• Ogen (bindvlies/hoornvlies) — Brandende tranen, lichtschuwheid, schrijnen/wazig zien, oedemateuze oogleden; irritatie als door dampen, passend bij verergering door geuren/dampen en verbetering door koude applicaties (zie Ogen) [Allen], [Clarke], [Hering].
• Neus (bovenste luchtwegen) — Scherpe, bijtende neusverkoudheid met explosief niezen, een rauw neustussenschot en neiging tot reukverlies na herhaalde irritatie; pijn bij de neuswortel (verwijzing naar Hoofd) [Clarke], [Allen].
• Strottenhoofd–luchtpijp — Heesheid, brandende rauwheid en een kriebel die krampachtige hoest uitlokt; praten of koude tocht brengt aanvallen op gang (verwijzingen naar Ademhaling/Keel) [Hering], [Boericke].
• Bronchiën/longen — Beklemming en benauwdheid op de borst, kortademigheid bij inspanning of na blootstelling aan irriterende stoffen; kans op een bronchitische reactie bij gevoelige personen [Clarke], [Boger].
• Hoofd/nervus trigeminus — Neuralgische pijnen die uitstralen vanuit de glabella/het gebied boven de oogkassen; erger door niezen en licht, beter in het donker en bij rust [Allen], [Clarke].
• Nieren/urine (randgebied) — Door irritatie opgewekte diurese of voorbijgaande sporen albumine gemeld na sterkere blootstelling; klinische voorzichtigheid bij uitgeputte personen [Hughes], [Clarke].

• Koude kompressen op de ogen — Verlichten het schrijnen door tranen en de lichtschuwheid, kenmerkend voor de oogsymptomen [Clarke], [Allen].
• Warme, vochtige inhalaties — Verlichten de kriebel in het strottenhoofd en de beklemming op de borst (plaatselijk contrast met de ogen; ook beschreven bij Keel/Ademhaling) [Hering], [Boericke].
• Verduisterde, rustige kamer; rust — Hoofd- en oogpijn nemen af wanneer zintuiglijke prikkels worden beperkt [Clarke].
• Aangename, gelijkmatige temperatuur; tocht vermijden — Minder niezen en kriebelen (verwijzing naar Neus/Strottenhoofd) [Hering], [Boger].
• Na rijkelijke, niet-bijtende tranenvloed of niet-bijtende neusafscheiding — Wanneer de afscheiding milder wordt, nemen het rauwe gevoel en de hoofdpijn af [Allen].
• Slokjes warme drank — Kalmeren tijdelijk de kriebel in de keel en verminderen hoestbuien [Boericke].
• Stomen van de neus met zoutoplossing — Maakt korsten zacht en vermindert de gevoeligheid van het neustussenschot (verzorgende maatregel) [Clarke].
• Langzaam ademen/rustig zitten — Verlicht beklemming en hartkloppingen door prikkelhoest [Boger].

• Geuren, dampen, rook; laboratoria — Klassieke aanleiding tot irritatie van ogen, neus en strottenhoofd [Clarke], [Hughes], [Allen].
• Koude buitenlucht/tocht — Wekt niezen en kriebelen in het strottenhoofd opnieuw op; heesheid erger door praten [Hering], [Boericke].
• Licht/fel licht — Lichtschuwheid, wazig zien en pijn boven de oogkassen nemen toe [Allen], [Clarke].
• Van de avond tot in de nacht — Neusverkoudheid, hoest en beklemming op de borst nemen na zonsondergang toe (hooikoortsritme) [Clarke], [Boger].
• Inspanning/spreken — Hoest en kortademigheid; moet onderbreken om adem te halen [Boericke].
• Droge kamers/verwarmde lucht — Kriebelen en rauwheid nemen toe bij gebrek aan vocht [Clarke].
• Wrijven/krabben aan het neustussenschot — Verergert het branden en bloeden (Neus) [Hering].
• Op de rug liggen — Hoest en beklemming worden hinderlijker; gaat rechtop zitten ter verlichting (verwijzing naar Ademhaling) [Boger].

