Scilla maritima
Charakterystyka substancji
„Cebula morska” to ogromna, zbudowana z warstw cebula rośliny liliowatej rosnącej na wybrzeżach Morza Śródziemnego. W farmakologii surowców jej bogata w glikozydy cebula (scillaren A/B oraz pokrewne substancje czynne o działaniu nasercowym i moczopędnym) jest drażniącym środkiem wykrztuśnym i silnym środkiem moczopędnym, od dawna stosowanym w puchlinie i przewlekłym zapaleniu oskrzeli. Wątki te przechodzą bezpośrednio do jej homeopatycznego obrazu, obejmującego nieżyt oskrzeli z obfitą wydzieliną, kurczowy kaszel z odruchami wymiotnymi oraz wysięki surowicze. Hahnemann przeprowadził próbę lekową Scilla i wprowadził ją jako jeden z głównych leków na stany nieżytowe i puchlinowe; nalewkę macierzystą sporządza się ze świeżej, obranej cebuli; stosuje się rozcierki i preparaty potencjonowane. Źródła klasyczne podkreślają trzy cechy znamienne: (1) gwałtowny kaszel lub kichanie z mimowolnym wytryskiwaniem moczu; (2) obfita, rzadka wydzielina śluzowa z nosa, oskrzeli i pęcherza moczowego; (3) nieżyt i duszność nasilające się w zimnym powietrzu i rano, ustępujące w cieple oraz po swobodnym odkrztuszeniu lub oddaniu moczu. [Hahnemann], [Hughes], [Allen], [Hering], [Clarke], [Boericke]x
Informacje o próbie lekowej
Podstawę stanowi pełna hahnemannowska próba lekowa; Allen zestawia zapiski uczestników prób lekowych i dane toksykologiczne; Hering dodaje liczne potwierdzenia [Clinical] w zapaleniu oskrzeli u osób w podeszłym wieku, płynie w jamie opłucnej, wodobrzuszu i porannym nieżycie nosa oraz potwierdzenia objawu charakterystycznego: nietrzymania moczu podczas kaszlu lub kichania. [Hahnemann], [Allen], [Hering], [Clarke], [Boericke], [Farrington], [Hughes]
Istota leku
Scilla maritima to lek regulujący objawy nieżytowo-puchlinowe u chorego wrażliwego na morski wiatr: gwałtowne, wybuchowe wydzielanie z nosa, dróg oddechowych i pęcherza, zawsze z pogorszeniem w zimnym, wilgotnym powietrzu i rano po wstaniu oraz poprawą po swobodnym odpływie — odkrztuszeniu lub oddaniu moczu. W obrazie leku wyraźnie dominują zjawiska powierzchniowe, a jednak wyczerpują one chorego i wprawiają go w zakłopotanie: kicha seriami, następnie kaszle aż do odruchów wymiotnych, a przy każdym napadzie mocz wytryskuje mimowolnie; w klatce piersiowej pojawiają się kłucia, ściany brzucha bolą, a najmniejszy wysiłek powoduje duszność. Chory pragnie ciepła — ciepłego pokoju, odzieży i napojów — i ze złością reaguje na otwarte okno, gdyż nawet lekki powiew zimnego powietrza może ponownie uruchomić cały ciąg objawów. Gdy surowiczy przesięk obciąża klatkę piersiową (puchlina opłucnowa), obowiązuje ta sama zasada: ulgę przynosi swobodne oddawanie moczu, a oddychanie staje się łatwiejsze, gdy przywrócony zostaje odpływ płynów.
