• Układ wątrobowo-żółciowy (zastój w układzie wrotnym; prawy płat; okolica pęcherzyka żółciowego) — Ciągnące, tępe dolegliwości bólowe w prawym płacie wątroby, ze stanami żółtaczkowymi i głębokim znużeniem; wielokrotnie podkreśla się wątrobowe pochodzenie bólu głowy z nudnościami (zob. Głowa; Brzuch) [Hering], [Allen].
• Splot słoneczny / nadbrzusze (uczucie zapadania i osłabienia bliskiego omdleniu; uczucie zupełnej pustki i utraty sił) — Znaczne uczucie osłabienia bliskiego omdleniu w okolicy nadbrzusza, zwłaszcza po wypróżnieniu lub podczas dolegliwości ze strony narządów wewnętrznych, należy do najważniejszych cech decydujących o doborze leku (zob. Żołądek; Objawy ogólne) [Hering], [Allen].
• Jelito cienkie i okrężnica (przelewanie; bóle jak przy zawiązywaniu jelit w węzły; stolce żółciowe lub śluzowe) — Głośne przelewanie w jelitach, dolegliwości wokół pępka, „jakby jelita były zawiązane w węzły”, oraz stolce zawierające żółć, śluz, krew lub niestrawiony pokarm (zob. Brzuch; Stolec) [Hering], [Allen].
• Wypróżnienia (gwałtowne przeczyszczenie lub zaparcie; bolesne parcie) — Od gwałtownego przeczyszczenia z papkowatymi stolcami (niekiedy z kropelkami o oleistym wyglądzie) po zaparcie z tępym bólem głowy i znużeniem; znamienne jest parcie po wypróżnieniu (zob. Odbytnica; Stolec) [Allen], [Hering].
• Okresowość gorączki (przerywana, zwalniająca, żółciowa; dreszcze wzdłuż kręgosłupa) — Dreszcze przesuwające się wzdłuż kręgosłupa z uderzeniami gorąca; naprzemienne dreszcze i gorączka; pot po północy; regularna okresowość (zob. Gorączka; Dreszcze/Gorąco/Pot) [Hering], [Boericke].
• Pocenie (poty nocne; pot bez ulgi) — Obfite poty nocne, zwłaszcza po północy, często wyczerpujące i nieprzynoszące ulgi w stanie gorączkowym (zob. Pocenie; Sen) [Boericke], [Hering].
• Głowa i układ nerwowy (lekkość i pustka w głowie; ból czoła; przygnębienie towarzyszące dolegliwościom żółciowym) — Głęboki ból czoła ze swoistym uczuciem „lekkości i pustki”, nasilający się pod wpływem ruchu, często związany z osłabioną czynnością wątroby i stanami gorączkowymi (zob. Głowa; Umysł) [Allen], [Hering].
• Nerwobóle (okresowy nerwoból twarzy; bóle zębów i skroni) — Okresowy nerwoból twarzy, skroni i zębów, w klasycznych opisach wiązany z osłabioną czynnością wątroby i typem przerywanym dolegliwości (zob. Twarz; Zęby) [Hering].
• Bóle mięśniowo-stawowe z osłabieniem (duże stawy; plecy; słabość kolan) — Dolegliwości bólowe w barkach i stawach, okolicy lędźwiowej oraz kościach nóg; kolana tak słabe, że chory ledwo może stać (zob. Plecy; Kończyny; Objawy ogólne) [Hering], [Boericke].
• Gorąca, sucha skóra i świąd — Skóra gorąca i sucha (zwłaszcza na dłoniach), ze świądem między łopatkami i na przedramionach (zob. Skóra) [Boericke].

• Odbijanie — Ból głowy i mdłości zmniejszają się po odbijaniu, co wskazuje na związek objawów żołądkowych z układem wrotnym w obrazie leku (zob. Głowa; Żołądek) [Allen].
• Kwaśne pokarmy (ochota na nie; ulga po ich spożyciu) — Znamienna ochota na kwaśne pokarmy, po których następuje ulga, często przy niespokojnym żołądku i ciężkości głowy (zob. Żołądek; Pokarmy i napoje) [Allen], [Hering].
• Odpoczynek i pozostawanie w bezruchu (ogólnie; zwłaszcza przy bólach głowy) — Bóle głowy nasilają się podczas ruchu i chodzenia, dlatego spokój i bezruch w naturalny sposób przynoszą ulgę (zob. Głowa) [Allen].
• Leżenie podczas dolegliwości ze strony narządów wewnętrznych — Gdy „straszliwe dolegliwości między żołądkiem a pępkiem” nie pozwalają znaleźć ulgi w żadnej pozycji, chory mimo to pragnie leżeć i pozostawać w bezruchu; lek odpowiada temu stanowi zapaści raczej niż niespokojnemu lękowi Arsenicum (zob. Żołądek; Brzuch) [Allen].
• Ciepło podczas dreszczy (okrywanie się, unikanie świeżego powietrza) — Charakterystyczne jest odczuwanie zimna na świeżym powietrzu i przy zmianie pogody na wilgotną; ciepło łagodzi dreszcze przebiegające wzdłuż kręgosłupa (zob. Gorączka; Objawy ogólne) [Hering].
• Okres między napadami (względna ulga w okresie bezgorączkowym) — Choć między napadami utrzymują się dolegliwości „żółciowe” i ociężałość, ostrość napadu słabnie, a okresowość objawów leku nabiera wartości diagnostycznej (zob. Gorączka; Objawy ogólne) [Hering].
• Po wymiotach (jeśli występują) — Nudności mogą zakończyć się wymiotami; jeśli do nich dochodzi, mogą przejściowo łagodzić uczucie ucisku w „gardzieli” i dolegliwości w nadbrzuszu (zob. Gardło; Żołądek) [Hering].
• Płytkie oddychanie przy kłuciu w okolicy wątroby — Pełny wdech wywołuje ostre bóle wątroby; delikatne, płytkie oddychanie i bezruch stają się jedynym znośnym sposobem uzyskania ulgi (zob. Brzuch; Oddychanie) [Allen], [Hering].

• Ruch (ogólnie), chodzenie (szczególnie) — Gwałtowny ból czoła i wiele innych bólów nasila się (<) podczas ruchu i chodzenia; jest to jedna z najwyraźniejszych modalności leku (zob. Głowa; Klatka piersiowa; Serce) [Allen].
• Schylanie się lub potrząsanie głową — Ból głowy z uczuciem obolałości mózgu nasila się przy schylaniu lub potrząsaniu głową, przypominając „żółciowe” dolegliwości podobne do kaca, choć wywołane substancją zastosowaną w próbie lekowej (zob. Głowa) [Allen].
• Przed wypróżnieniem — Znaczne dolegliwości i bóle jelit z przelewaniem poprzedzają stolec; parciu towarzyszą pieczenie i uczucie zawiązywania jelit w węzły (zob. Brzuch; Stolec) [Allen], [Hering].
• Po wypróżnieniu — Osłabienie bliskie omdleniu i dolegliwości w okolicy splotu słonecznego po wypróżnieniu są ważnymi cechami potwierdzającymi dobór leku (zob. Objawy ogólne; Stolec) [Hering], [Allen].
• Noc, zwłaszcza po północy — Charakterystyczne są niepokój ruchowy po północy i obfite poty budzące chorego (zob. Sen; Pocenie) [Hering], [Boericke].
• Pełny wdech — Pełny wdech wywołuje ostre, tnące bóle w prawym płacie wątroby i w piersiowej części pleców (zob. Brzuch; Oddychanie) [Allen], [Hering].
• Wstawanie (z pozycji siedzącej lub z łóżka) — Ból i osłabienie okolicy lędźwiowej nasilają się (<) przy wstawaniu, co odpowiada uczuciu braku siły w „krzyżu” w stanach gorączkowych (zob. Plecy) [Allen].
• Świeże powietrze; zmiana pogody na wilgotną — Chory nie znosi świeżego powietrza, które wywołuje uczucie zimna; przeziębia się przy najmniejszej zmianie pogody na wilgotną (zob. Gorączka; Objawy ogólne) [Hering].
• Podczas napadu dreszczy i gorączki — Bóle stawów i pleców, słabość kolan, nudności, nalot na języku oraz przygnębienie nasilają się wraz z napadem (zob. Gorączka; Kończyny; Umysł) [Hering].
• Gorączki przerywane po nadużywaniu chininy (kontekst kliniczny) — Uporczywe gorączki przerywane, zwłaszcza po nadużywaniu chininy, często wyraźnie odpowiadają obrazowi leku (zob. Gorączka; Wskazówki kliniczne) [Hering].

Psychikę przyćmiewa przygnębienie towarzyszące dolegliwościom żółciowym: obniżony nastrój, zniechęcenie i ponurość, z drażliwością z powodu najmniejszej błahostki, jak gdyby cały układ nerwowy był przytłoczony przekrwieniem wątroby [Hering], [Allen]. Występują „roztargnienie” i utrata pamięci — nie jest to jednak żywe, zmienne rozproszenie uwagi właściwe Coffea, lecz otępienie i ociężała niezdolność do wysiłku umysłowego lub fizycznego, odpowiadająca znacznemu znużeniu opisanemu już w Objawach ogólnych [Hering]. Chory nie ma ochoty na żaden wysiłek, a przygnębienie bywa najwyraźniejsze w gorączkach przerywanych i żółciowych, w których sama okresowość staje się częścią obrazu psychicznego (ponury nastrój powraca z każdym napadem) [Hering]. Ten stan psychiczny nie ma dramatycznego wyrazu; cechują go ciche rozdrażnienie, posępność i wyczerpanie. Może współistnieć z nudnościami, nalotem na języku oraz uczuciem pustki i lekkości w głowie, ukazując związek żołądka, wątroby i psychiki w obrazie leku [Allen]. W przypadkach gorączkowych chory może być drażliwy, lecz zbyt słaby, by to okazać. Jest to raczej „żółciowa” zgryźliwość w stanie skrajnego osłabienia niż ostra niecierpliwość Nux vomica, choć oba leki mogą przypominać się pod względem drażliwości i dolegliwości żołądkowych [Hering]. W ujęciu notatki klinicznej: chory na gorączkę przerywaną, poddawany działaniu chininy i opiatów, podczas napadu staje się ponury, zniechęcony i rozdrażniony błahostkami, ma nalot na języku i nudności; po zastosowaniu Boletus laricis, dobranego na podstawie obrazu leku, powraca do zdrowia [Hering].

