lub pod wpływem ciepła w pomieszczeniu; uspokaja się na świeżym powietrzu (powtórzenie modalności) [Clarke]. Puchlina pochodzenia sercowego odpowiada raczej Digitalis lub Apocynum, chyba że obecny jest charakterystyczny objaw obfitych wodnistych wypróżnień [Dewey], [Farrington].

Płyn w jamie opłucnej/wysięk opłucnowy z uciskiem nasilającym się w pozycji leżącej — chory musi mieć podparty tułów; oddech płytki, urywany; ulga po obfitym wypróżnieniu ma charakter bardziej ogólnoustrojowy niż miejscowy (wyraźne nawiązanie do: Poprawa po wypróżnieniu; Poprawa w pozycji siedzącej z podparciem) [Clarke], [Boger]. Kaszel nie jest objawem charakterystycznym, chyba że występuje wtórnie; jeżeli dominują kłucia opłucnowe i bezwzględne pogorszenie pod wpływem ruchu, należy rozważyć Bryonia; przy braku pragnienia, obrzękach, żądlących bólach i pogorszeniu pod wpływem ciepła — Apis [Boger], [Farrington]. Po gwałtownym przeczyszczeniu uczucie pustki i osłabienia w klatce piersiowej, jakby wypompowano z niej oddech [Allen].

Przy obecności płynu w jamach ciała duszność nieproporcjonalnie nasilona; pogorszenie przy leżeniu płasko; duszność typu orthopnoë zmusza do podpierania tułowia (poprawa w pozycji siedzącej) [Clarke]. Wydychane powietrze chłodne; wzdychanie po stolcu (odprężenie po napadzie) [Allen]. Niewielkie objawy nieżytowe; obraz ma charakter raczej mechaniczny, związany z płynem surowiczym, niż śluzowy (porównaj Antim. tart.) [Farrington]. Silna potrzeba świeżego powietrza; w dusznych pomieszczeniach nasilają się nudności i duszność (powtórzenie modalności) [Clarke].

Kończyny zimne, pokryte lepką wilgocią, z towarzyszącą zapaścią; drżenie rąk; w ciężkich napadach paznokcie sine [Allen], [Boericke]. W puchlinie obrzęk okolic kostek i goleni, pozostawiający dołek po ucisku, z lśniącą skórą; pogorszenie przy opuszczeniu kończyn, poprawa po ich uniesieniu (powinowactwo: błony surowicze/łożysko żylne) [Clarke], [Boger]. Bolesne kurcze łydek podczas dreszczy (utrata płynów i elektrolitów) [Allen]. Drżenie przy najmniejszej próbie chodzenia (pogorszenie przy ruchu) [Boger].

Skóra chłodna, wilgotna; zimny pot na czole podczas przeczyszczania (zapaść) [Allen], [Boericke]. Ciastowaty obrzęk, zwłaszcza twarzy i okolic kostek, w stanach z gromadzeniem się płynu w jamach ciała [Clarke]. Brak swoistych wykwitów; jeżeli gromadzeniu się płynu towarzyszą pokrzywka i kłujące pieczenie, bliższy jest obraz Apis [Farrington]. Po obfitych stolcach skóra dłoni marszczy się (oznaka odwodnienia) [Allen].

Po bardzo obfitym wypróżnieniu pojawia się senność — krótki, głęboki sen; następnie kolejna fala objawów, jeśli sprowokuje ją jedzenie lub picie (wyraźne nawiązanie do poprawy po wypróżnieniu i pogorszenia po najmniejszej ilości napoju) [Allen], [Hering]. Niespokojne drzemanie w ciepłych pomieszczeniach; lepszy sen przy otwartym oknie (powiązanie z modalnościami) [Clarke]. Koszmary o tonięciu lub falach w przypadkach płynu w jamie opłucnej (powiązanie z Oddychaniem) [Clinical]. Dzieci z biegunką letnią zasypiają wyczerpane po gwałtownym, obfitym wypróżnieniu, po czym budzą się z uczuciem omdlewania i suchością w ustach [Hering].

