Azadirachta

Azadirachta
Korte naam
Aza.
Latijnse naam
Azadirachta indica
Gangbare namen
Neem | Margosa | Indische sering | Azadirachta
Miasma’s
Primair: Psorisch
Secundair: Sycotisch, Malarisch, Syfilitisch
Rijk
Planten
Familie
Meliaceae
Laatst bijgewerkt
11 november 2026

Achtergrond van de uitgangsstof

Een groenblijvende boom uit de familie Meliaceae, oorspronkelijk afkomstig van het Indiase subcontinent, waarvan alle delen (blad, schors, zaad) intens bitter zijn. In de homeopathische farmacie is het middel bereid uit verse bladeren of jonge schors: eerst door verwrijving (bij gebruik van droog materiaal) of door uitpersing met gelijke delen alcohol om de oertinctuur te verkrijgen, vervolgens door potentiëring volgens de centesimale of LM-schaal, overeenkomstig de gebruikelijke voorschriften voor plantaardige middelen [Clarke], [Hughes]. Het traditionele gebruik in India, van vóór de homeopathie, betrof vooral intermitterende koortsen, huiduitslag (steenpuisten, scabiës, impetigoachtige aandoeningen), zweren en darmwormen. Het homeopathische geneesmiddelbeeld, dat grotendeels op klinische bevestigingen berust, weerspiegelt deze gebieden (malariacachexie, miltcongestie, jeukende en pustuleuze huiduitslag en intestinale helminthiasis) [Clarke], [Boericke]. Er is geen vroege hahnemanniaanse geneesmiddelproef gedocumenteerd; voor zover er toxicologische of farmacografische aantekeningen bestaan, ondersteunen die eerder het bittere, altererende en antiperiodieke karakter dan dat zij een volledige pathogenese bieden [Hughes].

Informatie over de geneesmiddelproef

Bij Hahnemann, Hering, T. F. Allen, Kent of Clarke is geen oorspronkelijke geneesmiddelproef te vinden. Het geneesmiddelbeeld berust op herhaalde klinische verslagen (voornamelijk uit India) en repertoriumgebruik bij intermitterende koortsen met miltvergroting, chronische jeukende/pustuleuze huidaandoeningen en darmwormen [Clinical], [Clarke], [Boericke], met latere bevestigingen in de moderne praktijk [Phatak], [Morrison].

Essentie van het middel

Azadirachta indica past bij hete klimaten, hete kamers en een hete huid — bij mensen die gebukt gaan onder drukkende hitte en de invloed van malaria. De centrale polariteit is de bedrukking door hitte en vuil tegenover verlichting door koele lucht en reiniging. Het organisme drijft de ziektestoffen naar de oppervlakte: jeuk, pustels, steenpuisten, impetigokorsten. Wanneer deze uitweg wordt gerespecteerd (luchten, baden, niet onderdrukken), nemen de inwendige congesties af: zwaar gevoel in het hoofd, galachtige klachten, trekkend gevoel bij de milt en periodieke koorts. Wordt de huid krachtig onderdrukt, dan keert de koorts terug of ontstaat opnieuw een slepend gevoel bij de milt — deze wisselwerking tussen oppervlakte ↔ inwendige staat centraal [Clarke], [Hughes]. Het temperament van de patiënt is eerder sloom-prikkelbaar dan angstig: bedrukt door benauwd warm weer, kribbig tijdens de avondlijke jeukuren, nors bij cachexie; kinderen zijn hangerig en huilerig, krabben zich tot de huid rauw is en hebben wormen en kleverige korsten die het kussen bevuilen. Milt en huid vormen de twee polen: de linker ribbenboog is drukpijnlijk en voelt zwaar tijdens de seizoenen waarin moeraskoortsen optreden, terwijl de huid brandt en jeukt, met verergering in de avond en nacht; flink zweten markeert vaak de omslag van de aanval. Vergeleken met Sulph. is Aza. minder hoogdravend of cerebraal en meer op klimaat en huid gericht, met malaria op de achtergrond en wormsymptomen als concomitanten. Vergeleken met China gaat het minder om vochtverlies en hyperesthesie en meer om periodiciteit die zich uit in milt- en huidsymptomen. Het praktische beeld: een vaalgele, door hitte bedrukte persoon, vaak uit een vochtig-hete omgeving, wiens huid om lucht en koelte vraagt, die een dof gevoel en drukpijnlijkheid bij de milt heeft, wiens koortsen met het weer terugkeren en die verlichting vindt door zweten, frisse lucht, water en het achterwege laten van onderdrukking. De klinische respons neemt toe wanneer deze ondersteunende hygiënische en omgevingsmaatregelen de middeltoediening begeleiden [Clarke], [Boericke], [Phatak].