Charakterystycznym odczuciem jest wrażenie, że głowa jest „bardzo lekka i pusta”, a zarazem występuje głęboki ból czoła, jak gdyby mózg był jednocześnie obolały i pusty [Allen], [Hering]. Ból jest tępy, ciężki, uciskający, często umiejscowiony w czole lub skroniach; wyraźnie nasila się pod wpływem ruchu, zwłaszcza chodzenia, o czym należy pamiętać jako o modalności przewodniej (pogorszenie pod wpływem ruchu) [Allen]. Schylanie się lub potrząsanie głową zwiększa ból. Ta modalność, wraz ze złym samopoczuciem określanym jako „żółciowe”, przypomina o wątrobowym pochodzeniu dolegliwości nawet wtedy, gdy wydają się ograniczone do głowy [Allen]. W potwierdzeniach klinicznych ból głowy może mieć charakter bólu z nudnościami, występować okresowo, powracać codziennie o stałej godzinie, a nawet co miesiąc; jest wyraźnie wiązany z organicznym uszkodzeniem lub osłabioną czynnością wątroby (co odpowiada ciągnącym bólom wątroby opisanym w części Brzuch oraz wzmiankom o żółtaczce) [Hering]. Ból głowy często towarzyszy gorączce, z gorącą, zaczerwienioną twarzą i językiem pokrytym żółtym nalotem; może ustępować po odbijaniu, co ponownie łączy go z zaburzeniami żołądkowymi i układu wrotnego (poprawa po odbijaniu) [Allen]. Gwałtowny ból czoła w godzinach porannych, znacznie nasilany przez chodzenie, z osłabieniem bliskim omdleniu, należy do tego samego obrazu zapaści i dolegliwości narządów wewnętrznych. Powinien skłaniać do zebrania informacji o stolcu i objawach wątrobowych (pogorszenie przed wypróżnieniem i po nim) [Allen], [Hering].

W obrębie oczu występuje drobny, lecz charakterystyczny objaw: sklejanie powiek każdego ranka, wskazujące na lepką wydzielinę nieżytową w ogólnym stanie dolegliwości żółciowych i gorączki [Allen]. Gałki oczne silnie bolą; ból jest głęboki i ciągnący, jak gdyby mięśnie i nerwy oczu uczestniczyły w ogólnej skłonności do nerwobólów właściwej temu lekowi (por. nerwobóle skroni i zębów) [Allen]. Te objawy oczne często towarzyszą tępemu bólowi czoła, tak że chory budzi się z ciężką głową i sklejonymi powiekami, a przez cały ranek odczuwa ten sam ucisk z pustką w głowie (później w ciągu dnia pogorszenie pod wpływem ruchu) [Allen]. W stanach wątrobowych oczy mogą być pośrednio objęte obrazem choroby (raczej zażółcenie wyglądu niż wyraźnie określona patologia oczu), dlatego objaw oczny należy rozpatrywać jako część zespołu dolegliwości wrotnych i żółciowych, a nie podstawę do traktowania leku jako wyłącznie okulistycznego [Hering]. Dolegliwościom oczu nie towarzyszą nasilony światłowstręt ani wyraźny stan zapalny; mają one raczej charakter bólu i ciągnięcia, zgodnie z tępymi, ciężkimi bólami i ogólnym znużeniem w obrazie leku [Allen]. W połączeniu z nudnościami i nalotem na języku sklejone powieki stają się potwierdzającym „drobnym objawem charakterystycznym”, a nie samodzielnym wskazaniem przewodnim [Allen].

Objawy uszne nie zajmują istotnego miejsca w klasycznych próbach lekowych i opracowaniach, a lek rzadko rozpoznaje się przede wszystkim na ich podstawie [Allen], [Hering]. Jeśli dolegliwości uszne pojawiają się w przypadku odpowiadającym Boletus laricis, częściej są wtórne do stanu gorączkowego i zastoju, jak wówczas, gdy bóle głowy, dreszcze i uczucie ucisku związane z układem wrotnym wywołują ogólne przytępienie zmysłów [Hering]. Osoba dobierająca lek powinna zatem spojrzeć poza przypadkowe szumy uszne i odnaleźć rozstrzygające objawy potwierdzające: uczucie pustki i lekkości w głowie z bólem czoła (pogorszenie pod wpływem ruchu), gorzki lub miedziany smak, ciągnięcie w okolicy wątroby oraz dolegliwości jelitowe przed wypróżnieniem i po nim [Allen]. Jeśli występuje nerwoból skroni i twarzy, bóle uszu mogą stanowić część tego samego promieniowania nerwobólowego, lecz lek dobiera się na podstawie okresowości i związku z wątrobą, nie zaś miejscowej patologii ucha [Hering]. W stanach gorączki przerywanej subiektywne uczucie zatkania uszu może towarzyszyć dreszczom i uderzeniom gorąca, pozostaje jednak niecharakterystyczne w porównaniu z dreszczami wzdłuż kręgosłupa i potem po północy [Hering], [Boericke]. Część dotycząca uszu wskazuje więc na potrzebę powściągliwości: lek należy dobierać według objawów ogólnych i obrazu dolegliwości narządów wewnętrznych, a objaw uszny traktować co najwyżej jako potwierdzenie [Allen].

Zimno nosa wraz z zimnymi dłońmi i stopami pojawia się w fazie dreszczy, co odpowiada wrażliwości na świeże powietrze i zmianę pogody na wilgotną (pogorszenie na świeżym powietrzu) [Hering]. Objaw ze strony nosa jest zatem oznaką dotyczącą ciepłoty i krążenia, a nie charakterystycznym objawem nieżytowym; należy rozpatrywać go wraz z dreszczami wzdłuż kręgosłupa oraz naprzemiennym gorącem i zimnem [Hering]. W gorączce żółciowej chory może odczuwać przenikliwe zimno przy najmniejszym narażeniu na chłód; nos staje się zimny, podczas gdy później, w fazie gorąca, dłonie robią się gorące i suche — jest to uderzająca naprzemienność (zob. Gorączka; Skóra) [Hering], [Boericke]. Główne źródła nie podkreślają nieżytu nosa, dlatego sama wydzielina z nosa nie stanowi wskazania [Allen]. Zimno kończyn i nosa może jednak pomóc odróżnić ten przypadek od obrazów leków z palącym gorącem i pragnieniem świeżego powietrza, ponieważ Boletus laricis „nie znosi świeżego powietrza” [Hering]. Gdy te oznaki dotyczące ciepłoty towarzyszą nudnościom, nalotowi na języku i ciągnięciu w okolicy wątroby, wzmacniają całościowy obraz i oddalają dobór od leków o wyłącznie oddechowym zakresie objawów [Hering].

W ciężkich stanach twarz może przybierać sinawy odcień, co odpowiada skłonności do zapaści, słabemu tętnu i zimnym kończynom opisywanym w przypadkach zimnicy [Allen], [Hering]. Jednym z głównych objawów w obrębie twarzy jest okresowy nerwoból, często lewostronny, związany z osłabioną czynnością wątroby i pojawiający się o stałych porach; jest to rzeczywiście nerwoból przerywany, a nie utrzymujące się zapalenie nerwu [Hering]. Klasyczny obraz obejmuje piekący ból górnych zębów i lewej strony żuchwy wraz z bólem lewej skroni, silny od południa do północy, po czym słabnący i pozostawiający niewielkie dolegliwości przez całe przedpołudnie. Taka regularność nawrotów jest bardzo charakterystyczna i zawsze powinna skłaniać do wypytania o objawy ze strony wątroby i stolca [Hering]. Należy tu również przerywany nerwoból lewej skroni i lewej strony głowy, łączący objawy opisane w działach Twarz i Głowa poprzez okresowość i związek z wątrobą [Hering]. Podczas fazy gorąca twarz może być gorąca i zaczerwieniona, jednak sam chory pozostaje osłabiony i ospały, z nudnościami i obłożonym językiem; dlatego zaczerwienienie twarzy występuje na przemian z sinawym zabarwieniem towarzyszącym zapaści (zob. Gorączka) [Boericke]. Objawy twarzy najlepiej zatem rozumieć jako wyraz konstytucji malaryczno-żółciowej, a nie jako odosobnione zaburzenia nerwu trójdzielnego [Hering].

Charakterystyczne dla jamy ustnej są smaki: gorzki, mdły, metaliczny, a zwłaszcza miedziany, utrzymujące się przez wiele dni i sprawiające, że wszystkie pokarmy mają nienaturalny smak. Ta zmiana smaku jest ważnym objawem potwierdzającym stan „żółciowy” [Allen], [Hering]. Język jest obłożony na biało lub pokryty grubym żółtym nalotem; w nalocie mogą być widoczne odciski zębów — drobny, lecz praktycznie przydatny objaw charakterystyczny, często wymieniany w podręcznikach kieszonkowych (odciski zębów) [Boericke], [Allen]. Zęby i dziąsła stają się obolałe, a dziąsła mogą być tkliwe, jak gdyby cała jama ustna była objęta stanem toksycznym i zastoinowym [Allen]. Obraz jamy ustnej ściśle wiąże się z nudnościami i ciągnącymi dolegliwościami wątroby: gorzki smak nie jest jedynie skutkiem kwaśnej treści żołądkowej, lecz stanowi część obrazu zastoju wrotnego i gorączki żółciowej (zob. Żołądek; Brzuch) [Hering]. Połączenie miedzianego smaku, żółtego języka, nudności i czołowego bólu głowy może przypominać niektóre stany po działaniu rtęci lub chininy, co ma znaczenie kliniczne, ponieważ w wielu przypadkach gorączki przerywanej nadużywano chininy (zob. Gorączka; Wskazówki kliniczne) [Hering]. Same objawy jamy ustnej nie są rozstrzygające; gdy jednak towarzyszą im uczucie pustki i lekkości w głowie, pogorszenie pod wpływem ruchu oraz dolegliwości jelitowe przed wypróżnieniem i po nim, stają się bardzo wyraźną wskazówką do rozpoznania obrazu Boletus laricis [Allen].

