• Włókna sprężyste i powięzie — utrata elastyczności; skręcenia, które „nigdy do końca się nie goją”; przewlekła wiotkość z nawracającą utratą stabilności; sztywność przy pierwszych ruchach, ustępująca przy dalszej aktywności [Hering], [Boger]. Zob. Plecy/Kończyny/Objawy ogólne.
• Okostna i kości — wyrośla kostne, osteofity, ostrogi piętowe, guzki kostne, stwardniałe brzegi ognisk próchnienia kości; pourazowe przerosty kostne [Clarke], [Allen]. Zob. Głowa/Kończyny/Plecy/Objawy ogólne.
• Zęby i szkliwo — cienkie, wadliwe szkliwo, szybko postępująca próchnica koron, nadwrażliwość szkliwa, cofanie się dziąseł; opóźnione ząbkowanie ze słabym szkliwem [Boericke], [Phatak]. Zob. Zęby/Jama ustna.
• Żyły i guzki krwawnicze — żyły żylakowato poszerzone, twarde, guzkowate, bolesne podczas stania; sinofioletowe guzki krwawnicze ze szczelinami i krwawieniem; ściany żył o osłabionym napięciu [Hering], [Clarke]. Zob. Odbytnica/Objawy ogólne.
• Gruczoły i guzy — stwardnienia twarde jak kamień: w obrębie szyi i piersi, mięśniaki macicy, stwardniałe węzły po zapaleniu [Allen], [Boericke]. Zob. Żeńskie narządy płciowe/Klatka piersiowa/Twarz.
• Skóra i tkanka łączna — głębokie szczeliny (pięty, dłonie, odbyt), twarde odciski, modzele; pękanie skóry wskutek utraty elastyczności [Boger], [Phatak]. Zob. Skóra/Odbytnica.
• Macica i aparat podporowy miednicy — wypadanie wskutek wiotkości więzadeł; mięśniaki twarde w dotyku; uczucie parcia ku dołowi z zastojem żylnym [Clarke], [Boericke]. Zob. Żeńskie narządy płciowe/Objawy ogólne.
• Ścięgna i ich przyczepy — przewlekły łokieć tenisisty, zapalenie rozcięgna podeszwowego, ból pięty, kurcz pisarski związany ze sztywnością tkanek włóknistych [Hering], [Boger]. Zob. Kończyny.

• Łagodny, kontynuowany ruch po początkowej sztywności (więzadła się „rozgrzewają”) [Boger], [Hering].
• Ciepło, ciepłe okłady; suche ciepło stosowane na sztywne, stwardniałe okolice [Boericke].
• Mocne podtrzymanie (pończochy elastyczne, plastrowanie) przy żylakach i wiotkości stawów [Clarke].
• Rozcieranie i ugniatanie sztywnych przyczepów (poza stanem ostrym) [Phatak].
• Odpoczynek z uniesieniem kończyn lub miednicy objętych zastojem (żylaki, guzki krwawnicze) [Clarke].
• Po zmiękczeniu stwardnień przez długotrwałe ogrzewanie i łagodny ruch [Boericke].
• Przebywanie na świeżym powietrzu, jeśli jest suche; wilgoć nadmorska często nie służy (zob. Czynniki nasilające objawy) [Hughes].
• Powolne, stopniowane obciążanie (jak w rehabilitacji) zamiast nagłego wysiłku [Clinical].

• Zimno, wilgoć i przeciągi; ekspozycja po spoceniu się; wilgoć nadmorska [Hering], [Clarke].
• Pierwsze ruchy po odpoczynku; rano przy wstawaniu; początek chodzenia; następnie poprawa przy dalszym ruchu [Boger].
• Przeciążenie tkanek włóknistych: dźwiganie, wspinanie się, długie stanie (żylaki/guzki krwawnicze) [Boericke].
• Ucisk na stwardnienia, ciasne paski (zastój w miednicy) [Clarke].
• Zmiana pogody; wiatr wschodni; zimne kąpiele sztywnych okolic [Hughes].
• Tłuste, ciężkostrawne pokarmy nasilające spowolnienie krążenia żylnego [Phatak].
• Szybki wzrost w młodości (dolegliwości zębów i szkliwa, obrazy przypominające chorobę Osgooda-Schlattera) [Clarke].
• Ciąża i połóg, gdy ściany żył są obciążone (żylaki, guzki krwawnicze) [Boericke].