Affiniteit

  • Bloed en reticulo-endotheliaal systeem (malariacachexie, milt) — antiperiodieke werking bij intermitterende koortsen met een vergrote, drukpijnlijke milt, een grauwe huid en grote zwakte; koude rillingen keren terug bij vochtige hitte of blootstelling aan een moerasomgeving [Clarke], [Boericke]. Zie Koorts, Buik, Generale symptomen.
  • Huid en onderhuids weefsel — steenpuisten, pustels, impetigoachtige korsten, jeuk, jeuk waarbij de huid wordt opengekrabd; huiduitslag verergert door warmte en krabben; baden en koele lucht geven vaak verlichting [Clarke], [Boericke], [Phatak]. Zie Huid, Transpiratie.
  • Poortader-leveras — bittere smaak, beslagen tong, een dof gevoel in de leverstreek met galachtige verschijnselen tijdens koorts; obstipatie en dunne ontlasting wisselen elkaar af [Hughes], [Clarke]. Zie Maag, Buik, Rectum.
  • Darmkanaal (helminthiasis) — wormen in de voorgeschiedenis, tandenknarsen, wisselende eetlust, een knagend gevoel rond de navel; een veelgekozen middel bij kinderen met wormen en een bijkomende huidaandoening [Clarke], [Boericke]. Zie Buik, Rectum, Generale symptomen.
  • Slijmvliezen — catarrale congestie in hete, stoffige seizoenen; neiging tot aften of ulceratie bij verwaarloosde toestanden [Clarke]. Zie Mond, Keel.
  • Klieren — indolente lymfeklieren en neiging tot ettering bij malarische/cachectische constituties [Clarke], [Boericke]. Zie Huid, Generale symptomen.
  • Perifere vasomotoriek — hete huid met een cyclus van jeuk, krabben en ontvelling; het ergst in de avond [Phatak]. Kruisverwijzingen naar Koude/Hitte/Zweet.
  • Tanden/tandvlees — sponsachtig, bloedend tandvlees, foetor; traditioneel gebruik van neemtwijgjes; in de homeopathie wordt dit werkingsgebied vermeld wanneer een septische toestand in de mond samengaat met huidaandoeningen [Clarke]. Zie Mond, Tanden.

Verbetering door

  • Koele lucht; koel baden — jeuk en branderigheid van de huiduitslag nemen af; de patiënt zoekt frisse lucht [Clarke], [Phatak].
  • Overvloedig zweten tijdens koorts — het zweten na de hittefase verlicht hoofdpijn en botpijnen [Boericke].
  • Milde, aanhoudende purgatie na galachtige congestie — vermindert tongbeslag, bittere smaak en hoofdpijn bij malarische toestanden [Hughes], [Clinical].
  • De aangedane huid schoonhouden en lichte kleding — jeuk en pustels geven minder last wanneer de huid droog wordt gehouden en aan de lucht wordt blootgesteld [Clinical].
  • Ochtenduren — veel huidsymptomen zijn rustiger dan in de avond/nacht [Phatak].
  • Regelmatige, eenvoudige voeding — minder winderigheid en knagen rond de navel; minder last van wormen [Clinical].
  • Overgang naar een droog seizoen/klimaat — minder recidieven van intermitterende koorts [Clarke].
  • Rust buiten de zonnehitte — in de schaduw liggen verlicht het gevoel van flauwte en de jeuk [Clinical].

Verergering door

  • Zonnehitte en hete kamers — jeuk, branderigheid en huiduitslag vlammen op; een gevoel van flauwte en beklemming bij drukkend warm weer [Clarke], [Phatak].
  • Avond en nacht — jeuk, krabben tot de huid rauw is; rusteloosheid [Boericke], [Phatak].
  • Vochtig en heet weer; moerasmiasma — doet intermitterende koude rillingen met drukpijn van de milt terugkeren [Clarke].
  • Na krabben — schrijnen en ontvelling; pustels breiden zich uit [Clarke].
  • Gebrekkige hygiëne, strakke/zware kleding — verergeren de huidklachten en jeuk [Clinical].
  • Vette, gefrituurde voeding — verergering van galachtige klachten; misselijkheid, bittere smaak in de mond [Hughes].
  • Tijdens het tanden krijgen/groeispurten in de kindertijd — wormklachten en impetigineuze huiduitslag zijn actiever [Clarke].
  • Onderdrukte huidafscheidingen — inwendige klachten (koortsaanvallen, maagklachten) nemen toe wanneer uitwendige huiduitslag door wassingen wordt onderdrukt [Clarke], [Hughes].