Uderzającym objawem jest piekący ból górnych zębów, często po lewej stronie, połączony z bólem szczęk i lewej skroni, pojawiający się codziennie w południe i trwający do północy w przebiegu nerwobólu przerywanego. Ta okresowość należy do najcenniejszych cech wskazujących na lek (w opisie objawów: „nerwoból nawracający z zegarkową regularnością”) [Hering]. Zęby mogą sprawiać wrażenie wypychanych z zębodołów, a dziąsła i zęby stają się bardzo obolałe, co odpowiada ogólnej skłonności w obrazie leku do bólów neuralgicznych, ciągnących i tępych [Allen]. Bólów zębów nie należy rozpatrywać oddzielnie; wskazują one na osłabioną czynność wątroby i stany gorączki przerywanej, a często towarzyszą im brak apetytu, osłabienie i żółciowy nalot na języku [Hering]. Odpowiada to modalności „przed południem nieznaczne, w południe silne” oraz ogólnej okresowości objawów leku, odróżniającej go od leków na czysto miejscowe bóle zębów [Hering]. Dobierając lek, trzeba również pamiętać o nasilaniu się dolegliwości głowy pod wpływem ruchu oraz o dolegliwościach trzewnych w okolicy pępka; gdy towarzyszą one nerwobólowi zębów, znaczenie Boletus laricis wykracza poza samo łagodzenie dolegliwości stomatologicznych [Allen]. Przykładowy opis przypadku: u ospałego chorego o konstytucji żółciowej, z nerwobólem przerywanym — piekącym bólem górnego zęba i lewej skroni codziennie w południe, z miedzianym smakiem i ciągnącymi dolegliwościami wątroby — Boletus laricis przerywa napad [Hering].

Przez popołudnie i wieczór może utrzymywać się uczucie surowości i drapania w gardle — niewielkie podrażnienie nieżytowe towarzyszące zaburzeniom żołądkowym [Allen]. W gardzieli może występować uczucie, jak gdyby miało dojść do wymiotów, niekiedy bez rzeczywistych nudności, co pokazuje, że w obrazie leku odczucie nudności może lokalizować się w samym gardle (zob. Żołądek) [Allen]. W połączeniu z mdłym, miedzianym smakiem i obłożonym językiem objaw gardłowy stanowi część żółciowego obrazu toksycznego, a nie pierwotne zapalenie gardła [Hering]. W przypadkach gorączkowych odczuciu w gardle mogą towarzyszyć stałe nudności i utrata apetytu; nasila się ono nocą, gdy chory jest niespokojny i odczuwa chłód po wystawieniu na działanie powietrza (pogorszenie w nocy; pogorszenie na świeżym powietrzu) [Hering]. W obrębie samego gardła nie ma wyraźnego objawu charakterystycznego w postaci braku pragnienia ani silnego pragnienia; pragnienie, jeśli występuje, należy do ogólnoustrojowego stanu gorączkowego (zob. Gorączka; Jedzenie i picie) [Allen]. Dział dotyczący gardła przede wszystkim potwierdza więc obraz leku poprzez związek odczuć w gardzieli z nudnościami i zastojem wrotnym, a nie przez wyraźne miejscowe zapalenie [Allen], [Hering].

Nudności występują często, niekiedy są chwilowe, lecz nierzadko stałe, z dolegliwościami w żołądku i okolicy pępka; stanowią trwały element całego obrazu leku [Allen]. Chory może odczuwać guz w żołądku, pieczenie w nadbrzuszu oraz głębokie uczucie pustki i osłabienia, jak przed omdleniem, w okolicy nadbrzusza, zwłaszcza podczas napadów dolegliwości trzewnych lub po wypróżnieniu. Należy to do najbardziej praktycznie przydatnych wskazań do leku [Hering], [Allen]. Apetyt jest zmienny: niekiedy wilczy, częściej jednak nieobecny; może występować wyraźna ochota na kwaśne rzeczy, które przynoszą ulgę — drobna, lecz klinicznie pomocna modalność (poprawa po kwaśnym) [Hering]. Może pojawiać się zgaga z cofaniem się kwaśnej treści, lecz dominującym odczuciem nie jest zwykła kwaśność, ale piekące dolegliwości rozciągające się w kierunku wątroby i pępka, z naglącym parciem na stolec i uporczywym przelewaniem w brzuchu (zob. Brzuch; Stolec) [Allen]. Dolegliwości żołądkowe mogą nasilać się podczas chodzenia (pogorszenie pod wpływem ruchu), co ponownie łączy żołądek z modalnością objawów głowy (pogorszenie pod wpływem ruchu) i ukazuje ogólne pogorszenie po wysiłku w obrazie leku [Allen]. Mogą występować silne, ostre, tnące bóle żołądka i jelit, zwłaszcza nocą, przez które chory nie znajduje ulgi w żadnej pozycji i które wywołują uczucie omdlewania oraz gorączkę. Taka zapaść z tnącym bólem trzewnym powinna skłaniać do niezwłocznego zwrócenia uwagi na charakter stolca (żółciowy, śluzowy lub krwawy) [Allen], [Hering].

W obrazie brzucha dominują dolegliwości wątrobowo-żółciowe i okołopępkowe: ciężkie, ciągnące bóle wątroby, zwłaszcza jej prawego płata, z tępym, piekącym bólem, który może promieniować przez okolicę grzbietową; opis ten odpowiada rzeczywistemu stanowi zastoju wrotnego [Allen], [Hering]. Pełny wdech wywołuje ostre, kłujące lub tnące bóle w prawym płacie wątroby i dolnej części okolicy grzbietowej — jest to precyzyjna modalność (pogorszenie przy pełnym wdechu), której nie należy pomijać przy doborze leku [Allen]. Piekące dolegliwości w okolicy pęcherzyka żółciowego, z ostrymi bólami żołądka i ciężkim, tępym bólem wątroby, ukazują ścisłe powiązanie żołądka i wątroby w obrazie tego leku (zob. Żołądek) [Allen]. Wokół pępka utrzymują się stałe dolegliwości, niekiedy opisywane tak, jak gdyby jelito cienkie zawiązywało się w węzły, z głośnym burczeniem i przelewaniem przypominającym fermentację, zwłaszcza w stanach biegunki letniej [Hering]. Bóle te często poprzedzają wypróżnienie, po którym pojawiają się podobne dolegliwości; to podwójne pogorszenie (przed wypróżnieniem i po nim) pomaga odróżnić Boletus laricis od leków, w których wypróżnienie przynosi ulgę [Allen], [Hering]. Podczas ostrych napadów brzuch może być bardzo bolesny przy dotyku, a w ciągu dnia chory może odczuwać rozdzierające bóle, które następnie umiejscawiają się w podbrzuszu, znów z naglącym parciem na stolec i uczuciem omdlewania, co wskazuje na udział splotu słonecznego [Allen].

Mocz jest często intensywnie zabarwiony i skąpy, opisywany jako żółciowy, co odpowiada obrazowi zastoju wątrobowego i gorączki tego leku (zob. Brzuch; Gorączka) [Hering], [Allen]. W próbach lekowych odnotowuje się również częste oddawanie moczu, a nawet stałe parcie z obfitym oddawaniem bladego moczu, co pokazuje, że w obrazie leku może występować zarówno zagęszczenie moczu, jak i nasilona diureza, zależnie od stadium i stanu ogólnego [Allen]. Zapisano ból w okolicy nerek z częstym oddawaniem intensywnie zabarwionego moczu; może on towarzyszyć ogólnym dolegliwościom grzbietowo-lędźwiowym i osłabieniu w krzyżu (zob. Plecy) [Allen]. Może występować nocne oddawanie moczu, współwystępujące z niepokojem po północy i poceniem się, dodatkowo wyczerpujące chorego (zob. Sen) [Allen]. Obraz objawów moczowych najlepiej odczytywać jako część szerszego zespołu gorączkowo-trzewnego — dreszczy, nudności, obłożonego języka, bólów wątroby i zaburzeń jelitowych — a nie jako podstawę do uznania go za lek przede wszystkim na zapalenie pęcherza [Hering]. Gdy objawy moczowe towarzyszą żółtaczce i znużeniu, mogą potwierdzać całościowy obraz zastoju wrotnego i pomagać w różnicowaniu z lekami, w których silniej zaznacza się piekące, bolesne parcie na pęcherz [Hering].