Woda, powodzie, tonięcie; sny o pragnieniu, któremu towarzyszy lęk przed napiciem się — wewnętrzne, obrazowe odzwierciedlenie objawu charakterystycznego [Clinical]. Przerażające sny po przegrzaniu w łóżku (pogorszenie pod wpływem ciepła łóżka) [Clarke]. Sny zapominane po przebudzeniu z uczuciem omdlewania i lepką wilgocią na skórze [Allen].

Przed napadem dreszcze ze szczękaniem zębami, zimnym nosem i kończynami; gorąco twarzy i głowy w ciepłym pomieszczeniu; następnie zimny pot z zapaścią, często bez wysokiej temperatury (wyczerpanie bez gorączki) [Allen], [Boericke]. Gorączka, jeśli występuje, jest niewysoka, typu „gastrogennego”; dominują utrata płynów i osłabienie, nie zaś gorąco związane ze stanem zapalnym [Hughes]. Po obfitym stolcu następuje przejściowe zmniejszenie gorąca i rozjaśnienie w głowie (poprawa po wypróżnieniu) [Allen].

Dreszcze: poprzedzają każde gwałtowne, obfite wypróżnienie; nasilają się przy ruchu oraz, paradoksalnie, w ciepłych, dusznych pomieszczeniach (zaduch wywołuje nudności) [Allen], [Clarke]. Gorąco: wewnętrzne, z zaczerwienieniem twarzy i uczuciem omdlewania; nietolerancja ciepła łóżka; potrzeba świeżego powietrza [Clarke]. Pot: zimny, lepki, zwłaszcza na czole, jest oznaką zapaści; ulga niewielka, dopóki nie zostanie zahamowana utrata płynów (nawiązanie do Objawów ogólnych) [Boericke], [Allen].

Najmniejsza ilość jedzenia lub napoju ponownie wywołuje wymioty i przeczyszczanie; zimna woda jest bodźcem działającym natychmiast (nadrzędna, wielokrotnie powtarzana modalność) [Allen], [Hering]. Niechęć do płynów z obawy przed następstwami, mimo suchości w ustach (paradoks na styku Umysłu i Jamy ustnej) [Allen]. Między napadami tolerowane są maleńkie łyki letniego płynu (poprawa przy małych łykach) [Clarke]. Potrzeba chłodnego powietrza silniejsza niż potrzeba płynów [Clarke]. Brak szczególnych zachcianek poza pragnieniem uniknięcia bodźców wyzwalających objawy.

Centralnym motywem obrazu Elaterium jest WODA — gwałtowne wydalanie wodnistej treści z błony śluzowej jelit; wysięki surowicze do jam ciała; wyniszczenie z utratą wody i zapaścią. Obraz obejmuje „wypróżnianie jak z pompy przy najmniejszym bodźcu”, zimno, uczucie omdlewania, lęk przed najmniejszym ruchem lub napiciem się oraz przejściową poprawę po obfitym wydaleniu treści (wyraźne powiązania z modalnościami i wieloma wcześniejszymi rozdziałami) [Allen], [Hering], [Clarke]. Otoczenie ma znaczenie: ciepłe, duszne pomieszczenia nasilają nudności i zapaść, natomiast chłodne powietrze stabilizuje stan (poprawa na chłodnym powietrzu) [Clarke]. Ruch szkodzi: nawet obrócenie się wywołuje gwałtowne wypróżnienie (pogorszenie przy ruchu) [Boger]. W stanach z gromadzeniem się płynu (wodobrzusze, płyn w jamie opłucnej) Elaterium zajmuje miejsce między Bryonia (ostre kłucia, nieznośność ruchu, pragnienie) a Apis (brak pragnienia, kłujące pieczenie, pogorszenie pod wpływem gorąca): Elaterium należy wybrać, gdy obraz przypadku jest przesycony charakterystycznym objawem obfitych wodnistych wypróżnień, zwłaszcza przy współistniejącej biegunce [Boger], [Farrington], [Boericke]. Krótkie porównania: z Veratrum alb. — w obu obrazach zapaść i zimny pot; Veratrum cechują bolesne kurcze, obfite stolce przypominające wodę ryżową, lodowate zimno i ogromne pragnienie zimnej wody (choć jest zwracana), natomiast w Elaterium występuje lęk przed wodą, a najmniejszy łyk wyzwala objawy; z Jatropha — w obu obrazach jednoczesne wymioty i stolec przypominający wodę ryżową; Jatropha cechują gwałtowniejsze bolesne kurcze, Elaterium zaś bardziej „pompowy” wyrzut treści i wysięki surowicze; z Croton tig. — stolec następuje natychmiast po każdym jedzeniu lub piciu, lecz w Croton jest żółty lub zielony i wyzwalany przez najmniejszy ruch języka lub ciała; objawem charakterystycznym Elaterium są potoki przejrzystej wody i zapaść [Farrington], [Kent], [Boericke]. Krótki opis przypadku: „Płyn w jamie opłucnej z wodobrzuszem; każda próba napicia się wywoływała przeczyszczanie jak z pompy i uczucie omdlewania; po Elat. 6x przy ścisłym spoczynku obserwowano codzienne zmniejszanie się duszności w miarę łagodnienia wypróżnień” [Clinical].