Pod względem miazmatycznym lek zajmuje miejsce między psorą (reaktywne błony śluzowe, nadwrażliwe na powietrze) a sykozą (zatrzymywanie płynów z obrzękami surowiczymi), co tłumaczy naprzemienność obfitego wydzielania i obrzęku. Sygnatura królestwa — drażniąca cebula o działaniu wykrztuśnym i moczopędnym — wyraźnie odpowiada klinicznej osi wykrztuśno-moczopędnej: nos i oskrzela obficie wydzielają, nerki odpowiadają, a opłucna i tkanka łączna luźna zostają odciążone. W różnicowaniu: u Ant-t. słychać rzężenie, lecz chory nie może odkrztusić (u Scilla. odkrztusza ogromne ilości); u Ipec. występują nudności bez śluzu (u Scilla. śluz z nudnościami wywołanymi kaszlem); u Caust. mocz wycieka bez wilgotnego nieżytu (u Scilla. nietrzymanie moczu towarzyszy kaszlowi). Podstawową przeciwstawność stanowią zwężenie wywołane zimnym powietrzem i odpływ płynów ułatwiony przez ciepło; terapeutyczny obraz wyleczenia jest prozaiczny, lecz jednoznaczny: ciepły pokój, podparta klatka piersiowa, swobodne odkrztuszanie i oddawanie moczu oraz odprężona, dotąd niespokojna twarz. [Hahnemann], [Hering], [Hughes], [Clarke], [Farrington], [Boger], [Boericke], [Kent]
Powinowactwo
- Oskrzela i tchawica. Gwałtowny kaszel z obfitym odkrztuszaniem rzadkiej wydzieliny, odruchy wymiotne lub wymioty wywołane kaszlem, kłucia w klatce piersiowej, duszność w zimnym powietrzu lub przy wysiłku. Zob. Klatka piersiowa/Oddychanie/Kaszel. [Hahnemann], [Hering], [Clarke]
- Nos i zatoki. Gwałtowne kichanie; drażniący poranny katar przy wstawaniu, kapanie z nosa w zimnym powietrzu; ucisk w czole z obfitym wyciekiem. Zob. Nos/Głowa. [Allen], [Clarke]
- Pęcherz moczowy i dno miednicy. Mimowolne wytryskiwanie moczu podczas kaszlu, kichania lub śmiechu; częste parcie z obfitym oddawaniem jasnego moczu. Zob. Układ moczowy. [Hering], [Boericke]
- Błony surowicze. Płyn w jamie opłucnej lub uogólniony obrzęk z dusznością w pozycji leżącej; podrażnienie opłucnej i osierdzia wtórne do choroby oskrzeli. Zob. Klatka piersiowa/Serce/Objawy ogólne. [Hughes], [Clarke]
- Powłoki brzucha i przepona. Obolałość mięśni brzucha od kaszlu lub napinania się; ból rozdzierający przy ruchu. Zob. Brzuch/Plecy. [Allen], [Hering]
- Nerki. Odruchowa diureza z ulgą w oddychaniu; przechodzenie od skąpego → do obfitego oddawania moczu wskazuje kierunek zmian. Zob. Układ moczowy/Objawy ogólne. [Hughes], [Clarke]
- Żołądek. Nudności i wymioty wywołane kaszlem, pragnienie zimnej wody; odruchy wymiotne kończą napad. Zob. Żołądek. [Hahnemann], [Allen]
Czynniki łagodzące objawy
- Ciepło, ciepły pokój, ciepła odzież (uspokojenie objawów ze strony nosa, klatki piersiowej i pęcherza). [Clarke], [Hering]
- Po swobodnym odkrztuszeniu — oddychanie staje się łatwiejsze po usunięciu śluzu. [Hering], [Boger]
- Po swobodnym oddaniu moczu — duszność i uczucie pełności zmniejszają się, gdy mocz zaczyna odpływać. [Hughes], [Clarke]
- Pozycja siedząca; pochylenie do przodu z podparciem ramion podczas kaszlu lub duszności. [Hering]
- Owinięcie klatki piersiowej lub brzucha; mocno zapięty pas (podtrzymuje obolałe mięśnie). [Allen]
- Powolny, łagodny ruch w ciepłym, nieruchomym powietrzu. [Clarke]
- Popijanie małymi łykami ciepłych napojów między napadami. [Boericke]
- Przebywanie na świeżym powietrzu przy łagodnej pogodzie — chłodne przeciągi szkodzą, lecz spokojne, łagodne powietrze może przynosić ukojenie między napadami. [Clarke]
- Odruchy wymiotne — napad może zakończyć się wymiotami i ulgą. [Hering]