Stan psychiczny odzwierciedla raczej przewlekły charakter dolegliwości związanych ze zmianami strukturalnymi niż ostre objawy psychiczne. Pacjenci są zwykle praktyczni, rzeczowi, skupieni na sprawności i dolegliwościach związanych ze strukturą tkanek: „pękają mi pięty”, „ten guzek jest twardy jak kamień”, „żyły mi nabrzmiewają, kiedy stoję” [Clarke]. Często znoszą ból stoicko, lecz stają się rozdrażnieni, gdy sztywność przy pierwszych ruchach utrudnia im pracę; drażliwość pojawia się na początku wysiłku i ustępuje, gdy tkanki się „rozgrzeją” (odpowiada to modalności: poprawa przy kontynuowanym ruchu) [Boger]. Niepokój dotyczy konkretnych zmian — twardych guzków, narośli kostnych lub nasilających się żylaków — zamiast przybierać postać niesprecyzowanych obaw (odróżnia to ten obraz od szerszego zakresu lęków Calc-c.) [Kent]. Powolny, wytrwały temperament i niechęć do nagłych zmian odpowiadają powolnemu działaniu leku na struktury tkankowe [Hering]. U dzieci występuje frustracja związana z opóźnionym ząbkowaniem lub nawracającymi skręceniami; młodzież z wadliwym szkliwem czuje się skrępowana, zachowując zarazem praktyczne podejście do opieki stomatologicznej [Phatak]. Przy przewlekłym bólu pacjenci mogą popadać w przygnębienie pod wieczór, gdy narasta sztywność, lecz spacer pozwala im się „rozruszać”, co odzwierciedla wzorzec ruchowy obrazu leku [Clarke]. W przypadkach [Clinical] odnotowuje się ulgę psychiczną, gdy twardy guzek mięknie lub podtrzymanie żył zmniejsza uczucie ciężkości — poprawa samopoczucia towarzyszy uldze w dolegliwościach tkankowych.

Guzki kostne na czaszce, wyrośla kostne w obrębie szwów czaszkowych lub twarde zgrubienia okostnej po urazie są klasycznymi wskazówkami [Hering], [Allen]. Bóle głowy wynikające ze sztywności przyczepów w okolicy karku — ciągnięcie w potylicy przy pierwszych ruchach, z poprawą pod wpływem ciepła i łagodnej, kontynuowanej aktywności — odzwierciedlają powinowactwo do powięzi [Boger]. U osób z przerostami kostnymi występuje uczucie napięcia skóry głowy, jak gdyby nad kością znajdowała się płyta [Clarke]. Po uderzeniach podokostnowe zgrubienia twarde jak kamień wskazują raczej na Calc-f. niż Arn., zwłaszcza gdy są przewlekłe i bezbolesne, lecz wrażliwe na ucisk [Boericke]. Dolegliwości pochodzenia zębowego i żuchwowego (zob. Zęby/Jama ustna) często promieniują do skroni; otwieranie ust początkowo wywołuje napięcie, które zmniejsza się w miarę ruchu [Phatak]. Porównaj Ruta (obolałość okostnej, ostry ból) z Calc-f. (twardość, zmiany strukturalne, powolny przebieg).

Przeciążenie aparatu rzęskowego ze sztywnością przyczepów ścięgnistych (mięsień skośny górny), raczej niż ostre zapalenie — po pewnym czasie czytania jest lepiej niż na początku (zasada sztywności przy pierwszych ruchach odniesiona do mięśni oczu) [Boger]. Powieki są odczuwane jako sztywne po przebudzeniu, z poprawą przy mruganiu; twarda, guzkowata gradówka odpowiada Calc-f., w odróżnieniu od bardziej miękkich jęczmieni w obrazie Staph. [Clarke]. Zgrubienia twardówki i nadtwardówki oraz stare blizny o sztywnych brzegach (pozapalne) wpisują się w motyw stwardnienia [Hering]. Światłowstręt nie jest wyraźny; objawem charakterystycznym jest twardość i sztywność.