De geprikkelde zintuigen kleuren de stemming: de patiënt wordt onrustig, prikkelbaar en overgevoelig voor licht, geuren en luchtstromen. Hij ziet ertegen op tochtige gangen of kamers met chemische geuren binnen te gaan, omdat hij weet dat een aanval van niezen en tranende ogen zal volgen — een weerspiegeling van de modaliteiten verergering door geuren/dampen en door tocht [Clarke], [Hering]. De concentratie neemt af tijdens hoofd- en oogpijn met het zwaartepunt bij de neuswortel; hij schermt de ogen af en zoekt een donkere, rustige hoek (Verbetering door). Kriebelhoest en beklemming op de borst stellen het inslapen uit (verwijzing naar Slaap/Ademhaling). De angst hangt eerder samen met zintuiglijke gewaarwordingen dan met melancholie: de vrees geen lucht te krijgen wanneer het strottenhoofd zich sluit, of dat de ogen in het licht zullen ‘opbranden’. Na een dag van blootstelling volgen lusteloosheid en een verdoofde geestestoestand, die verbeteren wanneer de afscheiding vrij vloeit en de irritatie afneemt — precies het elders beschreven patroon van verlichting door afscheiding (Generale symptomen). Vergeleken met Arsenicum zijn de vrees en het rusteloze zoeken naar veiligheid minder uitgesproken; vergeleken met Sabadilla zijn er minder illusies en minder kouwelijkheid. De psychische toestand van Osm. is die van een geprikkelde schildwacht die de slijmvliezen bewaakt.

De hoofdpijn concentreert zich bij de glabella en de bovenste oogkasranden en strekt zich uit naar de slapen; bij elke nies bonkt het hoofd en fel licht steekt in de ogen, waardoor de pijn verergert [Allen], [Clarke]. De hoofdpijn gaat gepaard met een gevoel ‘alsof het neustussenschot rauw is’; wrijven verergert en kan een streepje bloed veroorzaken, passend bij verergering door wrijven/krabben (Neus). De kruin kan heet aanvoelen terwijl het achterhoofd zwaar is: een afwisselende vaatreactie die kenmerkend is voor irritatieve neusverkoudheid. In de frisse lucht verergert de hoofdpijn vaak als het tocht, maar in een tochtvrije kamer met gelijkmatige warmte neemt de pijn af. Dit illustreert het plaatselijke verschil in temperatuurmodaliteiten van het middel: de ogen verdragen koude kompressen het best, de luchtwegen warme vochtigheid. Ter vergelijking: Euphrasia (vooral oogsymptomen, milde neusafscheiding, bijtende tranen), Allium cepa (bijtende neusafscheiding, milde tranen), Kali-iod. (bijtende neusverkoudheid met voorhoofdpijn en dikke afscheiding); Osm. past waar ogen en neus tegelijk branden, met uitgesproken rauwheid van het strottenhoofd.

Brandende tranen stromen, met schrijnen, een zandkorrelgevoel en lichtschuwheid; de ooglidranden zijn rood, soms oedemateus; na sterkere irritatie zijn steken in het hoornvlies of een hoornvliestroebeling mogelijk [Allen], [Hering], [Clarke]. De tranen maken de ooghoeken en de wang schraal; koude kompressen verlichten snel, terwijl een warme, droge kamer het wazig zien verergert (verwijzing naar Verbetering/Verergering). Het zicht is wazig totdat de tranen zijn weggevloeid; lezen bij fel licht is onmogelijk. Vaak treedt gelijktijdig niezen op — de klassieke koppeling tussen ogen en neus bij irritatieve neusverkoudheid. Vergelijk Euphrasia (vooral de ogen, milde neusafscheiding), Arg-n. (lichtschuwheid met schrijnen, maar minder explosief niezen) en Ars. (branden met uitgesproken angst en kouwelijkheid).

Suizen of razen in de oren gaat samen met congestie in het hoofd; irritatie van de buis van Eustachius veroorzaakt bij het niezen kortdurend een vol gevoel. Geen primaire oorloop; de oorsymptomen nemen af naarmate de neusverkoudheid vermindert [Clarke]. Plotselinge tocht kan samen met een nies het oor doen ploppen.