- Popołudnie w porównaniu z przedpołudniem i rankiem. [Allen]
Czynniki nasilające objawy
- Zimne powietrze, zimne wiatry, wilgotna, przenikliwie chłodna pogoda (zaostrzenie objawów ze strony nosa i klatki piersiowej). [Clarke], [Hering]
- Rano — po przebudzeniu i przy wstawaniu (kichanie, katar, kaszel). [Allen], [Boericke]
- Wysiłek, szybki marsz, wchodzenie pod górę lub po schodach — wywołują duszność i kaszel. [Hering], [Boger]
- Głęboki wdech, śmiech, mówienie — napady kaszlu; kichanie wyzwala kaszel. [Hahnemann], [Allen]
- Leżenie (duszność w pozycji leżącej przy wysiękach lub uogólnionym obrzęku); chory musi usiąść. [Clarke]
- Odkrywanie się — zwłaszcza głowy i klatki piersiowej; najmniejszy powiew chłodnego powietrza wywołuje napad. [Boger]
- Zahamowanie pocenia się lub oddawania moczu — oddychanie staje się trudniejsze, obrzęki narastają. [Hughes]
- Kurz, dym, opary kuchenne — łaskotanie w tchawicy; kaszel z odruchami wymiotnymi. [Clarke]
- Owoce lub zimna woda podczas dreszczy — nasilają dreszcze i kaszel. [Allen]
- Przejście jesieni w zimę; przenikliwie zimne wiatry nadmorskie (w odróżnieniu od Nat-s.). [Tyler], [Clarke]
Symptomatologia
Umysł
Drażliwość, niepokój o stan klatki piersiowej — lęk przed uduszeniem, gdy kaszel się nasila, łapczywe chwytanie powietrza; niecierpliwość, jeśli w pokoju jest chłodno lub ktoś otwiera drzwi. Hipochondryczna troska z powodu najlżejszego łaskotania w klatce piersiowej; zrzędliwość po przebudzeniu z porannym katarem. Dzieci są rozdrażnione, płaczą przed kaszlem i moczą się podczas niego; osoby starsze odczuwają niepokój w nocy, muszą usiąść i mieć ciepło w pokoju. Po długim napadzie pojawia się otępienie umysłowe (wyczerpanie odruchami wymiotnymi). Chory niezwykle skrupulatnie dba o osłonięcie klatki piersiowej i strofuje tych, którzy wpuszczają zimne powietrze. W porównaniu z Bry. (spokojny, chce, by zostawiono go w spokoju, pragnie zimnych napojów), Ipec. (przerażenie przy duszeniu się, lecz skąpe odkrztuszanie) oraz Ant-t. (senność, sinica, rzężenia) pacjent odpowiadający obrazowi Scilla. jest żywo reagujący, szuka ciepła i ma obfitą, rzadką wydzielinę śluzową, a krępujące wytryskiwanie moczu przy kaszlu wpływa na całe jego zachowanie. [Hahnemann], [Hering], [Clarke], [Boericke]
Głowa
Rozpierający ból głowy przy każdym kaszlnięciu; ucisk w czole z obfitym, płynnym katarem, nasilający się przy wstawaniu i na zimnym wietrze. Podczas napadu głowa wydaje się zimna z zewnątrz, a gorąca wewnątrz; kłucia w skroniach przy kichaniu. Ból głowy może ustępować po swobodnym odkrztuszeniu lub oddaniu moczu, co odpowiada charakterystycznej dla obrazu leku poprawie po odpływie wydzielin i moczu. Por. Sang. (prawostronność, napływ gorąca z pieczeniem), Nat-s. (ból czoła przy wilgotnej pogodzie z zieloną wydzieliną nieżytową), Kali-bi. (ból w stałym miejscu u nasady nosa z ciągnącym się śluzem). [Allen], [Clarke], [Boger]
Oczy
Łzawienie z pieczeniem podczas kaszlu i kichania; oczy łzawią w zimnym powietrzu; spojówki czerwienieją podczas napadu. Światłowstręt z katarem na dworze; nitki gęstego śluzu w wewnętrznych kącikach oczu na przenikliwie chłodnym wietrze. [Allen], [Clarke]
Uszy
Trzeszczenie w trąbkach słuchowych przy przełykaniu; przeszywający ból ucha podczas kaszlu. Dziecko wzdryga się od kaszlu i przykłada rękę do ucha, po czym moczy się podczas kolejnego napadu — pouczająca triada ucho–pęcherz–kaszel. [Hering], [Allen]
Nos