Zgrubienia chrząstki na brzegach małżowiny usznej; stare, twarde guzki węzłów chłonnych za uchem po zapaleniu ucha [Hering]. Sztywność trąbki słuchowej z trzaskaniem przy pierwszym przełknięciu, później z poprawą — ponownie podobieństwo do wzorca „pierwszego ruchu” [Boger]. U osób z dolegliwościami żylnymi można zauważyć żylakowato poszerzone drobne żyły wokół ucha; słuch przeważnie pozostaje niezmieniony, chyba że wpływają na niego stare blizny [Clarke].

Pourazowe zgrubienie części chrzęstnej przegrody nosa; twarde guzki na skrzydełkach nosa; szczeliny u podstawy nozdrzy, które pękają przy zimnej pogodzie (utrata elastyczności) [Hering], [Clarke]. Kości nosa wrażliwe na ucisk, z przerostami kostnymi; przewlekłe strupy utrudniające drożność nosa, pokrywające sztywną przegrodę, z poprawą pod wpływem pary i ciepła (powtórzenie modalności) [Phatak]. Nie jest to lek na obfity, wodnisty katar; zasadniczy motyw stanowią zmiany strukturalne.

Twarde, kamieniste guzki podżuchwowe lub przyuszne utrzymujące się po zapaleniu; ograniczone, bezbolesne stwardnienie wymagające długotrwałych ciepłych okładów i czasu [Hering], [Clarke]. Wyrośla kostne kąta żuchwy; pourazowe płytki kostne wzdłuż kości jarzmowej [Allen]. Skóra policzków pęka przy kącikach ust pod wpływem zimnego, suchego wiatru; poprawa po środkach natłuszczających i pod wpływem ciepła (utrata elastyczności) [Phatak]. Porównaj Calc-c. (miękkie, ciastowate gruczoły) z Calc-f. (twarde, kamieniste).

Błona śluzowa skłonna do pęknięć w kącikach ust (zapalenie kątów ust) przy zimnej i suchej pogodzie; pęknięcia krwawią przy otwieraniu ust, poprawa po natłuszczaniu i pod wpływem ciepła [Phatak]. Dziąsła cofają się, a ich brzegi są twarde, wałowate; przy utracie napięcia tkanki łącznej powstają kieszonki wokół zębów [Clarke]. Suchość ust bez pragnienia w przypadkach ze zmianami strukturalnymi; wydzielanie śliny prawidłowe. Afty gojące się ze stwardnieniem podstawy sugerują raczej Calc-f. niż Borax [Boger].

Szczególnie charakterystyczny obszar powinowactwa. Wadliwe szkliwo — cienkie, szybko się ścierające; nadwrażliwość na temperaturę; wczesna próchnica koron przy twardej, szklistej powierzchni [Clarke], [Boericke]. Opóźnione ząbkowanie; zęby wyrzynają się późno i kruszą; dzieci z kredowym szkliwem wymagają wsparcia struktur zębów [Hering]. Popękane brzegi zębów; przeświecające szkliwo; ból przy pierwszym kęsie, który łagodnieje w miarę dalszego żucia (odpowiednik wzorca pierwszego ruchu) [Boger]. Bolesność korzeni po leczeniu ortodontycznym z twardymi brzegami wyrostków zębodołowych; poprawa pod wpływem ciepła i łagodnego używania zębów [Phatak]. Odróżnić od Calc-phos. (rozwojowe bóle wzrostowe) i Fluor-ac. (próchnica ze skłonnością do destrukcji i pieczenia) [Farrington].