Het zwaartepunt van het middel. Explosieve niesaanvallen met waterige, bijtende afscheiding die de neusopeningen en bovenlip doet branden; vanbinnen voelt het neustussenschot rauw en gevoelig aan; wrijven veroorzaakt al snel schrijnen en mogelijk bloeden [Allen], [Hering], [Clarke]. Geuren en dampen — in het laboratorium, rook, schoonmaakmiddelen — ontketenen onmiddellijk de aanval (uitlokkende modaliteit). ’s Avonds neemt de neusverkoudheid toe; ’s nachts zwelt het slijmvlies en wordt neusademhaling moeilijk; ’s ochtends volgt een korte fase waarin de afscheiding losser wordt en gemakkelijker vloeit, overeenkomstig het motief van verlichting door afscheiding (Generale symptomen). Bij chronische klachten blijft na herhaalde irritatie een zekere mate van reukverlies bestaan. Vergelijk Allium cepa en Kali-iod.; kies Osm. wanneer het branden van de ogen even sterk is als dat van de neus en rauwheid van het strottenhoofd/heesheid opvalt.

De bovenlip is schraal door de bijtende neusafscheiding; de neusvleugels zijn pijnlijk; het gezicht is rood tijdens niesaanvallen en daarna bleek van vermoeidheid [Clarke]. De gelaatsuitdrukking toont het ongemak door zintuiglijke prikkeling: de ogen half dichtgeknepen, de wenkbrauwen gefronst. Een koele doek over ogen en neusbrug geeft snel verlichting (Verbetering door).

Mond en gehemelte zijn droog door mondademhaling; branden van het zachte gehemelte en achter in de keel bij sterke neusafscheiding; in verwarmde kamers is het speeksel schaars en draderig. Vlakke smaak; weinig eetlust tijdens acute irritatie, die terugkeert wanneer de neusverkoudheid afneemt [Allen], [Clarke]. Aften zijn niet kenmerkend; het branden berust op irritatie, niet op verzwering.

De tanden doen bij elke nies pijn; naast het rauwe neusslijmvlies is er een vol gevoel in de kaakholte; tikken op de tanden verergert tijdens een opleving van de neusverkoudheid. De pijn volgt het verloop van de nervus trigeminus en gaat samen met hoofdpijn boven de oogkassen (verwijzing naar Hoofd).

Rauw, geschaafd gevoel in het gebied van strottenhoofd en keelholte, met een voortdurende kriebel die korte, krampachtige hoestbuien uitlokt; heesheid bij praten; warme, vochtige lucht verlicht het schrapende gevoel, terwijl de ogen baat hebben bij koude kompressen — de plaatselijke polariteit van het middel [Hering], [Boericke], [Clarke]. Slikken gaat gemakkelijk, maar droge lucht verergert. Veelvuldige, vergeefse aandrang om de keel te schrapen, totdat bevochtigende maatregelen worden toegepast.

Misselijkheid kan volgen op een hevige niesaanval met tranenvloed, of ontstaan door ingeslikt bijtend slijm; warme dranken verzachten het strottenhoofd en brengen de maag tot rust (verwijzing naar Voeding/Dranken) [Clarke]. Weinig eetlust tijdens de avondlijke verergering; de volgende dag beter wanneer de afscheiding vrijer vloeit. Geen echte gastritis.

Hoesten en niezen belasten de buikwand; verder is de buik rustig. Gas kan zich ophopen door mondademhaling en lucht inslikken; dit verdwijnt wanneer de bovenste luchtwegen tot rust komen.

Onbelemmerde urinelozing, soms toegenomen tijdens acute irritatie; zeldzame meldingen van voorbijgaande sporen albumine na sterke blootstelling aan irriterende stoffen (toxicologisch randgebied) [Hughes], [Clarke]. Branden in de urinebuis behoort niet tot het beeld.

Geen primaire aandoening van het rectum; vermoeidheid door de catarre kan de ontlasting enigszins dunner maken. Persen tijdens de aanvallen kan voorbijgaande tenesmen opwekken, die met rust verdwijnen. Alleen anaal branden wanneer de bijtende neusafscheiding via de hand wordt overgebracht — een hygiënische kanttekening.