Gwałtowne kichanie rano przy wstawaniu; drażniący, wodnisty katar, lejący się strumieniami w zimnym powietrzu, z bolesnością skrzydełek nosa i górnej wargi. Osłabienie węchu przy przenikliwie chłodnej pogodzie; nos zatkany w pomieszczeniu zaczyna obficie cieknąć na ulicy (paradoks zimnego powietrza: wyciek się nasila, ale kaszel i objawy w klatce piersiowej pogarszają się). Ciągła potrzeba wydmuchiwania nosa; katar występuje naprzemiennie z uciskiem w klatce piersiowej — gdy wydzielina wypływa z nosa, ucisk ustępuje. Por. All-c. (drażniący katar z niedrażniącymi łzami), Puls. (niedrażniący katar, pogorszenie w ciepłym pokoju), Nat-s. (zielona wydzielina, pogorszenie pod wpływem wilgoci). [Hahnemann], [Allen], [Clarke]
Twarz
Twarz zaczerwieniona podczas kaszlu, potem blada i niespokojna; pot na czole przy duszności. Twarze dzieci mają wyraz zatroskania przed napadem; u osób starszych w stanach puchlinowych twarz jest obrzmiała, ciastowata. [Hering], [Clarke]
Jama ustna
Suchość w ustach, a jednak ślinienie nasila się z chwilą rozpoczęcia kaszlu; lepki śluz w gardzieli, który trzeba odchrząkiwać. Silne pragnienie, często zimnej wody, choć zimne napoje mogą wywołać nowy napad kaszlu. Język obłożony białym nalotem; gorzki smak rano. [Hahnemann], [Allen]
Zęby
Szczękanie zębami z dreszczami po wyjściu z ciepłego łóżka do zimnego pokoju; wstrząsy wywołane kaszlem powodują ból promieniujący do zębów trzonowych. [Allen]
Gardło
Łaskotanie w okolicy wcięcia szyjnego mostka; drapanie, uczucie otarcia i nagła potrzeba kaszlu przy wdychaniu zimnego powietrza. Krtań początkowo wydaje się sucha, potem zalewa ją rzadka wydzielina śluzowa; rano głos szorstki, poprawa po ciepłych napojach i swobodnym odchrząknięciu. [Hering], [Clarke], [Allen]
Żołądek
Nudności i wymioty wywołane kaszlem; z odruchami wymiotnymi wyrzuca śluz i pokarm; między napadami pragnie zimnych napojów. Nadbrzusze obolałe od napinania się; czkawka po napadzie. Rano słaby apetyt (obfita wydzielina w nosie i gardle); później apetyt bardziej prawidłowy. Por. Ipec. (stałe nudności ze skąpym odkrztuszaniem) i Drosera (napadowy kaszel z odruchami wymiotnymi w nocy; mniej nasilony katar). [Hahnemann], [Allen], [Clarke]
Brzuch
Powłoki brzucha obolałe, z uczuciem rozdzierania od kaszlu; kłucia w podżebrzach przy głębokim wdechu lub ruchu. Podczas nieżytu gromadzą się gazy; dzieci uciskają brzuch podczas kaszlu. Stanom puchlinowym towarzyszy uczucie ciężaru lub pełności; poprawa, gdy mocz zaczyna odpływać. [Allen], [Hering], [Clarke]
Układ moczowy
Sfera szczególnie charakterystyczna. Mocz wytryskuje mimowolnie przy każdym kaszlnięciu, kichnięciu lub roześmianiu się, zwłaszcza u kobiet i dzieci — objaw krępujący, częsty i potwierdzający obraz leku. Częste parcie; mocz obfity i jasny, gdy objawy w klatce piersiowej ustępują, albo skąpy przy nasilonej duszności. Pieczenie ujścia cewki moczowej po licznych napadach; kropelkowe wyciekanie moczu rano przy wstawaniu. Por. Caust. (nietrzymanie moczu przy kaszlu, lecz znacznie mniej kataru i wyraźniejszy rys porażenny), Nat-s. (astma nasilana wilgocią; brak charakterystycznego wytryskiwania moczu), Staph. (poporodowe wysiłkowe nietrzymanie moczu bez nieżytu). [Hering], [Clarke], [Boericke], [Allen]
Odbytnica
Miękki, śluzowaty stolec z parciem. Biegunka u dzieci podczas ząbkowania lub przeziębienia. Bolesne parcie na odbytnicę. Bolesne guzki krwawnicze z pieczeniem i świądem. Trudności z oddaniem stolca, nawet gdy jest miękki.