Symptomatologie

Psychisch

Lusteloosheid en prikkelbaarheid begeleiden de periodieke koorts en de jeuk-krabcyclus. De patiënt is suf, loom en humeurig, vooral bij drukkend warm weer, met een afkeer van inspanning en de neiging alleen te zitten, zich koelte toe te wuiven en lucht te zoeken [Clarke], [Clinical]. Kinderen zijn kribbig en krabben tot ze huilen; verlichting brengt tijdelijk rust. Angst is eerder lichamelijk van aard (beklemming, hitte) dan verbonden met gedachten; in chronische gevallen sluipt een mokkende neerslachtigheid binnen, met ontevredenheid over de omgeving, erger in de avonduren waarin de jeuk opspeelt [Boericke], [Phatak]. Bij cachectische toestanden is er apathie met een slecht geheugen en trage reacties, die verbeteren na zweten of wanneer de huid tot rust komt (kruisverwijzing naar Verbetering na zweten/koel baden). Vergeleken met Sulph. (een stroom van gedachten, filosofisch getinte prikkelbaarheid) is Aza. suffer, meer bedrukt door de hitte en sterker gericht op het lichaamsoppervlak en de milt [Kent], [Clarke]. Casus: een prikkelbaar kind met impetigineuze korsten, knagen rond de navel en een razende krabdrang in de avond werd rustig en sliep na Aza. 6C; later werden wormen in de ontlasting gezien [Clinical].

Hoofd

Zwaar gevoel en doffe frontale hoofdpijn vóór de koude fase of tijdens de hittefase; beter als het zweten goed doorbreekt of na galachtige ontlasting [Boericke], [Hughes]. Het hoofd voelt van buiten heet aan, met jeuk langs de randen van de hoofdhuid; bij hitte kleine pustels langs de haargrens (rauw gekrabd) [Clarke]. Duizeligheid bij opstaan in drukkend warme kamers; behoefte aan lucht. Bij chronische malarische toestanden wijzen een grauwe gelaatskleur en afhangende oogleden op milt-/levercongestie; hoofdpijn keert bij elke vochtig-hete periode terug [Clarke]. Vergelijking: China (Chin.) heeft barstende hoofdpijn na vochtverlies met uitgesproken gevoeligheid; Aza. heeft malarische periodiciteit met een dof gevoel in de miltstreek en bijkomende huidjeuk [Clarke], [Kent].

Ogen

Schrijnende hitte van de oogleden met kleine, korstvormende erupties in de ooghoeken; wrijven geeft kortstondig verlichting, gevolgd door branderigheid [Clarke]. Tranen in de zon of bij stof; conjunctivale roodheid tijdens de koortshitte. Jeuk van wenkbrauwen en wimperwortels in de avond. Geen voornaamste doelorgaan, maar onderdeel van de jeukende toestand.

Oren

Jeuk van de uitwendige gehoorgang; eczeem achter de oren bij kinderen, met impetigoachtige korsten; het uitvloeiende vocht maakt de huid rauw [Clarke]. Geen vestibulaire bijzonderheden vermeld, afgezien van het algemene gevoel van flauwte bij malaria.

Neus

Neusverkoudheid met niezen bij heet, stoffig weer; jeuk in de neusvoorhof met kleine pustels; peutert de neus stuk (kinderen met wormen) [Clarke]. Muf ruikende adem tijdens de koortsfasen. Neusverkoudheid wisselt af met de periodieke koorts.

Gezicht

Vale, grauwe kleur bij cachexie; acnepustels of impetigineuze korsten rond mond en neusgaten; erger door hitte en na krabben [Clarke], [Boericke]. Lippen droog en gebarsten in de hittefase; vettige glans bij sommige adolescenten met puistjes op hoofdhuid en borst (kruisverwijzing naar Huid).