De catarrale aandoening vermindert tijdelijk het verlangen door uitputting en onderbroken slaap; verder geen kenmerkende seksuele symptomen. Bij werknemers die aan dampen zijn blootgesteld, is af en toe schrijnen in de prostaatstreek beschreven als secundair gevolg van de belasting door hoesten — niet kenmerkend.

De menstruatie kan bij gevoelige personen de neusverkoudheid en het branden van de ogen verergeren; verder geen specifieke baarmoedersymptomen. Zwangere patiënten hebben last van door geuren uitgelokte misselijkheid naast niezen en tranenvloed; Osm. wordt gekozen op grond van het slijmvliesbeeld, niet op grond van de zwangerschap.

Korte, beklemde ademhaling die in de keel stokt; tocht en geuren veroorzaken onmiddellijk kriebel en hoest; liggen verergert de beklemming — gaat rechtop zitten en ademt dan gemakkelijker [Boger], [Clarke]. Warme stoom geeft rechtstreeks verlichting, in overeenstemming met de laryngeale polariteit van het middel. Vergelijk Ipec. (spasme met misselijkheid, zonder rauwheid), Ars. (branden, grote angst en kouwelijkheid), Spongia (zagende hoest, droog strottenhoofd).

Hartkloppingen tijdens hoesten of benauwdheid; snelle, weke pols na de aanvallen; de angst hangt samen met luchthonger, niet met een hartaandoening (verwijzing naar Ademhaling) [Clarke]. Komt tot rust wanneer de luchtwegen kalmeren.

Heesheid en beklemming met kortademigheid bij inspanning; de hoest is droog en prikkelend, vanuit een kriebel laag in het strottenhoofd; aanvallen ontstaan door spreken of koude lucht en nemen af door warme, vochtige inhalaties (overeenkomst met de modaliteiten) [Hering], [Boericke], [Boger]. Bij auscultatie kunnen aanvankelijk bijgeluiden ontbreken; later kan een droog bronchitisch ademgeruis optreden. Druk met de hand op het bovenste deel van het borstbeen verlicht de kriebelreflex.

Pijn boven in de rug door de belasting van het hoesten; spanning tussen de schouderbladen gaat samen met de beklemming. Warmte op de rug doet goed, mits deze niet te sterk uitdroogt (vochtige warmte heeft de voorkeur).

Trillerige vermoeidheid na de aanvallen; koude vingertoppen tijdens de avondlijke verergering; de bloedsomloop komt tot rust na rust in een tochtvrije kamer. Geen kenmerkend gewrichtspatroon.

Bovenlip en neusvleugels ontveld; de huid rond de neus wordt rood en prikt; de ooglidranden zijn ontstoken en pijnlijk door het zout in het traanvocht [Clarke]. Geen huiduitslag behalve irritatieve dermatitis. Koele, verzachtende zalven en reiniging met een zoutoplossing bieden ondersteuning (verzorging).

Niet verkwikkend; slaapt laat in door kriebelen en niezen; ontwaakt met droogheid en branden in ogen en neus; na stomen en een warme drank zijn korte perioden van slaap mogelijk (verwijzing naar Modaliteiten) [Allen], [Clarke]. Dromen worden niet herinnerd; de storm van zintuiglijke prikkels beheerst de nacht.

Voor zover beschreven: drukke, verwarde dromen in de korte tussenpozen tussen de aanvallen; geen specifieke droombeelden. De toestand is eerder fysiologisch dan psychisch.

Lichte avondlijke temperatuurstijging met een rood gezicht tijdens acute neusverkoudheid; later zweten na het hoesten; geen aanhoudende koorts, tenzij er bronchitis bijkomt [Clarke], [Boericke]. De koorts neemt af wanneer de afscheiding vrijer vloeit — opnieuw het patroon van verlichting door afscheiding.

Koude rillingen bij blootstelling aan tocht; hitte van gezicht en hoofd tijdens niesaanvallen; licht zweten na hoesten of in een warme kamer; de patiënt zoekt gelijkmatige, stilstaande lucht en vochtige warmte voor de luchtwegen, koude alleen voor de ogen (plaatselijke polariteit).