Objawy ze strony odbytnicy obejmują parcie z gazami, skłonność do napinania się przy wypróżnieniu i bolesne odczucia w okolicy odbytu; mogą występować silny ból odbytu oraz uporczywe uczucie niepełnego wypróżnienia [Allen]. W przypadkach czerwonkowych bolesne parcie może być silne, z kolkowymi bólami podbrzusza i częstymi stolcami krwawo-śluzowymi, co obrazuje opisywaną zdolność leku do wywoływania gwałtownego podrażnienia jelit w kontekście gorączek przerywanych [Hering]. Praktycznie istotne jest to, że obraz leku obejmuje zarówno zaparcie, jak i biegunkę; niezależnie od tego, które z nich występuje, zwykle towarzyszą mu tępy ból głowy i znaczna ospałość (przy zaparciu) albo uczucie zapadania i omdlewania oraz dolegliwości (przy biegunce) [Hering]. Parcie na stolec często łączy się z głośnym przelewaniem w brzuchu, a chory ma wrażenie, że zaraz rozpocznie się biegunka, jeszcze zanim nastąpi wypróżnienie (zob. Brzuch) [Allen]. Szczególnie odnotowano napinanie się po wypróżnieniu, utrzymujące się nawet wtedy, gdy stolec jest papkowaty, co wskazuje raczej na skurczowo podrażnioną odbytnicę niż na samo rozluźnienie stolca [Allen]. Gdy objawy odbytnicze wiążą się z ciągnącymi dolegliwościami wątroby i gorzkim smakiem, dobierający lek powinien zdecydowanie podejrzewać dyskrazję wrotno-żółciową, a nie czysto miejscowe zaburzenie jelit [Hering].

Odnotowano ostry ból żołędzi prącia (bardzo silny), sugerujący nadwrażliwość neuralgiczną również w obrębie narządów płciowych, zgodną z okresowymi nerwobólami występującymi w innych okolicach w obrazie leku [Allen]. Poza tym sfera płciowa mężczyzn nie jest szeroko opisana w klasycznych źródłach, a leku nie dobiera się wyłącznie na podstawie objawów narządów płciowych [Allen]. Jeśli ból narządów płciowych pojawia się w przypadku gorączki przerywanej z ciągnącymi dolegliwościami wątroby i żółciowymi stolcami, może stanowić dodatkowy objaw potwierdzający, a nie główne wskazanie [Hering]. W takich przypadkach przy doborze leku należy dać pierwszeństwo objawom ogólnym: dreszczom wzdłuż kręgosłupa, uderzeniom gorąca, potom po północy, czołowemu bólowi głowy nasilającemu się pod wpływem ruchu oraz uczuciu zapadania i omdlewania po wypróżnieniu [Hering], [Boericke]. Ogólne osłabienie kolan i wyczerpanie mogą również pośrednio wpływać na funkcje płciowe, lecz należy to do Objawów ogólnych, a nie do swoistych objawów charakterystycznych sfery płciowej [Hering]. Objawy męskie w obrazie Boletus laricis służą więc głównie jako sporadyczne potwierdzenie w obrazie o wyraźnie ogólnoustrojowym charakterze [Allen].

Miejscowe objawy swoiste dla kobiet nie zajmują ważnego miejsca w głównych kompilacjach, a lek rzadko dobiera się wyłącznie na podstawie dolegliwości macicy [Allen], [Hering]. Wśród opisów klinicznych znajduje się jednak kobieta po menopauzie z okresowymi bólami głowy połączonymi z nudnościami, co sugeruje, że etapy życia związane ze zmianami hormonalnymi mogą modyfikować okresowość objawów i uwydatniać obraz wątrobowo-bólowy głowy (zob. Głowa) [Hering]. U kobiet z żółciowymi gorączkami przerywanymi, skłonnością do żółtaczki lub przewlekłą biegunką z lienterią i głębokim uczuciem omdlewania po wypróżnieniu Boletus laricis może być równie odpowiedni jak u mężczyzn, ponieważ zasadniczą rolę w jego obrazie odgrywają objawy trzewne i okresowość, a nie sfera płciowa [Hering]. W stanach suchotniczych z nocnymi potami i wodnistą biegunką u kobiet może występować ten sam obraz zapaści i gorączki hektycznej, ponownie wskazujący na zabarwienie gruźlicze (zob. Klatka piersiowa; Pocenie się) [Boericke], [Hering]. Należy zatem brać ten lek pod uwagę u kobiet, gdy język pokrywa gruby żółty nalot z odciskami zębów, nudności są stałe, dreszcze przebiegają wzdłuż kręgosłupa, a stolce są żółciowe, śluzowe, krwawe lub zawierają niestrawione resztki pokarmu, niezależnie od braku objawów charakterystycznych w obrębie miednicy [Allen]. Krótko mówiąc, sfera kobieca ma tu charakter „uogólniony”: lek odnosi się do konstytucji i narządów, a nie do macicy [Hering].

Na oddychanie pośrednio wpływa modalność wątrobowa: pełny wdech wywołuje ostre bóle wątroby promieniujące do okolicy grzbietowej, dlatego podczas napadów oddech staje się płytki i ostrożny (pogorszenie przy pełnym wdechu) [Allen], [Hering]. Uczucie duszenia towarzyszące nocnym bólom płuca zmusza chorego do podniesienia się w łóżku; odpowiada to ogólnemu niepokojowi i poceniu się około północy, ukazując nocne pogorszenie w sferze oddechowej [Allen]. W przypadkach gorączki przerywanej oddychanie może być utrudnione podczas dreszczy i uderzeń gorąca, lecz lek dobiera się na podstawie dreszczy wzdłuż kręgosłupa, obłożonego języka, nudności i bólów trzewnych, a nie samej duszności [Hering]. Lek nie przedstawia typowego dla Arsenicum głodu powietrza związanego z pragnieniem ani wzdychania właściwego Ignatia; jego obraz ukazuje raczej wyczerpany, ospały organizm z dolegliwościami trzewnymi i okresową gorączką [Hering]. Jeśli w suchotach występuje kaszel, ma on klinicznie drugorzędne znaczenie wobec wyczerpujących potów i biegunki; Boletus laricis wspiera wówczas konstytucję przez powstrzymywanie nocnych potów w ramach całości obrazu [Boericke]. Krótko mówiąc, objawy oddechowe potwierdzają nocny, okresowy stan zapaści i należy je odczytywać łącznie z charakterystycznymi objawami wątrobowymi i stolca [Hering].

Odnotowano ostry, przeszywający ból w okolicy serca, nasilający się pod wpływem ruchu, co ponownie odpowiada wyraźnemu pogorszeniu przy ruchu, występującemu w różnych układach w obrazie leku [Allen]. Tętno jest przyspieszone (często 90–110), pełne i miękkie, zwłaszcza w stanach gorączkowych, co odpowiada miejscu leku w opisach gorączek przerywanych i ciągłych [Allen]. Objaw sercowy nie polega na kołataniu wywołanym lękiem, lecz na bólu występującym przy ogólnym stanie gorączkowym i wyczerpaniu, w którym wyraźnie zaznaczają się nudności, obłożony język i dolegliwości wątrobowe [Hering]. W takich przypadkach przy doborze leku należy poszukiwać dreszczy wzdłuż kręgosłupa i potów po północy, ponieważ są one znacznie bardziej charakterystyczne niż sam ból serca [Hering], [Boericke]. Ból w okolicy serca można też klinicznie interpretować jako część skłonności „neuralgicznej” (skronie, zęby, twarz, klatka piersiowa), w której bóle są ostre i okresowe, a nie zapalne [Hering]. Objaw sercowy potwierdza zatem ogólną modalność leku (pogorszenie pod wpływem ruchu) i jego ogólnoustrojowy obraz gorączkowy, zamiast czynić go lekiem przede wszystkim nasercowym [Allen].

Obraz klatki piersiowej jest dwojaki: obejmuje ostre bóle (ostre, przeszywające bóle w lewym płucu z niewielkim uczuciem duszenia, zmuszającym chorego do podniesienia się w łóżku) oraz przewlekłe stany wyniszczenia (suchoty z obfitymi nocnymi potami i wodnistą biegunką) [Allen], [Hering]. Ważne jest pogorszenie nocne: bóle i uczucie duszenia pojawiają się w nocy, co odpowiada ogólnemu niepokojowi po północy i obfitemu poceniu się (zob. Sen; Pocenie się) [Allen]. Ból żeber nasila się pod wpływem ruchu, co odpowiada ogólnej modalności leku < pod wpływem ruchu i pomaga powiązać bóle klatki piersiowej z modalnością objawów głowy (pogorszenie podczas chodzenia) [Allen]. Wskazanie w stanach suchotniczych silnie charakteryzują nocne poty, które nie przynoszą ulgi, oraz hektyczne dreszcze i gorączka, nadające gruźlicze zabarwienie lekowi o zasadniczo żółciowo-malarycznym obrazie (zob. Gorączka; Pocenie się) [Boericke]. Objawy klatki piersiowej należy więc oceniać na tle całości: języka obłożonego na żółto, stałych nudności, ciągnących dolegliwości wątroby i zaburzeń jelitowych, ponieważ często współwystępują i odróżniają Boletus laricis od leków o bardziej wyłącznie płucnym obrazie [Hering]. W stanach zapaści dolegliwościom klatki piersiowej mogą towarzyszyć sinawa twarz i zimne kończyny, co podkreśla ogólnoustrojowy charakter obrazu leku (zob. Twarz; Objawy ogólne) [Hering].

W plecach występują ciężkość, tępy ból i osłabienie, z bólami okolicy grzbietowej i lędźwiowej, które mogą sprawiać wrażenie pochodzących z wątroby, co wzmacnia motyw zastoju wrotnego (zob. Brzuch) [Allen]. Odnotowano silny ból pleców ze sztywnością; chory z trudem wstaje po kilku minutach siedzenia, a ból lędźwi bardzo nasila się przy wstawaniu (pogorszenie przy wstawaniu) [Allen]. To osłabienie pleców nie ma jedynie charakteru mięśniowego, lecz jest konstytucyjne: pojawia się wraz z gorączką, dreszczami i bólami stawów oraz stanowi jeden ze sposobów, w jakie wyczerpanie wyraża się w obrazie leku w okolicy krzyża [Boericke]. Przeszywający ból może biec od przestrzeni między łopatkami w górę tylnej części szyi, po czym pojawiają się obolałość potylicy i skłonność do odrzucania głowy do tyłu, co wskazuje na przejściowe zajęcie struktur nerwowych w obrębie kręgosłupa [Allen]. Dreszcze przebiegające wzdłuż kręgosłupa, między łopatkami aż ku karkowi, są charakterystyczną cechą gorączki i łączą okolicę pleców z gorączkami przerywanymi w obrazie leku (zob. Gorączka) [Hering]. Gdy bólowi pleców towarzyszą gorzko-miedziany smak, obłożony język, nudności i żółciowe stolce z uczuciem omdlewania po wypróżnieniu, obraz leku staje się bardzo spójny i klinicznie wiarygodny [Hering], [Allen].