Mond

Bittere smaak, beslagen tong (geelachtig of vuilwit), sponsachtig en bloedend tandvlees — het traditionele gebruik van neemtwijgjes voor het tandvlees wordt als cultureel gebruik vermeld; in de homeopathische praktijk begeleidt hetzelfde beeld (foetor, sponsachtig tandvlees) malarische toestanden en huidaandoeningen [Clarke]. Aften bij verminderde weerstand. Droge mond tijdens koorts, met matige dorst of behoefte aan kleine slokjes tijdens de hittefase [Boericke].

Tanden

Tanden gevoelig voor koud water; kinderen knarsen ‘s nachts met de tanden wanneer wormen worden vermoed; tandvlees pijnlijk en bloedend bij het poetsen [Clarke]. Geen primair tandheelkundig middel, maar de toestand van het tandvlees weerspiegelt het constitutionele beeld.

Keel

Hitte en een rauw gevoel in de keelholte tijdens de hittefase; ingedikt slijm, schrapen van de keel; kleine afteuze plekken bij cachectische personen [Clarke]. Dorst tijdens de hittefase met behoefte aan koele dranken (hoewel koude de maag kan verkillen). Beter na zweten (kruisverwijzing naar modaliteiten).

Maag

Galachtige misselijkheid met bittere smaak; afkeer van vetten; leeg, knagend hongergevoel ter hoogte van de navel bij kinderen met wormen; een bedrukt gevoel in de maag door zonnehitte [Hughes], [Clarke]. Zure of bittere oprispingen. Bij koorts: misselijkheid vóór de koude fase, daarna hitte met dorst; maagklachten nemen af na purgatie of zweten. Vergelijking: Ipec. heeft aanhoudende misselijkheid die niet verbetert door braken; bij Aza. is de misselijkheid galachtig en verweven met periodieke koorts en wormaandoeningen [Hering], [Clarke].

Buik

Vergroting en drukpijn in de miltstreek, vooral na blootstelling aan een moerasomgeving of herhaalde koortsen; een dof trekkend gevoel naar de linkerzijde; vol en pijnlijk gevoel in de leverstreek [Clarke], [Boericke]. Knagen rond de navel, borborygmi, gerommel, erger in de avond en ‘s nachts; veel winderigheid. Kinderen peuteren aan neus/anus. In chronische gevallen is de buik zacht en opgezet, met een slechte assimilatie (grauwe huid) [Clarke]. Te onderscheiden van Nat-s. (malaria bij vochtig weer met hoofdpijn en groenachtig tongbeslag) en China (chronische zwakte door verliezen); Aza. komt in beeld wanneer milt en huid beide betrokken zijn.

Urinewegen

Donkergekleurde urine tijdens de hittefase; weinig urine tijdens de koude fase, ruimere urinelozing tijdens het zweten; sterke geur bij cachectische personen [Clarke]. In de klassieke beschrijvingen wordt geen kenmerkende nierlaesie vermeld.

Rectum

Pruritus ani, erger ‘s nachts; een kruipend gevoel alsof er wormen zijn; onregelmatige ontlasting — obstipatie afgewisseld met stinkende, dunne ontlasting; bij kinderen worden slijm en aarsmaden gezien [Clarke], [Boericke]. Lichte tenesmus, meer jeuk dan pijn. Beter na de ontlasting, wanneer de jeuk kort afneemt; keert terug in de warmte van het bed.

Mannelijke geslachtsorganen

Jeukende/impetigineuze huiduitslag op het scrotum en aan de binnenzijde van de dijen, met hevige jeuk bij hitte; ontvelling door krabben [Clarke]. Gonorroïsche afscheidingen en zweren werden traditioneel met neemwassingen behandeld; de homeopathische beschrijvingen vermelden eerder plaatselijke irritatie met jeuk dan een specifieke relatie met gonorroe [Clarke], [Boericke].

Vrouwelijke geslachtsorganen

Pruritus vulvae bij heet weer met impetigineuze ontvellingen; bijtende leukorroe bij cachectische toestanden; verlate menstruatie bij malarische anemie [Clarke]. Klinisch wordt waargenomen dat huidjeuk vóór de menstruatie verergert (warmte, kleding) [Clinical].

Ademhaling

Hete, stinkende adem tijdens koorts; zuchten bij hitte; wil lucht bij het raam. Stof en zon verergeren de hoestprikkel; beter in de koele avondbries wanneer de zon lager staat [Clarke]. Geen vooraanstaand middel voor de ademhalingsorganen.

Hart

Hartkloppingen bij omhooglopen in heet weer; voelbare hartslag tijdens koorts; snelle pols tijdens de hittefase, gemakkelijk wegdrukbaar bij cachexie [Clarke], [Clinical]. Geen keynote met betrekking tot de hartkleppen; vermoeidheid van het anemische/malarische type.