Warme dranken verzachten de kriebel in het strottenhoofd; koude kompressen (uitwendig) verzachten de ogen; alcohol en specerijen verergeren neus- en oogklachten; verlangen naar slokjes koel water tijdens de brandende fasen [Clarke]. Weinig eetlust totdat de irritatie afneemt.

Osm. is een middel voor irritatie van slijmvliezen en zintuigen: brandende tranen + bijtende neusverkoudheid + een rauw strottenhoofd/heesheid, met explosief niezen, lichtschuwheid, kriebelhoest en beklemming op de borst. De klachten worden uitgelokt door geuren/dampen, tocht en licht en verlicht door koude op de ogen, warme vochtigheid voor de luchtwegen, rust en duisternis [Allen], [Hering], [Clarke], [Boericke], [Boger], [Hughes]. Het middel kent een plaatselijke polariteit: koude voor de ogen, vochtige warmte voor keel en borst — dit contrast verklaart schijnbaar tegengestelde beschrijvingen (Modaliteiten). Het patroon van verlichting door afscheiding keert steeds terug: wanneer tranen of neusafscheiding vrij en niet-bijtend vloeien, nemen hoofdpijn en rauwheid af; wanneer de weefsels droog en geïrriteerd zijn, laaien de symptomen op. Onderscheid van Euphrasia/Allium cepa door het even sterke branden van ogen en neus en de rauwheid van het strottenhoofd; van Kali-iod. door heviger niezen en sterker brandende tranen; van Arsenicum door minder psychische kwelling en kouwelijkheid; van Ipecac. door het rauwe strottenhoofd en de plaatselijke polariteit.

Irritatieve neusverkoudheid / hooikoorts

• Euphrasia — Scherp traanvocht, milde neusafscheiding; bij Osm. branden zowel ogen als neus en voelt het strottenhoofd rauw aan [Clarke], [Boericke].
• Allium cepa — Scherpe neusafscheiding, mild traanvocht; bij Osm. komen daar lichtschuwheid en kriebel in het strottenhoofd met hoest bij [Allen], [Clarke].
• Kali-iod. — Bijtende neusverkoudheid met dikke afscheiding; bij Osm. meer explosief niezen, verschroeiend branden van de ogen en kriebelhoest [Boger].
• Arsenicum — Brandende afscheidingen met angst, koudegevoel en rusteloosheid; bij Osm. minder angst en meer zintuiglijke prikkelbaarheid [Clarke].
• Sabadilla — Aanvalsgewijs niezen met kouwelijkheid en gevoeligheid voor geuren, maar minder brandende ogen en een minder rauw gevoel in het strottenhoofd dan bij Osm. [Boericke].

Irritatie van strottenhoofd/bronchiën

• Spongia — Droge, zagende hoest vanuit het strottenhoofd, beter door warme dranken; bij Osm. komen neusverkoudheid en brandende ogen erbij [Clarke].
• Phosphorus — Rauw gevoel in het strottenhoofd met heesheid, maar meer zwakte op de borst en dorst naar koude dranken; Osm. heeft een regionale polariteit: koude voor de ogen, vochtige warmte voor het strottenhoofd [Boger].
• Ipecacuanha — Astmatische benauwdheid met misselijkheid; bij Osm. een rauw, kriebelend gevoel en een sterker uitgesproken component van niezen en oogklachten [Boericke].

Irritatie van het oogoppervlak

• Argentum nitricum — Lichtschuwheid en een prikkend, brandend gevoel met emotionele prikkelbaarheid; bij Osm. vaker uitgelokt door geuren en samenhangend met niezen [Clarke].
• Aconite — Brandend gevoel, alsof er heet zand in de ogen zit, na koude, droge wind; bij Osm. uitgelokt door dampen/tocht en gecombineerd met scherpe neusafscheiding [Allen].