• Veratrum album — stolce przypominające wodę ryżową, bolesne kurcze, lodowate zimno, obfity pot, silne pragnienie zimnej wody (często zwracanej); w Elaterium lęk przed płynami, a łyk wyzwala objawy; mniej bolesnych kurczów, więcej wyrzutów „jak z pompy” [Farrington], [Boericke].
• Jatropha curcas — jednoczesne wymioty i stolec przypominający wodę ryżową z gwałtownymi bolesnymi kurczami; w Elaterium potoki treści przy mniejszych kurczach oraz towarzysząca skłonność do wysięków surowiczych [Farrington], [Allen].
• Croton tiglium — stolec natychmiast po jedzeniu lub piciu; żółtawy, piekący, wyzwalany najmniejszym ruchem; Elaterium: bardziej przejrzysta woda, zapaść, lęk przed płynami [Kent], [Farrington].
• Podophyllum — stolce obfite, bezbolesne, gwałtowne, wcześnie rano; mniejsza zapaść, brak lęku przed płynami jako czynnikiem wyzwalającym; wyraźniejsze objawy wątrobowe [Nash].

Wysięki surowicze / Puchlina

• Bryonia — zapalenie opłucnej z wysiękiem, bóle kłujące, skrajne pogorszenie przy ruchu, silne pragnienie; Elaterium cechują wodnista biegunka, charakterystyczny wyrzut „jak z pompy” oraz lęk przed płynami [Boger], [Clarke].
• Apis mellifica — brak pragnienia, kłujące pieczenie, obrzmiałość, pogorszenie pod wpływem gorąca; Elaterium: większe zimno, skłonność do zapaści, obfite wodniste stolce [Farrington].
• Apocynum cannabinum — puchlina ze skąpomoczem i drażliwością żołądka; obraz bardzo zbliżony; na Elaterium wskazuje niewątpliwy, gwałtowny „wyrzut” treści jelitowej [Dewey].
• Digitalis — puchlina pochodzenia sercowego z wolnym, słabym tętnem i skąpomoczem; brak obfitych wodnistych wypróżnień [Dewey].
• Helleborus — wodogłowie z osłupieniem i ruchami automatycznymi; w obrazie Elaterium mniejsze otępienie, bardziej wyraźne „wyniszczenie z utratą wody” i biegunka [Hering], [Farrington].

Zapaść / Zimny pot

• Camphora — zapaść z lodowatym zimnem, sinawą skórą i potrzebą ciepła; Elaterium cechują upodobanie do chłodnego powietrza i charakterystyczne gwałtowne wypróżnienia [Nash].
• Carbo vegetabilis — zapaść z głodem powietrza, potrzeba wachlowania; w Elaterium zapaść następuje po wypróżnieniach i nie ma przede wszystkim charakteru asfiktycznego [Boericke], [Dewey].