Borst

Benauwdheid en beklemming in drukkend warme kamers; behoefte aan lucht; steken onder de linker ribben vanuit de miltstreek omhoog tijdens de koude fase [Clarke]. Kriebelhoest met warmte-uitslag op de borst in de zomer. Geen uitgesproken emfysemateus beeld; borstverschijnselen zijn secundair aan klimaat en huid.

Rug

Pijn dwars over de lendenen tijdens de koude fase; pijnlijkheid langs de milt- en lendenstreek bij malarische personen; jeuk tussen de schouders met kleine papels bij hitte [Clarke]. Beter na zweten of een koel bad.

Extremiteiten

Vermoeide, zware ledematen; botpijnen tijdens koorts; kruipen en jeuk aan de schenen en in de knieholten in hete kamers; steenpuisten op billen en dijen bij adolescenten [Clarke], [Boericke]. Broze nagels bij chronische malarische anemie (klinisch).

Huid

Het voornaamste werkingsgebied. Hevige jeuk bij hitte; pustels, impetigoachtige korsten, steenpuisten, vooral langs de randen van de hoofdhuid, in het gezicht, bij de oren, op de billen, aan de binnenzijde van de dijen en op het scrotum; krabben maakt de huid rauw en breidt de uitslag uit; erger door bedwarmte, zon en hete kamers; beter door koele lucht en koel baden [Clarke], [Boericke], [Phatak]. Steenpuisten keren terug bij verminderde weerstand; indolente zweren met dunne, stinkende afscheiding bij cachexie; eczeem bij kinderen met wormsymptomen. Korte vergelijking: Sulph. omvat jeuk, krabben en branderigheid in algemene zin, met hitte en onregelmatige huiduitslag, maar heeft een sterker cerebraal beeld en meer hitte bij staan; Aza. voegt het malarische/miltaspect en de bijkomende wormsymptomen toe [Kent], [Clarke].

Slaap

Niet uitgerust na de slaap; krabben drijft de patiënt ‘s nachts uit bed; kinderen zijn rusteloos en woelen de kleding van zich af; de periodiciteit van de koorts verstoort de slaap (koude fase tegen de avond of in de voormiddag, later hitte) [Clarke], [Boericke]. Na overvloedig zweten valt de patiënt in een rustigere slaap; in een hete kamer is de slaap onderbroken en onrustig. Dromen over hitte, mensenmassa’s of vuil zijn totdat men een bad neemt (huidthema) [Clinical]. Kruisverwijzing: Erger door bedwarmte; Beter door koel baden.

Dromen

Over ongedierte, wormen en wassen; over moerassen en drukkende zonnehitte; angstaanjagende dromen bij kinderen met nachtelijke jeuk; worden wakker om te krabben [Clinical]. Niet doorslaggevend voor de middelkeuze, maar passend bij het beeld.

Koorts

Type intermitterende koorts: koude fase met geeuwen, beven en steken in de miltstreek; gevolgd door hitte met brandende huid, frontale hoofdpijn, dorst en een bittere smaak in de mond; ten slotte zweten, vaak met verlichting van de pijn en hoofdpijn [Clarke], [Boericke]. Het terugkeren hangt samen met vochtig-hete seizoenen, blootstelling aan een moerasomgeving of onderdrukte huidafscheidingen. Grauwe, vale gelaatskleur tussen de aanvallen; wisselvallige eetlust; drukpijnlijke milt [Clarke]. Vergelijking: China — klassiek antiperiodiek middel na verliezen; Cedron — periodiciteit als een uurwerk; Aza. — huid en milt met jeuk door hitte.

Koude / Hitte / Transpiratie

Koude fase in de voormiddag of avond met geeuwen en rillingen die langs de rug omhooglopen; beklemmende hitte, brandend lichaamsoppervlak, toegenomen jeuk; zweten brengt verlichting en slaap; penetrante geur bij verwaarloosde constituties [Clarke], [Boericke]. Kenmerkend zijn de verergering van jeuk door hitte en de afname ervan tijdens het zweten (zie ook Huid en Slaap).

Voeding & Dranken

Bittere smaak, behoefte aan verkoelende dranken tijdens de hittefase; afkeer van vet voedsel; wisselende eetlust — nu eens razende honger, dan weer afkeer; dunne ontlasting na fruit of vette gerechten [Hughes], [Clarke]. Kinderen verlangen naar aarde of krijt bij wormaandoeningen (pica) [Clinical].