• Complementair: Euphrasia — Wanneer het branden van de ogen overheerst nadat Osm. het niezen/de heesheid heeft doen bedaren [Clarke].
• Complementair: Spongia — Bij resterende droogheid van het strottenhoofd nadat de neusverkoudheid tot rust is gekomen [Boericke].
• Volgt goed op: Nux-v. — Bij laboratoriummedewerkers met geurgevoelige neusverkoudheid die verergert door stimulerende middelen; Osm. na verbetering van de hygiënische omstandigheden [Clarke], [Boger].
• Volgt goed op: Kali-iod. — Nadat de dikke, bijtende neusafscheiding dunner is geworden, maar brandende ogen en kriebel blijven bestaan [Boger].
• Kan gevolgd worden door: Arsenicum — Als later zwakte, koudegevoel en bezorgdheid ontstaan, terwijl het branden aanhoudt [Clarke].
• Kan gevolgd worden door: Phosphorus — Wanneer heesheid en gevoeligheid van de borst blijven aanhouden, met minder neusverkoudheid [Boger].
• Verwant (groep): All-c., Euph., Kali-i., Ars., Sabad., Spong., Phos., Ipec. — kies op grond van lokalisatie, psychische kenmerken en temperatuurmodaliteiten (zie Differentiaaldiagnose).
• Antidota (functioneel): Dampen wegnemen, warm-vochtige inhalaties, spoelen met een zoutoplossing, koude oogkompressen; Camphor bij acute overprikkeling [Clarke], [Hughes].

• Door geuren uitgelokte hooikoorts: Explosief niezen, verschroeiend traanvocht, rauw gevoel in het strottenhoofd, verergering in de avond — Osm.; ondersteun dit met vochtige inhalaties (keel) en koude oogkompressen (ogen) [Clarke], [Boericke].
• Blootstelling in het laboratorium/bij microscopie: Na contact met dampen: lichtschuwheid, tranenvloed, neusverkoudheid, heesheid; beëindig de blootstelling en dien Osm. toe om de drieledige klachten tot rust te brengen [Hughes], [Allen].
• Neuralgie aan de neuswortel met neusverkoudheid: Pijn in het voorhoofd en tussen de wenkbrauwen die bonst bij niezen en afneemt in duisternis en stilte — Osm. boven All-c./Sabad. wanneer de ogen even sterk branden [Clarke].
• Dosering: Acute aanvallen — 6C–30C elke 1–3 uur, met langere tussenpozen naarmate de irritatie afneemt; reactieve slijmvliesdiathese — 30C–200C eenmalig of eenmaal daags gedurende korte perioden; intercurrent Euphrasia/Spongia naargelang de regio, als één pool overheerst [Boericke], [Boger].

Ogen

• Tranenvloed, overvloedig, verschroeiend; lichtschuwheid — koud kompres >; fel licht, dampen < [Allen], [Clarke].
• Bindvlies, brandend/prikkend gevoel met oedemateuze oogleden — kenmerkend voor irritatie; donkere kamer > [Hering].
• Wazig zien door tranen; lezen onmogelijk — herstelt naarmate de tranenvloed afneemt [Allen].
• Ooghoeken ontveld; tranen maken de wang schraal — aandachtspunt voor de verzorging [Clarke].
• Licht verergert supraorbitale hoofdpijn — verband tussen ogen en hoofd [Allen].
• Beter in het donker; beter door koele applicaties — karakteristieke modaliteiten [Clarke].

Neus

• Niezen, aanvalsgewijs, explosief — geuren/tocht < [Hering], [Clarke].
• Neusverkoudheid, waterige, scherpe, ontvellende afscheiding — pijnlijke bovenlip [Allen].
• Neustussenschot pijnlijk, rauw; bloeding door wrijven — wrijving vermijden [Hering].
• Neiging tot anosmie na irritatie — chronisch restverschijnsel [Clarke].
• Verergering van neusverkoudheid in de avond — tijdsrubriek [Boger].
• Geuren/dampen lokken aanvallen uit — belangrijke uitlokkende factor [Clarke], [Hughes].