Męskie narządy płciowe
Kaszel wywołuje ucisk w okolicy gruczołu krokowego i krocza, po czym następuje wytrysk moczu; popęd płciowy osłabiony podczas nieżytu. Ból jąder wskutek nadwerężenia powłok brzucha jest rzadki, ale odnotowany. [Allen], [Clarke]
Żeńskie narządy płciowe
Wyraźne wysiłkowe nietrzymanie moczu podczas kaszlu lub kichania; pogorszenie po porodzie i w zimne poranki; poprawa pod wpływem ciepła i podparcia miednicy. Miesiączki podczas nieżytu — krew rzadka, krwawienie nasilane kichaniem — potwierdzają motyw odpływu. Kobiety ciężarne kaszlą aż do odruchów wymiotnych i moczą się, co wyraźnie wskazuje na Scilla. Por. Sep. (wiotkość tkanek miednicy bez tak gwałtownego nieżytu), Puls. (łagodny, niedrażniący katar). [Hering], [Clarke], [Boericke]
Układ oddechowy
Oddech krótki, szybki, niespokojny w zimnym powietrzu; chory musi oddychać płytko, aby uniknąć kaszlu; wzdychanie między napadami. Chodzenie na przenikliwie zimnym wietrze wywołuje napad; ciepły pokój pozwala na swobodniejsze, głębsze oddechy po odkrztuszeniu. [Hering], [Clarke]
Serce
Kołatanie serca z dusznością podczas chodzenia; tętno miękkie, łatwo poddające się uciskowi w puchlinie; ucisk w okolicy przedsercowej ustępujący, gdy zwiększa się ilość moczu (związek z diurezą). Podrażnienie osierdzia z kłuciem w obrębie opłucnej i osierdzia podczas kaszlu wskazuje na Scilla. jako lek regulujący objawy powierzchowne, a nie głęboko działający środek wzmacniający serce. [Hughes], [Clarke], [Boger]
Klatka piersiowa
Główna sfera działania. Krótki, urywany lub gwałtowny kaszel kończący się odruchami wymiotnymi lub wymiotami, z obfitym odkrztuszaniem rzadkiej wydzieliny i kłuciami w przestrzeniach międzyżebrowych; przy oddychaniu zimnym powietrzem pojawia się uczucie zimna wewnątrz klatki piersiowej. Duszność przy najmniejszym wysiłku; duszność w pozycji leżącej przy płynie w jamie opłucnej — chory musi usiąść i pozostawać w cieple. Grube rzężenia; śluz przemieszcza się z trudem, aż zostaje gwałtownie odkrztuszony, co przynosi ulgę. Kłucia przeszywają dolną część klatki piersiowej i promieniują do łopatek przy głębokim wdechu lub kaszlu. Por. Ant-t. (rzężenia z sennością i sinicą), Senega (osoby starsze, lepki śluz, lecz mniej wyraźne wytryskiwanie moczu), Phos. (pieczenie w klatce piersiowej, pragnienie zimnych napojów, większa skłonność do krwawień), Bry. (kaszel suchy, bolesny, konieczność przytrzymywania klatki piersiowej, pragnienie zimna). [Hahnemann], [Hering], [Clarke], [Boger], [Farrington]
Plecy
Bóle mięśni grzbietu i okolicy lędźwiowej od kaszlu; aby zakaszleć, chory musi uciskać te okolice rękami lub podtrzymywać je opaską. Kłucia w lewej okolicy lędźwiowej przy kichaniu; pobolewanie w okolicy krzyżowej przy wilgotnej pogodzie. [Allen], [Hering]
Kończyny
Zimne dłonie i stopy przy porannym katarze; obrzęk kostek i nóg w stanach z gromadzeniem płynu surowiczego; bolesne kurcze łydek po napadzie kaszlu. Dziecko tupie przed kichnięciem, a następnie moczy się podczas kaszlu. [Clarke], [Hughes]
Skóra
Skóra blada, obrzmiała w puchlinie; dołek po ucisku w okolicy kostek; lepki pot podczas duszności, słabnący, gdy mocz zaczyna odpływać. Niekiedy zaostrzenia pokrzywki po zmarznięciu. [Clarke], [Hughes]
Sen
Sen niespokojny wskutek kichania i kaszlu wczesnym rankiem; chory budzi się, by kichać, potem kaszle aż do odruchów wymiotnych i musi usiąść; po napadzie senny. Osoby starsze śpią na siedząco, podparte poduszkami (duszność w pozycji leżącej). Dzieci płaczą przed napadem, potem zasypiają wyczerpane i mokre od moczu. Sny o duszeniu się; chory budzi się, by otworzyć okna, ale zimne powietrze pogarsza jego stan. [Hering], [Allen], [Clarke]
Marzenia senne
O duszeniu się, o przebywaniu w zimnym, wietrznym miejscu; o płynącej wodzie i cieknących kranach (symboliczne nawiązanie do motywu odpływu). Sny kończą się nagłym wzdrygnięciem i kaszlem. [Allen], [Clarke]