Generale symptomen

Een middel voor hete klimaten, drukkend warme kamers en vochtig-hete seizoenen, waarbij huid en milt de malarische/psorische belasting tot uitdrukking brengen: jeuk, krabben en ontvelling, steenpuisten/pustels, intermitterende koorts met miltvergroting, galachtige klachten met bittere smaak en wormsymptomen — erger door hitte (zon/bed/kamers), erger in de avond en nacht, erger bij vochtig-heet weer; beter door koele lucht, koel baden en na zweten [Clarke], [Boericke], [Phatak]. Kinderen en adolescenten met zowel wormen als impetigo/eczeem vormen een klassieke Aza.-subgroep. Het wegnemen van onderhoudende oorzaken (hitte, gebrekkige hygiëne, onderdrukking door agressieve uitwendige middelen, blootstelling aan een moerasomgeving) versterkt de werking van het middel [Clarke], [Hughes].

Differentiaaldiagnose

Intermitterende koortsen / milt

  • China (Chin.) — zwakte door vochtverlies, trommelzucht, overgevoeligheid; bij Aza. staan huidklachten/jeuk en drukpijnlijkheid van de milt op de voorgrond [Clarke], [Kent].
  • Nat-s. — periodiciteit bij vochtig weer, hoofdsymptomen; minder jeuk; Aza. heeft meer pustels en jeuk [Clarke].
  • Cedron — periodiciteit met de regelmaat van een klok; neuralgische pijnen; bij Aza. meer cachexie en huid- en miltklachten [Clarke].
  • Eup-per. — botpijnen alsof de botten gebroken zijn; weinig huidklachten; Aza. heeft een uitgebreider werkingsgebied op de huid [Boericke].

Huid: jeuk, krabben en ontvelling

  • — hitte door het hele lichaam, grillige huiduitslag; meer prikkelbaarheid op verstandelijk vlak; Aza.: achtergrond van malaria en wormbesmetting [Kent].
  • — honingachtige afscheiding, kloven; Aza. heeft bij hitte meer pustuleuze/impetigineuze uitslag [Clarke].
  • Rhus-t. — erytheem met blaasvorming, beter door warmte; Aza. erger door warmte, beter door koelte [Boericke].
  • Psorinum — weerzinwekkende geur, kouwelijk maar verlangt toch naar warme kleding; Aza. wordt door hitte bedrukt en zoekt koelte [Clarke].
  • Hepar-s. — neiging tot ettering, kouwelijkheid; Aza. is warmer en heeft jeuk bij drukkend warm weer [Boericke].

Helminthiase (kinderen)

  • Cina — boren, prikkelbaarheid, tandenknarsen; maagklachten staan op de voorgrond; bij Aza. komen daar
  • pustels/impetigo en jeuk die verergert door warmte bij [Hering].
  • Teucrium — aarsmaden, anale jeuk, weinig huidklachten; Aza.: huidklachten en wormen samen [Clarke].
  • — hartkloppingen/neuralgie door wormen; Aza. heeft meer huid- en miltklachten.

Galachtige toestanden

  • — rechtszijdige leverklachten, pijn bij het schouderblad; Aza.: linkszijdige miltklachten en jeuk overheersen [Clarke].
  • Nux-v. — zittende levenswijze, prikkelbare maag; Aza.: moerasachtige omgeving/hitte en pustels.

Middelrelaties

  • Complementair: China — herstel bij zwakte door malaria zodra de huid tot rust komt [Clarke], [Boericke].
  • Complementair: Sulph. — psorische constitutie met jeuk die verergert door warmte; afwisseling kan nuttig zijn wanneer huiduitslag en koorts elkaar afwisselen [Kent].
  • Complementair: Nat-s. — bij periodiciteit door vochtig weer met betrokkenheid van lever en milt [Clarke].
  • Volgt goed op: Hepar-s. — na etterende huidcrises, wanneer jeuk en pustels bij warmte blijven bestaan [Boericke].
  • Volgt goed op: Teucrium / Cina — wanneer de wormen zijn teruggedrongen, maar jeuk/impetigo aanhoudt [Hering], [Clarke].
  • Kan gevolgd worden door: Graph. — wanneer impetigineuze korsten dikker worden en barsten nadat Aza. de door warmte verergerende jeuk heeft verminderd [Clarke].
  • Kan gevolgd worden door: Chel. — als levercongestie in de plaats komt van milt- en huidsymptomen [Clarke].
  • Verwant: Psor., Rhus-t., Arsen., Lyc., Sep. — constitutionele verwantschap via huid en poortadergebied; kies op basis van de totaliteit [Kent], [Clarke].
  • Antidoteert/neigt geantidoteerd te worden door: overmatige hitte, sterk onderdrukkende uitwendige middelen (klinische belemmeringen); een acute overmaat aan chilipeper/vet kan de verbetering tegengaan [Hughes], [Clinical].