Keel/Strottenhoofd/Ademhaling

• Strottenhoofd rauw, als geschaafd; heesheid door praten — vochtige warmte >; tocht < [Hering], [Boericke].
• Hoest, kriebelend, droog, krampachtig — spreken en koude lucht <; warme dranken > [Boericke].
• Beklemming op de borst; kortademigheid bij inspanning — gaat rechtop zitten om te ademen [Boger].
• Droge, verwarmde lucht verergert de luchtwegklachten — verkiest vochtigheid [Clarke].
• De hand tegen het bovenste deel van het borstbeen drukken verlicht de kriebel — praktisch herkenningsteken [Clinical].
• Ademhaling slechter bij liggen op de rug — houdingsrubriek [Boger].

Hoofd

• Pijn aan de neuswortel; supraorbitaal — erger door licht/niezen; donker > [Allen], [Clarke].
• Bonzen in het voorhoofd met neusverkoudheid — cyclus van afscheiding en verlichting [Clarke].
• Gefronste wenkbrauwen; moet de ogen sluiten — sensomotorische afweer [Allen].
• Hitte op de kruin met zwaar achterhoofd — vasculaire wisseling [Clarke].
• Hoofdpijn erger door geuren/dampen — rubriek voor uitlokkende factoren [Clarke].
• Beter in een tochtvrije, gelijkmatig verwarmde kamer — gelijkmatig klimaat > [Clarke].

Generale symptomen

• Prikkelbaarheid door uitwendige indrukken (licht, geuren, tocht) — zintuiglijke overprikkeling [Clarke], [Hering].
• Verergering in de avond; nachtelijke hoest/kriebel — beloop [Boger].
• Verlichting wanneer afscheiding vrij gaat vloeien — wetmatigheid van de casus [Allen].
• Beter door rust; donkere kamer; stilte — begeleidende maatregelen [Clarke].
• Regionale polariteit: koude voor de ogen, vochtige warmte voor de luchtwegen — belangrijke nuance bij het voorschrijven [Clarke], [Boericke].
• Na-effecten van blootstelling in het laboratorium — klinisch werkingsgebied [Hughes], [Allen].

Huid/Gelaat

• Bovenlip ontveld door scherpe neusafscheiding — rubriek met betekenis voor de verzorging [Clarke].
• Dermatitis rond de neus met branden — reinigen met zoutoplossing > [Clarke].
• Ooglidranden ontstoken door tranen — verzorging met niet-irriterende zalf [Hering].
• Rood gelaat tijdens het niezen; bleekheid erna — aanvalsgewijze wisseling [Clarke].
• Aanraken/wrijven verergert het plaatselijke branden — wrijving vermijden [Hering].
• Koele doek over neusrug en ogen geeft verbetering — eenvoudig hulpmiddel [Clarke].

Hughes, R. — Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1870): toxicologie van osmiumverbindingen; irritatie van ogen/luchtwegen; blootstelling in het laboratorium.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): fragmenten van geneesmiddelproeven en klinische aantekeningen — scherpe neusafscheiding, tranenvloed, lichtschuwheid, rauw gevoel in het strottenhoofd, hoest.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of our Materia Medica (1879): niesaanvallen; pijnlijk neustussenschot/bloedingen; heesheid; verlichting van de luchtwegen door vochtige warmte.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): geuren/dampen als uitlokkende factoren; drie-eenheid van ogen, neus en strottenhoofd; het motief van afscheiding en verlichting; verzorgende maatregelen.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): keynotes — rauw gevoel in het strottenhoofd, heesheid door praten, warme dranken >; relaties met Euph., All-c., Spong., Ars.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): modaliteiten — tocht <, avond <, op de rug liggen <; kortademigheid met kriebelhoest; verbanden met het repertorium.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): vergelijking van middelen bij neusverkoudheid (Euph., All-c., Kali-i., Ars.) met uitbreiding naar het strottenhoofd.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): algemene principes toegepast op irritatieve neusverkoudheid en lichtschuwheid; verschillen tussen middelen.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1941): beknopte aanwijzingen — niesaanvallen, dampen/geuren <, branden van ogen en neus.
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): klinische wenken bij de groep middelen voor hooikoorts en irritatieve neusverkoudheid.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (1901): aanpak van acute catarren; warme stoom, zoutoplossing, leefregels naast het middel.
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (1942): levendige klinische beschrijvingen van zintuiglijke irritatie; aandachtspunten bij het voorschrijven en aanvullende verzorgende maatregelen.