Na pierwszy plan wysuwa się znaczne osłabienie rąk i nóg, z silnymi, dotkliwymi bólami barków, łokci, nadgarstków, bioder, kolan i stawów skokowych, szczególnie podczas dreszczy i gorączki; odpowiada to powinowactwu leku do „dużych stawów” [Allen]. Kolana mogą być tak słabe, że pacjent z trudem stoi — jest to wyraźny przejaw zapaści podczas napadów gorączki przerywanej (zob. Objawy ogólne; Gorączka) [Hering]. Bóle bywają opisywane jako ćmienie w stawach i kościach nóg, z ziewaniem i przeciąganiem się podczas odczuwania zimna; łączy to objawy kończyn bezpośrednio z fazą dreszczy i jej modalnościami [Hering]. W przeciwieństwie do Rhus tox, gdzie ruch przynosi ulgę, tutaj nasila on wiele dolegliwości bólowych, a osłabienie przeważa nad niepokojem ruchowym kończyn; pacjent jest apatyczny i przygnębiony, nie odczuwa natomiast przymusu poruszania się [Allen], [Hering]. W ciężkich napadach zimnicy kończyny mogą stawać się zimne i sinawe, co również odzwierciedla ogólnoustrojowy stan układu naczyniowego, a nie miejscowy proces chorobowy (zob. Twarz; Dreszcze/Gorąco/Poty) [Hering]. W praktyce objawy kończyn mają największą wartość, gdy występują wraz z uczuciem pustki i lekkości w głowie, ciągnięciem w okolicy wątroby oraz dolegliwościami jelitowymi przed wypróżnieniem i po nim, ponieważ potwierdzają wówczas całość obrazu, zamiast błędnie kierować dobór ku lekom wyłącznie reumatycznym [Allen].

Skóra jest gorąca i sucha, zwłaszcza na dłoniach; ten drobny objaw charakterystyczny powtarza się w opisie gorączki i pomaga w różnicowaniu z lekami, w których obrazie gorącu towarzyszy wilgotna skóra [Boericke]. Świąd występuje głównie między łopatkami i na przedramionach, co współgra z ogólną suchością i psorycznym zabarwieniem obrazu leku [Boericke]. W przypadkach zimnicy kończyny mogą być zimne i sinawe, a twarz zaczerwieniona i gorąca, ukazując naprzemienność zimna i gorąca (zob. Gorączka) [Hering]. Najważniejszą czynnością skóry jest jednak pocenie się: obfite poty nocne, szczególnie po północy, często bez ulgi, występujące nierzadko w stanach suchotniczych lub hektycznych (zob. Pocenie się) [Boericke], [Hering]. Poty mogą być tak wyczerpujące, że stają się głównym wskazaniem, zwłaszcza gdy towarzyszą im wodnista biegunka i osłabienie, sugerujące zabarwienie tuberkuliniczne [Hering]. Kiedy gorąco, suchość i świąd skóry współistnieją z gorzkim smakiem w ustach, obłożonym językiem i bólami wątroby, potwierdzają konstytucyjny charakter Boletus laricis, nie wskazują zaś jedynie na lek o miejscowym działaniu na skórę [Boericke].

Sen jest zaburzony, niespokojny i nie daje wytchnienia; często występuje wyraźne pogorszenie po północy, kiedy pacjent budzi się zlany potem i nie może ponownie spokojnie zasnąć (pogorszenie po północy) [Hering], [Boericke]. Niepokój ruchowy nie wynika z lęku, lecz z dyskomfortu związanego z gorączką, bólu stawów i dolegliwości trzewnych, dlatego pacjent rzuca się w łóżku, nie znajdując ulgi (odpowiada to „straszliwym dolegliwościom”, które nie pozwalają znaleźć wygodnej pozycji) [Allen]. Ziewanie i przeciąganie się należą do fazy dreszczy; pacjent ma do nich skłonność, gdy odczuwa zimno, a senność splata się z okresowością gorączki, zamiast przechodzić w rzeczywiście pokrzepiający sen [Hering]. Nocą mogą też występować bóle żołądka — tnące bóle w nadbrzuszu i jelitach — wskutek czego sen przerywają napady dolegliwości trzewnych i nagląca potrzeba oddania stolca (zob. Żołądek; Brzuch) [Allen]. W stanach suchotniczych poty nocne są obfite i osłabiające, a sen pacjenta staje się ciągiem przebudzeń, pocenia się i wyczerpanego drzemania; właśnie w takich okolicznościach Boletus laricis ma wartość kliniczną [Boericke]. Ten obraz snu jest w pełni zgodny z ogólną okresowością objawów leku: noc, zwłaszcza po północy, to czas potów i niepokoju, następujący po wcześniejszych fazach dreszczy i gorąca (zob. Dreszcze/Gorąco/Poty; Pocenie się) [Hering].

Sny opisywane są przede wszystkim jako niepokojące i niespokojne; przyczyniają się do niespokojnego przebiegu nocy, nie mają jednak szczególnie charakterystycznej tematyki [Hering]. Pacjent może budzić się ze snów zmęczony, spocony i rozgorączkowany, a sny stają się częścią ogólnego obrazu „niepokoju przez całą noc” podczas napadów gorączki [Hering]. Wobec przygnębienia i zniechęcenia towarzyszących stanom żółciowym w obrazie leku sny mogą być zabarwione poczuciem ciężaru i przytłoczenia, jednak klasyczne opisy nie podkreślają konkretnych obrazów sennych [Allen]. Kliniczna wartość tego objawu tkwi w jego umiejscowieniu w czasie: sen zakłócany przez marzenia senne w nocy, podczas której występują już poty po północy i bóle stawów, kieruje uwagę ku Boletus laricis, a nie ku lekom o obrazie czysto psychicznym [Hering]. Kiedy sen zakłócany przez marzenia senne współistnieje z żółtym nalotem na języku, nudnościami i ciągnięciem w okolicy wątroby, potwierdza ogólnoustrojowy charakter zaburzenia, zamiast sugerować jego pierwotnie psychiczne pochodzenie [Allen]. Sny mają zatem znaczenie potwierdzające, a nie wiodące: podkreślają nocne pogorszenie i niepokój związany z gorączką w obrazie leku (zob. Sen; Gorączka) [Hering].

Gorączka w klasycznych opisach bywa przerywana, zwalniająca, żółciowa, a nawet hektyczna w suchotach, z wyraźną okresowością: dreszcze przesuwają się wzdłuż kręgosłupa, od okolicy między łopatkami ku karkowi, po czym następują uderzenia gorąca, a następnie poty, często obfite po północy [Hering]. Pacjent nie znosi przebywania na otwartym powietrzu, ponieważ wywołuje ono uczucie zimna, i przeziębia się przy najmniejszej zmianie pogody na wilgotną; wskazuje to na silnie zaznaczoną modalność pogodową w stanach gorączkowych (pogorszenie na otwartym powietrzu; pogorszenie przy zmianie pogody na wilgotną) [Hering]. U niektórych dreszcze występują na przemian z gorączką kilka razy dziennie, u innych zaś napad pojawia się co drugi dzień; przerwa może być bardzo krótka, tak że gorączka jest niemal ciągła. We wszystkich tych odmianach zachowana zostaje charakterystyczna dla leku okresowa nawrotowość [Hering]. W okresie bezgorączkowym mogą utrzymywać się ból głowy, gorzki smak w ustach, obłożony język, utrata apetytu, nudności oraz bóle narządów jamy brzusznej (zwłaszcza wątroby), ze znaczną apatią i osłabieniem, co oznacza, że stan „między napadami” nadal zachowuje cechy charakterystyczne leku [Hering]. W codziennej gorączce przerywanej poty opisywane są jako skąpe i nieprzynoszące ulgi; jest to istotna uwaga kliniczna: pocenie się niekoniecznie łagodzi cierpienie, a pacjent pozostaje słaby i apatyczny [Boericke]. Klasyczny opis przypadku obejmuje: zimnicę trwającą od dwóch lat, leczoną chininą, opium i preparatami rtęci; dreszcze, gorączkę i poty co drugi dzień, pragnienie między napadami, wymioty, brak apetytu, bóle pleców i kości, szybkie tętno oraz niepokój nocą — w takim obrazie Boletus laricis odpowiada całości objawów, szczególnie gdy towarzyszą im objawy wątrobowe i charakterystyczne cechy stolca [Hering].