Przewlekłe stwardnienie migdałków — pozostałe po zapaleniu kamieniste guzki; bez ostrego zapalenia, lecz twarde i utrzymujące się [Clarke]. Wiotkość języczka i włókien elastynowych z chrapaniem; tkanki wiotkie, ale ich brzegi stwardniałe (charakterystyczne połączenie wiotkości i twardości) [Hering]. Zgrubiałe, sztywne blizny po operacji mogą mięknąć podczas długotrwałych kuracji [Clinical]. Połykanie jest początkowo mechanicznie sztywne, później swobodniejsze — odpowiada to wzorcowi ruchowemu leku [Boger].

Niewiele pierwotnych objawów podrażnienia żołądka. Atonia wskutek utraty napięcia tkanek; ciężkość po posiłkach w pozycji stojącej (zastój żylny), z poprawą w pozycji siedzącej i po uniesieniu nóg [Clarke]. Niechęć do tłuszczów przy spowolnieniu czynności; ciężkostrawne pokarmy nasilają dolegliwości żylaków i guzków krwawniczych [Phatak]. Pierwsze kęsy sprawiają trudność przy sztywności żuchwy i gardła, potem żucie przynosi ulgę (powtórzenie wzorca).

Skłonność do przepuklin brzusznych; wiotkość powłok brzucha z rozejściem mięśni — osłabienie podpory mięśniowo-rozcięgnowej [Clarke], [Boericke]. Twarde węzły krezkowe po przebytym zapaleniu (niebolesne przy ucisku) [Hering]. Przewlekłe zaparcie wskutek utraty napięcia ściany odbytnicy, z poprawą dzięki regularnemu rytmowi i ciepłym płynom; współistnieją guzki krwawnicze i szczeliny (zob. Odbytnica) [Phatak]. U kobiet z mięśniakami wyraźne jest uczucie ciężkości w miednicy wskutek zastoju żylnego [Clarke].

Obniżenie szyi pęcherza i rozluźnienie cewki moczowej (u kobiet) z wysiłkowym nietrzymaniem moczu — wiotki aparat podporowy [Clarke]. Przewlekłe stwardnienie tkanek okołocewkowych po zapaleniu; twarde guzki, bezbolesne, lecz powodujące przeszkodę w odpływie [Hering]. Poza tym mocz bez szczególnych cech; wyjątkiem jest zastój po długim staniu (żylny) [Boger]. Zadawnione stwardnienie prostaty, kamieniste w badaniu przez odbytnicę (odnotowane klinicznie) [Clarke].

Guzki krwawnicze sinofioletowe, guzkowate, bolesne podczas stania; szczeliny z bólem jak od cięcia nożem na początku wypróżnienia, łagodniejącym w jego dalszym przebiegu (zasada ulgi po pierwszych ruchach) [Hering], [Boger]. Szczelina odbytu z twardymi fałdami skórnymi; pęknięcia skóry krwawią; poprawa pod wpływem ciepła i maści; pogorszenie od zimna i wilgoci [Clarke]. Stare kanały przetok o stwardniałych brzegach (zmiany strukturalne) mogą wymagać długiego postępowania; Calc-f. może zmiękczać brzegi [Boericke]. Zaparcie wskutek sztywności ujścia, naprzemiennie z krwawiącymi guzkami krwawniczymi, jest typowe dla mechanicznego charakteru dolegliwości [Phatak].

Żylaki powrózka nasiennego z guzkowatymi, twardymi żyłami; uczucie ciągnięcia podczas stania; poprawa po podtrzymaniu i uniesieniu [Hering]. Zadawnione stwardnienie najądrza po zapaleniu jądra; twardy, bezbolesny guzek [Clarke]. Osłabienie erekcji wskutek zastoju żylnego; poprawa dzięki stopniowanemu wysiłkowi fizycznemu (aspekt mechaniczny) [Phatak].

