• Huid & bindweefsel: urticaria, eczeem, ontvelling.
• Bloedsomloop: neiging tot bloedingen, hemorragische diathese.
• Vrouwelijke geslachtsorganen: overvloedige menstruatie, langdurig menstrueel bloedverlies.
• Zenuwstelsel: gevoelloosheid, onhandige bewegingen.
• Mond & keel: aften, branderige gewaarwordingen.
• Maag-darmkanaal: diarree vóór en tijdens de menstruatie.

• Rustige beweging (verlicht stijfheid) [Clarke].
• Buitenlucht (vermindert verwardheid en hoofdpijn).
• Rust na inspanning.

• ’s Ochtends bij het ontwaken.
• Bedwarmte (jeuk, huidirritatie).
• Vóór en tijdens de menstruatie (verergert zwakte en diarree).
• Aanraking van en druk op huiduitslag.
• Overmatige inspanning, vooral handwerk.

De psychische toestand wordt gekenmerkt door verwardheid en een traag begripsvermogen, vooral ’s ochtends bij het ontwaken, alsof het hoofd in nevel gehuld is [Hahnemann]. Er is een eigenaardige onhandigheid: de patiënt maakt onhandige fouten, laat dingen vallen en schat afstanden verkeerd in bij het grijpen naar voorwerpen [Kent]. De verstrooidheid kan zo ver gaan dat men vertrouwde straten niet herkent of halverwege een handeling vergeet wat men van plan was. Prikkelbaarheid komt vaak voor, vooral vóór de menstruatie, samen met een verhoogde gevoeligheid voor kleinigheden. Patiënten kunnen overmatig spraakzaam worden en snel en onsamenhangend praten, of juist zwijgzaam worden en zich terugtrekken. Een gevoel van gejaagdheid en innerlijke rusteloosheid komt veel voor.

Doffe, drukkende hoofdpijn, vooral ’s ochtends, met zwaarte en het gevoel alsof het hoofd groter is dan gewoonlijk [Hering]. De gewaarwording wordt vaak beschreven als een knellende band over het voorhoofd, erger in een warme kamer en beter in de buitenlucht. Duizeligheid komt veel voor, vooral bij het opstaan uit bed of bij snel omdraaien. Er kunnen kortdurende hitteopwellingen naar het gezicht optreden, met een gevoel van volheid in het hoofd door congestie.

Een branderig en droog gevoel in de ogen, met af en toe tranenvloed. Het zicht kan wazig of vertroebeld zijn, met zwarte vlekken of flikkeringen voor de ogen, vooral na langdurig lezen [Allen]. De oogleden kunnen trillen of zwaar aanvoelen.

Een gevoel alsof de oren verstopt zijn, met verminderd gehoor. Oorsuizen en zoemen in de oren kunnen optreden in samenhang met congestie van de bloedsomloop. De oren voelen heet aan, vooral tijdens opvliegers.

Veelvuldig niezen met waterige afscheiding in de ochtend. Neusverstopping die van de ene naar de andere kant wisselt. In sommige gevallen gaan menstruatiestoornissen gepaard met neusbloedingen.

Een bleek, gezwollen of opgezet uiterlijk, vooral rond de ogen [Clarke]. Opvliegende roodheid wisselt af met bleekheid. Uitslag rond mond en kin komt vaak voor vóór de menstruatie.

Aften en een schrijnend pijnlijke mond, met een branderig gevoel op de tong [Allen]. De tong kan aanvoelen alsof zij gezwollen is of door hete vloeistof is gebrand. ’s Ochtends kan er een vieze smaak zijn, met een droge mond ondanks normale dorst.

Loszittende tanden met tandvlees dat bij lichte druk bloedt. Kiespijn treedt vaak vóór of tijdens de menstruatie op.

Schrijnende pijn en een branderig gevoel die zich naar beneden door de keel uitstrekken. Slikken kan pijnlijk zijn, vooral bij vast voedsel. Soms is er een gevoel van een brok in de keel, erger vóór de menstruatie.

Gebrek aan eetlust in de ochtend, met afkeer van warm voedsel. Misselijkheid bij het ontwaken, beter na eten. In sommige gevallen is er een razende honger vóór de menstruatie, maar veroorzaakt eten ongemak en een vol gevoel.

Opgezette buik met koliekpijnen, vooral in de onderbuik vóór en tijdens de menstruatie. Een zwaar gevoel, alsof er iets naar buiten zal vallen. Gerommel in de buik en winderigheid komen veel voor en zijn vaak ’s ochtends erger.

Veelvuldige aandrang tot urineren, vooral tijdens de menstruatie. De urine is bleek en overvloedig, soms melkachtig. Bij vrouwen soms onwillekeurig urineverlies in druppels, vooral na inspanning.

Diarree vóór en tijdens de menstruatie, vaak met dringende aandrang en waterige ontlasting [Hering]. Aambeien die gemakkelijk bloeden, met schrijnende pijn en jeuk. Gevoel van onvolledige ontlasting.

Weinig beschreven; in enkele gevallen wordt een toegenomen seksueel verlangen vermeld, gevolgd door uitputting.