Uczucie zimna koncentruje się wzdłuż kręgosłupa: częste dreszcze przesuwają się wzdłuż niego, począwszy od okolicy między łopatkami, często z ziewaniem i przeciąganiem się oraz zimnem nosa, rąk i stóp [Hering]. Uderzenia gorąca przeplatają się z dreszczami, a skóra staje się gorąca i sucha, zwłaszcza na dłoniach; w fazie gorąca występują zaczerwienienie twarzy i ból głowy. Faza ta wyraża zatem zarówno pobudzenie naczyniowe, jak i uczucie ucisku w obrębie trzewi [Hering], [Boericke]. Następnie zwykle pojawiają się poty, często obfite po północy; w suchotniczych stanach hektycznych mogą być bardzo obfite. Jednak w codziennych gorączkach przerywanych poty bywają „skąpe i bez ulgi” — jest to objaw charakterystyczny, różnicujący z lekami, w których obrazie poty przynoszą ulgę [Boericke]. Naprzemienne występowanie dreszczy i gorąca kilka razy dziennie, z krótkimi przerwami, tworzy obraz niestabilnej termoregulacji, któremu często towarzyszą nudności, obłożony język i bóle wątroby (zob. Brzuch; Żołądek) [Hering]. Niemożność znoszenia otwartego powietrza należy w obrazie tego leku przede wszystkim do fazy dreszczy i nasila się przy zmianie pogody na wilgotną; pacjent otula się więc i unika wychodzenia na powietrze, a mimo to nadal odczuwa dreszcze wzdłuż kręgosłupa (pogorszenie na otwartym powietrzu) [Hering]. Pełny stan gorączkowy nie sprowadza się zatem do temperatury: jest to okresowa zapaść obejmująca cały organizm, z dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi i wątrobowymi. Dlatego lek należy dobierać na podstawie łącznego obrazu: gorączka + wątroba + stolec + uczucie pustki w głowie [Hering].

Apetyt jest często zmniejszony lub zanika, choć czasem bywa wilczy; ta zmienność jest typowa dla stanów żółciowych i przerywanych, w których żołądek jest na przemian drażliwy i ospały [Hering]. Pragnienie może być wzmożone, zwłaszcza w stanach gorączkowych, a w zimnicy może występować między napadami, wpisując się w ogólnoustrojowy cykl, a nie w zaburzenie wyłącznie żołądkowe [Allen], [Hering]. Zwraca uwagę silna ochota na kwaśne pokarmy, które przynoszą ulgę; jest to praktyczna wskazówka przy doborze leku, gdy występują nudności oraz uczucie otępienia i pustki w głowie (poprawa po kwaśnych pokarmach) [Hering]. Smak w ustach jest często gorzki i miedziany, przez co pokarmy smakują nienaturalnie; wynikająca z tego niechęć może sprawiać, że pacjent unika zwykłych posiłków, co pogłębia osłabienie (zob. Jama ustna) [Allen]. Mogą występować nudności ze skłonnością do wymiotów odczuwaną w gardzieli, a czasem wymioty kwaśnym, wodnistym płynem o niezwykle gorzkim smaku, co ponownie łączy objawy związane z pokarmami z motywem żółciowego smaku [Allen]. W praktyce klinicznej należy pytać o wcześniejsze leczenie gorączek przerywanych chininą lub silnymi lekami, ponieważ taki wywiad często towarzyszy utracie apetytu, nudnościom i obłożonemu językowi w przypadkach wskazujących na Boletus laricis [Hering].

Stan ogólny cechują głęboka apatia i osłabienie: pacjent jest „bardzo słaby i apatyczny”, nieskory do wysiłku, z poczuciem choroby przypominającym zwykłe złe samopoczucie „żółciowe”; to ogólne osłabienie jest równie ważne jak każdy objaw miejscowy [Allen]. Znaczne osłabienie z uczuciem omdlewania jest głównym objawem charakterystycznym, odczuwanym szczególnie w okolicy nadbrzusza i splotu słonecznego, zwłaszcza po wypróżnieniu; pacjent czuje się „zupełnie bez sił”, a to uczucie zapadania jest często najbardziej niepokojącą cechą przypadku [Hering]. Cały obraz cechuje okresowość: bóle głowy pojawiają się o stałych porach, nerwoból powraca codziennie w południe, dreszcze nawracają co drugi dzień, a poty występują zwłaszcza po północy. Okresowość tę należy traktować jako modalność ogólną, nie zaś jedynie szczegół (zob. Głowa; Gorączka; Pocenie się) [Hering]. Pacjent jest wrażliwy na otwarte powietrze i zmianę pogody na wilgotną, łatwo odczuwa zimno, co wpływa na całe postępowanie w przypadku i różnicuje z lekami, w których obrazie występuje pragnienie świeżego powietrza [Hering]. Bóle są tępe, odczuwane jako ciężar, ćmiące, ciągnące i tnące; obejmują głębokie bóle czoła i skroni, ciągnięcie w okolicy wątroby, uczucie zawiązywania się węzła w okolicy pępka oraz bóle dużych stawów. Często nasilają się pod wpływem ruchu i chodzenia, dlatego pacjent pozostaje nieruchomy, bezczynny i wyczerpany (pogorszenie pod wpływem ruchu) [Allen]. Pogorszenie związane z wypróżnieniem jest niezwykle charakterystyczne: dolegliwości występują zarówno przed oddaniem stolca, jak i po nim, z uczuciem omdlewania po wypróżnieniu; stolce mogą być żółciowe, śluzowe, krwiste, zawierać niestrawione resztki pokarmowe, a nawet mieć postać kropli przypominających olej. Nie jest to po prostu lek na biegunkę, lecz lek obejmujący układ wrotny i jelita, z zapaścią w obrazie [Allen], [Hering]. Stany gorączkowe przynoszą dotkliwe bóle stawów, osłabienie okolicy lędźwiowo-krzyżowej, gorące i suche dłonie, żółty nalot na języku, nudności i przygnębienie; wszystko to składa się na spójny obraz konstytucji „malaryczno-żółciowej” [Boericke], [Hering]. Nawet w stanach przewlekłych (suchotach) utrzymuje się ten sam ogólny wzorzec: nocne poty odbierają siły życiowe, wodnista biegunka dodatkowo wyczerpuje, a pacjent staje się słaby, apatyczny i przygnębiony, z niewielką rzeczywistą ulgą po spoceniu się (poty bez ulgi) [Boericke]. Dobierając lek, należy zatem oprzeć się na objawach ogólnych — okresowości, zastoju w układzie wrotnym, zapaści po wypróżnieniu, pogorszeniu pod wpływem ruchu i potach po północy — a następnie potwierdzić wybór drobniejszymi objawami charakterystycznymi (miedziany smak w ustach, żółty język z odciskami zębów, sklejone powieki) [Allen].

Różnicowanie według przekrwienia wątroby i układu wrotnego (ból głowy, żółtaczka, „ospała wątroba”)

• Chelidonium — W obu obrazach występują bóle prawego płata wątroby i skłonność do żółtaczki; dla Chelidonium bardziej charakterystyczne są stałe promieniowanie bólu do prawej łopatki i nietolerancja pokarmów, natomiast w obrazie Boletus laricis dochodzą wyraźna okresowość, uczucie pustki w czołowej części głowy i zapaść po wypróżnieniu [Clarke], [Hering].
• Leptandra — W obu obrazach występują „czarne/żółciowe” stolce i osłabiona czynność wątroby; obraz Leptandra ogranicza się bardziej do wątroby i jelit, z czarnym, smolistym, cuchnącym stolcem, natomiast Boletus laricis wyróżniają wyraźna okresowość malaryczna, dreszcze wzdłuż kręgosłupa i poty po północy [Hughes], [Hering].
• Podophyllum — W obu obrazach występują obfita biegunka i dolegliwości wątrobowe; dla Podophyllum charakterystyczna jest gwałtowna, bezbolesna biegunka wczesnym rankiem, z poprawą po wypróżnieniu, natomiast przy Boletus laricis dolegliwości pojawiają się przed wypróżnieniem i po nim, z uczuciem omdlewania po oddaniu stolca; stolce mogą zawierać śluz, krew lub niestrawione resztki pokarmowe, a towarzyszy im okresowa gorączka [Hering].
• Nux vomica — W obu obrazach występują objawy „żółciowe”, drażliwość, nudności i obłożony język; Nux cechują bardziej skurcze, nadwrażliwość i częsta poprawa po wypróżnieniu lub wymiotach, natomiast Boletus laricis — większa okresowość i skłonność do zapaści, z uczuciem pustki i lekkości w głowie oraz potami po północy [Kent], [Hering].

Różnicowanie według gorączek przerywanych i zwalniających (dreszcze wzdłuż kręgosłupa, uderzenia gorąca, nadużywanie chininy)

• Cinchona (China) — Oba obrazy występują w następstwie stanów malarycznych i nadmiernego stosowania leków; China cechują znaczne bębenkowe wzdęcie brzucha, wielkie osłabienie wskutek utraty płynów i okresowość, natomiast w obrazie Boletus laricis dochodzą uczucie ciągnięcia w okolicy wątroby, miedziany smak oraz swoista zapaść po wypróżnieniu z utrzymującymi się po nim dolegliwościami [Hering], [Kent].
• Eupatorium perfoliatum — W obu obrazach występują gorączki przerywane z bólami kości; Eupatorium cechują silne bóle, jak gdyby „kości były połamane”, i pragnienie przed dreszczami, natomiast w obrazie Boletus laricis na pierwszy plan wysuwają się przekrwienie układu wrotnego, gorzki lub miedziany smak, żółto obłożony język i poty po północy nieprzynoszące ulgi [Kent], [Hering].
• Gelsemium — W obu obrazach występują tępy ból głowy i osłabienie podczas gorączki; Gelsemium cechują senność, ociężałość, drżenie i opadanie powiek, natomiast Boletus laricis ma wyraźniejszy obraz żółciowo-wrotny, z nudnościami, miedzianym smakiem, bólami wątroby i dolegliwościami jelitowymi przed wypróżnieniem i po nim [Clarke], [Hering].
• Cornus — W obu obrazach występują wyraźna okresowość i gorączki przerywane; w obrazie Cornus często dominują wyraźnie odgraniczone cykle dreszczy i gorączki, przy mniej nasilonych zaburzeniach wątrobowych i stolca, natomiast Boletus laricis cechują ból głowy związany z wątrobą i żółciowe dolegliwości jelitowe [Hering].