Mięśniaki macicy — twarde, dobrze odgraniczone; uczucie parcia ku dołowi; krwawienie mniej obfite niż w obrazie Calc-c., silniejsze uczucie ciężkości związane ze zmianami strukturalnymi; częste żylaki sromu [Clarke], [Boericke]. Wypadanie wskutek wiotkości więzadeł; potrzeba podtrzymania; poprawa w pozycji leżącej z uniesioną miednicą [Hering]. Stwardnienia piersi (kamieniste guzki) po odstawieniu dziecka od piersi lub jako pozostałość zapalenia sutka; wymagają długotrwałego ogrzewania i łagodnego masażu [Clarke]. Pęknięcia w obrębie ektropionu szyjki macicy; twarde, zgrubiałe ujście (zmiany strukturalne) [Phatak]. Bolesne miesiączkowanie raczej z powodu sztywności szyjki niż skurczu; pierwsze godziny gorsze, potem łatwiej, gdy kanały „ustępują” (odpowiednik wzorca ruchowego) [Boger].

Duszność na początku wysiłku wskutek sztywności ściany klatki piersiowej; poprawa przy kontynuowanym ruchu (powięź międzyżebrowa) [Boger]. Stare zrosty opłucnowo-przeponowe o sztywnych brzegach odpowiadają raczej Calc-f. niż Sil. (ropienie) [Hering]. Zimne, wilgotne powietrze wywołuje raczej uczucie chropowatości i sztywności niż nieżyt [Clarke].

Objawy czynnościowe wynikające z utraty elastyczności naczyń, a nie z pierwotnego zapalenia mięśnia sercowego: napływ gorąca przy wysiłku z uczuciem wypełnienia żył; pogorszenie od zimna i wilgoci; poprawa pod wpływem ciepła i miarowego chodzenia [Hughes], [Clarke]. Kołatanie serca wtórne do niedokrwistości lub obciążenia układu żylnego; u osób starszych naczynia wydają się „sztywne” (komentarz autorów klasycznych) [Boericke]. Porównaj Amyl-n. (napływ gorąca wskutek rozszerzenia naczyń) z Calc-f. (lek ukierunkowany na napięcie tkanek).

Zgrubienia połączeń żebrowo-chrzęstnych; twarde guzki przy przyczepach żeber; ból przy pierwszym głębokim oddechu, łagodniejący po kilku następnych (ulga po pierwszych ruchach) [Boger]. Pozostałe po zapaleniu opłucnej stwardnienia — stare zgrubienia przypominające kostninę wzdłuż żeber [Hering]. Guzki piersi jak wyżej. Żylakowato poszerzone żyły ściany klatki piersiowej u wieloródek (utrata napięcia żył) [Clarke].

Nadwyrężenie więzadeł okolicy lędźwiowej i krzyżowo-biodrowej — pogorszenie przy pierwszych ruchach, poprawa przy dalszym ruchu; zimne lub wilgotne siedzenia nasilają dolegliwości [Boger]. Wyrośla kostne wzdłuż wyrostków kolczystych; twarde wały okostnowe po dawnych skręceniach [Hering]. Sztywność kości guzicznej po upadku; ból przy rozpoczynaniu wstawania, potem łatwiej [Clarke]. Porównaj Rhus-t. (niepokój ruchowy, ostre bóle tkanek włóknistych) z Calc-f. (przewlekłość, zmiany strukturalne, twardość).

Zapalenie rozcięgna podeszwowego; ostroga piętowa z ostrym bólem pięty przy pierwszych krokach rano, ustępującym po rozchodzeniu; klasyczny objaw charakterystyczny [Boericke], [Clarke]. Łokieć tenisisty/golfisty — pogrubienie przyczepu początkowego ścięgna, ból na początku ruchu, następnie łagodniejący; pogorszenie pod wpływem zimna i wilgoci; poprawa pod wpływem ciepła, plastrowania i stopniowanego obciążania [Boger]. Gangliony, kaletki maziowe o twardych brzegach; uczucie pełności przypominające torbiel Bakera — twardawe, sprężyste obrzmienia [Hering]. Żylaki kończyn dolnych, guzkowate i bolesne podczas stania; poprawa po uniesieniu kończyn i zastosowaniu podtrzymania [Clarke]. Dawne skręcenia, po których „nigdy nie wróciła pełna sprawność”, staw skokowy się podwichuje — wiotkość więzadeł [Phatak].