Żołądkowe czynniki wyzwalające

• Arsenicum album — piekące bóle, silny lęk, wyraźne pragnienie z piciem małymi łykami; Elaterium: lęk przed piciem z natychmiastowym gwałtownym wypróżnieniem; mniej pieczenia, bardziej wodnista treść [Kent], [Farrington].
• Antimonium crudum — nudności po przejedzeniu lub piciu zimnych napojów; brak obfitych wodnistych wypróżnień; bardziej obłożony język i większa niechęć do gorąca [Kent]

• gwałtowne wyrzuty treści jelitowej; Apocynum, gdy moczu jest wyraźnie mało i obecny jest komponent sercowy lub nerkowy [Dewey].
• Lek komplementarny: China — rekonwalescencja po ogromnej utracie płynów; przywraca siły po burzliwym okresie wodnistych wypróżnień [Nash].
• Lek komplementarny: Bryonia — w wysiękach opłucnowych, gdy dominują kłucia i pogorszenie przy ruchu; kolejność według widocznych objawów [Boger].
• Dobrze działa po: Arsenicum album — gdy faza lęku i pieczenia ustąpiła, lecz najmniejsza ilość napoju nadal wywołuje gwałtowne wypróżnienia [Kent], [Farrington].
• Dobrze działa po: Veratrum album — gdy bolesne kurcze i zapaść z lodowatym zimnem ustępują, ale obfite wodniste wypróżnienia trwają [Farrington].
• Dobrze poprzedza: Digitalis — gdy niewydolność serca podtrzymuje puchlinę po uspokojeniu objawów jelitowych [Dewey].
• Dobrze poprzedza: Helleborus — gdy po wyczerpującej biegunce pozostaje otępienie związane z wodogłowiem [Hering].
• Antidota: Camphora przy gwałtownym, nadmiernym działaniu leku lub zapaści (ujęcie klasyczne) [Nash].
• Leki pokrewne: Jatropha, Croton tig., Podophyllum, Apis — bliskie obrazy wymagające różnicowania jak wyżej [Farrington], [Boericke].
• Leki niezgodne: nie odnotowano jednoznacznie żadnych; ostrożność przy naprzemiennym stosowaniu z lekami o zbliżonym obrazie cholerycznym [Kent].

Typowe wskazania: nagła, obfita, wodnista biegunka z jednoczesnymi wymiotami lub bez nich; każdy łyk, zwłaszcza zimnej wody, natychmiast wywołuje wypróżnienie „jak z pompy”; zapaść z zimnym potem; lęk przed najmniejszym ruchem lub napiciem się; przejściowa ulga po stolcu lub wymiotach; płyn w jamie opłucnej lub wodobrzusze z dusznością typu orthopnoë i współistniejącymi obfitymi wodnistymi wypróżnieniami; niemowlęta i osoby starsze ze stanem wodogłowiopodobnym wskutek utraty płynów [Allen], [Hering], [Boericke], [Clarke]. Potencja: wielu autorów stosowało 3x–6x (lub 6C), często powtarzane w ostrych stanach cholerycznych; 30C–200C przy wyraźnym obrazie objawów charakterystycznych i dostatecznej tolerancji sił życiowych; LM/Q w przewlekłej puchlinie z okresowymi gwałtownymi wypróżnieniami [Dewey], [Kent], [Vithoulkas]. Powtarzanie: w burzliwej fazie powtarzać przy każdym charakterystycznym nawrocie (nie mechanicznie); niezwłocznie wydłużać odstępy w miarę słabnięcia napadów; przy płynie w jamach ciała podawać codziennie lub co kilka dni, obserwując duszność typu orthopnoë i bilans moczu oraz stolca [Kent], [Dewey]. Postępowanie wspomagające (odzwierciedlające modalności): bezwzględny spoczynek; chłodne, dobrze wietrzone pomieszczenie; zakaz picia dużymi łykami — między napadami dopuszczać jedynie letni płyn podawany łyżeczką; staranny dobór pozycji przy płynie w jamach ciała (pozycja siedząca z podparciem); obserwacja elektrolitów i oznak zapaści (klasyczne środki ostrożności) [Clarke], [Boger].
Spostrzeżenia z przypadków:
• „Biegunka letnia”: każdy łyk wody natychmiast wydalany ze stolcem jak z pompy; Elat. 6x q1–2h przy ścisłym spoczynku zahamowało gwałtowne wypróżnienia w ciągu doby; China wspomogła rekonwalescencję [Allen], [Nash].
• Płyn w jamie opłucnej ze współistniejącymi wodnistymi wypróżnieniami; duszność typu orthopnoë; poprawa po stolcu; Elat. 30C tid zmniejszyło nocną duszność w miarę ograniczania reakcji jelitowych na bodźce [Clarke].
• Stan wodogłowiopodobny u niemowlęcia po biegunce: półotwarte oczy, toczenie głową, odmowa picia; Elat. 200C prn przywróciło tolerancję maleńkich łyków i sen [Hering], [Clinical].