Różnicowanie według obrazu stolca (lienteria, stolec żółciowy, śluzowy lub krwawy; „oleiste kropelki”; bolesne parcie)

• Aloe — W obu obrazach występują naglące parcie na stolec i przelewanie w brzuchu; w obrazie Aloe bardziej dominują gwałtowne parcie, niepewność utrzymania stolca i poprawa po wypróżnieniu, natomiast Boletus laricis cechują silne uczucie omdlewania po wypróżnieniu oraz wyraźne uczucie ciągnięcia w okolicy wątroby z okresową gorączką [Clarke], [Hering].
• Mercurius — W obu obrazach może występować czerwonka z krwią, śluzem i bolesnym parciem; Mercurius cechują ślinotok, cuchnący pot oraz bardziej septyczny obraz z drżeniem, natomiast Boletus laricis — okresowość malaryczna, uczucie pustki w czołowej części głowy i „żółciowe” podłoże wątrobowe [Kent], [Hering].
• Arsenicum album — W obu obrazach może występować wodnista biegunka z zapaścią; Arsenicum cechują lęk, niepokój ruchowy, pieczenie i poprawa pod wpływem ciepła, natomiast w obrazie Boletus laricis dominuje raczej posępne przygnębienie niż lęk, a także silne bóle wątroby, miedziany smak i dolegliwości przed wypróżnieniem i po nim [Kent], [Hering].
• Sulphur — W obu obrazach mogą występować biegunka i gorąco dłoni; Sulphur cechują bardziej gorąco podczas stania, pieczenie podeszew i konstytucjonalna psora z pragnieniem przebywania na świeżym powietrzu, natomiast przy Boletus laricis chory nie znosi świeżego powietrza (marznie), a okresowość malaryczna i uczucie ciągnięcia w okolicy wątroby są wyraźniejsze [Kent], [Hering].

Różnicowanie według nocnych potów i stanów hektycznych (suchoty; poty nieprzynoszące ulgi)

• Phosphorus — Oba obrazy obejmują suchoty z potami; Phosphorus cechują większa skłonność do krwawień, lęk, pragnienie zimnych napojów i dominacja objawów ze strony klatki piersiowej, natomiast w obrazie Boletus laricis dochodzą wodnista biegunka, gorzki smak, bóle wątroby oraz poty po północy z okresowym występowaniem objawów żółciowych [Clarke], [Boericke].
• Silicea — W obu obrazach występują nocne poty i osłabienie; Silicea cechują marznięcie, skłonność do ropienia, powolne reakcje i obfite poty głowy, natomiast Boletus laricis ma bardziej trzewno-żółciowy charakter, z gwałtownymi zaburzeniami wypróżnień i cyklami malarycznymi [Kent], [Boericke].
• Calcarea carbonica — W obu obrazach występują nocne poty; Calcarea cechują wiotkość tkanek, marznięcie, poty głowy podczas snu i apetyt na jajka, natomiast Boletus laricis — uczucie pustki w czołowej części głowy, miedziany smak, ciągnięcie w okolicy wątroby i wodnista biegunka w przebiegu suchot [Kent], [Boericke].
• Agaricus (muscarius) — Oba należą do grzybów i mają w obrazie objawy nerwowe; Agaricus cechują bardziej drgania, ruchy pląsawicze i doznania przypominające odmrożenie, natomiast Boletus laricis ma obraz wątrobowo-żółciowy z gorączkami przerywanymi i zapaścią po wypróżnieniu [Hering].

Różnicowanie według pogorszenia pod wpływem ruchu (ból głowy i inne bóle < chodzenie; zapaść)

• Bryonia — W obu obrazach ruch powoduje pogorszenie; Bryonia cechują suchość, pragnienie, drażliwość, poprawa pod wpływem ucisku i leżenia bez ruchu oraz kłujące bóle błon surowiczych, natomiast w obrazie Boletus laricis dochodzą miedziany smak, żółty język z odciskami zębów, żółciowe stolce z uczuciem omdlewania po wypróżnieniu i okresowość gorączki [Kent], [Hering].
• Rhus toxicodendron — W obu obrazach występują bóle; przy Rhus ruch przynosi poprawę, a chory szuka ulgi, poruszając się niespokojnie, natomiast przy Boletus laricis ruch i chodzenie powodują pogorszenie, a dominuje osłabienie, szczególnie kolan podczas gorączki [Kent], [Allen].
• Ipecacuanha — W obu obrazach występują uporczywe nudności; Ipecac cechują czysty język i nudności, których wymioty nie łagodzą, natomiast Boletus laricis — żółto obłożony język z odciskami zębów, gorzki lub miedziany smak oraz ciągnięcie w okolicy wątroby z dolegliwościami jelitowymi [Kent], [Hering].

Relacje między lekami

• Porównaj: Cinchona — Wspólne cechy to okresowość i osłabienie po stanach malarycznych; w obrazie Boletus laricis dochodzą ciągnięcie w okolicy wątroby i zapaść po wypróżnieniu [Hering].
• Porównaj: Bryonia — W obu obrazach < ruch; Boletus laricis ma bardziej żółciowy, malaryczny charakter, z potami po północy i gwałtownymi zaburzeniami wypróżnień [Hering].
• Porównaj: Cornus — W obu obrazach gorączki przerywane; Boletus laricis ma bardziej wrotno-żółciowy charakter, z silniej zaznaczonym niszczącym wpływem na jelita [Hering].
• Porównaj: Gelsemium — W obu obrazach gorączki z osłabieniem; obraz Boletus laricis jest wyraźniej określony przez objawy wątrobowe i zaburzenia stolca [Hering].
• Porównaj: Ipecacuanha — W obu obrazach nudności; przy Boletus laricis występują żółto obłożony język i dolegliwości wątrobowe [Hering].
• Porównaj: Leptandra — W obu obrazach powiązanie wątroby i jelit; w obrazie Boletus laricis dochodzą dreszcze wzdłuż kręgosłupa i poty po północy [Hering].
• Porównaj: Nux vomica — W obu obrazach drażliwość związana z dolegliwościami żółciowymi; Boletus laricis cechują większa okresowość i zapaść po wypróżnieniu [Hering].
• Porównaj: Podophyllum — W obu obrazach biegunka; przy Boletus laricis występują dolegliwości po wypróżnieniu i okresowość gorączki [Hering].
• Powiązany (składnik): Agaricin — Historycznie wymieniany przy wyczerpujących nocnych potach; stanowi kliniczną wskazówkę dotyczącą objawów potnych w przypadkach odpowiadających Boletus laricis [Boericke].
• Powiązany (grupa grzybów): Agaricus — Porównanie w obrębie królestwa: Agaricus ma bardziej nerwowy charakter, z drganiami; Boletus laricis — bardziej wątrobowo-malaryczny, z zapaścią związaną z wypróżnieniami [Hering].

• Należy rozważyć Boletus laricis w malarycznych lub żółciowych gorączkach przerywanych, gdy dreszcze pełzną wzdłuż kręgosłupa, po nich następują uderzenia gorąca, a poty pojawiają się po północy, zwłaszcza u osób, których stan pogorszył się wskutek narażenia na niekorzystne warunki i zaniedbania lub nadużywania chininy; potwierdzenia należy szukać w żółto obłożonym języku, nudnościach i bólach wątroby [Hering], [Boericke].
• Ból głowy i nerwobóle na podłożu wątrobowym: okresowy ból głowy z nudnościami „wskutek organicznego uszkodzenia wątroby” oraz przerywane nerwobóle twarzy, skroni lub zębów „wskutek ospałej czynności wątroby” stanowią klasyczne potwierdzenia; zawsze należy szukać towarzyszącego gorzkiego lub miedzianego smaku i zaburzeń stolca [Hering].
• Zapaść po wypróżnieniu jest objawem charakterystycznym: nie chodzi po prostu o biegunkę, lecz o biegunkę (lub czerwonkę/lienterię) z silnym uczuciem omdlewania i dolegliwościami w okolicy splotu słonecznego po wypróżnieniu, a często także z ciągnięciem w okolicy wątroby przed wypróżnieniem i po nim [Hering], [Allen].
• Suchoty z nocnymi potami i wodnistą biegunką: lek należy rozważyć, gdy nocne poty są obfite i wyczerpujące, zwłaszcza po północy, nie przynoszą ulgi i towarzyszy im niepokój gorączkowy [Boericke], [Hering].
• Potencja: klasyczne podręczniki kieszonkowe skłaniają się ku niskim potencjom lub pierwszemu rozcieńczeniu, zgodnie z silnie zaznaczoną sferą trzewną i czynnościową leku; w okresowych stanach gorączkowych powtarzanie dawek często podporządkowuje się cyklowi napadów, a nie rutynowemu codziennemu dawkowaniu [Boericke], [Hering].

Cenne wskazówki z przypadków:

• Przerywany nerwoból — piekący ból górnego zęba i lewej skroni codziennie od południa do północy, z miedzianym smakiem i osłabioną czynnością wątroby — wyraźnie wskazuje na Boletus laricis [Hering].
• Długotrwała zimnica po nadużywaniu chininy, z żółto obłożonym językiem, stałymi nudnościami, dreszczami wzdłuż kręgosłupa i potami po północy, a także z takim osłabieniem kolan, że chory ledwo może stać, stanowi klasyczny obraz kliniczny [Hering].

Umysł

• Umysł; przygnębienie; ponure, żółciowe — Dominujący nastrój w dolegliwościach wątrobowych i stanach przebiegających z gorączką przerywaną [Hering].
• Umysł; drażliwość; z błahych powodów — Posępna zrzędliwość wynikająca z wyczerpania, a nie gwałtowne wzburzenie [Allen].
• Umysł; opieszałość; niechęć do wysiłku — Odpowiada „niechęci do podejmowania wysiłku” z uczuciem przytłoczenia w obrębie trzewi [Allen].
• Umysł; pamięć; osłabienie, utrata — Objaw potwierdzający, wraz z „roztargnieniem” [Hering].
• Umysł; melancholia; z dolegliwościami wątrobowymi — Kliniczne powiązanie stanu psychicznego z podłożem wątrobowym [Hering].
• Umysł; posępność; małomówność — Ciche, żółciowe przygnębienie towarzyszące nudnościom i obłożonemu językowi [Hering].