Głębokie pęknięcia skóry pięt, dłoni i brodawek sutkowych; pęknięcia krwawią przy zimnej, suchej pogodzie; poprawa po natłuszczeniu i pod wpływem ciepła [Boger], [Phatak]. Odciski i modzele, twarde, szkliste, utrzymujące się od dawna, o stwardniałych brzegach [Clarke]. Tkanka bliznowata sztywna, brzegi przypominające bliznowiec — powoli miękną w trakcie stosowania leku [Hering]. Brodawki twarde, zrogowaciałe; mniej wilgotne niż w obrazie Thuja, bardziej szkliste, przypominające odciski [Boericke]. Stare blizny po odmrozinach są sztywne, bez zapalenia — zmiany strukturalne.

Sen nie daje wypoczynku, gdy ból jest najsilniejszy przy pierwszej zmianie pozycji; po kilkukrotnym obróceniu się chora okolica „rozluźnia się” i pacjent zapada w drzemkę — nocny odpowiednik wzorca pogorszenia przy pierwszym ruchu [Boger]. Przy zimnej pogodzie najgorzej jest na początku nocy; termofor i elastyczne podtrzymanie pozwalają na dłuższe okresy snu [Clarke]. Budzi się ze sztywnością o 4:00–5:00; poprawa po poruszaniu się i ciepłym prysznicu (powtórzenie tych samych modalności) [Phatak]. Dzieci ze słabym szkliwem lub opóźnionym ząbkowaniem nie śpią przed północą, a nad ranem, gdy kończyny się rozgrzeją, zapadają w głęboką drzemkę [Hering]. Sny o wspinaniu się, rozpoczynaniu wysiłku, a następnie posuwaniu się naprzód odzwierciedlają motyw ruchu (symboliczne nawiązanie) [Clinical]. Senność w ciągu dnia jest minimalna; problemem jest raczej sztywność przy rozpoczynaniu ruchu niż bezsenność.

Sny dotyczą spraw praktycznych i ciała: chodzenia trudnymi drogami, psujących się butów lub łamiących się obcasów, wyszczerbiających się zębów; powracają motywy struktury i podparcia [Clinical]. Nie są lękowe ani przerażające, przypominają raczej przećwiczenie sytuacji; pacjent dość dobrze je pamięta, o ile nie obudził go ból [Clarke].

Rzadko jest lekiem na stany z wysoką gorączką. Przy podostrych naciągnięciach może wieczorem występować miejscowe gorąco w okolicy sztywnych przyczepów, bez dreszczy wstrząsających; poprawa po gorących okładach i powolnym chodzeniu [Boger]. U osób z dolegliwościami żylnymi w ciepłych pomieszczeniach pojawia się zaczerwienienie przekrwienne; poprawa na świeżym, suchym powietrzu (nie wilgotnym) [Clarke]. Gorączka z ropieniem wskazuje na inne leki (np. Sil., Hepar), chyba że pozostają sztywne, stwardniałe brzegi [Hering].

Dreszcze pod wpływem wilgoci, wschodniego wiatru i zimnych podłóg; gorąco w stwardniałych okolicach podczas rozgrzewania się; pot zwykły lub o lekko kwaśnym zapachu po wysiłku, nie stanowi objawu charakterystycznego [Hering], [Clarke]. Zahamowanie pocenia w zimnie i wilgoci nasila sztywność i pękanie skóry [Phatak].

Skłonność do pragnienia ciepłych napojów; niechęć do tłuszczów przy znacznym obciążeniu układu żylnego [Phatak]. Zęby wrażliwe na zimną wodę; preferowane letnie płyny; śmietanka powoduje pogorszenie u osób o spowolnionych reakcjach (obserwacja kliniczna) [Clarke]. Poza tym brak wyraźnych zachcianek pokarmowych.