Gorączka
Gorączki nieżytowe z dreszczami przy najmniejszym odkryciu się, gorącem twarzy podczas napadu, potami przy duszności. Temperatura niezbyt wysoka; głównym obciążeniem są śluz i duszność. Gdy mocz odpływa swobodniej, ucisk towarzyszący gorączce słabnie. [Clarke], [Boericke]
Dreszcze / gorąco / poty
Dreszcze: wyjście na przenikliwie zimne powietrze → napad kichania, potem kaszel; gęsia skórka przy otwartym oknie. Gorąco: zaczerwienienie twarzy i uszu podczas kaszlu; dłonie gorące, stopy zimne. Pot: lepki podczas duszności; później swobodny odpływ moczu zastępuje pocenie się jako drogę przynoszącą ulgę. [Clarke], [Allen], [Hughes]
Jedzenie i napoje
Pragnienie, często zimnej wody między napadami (choć zimne napoje mogą wywołać napad). Niechęć do owoców i zimnych potraw przy przenikliwie chłodnej pogodzie. Ochota na ciepłe zupy; rano słaby apetyt. [Hahnemann], [Allen]
Objawy ogólne
Lek o obrazie obejmującym poszukiwanie ciepła i odprowadzanie wydzielin z powierzchni, w którym ulgę przynosi swobodny odpływ — plwociny i moczu. Zimne powietrze, pora poranna, wysiłek, głęboki oddech, kichanie i mówienie wywołują kaszel; ciepło, pozycja siedząca, podtrzymywanie klatki piersiowej lub brzucha, swobodne odkrztuszanie i oddawanie moczu przynoszą ulgę. Triada kliniczna — gwałtowny poranny nieżyt nosa, napadowy kaszel z odruchami wymiotnymi i kłującymi bólami oraz wytryskiwanie moczu podczas kaszlu — jest bardzo charakterystyczna. U osób starszych i dzieci puchlina ↔ nieżyt ↔ dolegliwości pęcherza tworzą cykl naprzemiennych objawów, który Scilla. może regulować. [Hahnemann], [Hering], [Clarke], [Boericke], [Hughes], [Boger]
Diagnostyka różnicowa
Napadowy kaszel z odruchami wymiotnymi i dużą ilością śluzu
- Drosera. Nocne napady kurczowego kaszlu przypominającego krztusiec, aż do odruchów wymiotnych; mniej obfity wodnisty nieżyt nosa, objawy bardziej nasilone nocą; u Scilla. dominują pora poranna i chłodne, wilgotne powietrze oraz wilgotny kaszel. [Clarke]
- Ipecacuanha. Stałe nudności, skąpe odkrztuszanie; uczucie pełności w klatce piersiowej i duszenia się; u Scilla. występują obfity, rzadki śluz i pragnienie. [Hering], [Farrington]
- Antimonium-tartaricum. Rzężenie, niemożność odkrztuszenia, senność, sinica; u Scilla. chory obficie odkrztusza, żywo reaguje i szuka ciepła. [Boger], [Clarke]
- Senega. Osoby starsze, lepki śluz, obolałość ścian klatki piersiowej; rzadziej wytryskiwanie moczu. [Farrington]
- Phosphorus. Łaskotanie w krtani, pieczenie w klatce piersiowej, skłonność do krwawień, silne pragnienie zimnych napojów; mniej wyraźny charakterystyczny objaw ze strony układu moczowego. [Kent]
Nieżyt nosa — gwałtowne kichanie po wstaniu
- Allium cepa. Drażniąca wydzielina z nosa, niedrażniące łzy; < ciepły pokój; Scilla. < zimne powietrze; współistnieją dolegliwości pęcherza. [Clarke]
- Pulsatilla. Niedrażniąca wydzielina z nosa, > chłodne powietrze na zewnątrz; u Scilla. pogorszenie od zimna i gwałtowniejsze objawy. [Clarke]
- Natrum-sulphuricum. Nieżyt z zieloną wydzieliną przy wilgotnej pogodzie; objawy astmatyczne; brak wytryskiwania moczu. [Boger]
Nietrzymanie moczu podczas kaszlu lub kichania
- Causticum. Wysiłkowe nietrzymanie moczu z cechami porażennymi; mniej objawów nieżytowych; zmarzliwość, lecz nos i klatka piersiowa nie są tak wrażliwe na chłodne, wilgotne powietrze. [Boericke]
- Sepia. Wiotkość tkanek miednicy, uczucie parcia w dół; brak obrazu gwałtownego wydzielania śluzu. [Clarke]
- Staphysagria. Po porodzie, pod wpływem emocji; bez tak gwałtownych objawów nieżytowych. [Clarke]
Puchlina / przesięk w jamie opłucnej
- Apis. Obrzęki, żądlące bóle, brak pragnienia, potrzeba zimnych okładów; u Scilla. pragnienie, kaszel i poprawa po oddaniu moczu. [Clarke]