Klinische tips

  • Wanneer aan Aza. denken: intermitterende koorts met miltvergroting bij een patiënt die ook ‘s avonds/’s nachts jeuk heeft die door warmte verergert, of impetigineuze/pustuleuze huiduitslag; of kinderen met wormen en impetigo/eczeem, erger door warmte, beter door koel baden [Clarke], [Boericke].
  • Potentie: bij koortstoestanden en jeuk bij robuuste constituties, 6C–30C eenmaal of tweemaal daags gedurende korte kuren; bij een sterk reagerende huid beginnen met 6C; chronische constitutionele gevallen kunnen met tussenpozen 30C krijgen; incidenteel 200C wanneer de totaliteit sterk overeenkomt (ruime tussenpozen tussen de doses) [Boericke], [Morrison], [Vithoulkas].
  • Herhaling: bij koorts toedienen tegen het einde van de koude fase of bij het opkomen van de hitte; bij huidaandoeningen de frequentie verminderen zodra zweten/lucht duidelijke verbetering geeft; vermijd het bestrijden van huiduitslag met onderdrukkende uitwendige middelen [Clarke], [Hughes].
  • Aanvullende maatregelen: koel baden, losse katoenen kleding, schaduw/het luchten van kamers en het droogmaken van vochtige woningen ondersteunen de middeltoediening; bij een duidelijk zware wormbesmetting kan een kortdurende wormverdrijvende maatregel worden overwogen (naast het middel) [Clarke], [Clinical].
  • Praktijkparels
    • Kind met aarsmaden, impetigo rond de mond en wanhopig krabben in de avond slaapt na een koel bad + Aza. 6C; de volgende dag worden wormen uitgescheiden [Clinical].
    • Volwassen arbeider, malariaperiodiciteit met een slepend gevoel bij de milt en steenpuisten op de billen bij heet weer; aanvallen stoppen na twee weken Aza. 30C, het droogmaken van de woning en het verplaatsen van het bed van de muur af [Clarke], [Clinical].
    • Tiener met pustuleuze acne die opvlamt door zon/hitte en verbetert door koel baden; Aza. 30C, afgewisseld met hygiënische maatregelen, verhelpt de zomerse crisis [Clinical].

Geselecteerde repertoriumrubrieken

Koorts / Milt

  • Koorts; INTERMITTEREND; moeras; vochtig-heet weer; tijdens — werkingsgebied bij periodieke koortsen. [Clarke], [Boericke]
  • Milt; VERGROOT; drukpijnlijk — malariacachexie. [Clarke]
  • Koorts; ZWETEN; verlicht pijnen — voelt zich beter na transpireren. [Boericke]
  • Koorts; KOUDE RILLINGEN; voormiddag/avond; met gapen — periodiek patroon. [Clarke]
  • Buik; PIJN; milt; slepend, erger door vochtige hitte. [Clinical]
  • Generale symptomen; WEER; heet, vochtig; verergering — uitlokkende factor voor terugval. [Clarke]

Huid

  • Huid; JEUK; warmte; verergering door — krabben tot de huid rauw is. [Clarke], [Phatak]
  • Huid; PUSTELS; impetigoachtig; gezicht/neus/oren. [Clarke]
  • Huid; STEENPUISTEN; terugkerend; heet weer. [Boericke]
  • Huid; ULCERA; indolent; cachectisch. [Clarke]
  • Huid; BETER; koel baden; koele lucht. [Phatak]
  • Huid; UITSLAG; opengekrabd; ontvelling. [Clarke]

Rectum / Wormen

  • Rectum; ANALE JEUK; nacht; wormen. [Clarke], [Boericke]
  • Buik; WORMEN; symptomen van; kinderen. [Clarke]
  • Maag; EETLUST; onregelmatig; kinderen met wormen. [Clarke]
  • Neus; PEUTEREN; kinderen; met wormen. [Clarke]
  • Tanden; KNARSEN; nacht; kinderen. [Clarke]
  • Generale symptomen; VUIL/ONREINHEID; verergering (huid). [Clinical]