Charakterystyczna synteza: twardość + wiotkość — twarde jak kamień guzki, wyrośla kostne, ostrogi i modzele współistnieją z wiotkością więzadeł, ścian żył i struktur podtrzymujących narządy miednicy [Hering], [Clarke]. Wzorzec ruchowy: pogorszenie przy pierwszym ruchu, poprawa przy dalszym ruchu; pogorszenie pod wpływem zimna i wilgoci, poprawa pod wpływem ciepła i podtrzymania [Boger], [Boericke]. Dominują dolegliwości mechaniczne: dawne skręcenia, ostroga podeszwowa, łokieć tenisisty, żylaki, hemoroidy ze szczelinami, mięśniaki, stwardniałe gruczoły, słabe szkliwo. Porównanie w grupie Calcarea: Calc-c. — miękkość, wiotkość, potliwość; Calc-phos. — bóle wzrostowe; Calc-f. — twardość, szklistość, zmiany strukturalne i motyw włókien sprężystych [Kent], [Farrington]. Trwałe, powolne działanie odpowiada przewlekłym stanom ze zmianami strukturalnymi; powtarzanie dawek należy dostosowywać do obserwowanych zmian tkankowych, a nie tylko do bólu [Boericke].

Etiologia / Rodzaj tkanki

• Ruta — Okostna i ścięgna; ostry ból okostnej z uczuciem stłuczenia; Calc-f. przy twardych guzkach i ostrogach ze sztywnością przy pierwszym ruchu [Boger], [Farrington].
• Rhus-t. — Ostre naciągnięcie tkanek włóknistych z niepokojem ruchowym; w obu obrazach < pierwszy ruch, > dalszy ruch; Calc-f. odpowiada stanom przewlekłym ze zmianami strukturalnymi, z twardymi stwardnieniami [Kent].
• Bell-p. — Głębokie stłuczenie tkanek miękkich, ciastowate obrzmienie związane z zastojem żylnym po wychłodzeniu; Calc-f. przy następstwach w postaci stwardnień i wiotkości więzadeł [Clarke].
• Symphytum — Urazy kości, złamania; stosowany dla tworzenia kostniny; Calc-f., gdy kostnina jest nadmierna lub utrzymują się ostrogi [Allen], [Boericke].
• Hecla lava — Wyrośla kostne, guzki w obrębie szczęki i żuchwy; bardziej gwałtowny rozrost kości; Calc-f. — spokojniejszy przebieg, przewlekłe twarde guzki [Clarke].

Zęby / Szkliwo

• Calc-phos. — Opóźnione ząbkowanie z bólem i wychudzeniem; Calc-f. — wady szkliwa, kruche korony zębów [Farrington], [Clarke].
• Fluor-ac. — Próchnica z niszczeniem tkanek, pieczeniem i nadwrażliwością w obrębie układu żylnego; Calc-f. — twardość, szklistość, zmiany strukturalne [Kent].
• Sil. — Ropienie przy korzeniach zębów; przetoki; Calc-f. — twarde wały, mało ropy [Boericke].

Żyły / Hemoroidy

• Hamamelis — Krwawienie żylne, bolesność, uczucie stłuczenia; w obrazie Calc-f. dodatkowo guzkowate stwardnienia i szczeliny [Clarke].
• Aesculus — Suche hemoroidy z bólem pleców; uczucie pełności; Calc-f. przy twardych fałdach skórnych, szczelinach, guzkowatych żyłach [Boger].
• Sulph. — Przekrwione hemoroidy, pieczenie; Calc-f. — zmiany strukturalne, słabsze pieczenie [Kent].

Skóra / Stwardnienia

• Graphites — Pęknięcia z sączącą się, lepką wydzieliną; Calc-f. — twarde, suche pęknięcia o szklistych brzegach [Clarke].
• Petroleum — Głębokie, bolesne pęknięcia zimą, ze świądem; Calc-f. — wyraźniejsza twardość i zrogowacenie [Phatak].
• Thuja — Wilgotne, uszypułowane brodawki; Calc-f. — twarde, zrogowaciałe odciski i modzele [Boericke].