- Digitalis. Puchlina pochodzenia sercowego z lękiem przed poruszeniem się; wolne, słabe tętno; u Scilla. wyraźniejsze objawy oskrzelowe i surowicze z wytryskiwaniem moczu podczas kaszlu. [Hughes]
- Arsenicum. Pieczenie > ciepło, pogorszenie o północy, niepokój ruchowy z lękiem, skąpomocz; Scilla. potrzebuje ciepła, ale ulgę przynoszą oddanie moczu i odkrztuszanie. [Kent]
Ból ściany brzucha wskutek kaszlu
- Bryonia. Konieczność podtrzymywania klatki piersiowej, suchy bolesny kaszel, pragnienie zimnych napojów; u Scilla. występują rzadki śluz i wytryskiwanie moczu. [Clarke]
- Hyoscyamus. Mimowolne oddawanie moczu podczas śmiechu lub kaszlu (neurogenne); brak charakterystycznego obrazu objawów klatki piersiowej i nosa. [Boericke]
Relacje między lekami
- Leki dopełniające: Kali-s. (późniejszy etap nieżytu z łatwym odkrztuszaniem), Nat-s. (objawy zatokowo-oskrzelowe przy wilgotnej pogodzie), Caust. (dolegliwości dna miednicy po nieżycie), Senega (zapalenie oskrzeli u osób starszych, gdy ustąpi wytryskiwanie moczu). [Boger], [Farrington], [Clarke]
- Dobrze działa po: Bry. (gdy w zapaleniu opłucnej i oskrzeli suchy kaszel przechodzi w wilgotny), Ipec. (gdy nudności ustępują miejsca kaszlowi produktywnemu), Apis (faza puchliny → odprowadzanie wydzieliny nieżytowej). [Clarke], [Hughes]
- Dobrze poprzedza: Ant-t., jeśli pojawia się rzężenie z niemożnością odkrztuszenia; Phos., gdy występują pieczenie i krwioplucie. [Boger], [Kent]
- Antidota: Camph./Nux-v. przy nadmiernym podrażnieniu żołądka przez niepotencjonowaną cebulę morską; ogólne pogorszenie pod wpływem zimna. [Hughes], [Clarke]
- Pokrewne (botanicznie lub pod względem działania): All-c. (drażniąca wydzielina z nosa), Grindelia (astma z trudnością w odkrztuszaniu — odpowiednik z Nowego Świata). [Clarke], [Farrington]
Wskazówki kliniczne
- Gwałtowny poranny nieżyt nosa + kaszel z odruchami wymiotnymi + wytryskiwanie moczu (dzieci, kobiety po porodzie, osoby starsze): wcześnie rozważ Scilla.; ogrzej pokój; naucz podtrzymywania dna miednicy. [Hering], [Clarke], [Boericke]
- Zapalenie oskrzeli u osób w podeszłym wieku / przesięk w jamie opłucnej: jeśli ilość moczu wzrasta, a oddychanie staje się łatwiejsze, Scilla. może być lekiem początkowym, a następnie Kali-s. / Senega mogą dopełnić leczenie w późniejszym etapie. [Hughes], [Farrington]
- Powirusowe zapalenie tchawicy z łaskotaniem we wcięciu nadmostkowym, < zimne powietrze, napady podczas mówienia lub śmiechu — Scilla. często przerywa ten cykl. [Clarke], [Boger]
- Następstwa w obrębie dna miednicy po nieżycie (kobiety): zakończ leczenie lekiem Caust., jeśli wysiłkowe nietrzymanie moczu utrzymuje się po ustąpieniu objawów z klatki piersiowej i nosa. [Boericke], [Clarke]
- Krótkie wskazówki z praktyki
-
- Dziecko kichające seriami po wstaniu, następnie kaszel → wymioty, mokre łóżko przy każdym napadzie → Scilla. 200C w ciągu dwóch dni zmieniła przebieg poranków. [Hering]
- Starszy mężczyzna, duszność w pozycji leżącej z obrzękiem kostek; po Scilla. — swobodne oddawanie moczu, łatwiejsze oddychanie; następnie Kali-s. dopełnił leczenie. [Hughes], [Farrington]
- Młoda matka po porodzie: wysiłkowe nietrzymanie moczu podczas kaszlu, nieżyt nosa pod wpływem chłodnego, wilgotnego powietrza → najpierw Scilla., później Caust. dla poprawy napięcia mięśniowego. [Clarke]
Wybrane rubryki repertoryjne
Umysł
- Lęk przed uduszeniem podczas kaszlu lub duszności; pokój musi być ciepły. [Clarke], [Hering]
- Drażliwość, zrzędliwość po obudzeniu z porannym nieżytem nosa. [Allen]
Głowa / Nos
- Kichanie rano, po wstaniu — gwałtowne, wielokrotne. [Allen], [Clarke]
- Obfity wodnisty nieżyt nosa w zimnym powietrzu; drażniąca wodnista wydzielina; obolała górna warga. [Clarke]
- Rozpierający ból głowy podczas kaszlu; poprawa po odkrztuszeniu lub oddaniu moczu. [Boger]
Gardło / Krtań