Umysł

• Lęk przed piciem, ponieważ wywołuje ono stolec lub wymioty — diagnostycznie istotna obawa odpowiadająca głównej modalności [Allen].
• Obojętność, apatia wskutek wyczerpania; drażliwość w ciepłych, dusznych pomieszczeniach — przeciwstawne reakcje na warunki otoczenia [Clarke].
• Niepokój z uczuciem omdlewania podczas napadów; poprawa na chłodnym powietrzu i w spoczynku — kluczowe czynniki w postępowaniu [Boericke].
• Obawa przed ruchem, by nie powróciły gwałtowne wypróżnienia lub wymioty — pogorszenie pod wpływem ruchu [Boger].
• Senność po stolcu lub wymiotach — przebieg od przesilenia do ulgi [Allen].

Głowa

• Wrażenie, jakby głowa unosiła się w wodzie — motyw płynów surowiczych i stanu wodogłowiopodobnego [Hering], [Clarke].
• Tępy ból głowy w okolicy czołowej, nasilający się w ciepłym pomieszczeniu, ustępujący po stolcu — związek poprawy z wypróżnieniem [Allen], [Clarke].
• Zawroty głowy przy wstawaniu z uczuciem omdlewania — wyczerpanie [Allen].
• Zimny pot na czole podczas oddawania stolca lub wymiotów — charakterystyczna oznaka zapaści [Allen], [Boericke].
• Toczenie głowy z boku na bok u niemowląt z biegunką — wskazówka stanu wodogłowiopodobnego [Hering].
• Twarz blada, o zaostrzonych rysach, wargi sinawe podczas napadu — oznaka zapaści [Boericke].

Żołądek

• Obfite, wodniste wymioty po najmniejszej ilości wypitego płynu — główny objaw charakterystyczny [Allen], [Hering].
• Nudności nasilające się w ciepłym, dusznym pomieszczeniu, łagodniejące na chłodnym powietrzu — modalność związana z otoczeniem [Clarke].
• Jednoczesne wymioty i biegunka — obraz choleryczny [Allen].
• Uczucie zimna w żołądku z uczuciem zapadania i omdlewania — zapaść [Allen].
• Poprawa po wymiotach, krótkotrwała ulga — kluczowa zależność [Hering].
• Czkawka między napadami — objaw dodatkowy [Allen].

Brzuch i odbytnica

• Biegunka wodnista, gwałtowna, ze stolcem tryskającym jak z pompy — istota obrazu [Allen], [Hering].
• Stolec wywołany najmniejszą ilością napoju lub pokarmu — modalność [Allen].
• Bezbolesny, obfity stolec z zapaścią — objaw charakterystyczny [Boericke].
• Burczenie z uczuciem gwałtownego przemieszczania się treści wzdłuż jelit — objawy zwiastunowe [Allen].
• Wodobrzusze z dusznością wymagającą pozycji siedzącej, pogorszenie pod wpływem ucisku lub ruchu — związek z płynami surowiczymi [Clarke].
• Przejściowa poprawa po stolcu — kluczowa zależność [Allen].