Głowa

• Głowa; ból; czoło; głęboki, czołowy — Z uczuciem „lekkości i pustki” [Allen].
• Głowa; ból; czoło; ruch; pogorszenie — Jedna z najwyraźniejszych modalności: pogorszenie pod wpływem ruchu [Allen].
• Głowa; ból; chodzenie; pogorszenie — Czołowy ból głowy znacznie nasila się podczas chodzenia [Allen].
• Głowa; ból; pochylanie się; pogorszenie — Uczucie obolałości mózgu < przy pochylaniu się lub potrząsaniu głową [Allen].
• Głowa; ból; okresowy; codziennie o tej samej godzinie — Charakterystyczna okresowość bólu głowy [Hering].
• Głowa; odczucie; pustka; lekkość — Charakterystyczne uczucie „lekkości i pustki” w głowie [Hering].

Oczy

• Oczy; powieki; sklejanie się; rano — Drobny, lecz przydatny w praktyce objaw potwierdzający [Allen].
• Oczy; ból; gałki oczne; ćmiący — Z bólem głowy i stanem żółciowym [Allen].
• Oczy; ból; ciągnący — Odpowiada skłonności do nerwobólów w obrazie leku [Allen].
• Oczy; ciężkość; z czołowym bólem głowy — Objaw potwierdzający jako część całości obrazu objawów ze strony głowy [Allen].
• Oczy; dolegliwości; z gorączką — Drugorzędne, w konstytucji malaryczno-żółciowej [Hering].
• Oczy; objawy; pogorszenie rano — Odpowiada sklejeniu powiek po przebudzeniu [Allen].

Jama ustna / Smak / Język

• Jama ustna; smak; gorzki — Bardzo charakterystyczny, żółciowy [Allen].
• Jama ustna; smak; miedziany/metaliczny — Istotny objaw charakterystyczny potwierdzający wybór leku [Hering].
• Język; nalot; żółty; gruby — Z odciskami zębów [Allen].
• Język; wgłębienia; odciski zębów — Przydatna obserwacja przy badaniu chorego [Boericke].
• Zęby; ból; okresowy — Nerwoból występujący o stałych porach (od południa do północy) [Hering].
• Dziąsła; obolałość; z obłożonym językiem — Część stanu toksyczno-żółciowego [Allen].

Żołądek

• Żołądek; nudności; stałe — Z dolegliwościami i obłożonym językiem [Allen].
• Żołądek; uczucie omdlewania; nadbrzusze; „zupełna pustka” — Charakterystyczne uczucie zapaści w okolicy splotu słonecznego [Hering].
• Żołądek; pieczenie; nadbrzusze — Z uczuciem ciągnięcia w okolicy wątroby [Allen].
• Żołądek; apetyt; utrata — Zwłaszcza w przewlekłej malarii i stanach żółciowych [Hering].
• Żołądek; pragnienie; kwaśnych pokarmów; poprawa — Ochota na kwaśne pokarmy, które przynoszą ulgę [Hering].
• Żołądek; odbijanie; łagodzi ból głowy/nudności — Kliniczne powiązanie żołądka i głowy [Allen].

Brzuch / Wątroba

• Brzuch; wątroba; ból; prawy płat — Główne powinowactwo leku i objaw potwierdzający [Hering].
• Brzuch; wątroba; ciągnięcie; ciężkość — Z zastojem w układzie wrotnym i żółtaczką [Allen].
• Brzuch; okolica pęcherzyka żółciowego; piekące dolegliwości — Z bólami żołądka [Allen].
• Brzuch; pępek; ból; jakby zawiązany na węzły — Charakterystyczne odczucie w biegunce letniej [Hering].
• Brzuch; przelewanie; głośne — Z naglącą potrzebą oddania stolca [Hering].
• Brzuch; wdech; pogorszenie; kłucie w wątrobie — Pełny wdech < bóle wątroby [Allen].

Odbytnica / Stolec

• Odbytnica; bolesne parcie; czerwonka — Z krwią/śluzem i gorączką przerywaną [Hering].
• Stolec; biegunka; żółciowa; śluzowa — Stolec wypływa „strumieniem”, czemu towarzyszą dolegliwości [Hering].
• Stolec; niestrawiony; lienteria — W kontekście przewlekłej niedokrwistości i osłabienia [Hering].
• Stolec; biegunka; po stolcu; uczucie omdlewania — Charakterystyczna zapaść po oddaniu stolca [Hering].
• Stolec; zaparcie; z tępym bólem głowy i znużeniem — Przeciwległy biegun obrazu tego samego leku [Hering].
• Odbytnica; parcie; po stolcu — Skłonność do parcia nawet po wypróżnieniu [Allen].

Układ moczowy

• Mocz; skąpy; intensywnie zabarwiony — Mocz żółciowy w dolegliwościach wątrobowych [Hering].
• Oddawanie moczu; częste; noc — Odnotowane w próbach lekowych [Allen].
• Oddawanie moczu; parcie; stała potrzeba — W niektórych zapisach osób uczestniczących w próbach lekowych [Allen].
• Nerki; ból; z częstym oddawaniem moczu — Objaw potwierdzający, wraz z dolegliwościami grzbietu [Allen].
• Mocz; zmiany; z gorączką — Część konstytucyjnego obrazu gorączki przerywanej [Hering].
• Pęcherz moczowy; objawy; z dolegliwościami wątrobowymi — Pośrednio potwierdzają obraz leku w stanach zastoju w układzie wrotnym [Hering].

Gorączka / Dreszcze / Poty

• Gorączka; przerywana; codzienna — Klasyczne wskazanie [Boericke].
• Dreszcze; kręgosłup; pełzające — Wyraźny objaw charakterystyczny (od okolicy między łopatkami ku karkowi) [Hering].
• Gorączka; uderzenia gorąca; naprzemiennie z dreszczami — Uderzenia gorąca przeplatające się z dreszczami [Hering].
• Poty; noc; po północy — Charakterystyczna pora występowania [Hering].
• Poty; noc; suchoty — Nocne poty w suchotach z biegunką [Boericke].
• Gorączka; żółciowa; z obłożonym językiem i nudnościami — Wyróżnik całości obrazu objawów [Hering].

Skóra / Objawy ogólne

• Skóra; gorąca; sucha; dłonie — Przydatny w praktyce objaw potwierdzający [Boericke].
• Skóra; świąd; między łopatkami; przedramiona — Mniej istotny objaw charakterystyczny [Boericke].
• Objawy ogólne; osłabienie; kolana; nie może stać — Znaczna zapaść w gorączkach przerywanych [Hering].
• Objawy ogólne; ruch; pogorszenie — Dominująca modalność obejmująca różne układy [Allen].
• Objawy ogólne; po stolcu; uczucie omdlewania — Główny objaw charakterystyczny przy wyborze leku [Hering].
• Objawy ogólne; świeże powietrze; pogorszenie; marznięcie — Nie toleruje świeżego powietrza; zmiana pogody na wilgotną wywołuje dreszcze [Hering].

Constantine Hering — Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): potwierdzenia kliniczne (gorączki przerywane, bóle głowy związane z wątrobą, nerwobóle), objawy charakterystyczne (poty po północy, zapaść po stolcu, okresowość).
John Henry Clarke — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): ujęcie kliniczne, relacje między lekami i uwagi porównawcze dotyczące stanów żółciowych.
William Boericke — Pocket Manual of Homeopathic Materia Medica (1906): zwięzłe opisy objawów charakterystycznych (codzienna gorączka przerywana; poty bez ulgi; nocne poty w suchotach), uwaga o dawkowaniu.
Timothy Field Allen — Encyclopedia of Pure Materia Medica (1874–1879): zapisy prób lekowych (uczucie pustki i lekkości w głowie, ruch < ból głowy, bóle wątroby, charakter stolca, zmiany moczu).
Richard Hughes — A Cyclopaedia of Drug Pathogenesis (1895): historyczny kontekst leku i ujęcie patogenezy (interpretacje żółciowe i związane z układem wrotnym).
James Tyler Kent — Repertory of the Homeopathic Materia Medica (1897): ujęcie rubryk i porównania (okresowość, modalności związane z ruchem, bóle głowy związane z wątrobą).
E. A. Farrington — Lectures on Clinical Materia Medica (1889): kliniczne różnicowanie stanów przebiegających z gorączką przerywaną i stanów żółciowych (wskazówki porównawcze).
S. R. Phatak — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (c. 1977): zwięzłe objawy potwierdzające i wskazówki dotyczące relacji między rzadkimi lekami.
Carroll Dunham — Lectures on Materia Medica (lata 50. i 60. XIX wieku): metoda różnicowania leków w stanach okresowych i dolegliwościach trzewnych (podejście ogólne).
Adolph von Lippe — Pisma kliniczne i potwierdzenia odzwierciedlone w kompilacjach encyklopedycznych (tradycja praktyki w gorączkach przerywanych).
C. M. Boger — Boger Boenninghausen’s Characteristics & Repertory (1905): logika repertoryjna skupiona na modalnościach, pomocna w analizie przypadków z okresowością i pogorszeniem pod wpływem ruchu.
E. B. Nash — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1904): praktyczna metoda oparta na objawach charakterystycznych w przypadkach gorączkowych i dolegliwościach trzewnych (pomocnicze ujęcie).
American Homeopathic Observer (1868): publikacja z okresu prób lekowych, cytowana w klasycznym łańcuchu źródeł (wkład autorów Burt/Lord/Smedley).