- Łaskotanie we wcięciu nadmostkowym wywołujące kaszel (zimne powietrze). [Hering]
- Rano szorstki głos, poprawa po ciepłych napojach i odchrząknięciu. [Clarke]
Klatka piersiowa / Kaszel / Oddychanie
- Kaszel napadowy, kończący się odruchami wymiotnymi lub wymiotami, z obfitym odkrztuszaniem rzadkiej wydzieliny. [Hahnemann], [Hering]
- Oddawanie moczu, mimowolne, podczas kaszlu lub kichania. (także w części Układ moczowy) [Hering], [Boericke]
- Kłucie w klatce piersiowej przy głębokim wdechu i kaszlu. [Clarke]
- Duszność wysiłkowa; duszność w pozycji leżącej; konieczność przyjęcia pozycji siedzącej w ciepłym pokoju. [Clarke], [Boger]
- Uczucie zimna wewnątrz klatki piersiowej podczas wdychania zimnego powietrza. [Allen]
Układ moczowy
- Mocz wytryskuje podczas kaszlu, śmiechu lub kichania (wysiłkowe nietrzymanie moczu). Objaw charakterystyczny. [Hering], [Boericke]
- Obfity, jasny mocz po napadzie objawów nieżytowych (przynosi ulgę w oddychaniu). [Hughes], [Clarke]
Brzuch / Plecy
- Mięśnie brzucha obolałe, jakby naderwane wskutek kaszlu; konieczność podtrzymywania rękami lub opaską. [Allen]
- Kłucia w podżebrzach przy głębokim oddechu lub kaszlu. [Clarke]
Objawy ogólne
- Pogorszenie: zimne powietrze, pora poranna, wysiłek, mówienie, głęboki wdech. [Clarke], [Allen]
- Poprawa: ciepło, pozycja siedząca lub pochylenie do przodu, po odkrztuszeniu lub oddaniu moczu. [Hering], [Boger]
- Puchlina z przesiękiem w jamie opłucnej — poprawa przy zwiększonym wydalaniu moczu. [Hughes], [Clarke]
Bibliografia
Hahnemann — Materia Medica Pura (1821–1834): pierwotna próba lekowa — napadowy kaszel, poranny nieżyt nosa, pogorszenie pod wpływem zimnego powietrza.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics / Pharmacography (1867–68): farmakologia substancji niepotencjonowanej (działanie wykrztuśne i moczopędne); kliniczne uzasadnienie stosowania w puchlinie i zapaleniu oskrzeli.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): objawy uczestników prób lekowych — gwałtowne kichanie, kaszel z odruchami wymiotnymi, kłucia w klatce piersiowej, uwagi dotyczące układu moczowego.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of our Materia Medica (1879–91): potwierdzenia kliniczne — wytryskiwanie moczu podczas kaszlu, kolejność objawów przy przesięku w jamie opłucnej, obrazy u dzieci i osób starszych.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): modalności (ciepło, pora poranna <, zimne powietrze <), relacje między lekami; nacisk na odprowadzanie wydzielin z powierzchni.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — wysiłkowe nietrzymanie moczu podczas kaszlu; zastosowanie w stanach nieżytowo-puchlinowych.
Boger, C. M. — Boenninghausen’s Characteristics & Repertory (1905) & Synoptic Key (1915): objawy ogólne i modalności; rubryki dotyczące klatki piersiowej i układu moczowego.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): porównania — Senega, Ipec., Ant-t., Bry.; zapalenie oskrzeli u osób starszych.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): zabarwienie miazmatyczne; poszukiwanie ciepła, biegunowość objawów nieżytowych.
Tyler, M. L. — Homoeopathic Drug Pictures (1932): uwagi o sezonowości i wpływie chłodnego, wilgotnego powietrza; różnice względem Nat-s.
Nash, E. B. — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1899): zwięzłe wskazówki — napadowe kaszle, po których ulgę przynosi odpływ wydzielin.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): najważniejsze objawy charakterystyczne — kaszel z nietrzymaniem moczu; pogorszenie pod wpływem chłodnego, wilgotnego powietrza; związek z działaniem moczopędnym.
Zastrzeżenie
Wyłącznie do celów edukacyjnych. Ta strona nie stanowi porady medycznej ani diagnozy. W przypadku nagłych objawów lub zagrożenia zdrowia należy niezwłocznie zwrócić się po profesjonalną pomoc medyczną.