Mond / Tandvlees

  • Mond; BITTERE smaak; koorts; tijdens. [Boericke]
  • Tandvlees; BLOEDEND; sponsachtig. [Clarke]
  • Mond; AFTEN; cachectisch. [Clarke]
  • Mond; STANK; koorts; met. [Clarke]
  • Tong; BESLAGEN; geel; galachtige toestanden. [Hughes]
  • Keel; RAUW GEVOEL; hitte; tijdens. [Clarke]

Hoofd

  • Hoofd; ZWAAR GEVOEL; koorts; tijdens. [Boericke]
  • Hoofd; PIJN; voorhoofd; hitte; tijdens; beter door zweten. [Clarke]
  • Hoofd; DUIZELIGHEID; hete, bedompte kamer. [Clarke]
  • Hoofdhuid; UITSLAG; pustels; randen; jeukend. [Clarke]
  • Hoofd; ERGER; zon/hitte. [Phatak]
  • Hoofd; BETER; koele lucht. [Phatak]

Generale symptomen

  • Generale symptomen; WARMTE; zon/bed/kamers; verergering. [Clarke], [Phatak]
  • Generale symptomen; BADEN; koel; verbetering. [Phatak]
  • Generale symptomen; ZWETEN; na; verbetering. [Boericke]
  • Generale symptomen; SEIZOENEN; heet; zomer; verergering. [Clarke]
  • Generale symptomen; ONDERDRUKTE HUIDUITSLAG; door; inwendige klachten. [Clarke], [Hughes]
  • Generale symptomen; HYGIËNE; reinheid; verbetering. [Clinical]

Slaap

  • Slaap; VERSTOORD; jeuk; door; nacht. [Boericke]
  • Slaap; NIET VERKWIKKEND. [Clinical]
  • Slaap; BETER; na zweten. [Boericke]
  • Dromen; ONGEDIERTE; wormen. [Clinical]
  • Slaap; ONRUSTIG; hitte; door. [Clarke]
  • Slaap; BETER; koele kamer/lucht. [Phatak]

Referenties

Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): klinische werkingsgebieden (intermitterende koortsen, miltvergroting, pustels/jeuk, wormen), aantekeningen over de bereiding, modaliteiten.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901/1927): keynotes — malariacachexie, pustuleuze/impetigineuze huiduitslag, jeuk erger door warmte, beter door koelte/zweten.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics / Pharmacography (1870s): achtergronden van het gebruik van bittermiddelen en middelen tegen periodieke koortsen; waarschuwingen over onderdrukking; farmaceutische bereiding van plantaardige middelen.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–91): vergelijkende aantekeningen (Sulph., China, Rhus-t., Psorinum) op verwante werkingsgebieden.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): repertoriumverwijzingen (huid/koorts) en vergelijkende beschrijvingen.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): vergelijkende middelbeelden (Sulph., China, Nat-s., Psor., Rhus-t.) voor de differentiaaldiagnose.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915/1931): raamwerk van koorts- en huidrubrieken en verschillen tussen middelen (China, Eup-per., Cedron).
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): beknopte aanwijzingen — jeuk erger door warmte, beter door koel baden/koele lucht; seizoensgebonden verergeringen.
Nash, E. B. — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1898): middelen tegen periodieke koortsen en malariaconstituties ter vergelijking.
Dewey, W. A. — Practical Homoeopathic Therapeutics (1901): groepering van intermitterende koortsen; miltmiddelen.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): vergelijking van orgaangerichte werkingsgebieden (huid, lever, milt) bij malariagerelateerde/psorische toestanden.
Morrison, R. — Desktop Guide to Keynotes and Confirmatory Symptoms (1993): moderne klinische bevestigingen (wormen + huid; jeuk erger door warmte), aanwijzingen voor potentie en herhaling.
Vithoulkas, G. — Levels of Health / The Science of Homeopathy (1980/2010): herhalingsstrategieën bij constituties met koorts- en huidklachten en het omgaan met onderhoudende oorzaken.

 

Disclaimer

Uitsluitend voor educatief gebruik. Deze pagina biedt geen medisch advies en stelt geen diagnose. Zoek bij acute klachten of een medisch noodgeval onmiddellijk professionele medische hulp.

Copying text is disabled

Secret Link