Układ moczowy

• Bezmocz lub skąpomocz w stanach obrzękowych, z obfitymi wodnistymi stolcami — wskazówka dotycząca równowagi płynów [Hughes], [Boericke].
• Mocz ciemny, zagęszczony w okresie wyczerpania — oznaka katabolizmu [Allen].
• Niewielka ulga po oddaniu moczu przy wodobrzuszu — zmiana ciśnienia [Clarke].
• Pieczenie nie jest objawem charakterystycznym (w odróżnieniu od Canth.) — różnicowanie [Farrington].
• Obrzęki okolic kostek ze skąpomoczem — podłoże obrzękowe [Clarke].
• Duszność wymagająca pozycji siedzącej utrzymuje się do czasu zrównoważenia wydalania moczu i stolca — wskazówka ogólnoustrojowa [Dewey].

Klatka piersiowa i oddychanie

• Płyn w jamie opłucnej: duszność nasila się w pozycji leżącej; chory musi mieć podparty tułów — charakterystyczna zależność od pozycji ciała [Clarke].
• Ucisk w klatce piersiowej nieznacznie łagodniejący po stolcu — kluczowa zależność ogólnoustrojowa [Clarke], [Allen].
• Oddech płytki, wydychane powietrze chłodne w stanie zapaści — wyczerpanie [Allen].
• Pogorszenie pod wpływem ruchu, poprawa na chłodnym powietrzu — warunki otoczenia [Clarke].
• Wysięk opłucnowy bez dominujących bólów kłujących — cecha różnicująca z Bryonia [Boger].
• Pragnienie świeżego powietrza, niechęć do ciepła łóżka — modalność ogólna [Clarke].

Objawy ogólne

• Pogorszenie przy najmniejszym ruchu; pogorszenie po najmniejszej ilości napoju lub pokarmu — dwa czynniki wyzwalające [Allen], [Boger].
• Poprawa po obfitym wypróżnieniu lub wymiotach; poprawa na chłodnym powietrzu — kluczowe zależności terapeutyczne [Allen], [Clarke].
• Zapaść z zimnym potem i zimnymi kończynami — oznaka zagrożenia [Allen], [Boericke].
• Stany obrzękowe z wysiękami surowiczymi — zakres powinowactwa [Clarke], [Dewey].
• Ciepło łóżka lub dusznego pomieszczenia nasila nudności i uczucie omdlewania — warunki otoczenia [Clarke].
• Nocą lub wczesnym rankiem fale gwałtownych wypróżnień i dreszczy — cecha rytmu dobowego [Allen].

Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–79): zatrucia i dane kliniczne dotyczące obfitych wodnistych wymiotów i biegunki; modalności i zapaść.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): potwierdzenia w biegunce cholerycznej, stanach wodogłowiopodobnych i wysiękowych; objawy u niemowląt.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870): farmakologia elaterium i elateryny; działanie wywołujące obfite wodniste wypróżnienia; omówienie stanów obrzękowych.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): charakterystyka substancji, powinowactwo do wysięków surowiczych (płyn w jamie opłucnej, wodobrzusze), modalności (chłodne powietrze, spoczynek).
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — gwałtowne, tryskające stolce, zapaść z zimnym potem, wskazówki dotyczące stanów obrzękowych.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): modalności (pogorszenie pod wpływem ruchu; poprawa po wypróżnieniu lub wymiotach), porównania z Bryonia i Apis w stanach opłucnowych i wodobrzuszu.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): różnicowanie z Veratrum, Jatropha, Croton; różnice dotyczące błon surowiczych.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): leki stosowane w zapaści; China w rekonwalescencji po utracie płynów.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (1901): postępowanie w stanach obrzękowych; relacje z Apocynum, Digitalis, China.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): uwagi porównawcze (Ars., Bry., Apis, Croton) dotyczące stanów cholerycznych i obrzękowych.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): zwięzłe opisy objawów charakterystycznych, modalności i praktycznych środków ostrożności (małe łyki, spoczynek, chłodne powietrze).
Vithoulkas, G. — Materia Medica Viva (1991–93): wskazówki dotyczące powtarzania leku i konstytucji w przypadkach zapaści i stanów obrzękowych (kontekst praktyczny).