Een belangrijk werkingsgebied. De menstruatie komt vaak te vroeg en is te overvloedig, met langdurig verlies van helderrood of bleek bloed [Kent]. Vóór de menstruatie kunnen diarree, huiduitslag, hoofdpijn en uitgesproken onhandigheid optreden. Tijdens de menstruatie: bleekheid, zwakte en neiging om gemakkelijk uit andere lichaamsdelen te bloeden (neus, tandvlees). De fluor kan overvloedig, waterig en bijtend zijn.

Korte, gejaagde ademhaling bij geringe inspanning. Beklemming erger in warme, bedompte ruimten.

Hartkloppingen met rood aanlopen en hitte. De polsslag kan tijdens de menstruatie versneld zijn.

Beklemming en kortademigheid, vooral vóór de menstruatie. Hartkloppingen bij geringe inspanning. De pijn in de borst kan stekend of zeurend zijn en verergert door diep ademhalen.

Zeurende pijn tussen de schouderbladen. Zwakte en een beurs pijnlijk gevoel in de lendenstreek, erger vóór de menstruatie. De rug voelt alsof hij het lichaam niet kan dragen.

Kenmerkende onhandigheid: neiging om dingen te laten vallen, te struikelen of bewegingen verkeerd te richten [Lippe]. Gevoelloosheid en tintelingen in handen en voeten. Trillen van de ledematen na inspanning. Zwelling van de handen in de ochtend.

Een belangrijke keynote. Jeukende urticaria, eczeem of ontvellingen, erger door bedwarmte en vóór de menstruatie [Hering]. De huid raakt gemakkelijk ontveld door wrijving; zelfs licht schuren van kleding veroorzaakt schrijnende pijn. Wonden bloeden gemakkelijk en genezen trager. Neiging tot kleine steenpuisten en pustels.

Onrustige slaap vóór de menstruatie, met veelvuldig ontwaken. Levendige dromen, vaak angstig of verward. Slaperigheid overdag ondanks voldoende nachtrust.

Dromen over gevaar, ruzies of vallen. De dromen kunnen zeer kleurrijk zijn en levendig worden herinnerd.

Hitteopwellingen afgewisseld met koude rillingen, vooral rond de menstruatie. De hitte zit vaak in het gezicht, met transpiratie van het hoofd.

Kouwelijkheid ’s ochtends bij het ontwaken, gevolgd door hitte en transpiratie overdag. Het zweet ruikt vaak zuur.

Verlangen naar koude dranken en vers brood. Afkeer van warm, gekookt voedsel in de ochtend.

Onhandigheid en onbeholpenheid vallen op. Neiging tot bloedingen en gemakkelijk ontvellen van de huid. Veel klachten hangen nauw samen met de menstruatiecyclus. Symptomen treden vaak ’s ochtends op en nemen in de loop van de dag af.

• Sepia – Menstruatiestoornissen met een neerwaarts drukkend gevoel; Sepia is emotioneel onverschilliger en lichamelijk minder onhandig.
• Lachesis – Premenstruele verergering met congestie; Lachesis is erger na slaap en spraakzamer.
• Cyclamen – Menstruatieklachten met gezichtsstoornissen; Cyclamen heeft een afkeer van buitenlucht, terwijl Bovista daarin verbetert.

• Complementair: Sepia, Calcarea carbonica.
• Antidota: Coffea, Camphor.
• Volgt goed op: Sulphur bij chronische huidaandoeningen.

• Zeer werkzaam bij huiduitslag die vóór de menstruatie verergert.
• Nuttig voor vrouwen met overvloedige, langdurige menstruaties die gepaard gaan met diarree.
• Kan worden overwogen bij sporters of werkenden met schuurplekken en ontvelling van de huid.
• Gunstig bij onhandige, onbeholpen kinderen met een tere huid.

Psyche:

• Onhandigheid, laat dingen vallen.
• Verwardheid bij het ontwaken.
• Prikkelbaarheid vóór de menstruatie.

Hoofd:

• Zwaar gevoel in het hoofd in de ochtend.
• Beklemmend gevoel in het voorhoofd.

Ogen:

• Flikkeringen voor de ogen.
• Zware oogleden.

Maag:

• Afkeer van warm voedsel in de ochtend.
• Misselijkheid bij het ontwaken.

Huid:

• Ontvelling door wrijving.
• Urticaria vóór de menstruatie.
• Wonden bloeden gemakkelijk.

Ledematen:

• Gevoelloosheid van de handen.
• Trillen na inspanning.

Generale symptomen:

• Beter in de buitenlucht.
• Erger vóór de menstruatie.

Hahnemann S. – Chronic Diseases: Oorspronkelijke symptomen uit de geneesmiddelproef, verergering in de ochtend.

Allen T.F. – Encyclopaedia of Pure Materia Medica: Gedetailleerde verslagen van geneesmiddelproeven.

Clarke J.H. – Dictionary of Practical Materia Medica: Klinische aantekeningen, huid als werkingsgebied.

Kent J.T. – Lectures on Materia Medica: Psychische en menstruele aspecten.

Hering C. – Guiding Symptoms: Ontvelling van de huid, onhandigheid.

Lippe A. von – Keynotes: Onhandigheid vóór de menstruatie.

Boericke W. – Pocket Manual: Samenvatting van de indicaties.

Boger C.M. – Synoptic Key: Premenstruele verergering.

Nash E.B. – Leaders in Therapeutics: Diarree tijdens de menstruatie.

Farrington E.A. – Clinical Materia Medica: Vergelijking van middelen bij menstruatieklachten.