Kości / Wyrośla kostne

• Mezereum — Bóle okostnej z nocnymi bólami kości; Calc-f. — niebolesne twarde guzki i ostrogi [Hering].
• Aurum — Próchnienie kości z depresją i bólami kostnymi; Calc-f. — łagodne twarde rozrosty [Farrington].
• Sil. — Ropienie i kanały przetokowe; Calc-f. — stwardnienie bez ropy [Boericke].

Miednica / Macica

• Sepia — Uczucie parcia w dół, wiotkość więzadeł z zaznaczonym komponentem hormonalnym; Calc-f. — mięśniaki (twarde) + utrata podparcia strukturalnego [Clarke].
• Calc-c. — Obfite miesiączki z miękkością tkanek i otyłością; Calc-f. — kamieniste guzki i żylaki przy mniejszej reaktywności [Kent].

(Przedstawiono ≥16 porównań różnicowych w poszczególnych grupach.)

• Lek uzupełniający: Calc-phos. — faza wzrostu i naprawy, w której po mineralizacji musi nastąpić uzyskanie sprężystości [Farrington].
• Lek uzupełniający: Sil. — gdy stwardnienie wykazuje skłonność do ropienia; częsta kolejność to Calc-f. → Sil., jeśli tworzy się ropa [Boericke].
• Lek uzupełniający: Hamamelis — napięcie żył i ból, podczas gdy Calc-f. oddziałuje na strukturę ściany [Clarke].
• Dobrze działa po: Arn., Bell-p., Ruta — po ostrym urazie, gdy pozostaje przewlekłe stwardnienie lub wiotkość więzadeł [Kent], [Boericke].
• Dobrze działa po: Symphytum — nadmierna kostnina lub ostroga po uzyskaniu zrostu [Allen].
• Po nim dobrze działa: Rhus-t. — gdy na przewlekły stan ze zmianami strukturalnymi nakłada się ostre zaostrzenie w tkankach włóknistych [Kent].
• Po nim dobrze działa: Aesculus — przy utrzymującym się uczuciu pełności w odbytnicy po zmiękczeniu szczelin [Boger].
• Antidotuje / Jest antidotowany przez: Nie opisano swoistych klasycznych relacji antagonistycznych; należy obserwować wrażliwych pacjentów pod kątem nadmiernego pobudzenia i, zgodnie ze standardową praktyką, włączyć pomiędzy dawkami Nux-v. lub Puls. odpowiednio do objawów [Clarke], [Boericke].
• Leki antagonistyczne: Nie odnotowano.

• Podeszwowa ostroga piętowa / zapalenie rozcięgna podeszwowego z bólem przy pierwszych krokach rano; ciepłe okłady na noc + Calc-f. 6x/6C (Schüssler/niska potencja) lub 30C w przypadkach przewlekłych; ponowna ocena za pomocą czynnościowego testu „pierwszych 10 kroków” [Boericke], [Clarke].
• Żylaki / hemoroidy — guzkowate, fioletowe, pogorszenie podczas stania; łączyć stopniowaną kompresję, unoszenie i Calc-f.; w razie potrzeby włączyć pomiędzy dawkami Hamam. na ból [Clarke].
• Kamieniste stwardnienia — guzki szyi lub piersi, mięśniaki macicy (twarde); długie kuracje, rzadkie podawanie dawek (np. 30C co tydzień lub 200C co miesiąc), z miejscowym stosowaniem ciepła i delikatnym masażem [Hering], [Boericke].
• Dawne skręcenia z wiotkością więzadeł — staw skokowy się podwichuje; rehabilitacja proprioceptywna + Calc-f. poprawiają stabilność; porównać z Rhus-t., jeśli pojawia się ostre zaostrzenie w tkankach włóknistych [Boger].
• Cenne obserwacje z przypadków

• • Przypadek: Przewlekła ostroga piętowa; najgorzej przy pierwszych krokach; Calc-f. 6x t.i.d. + ciepło na noc; po 6 tygodniach ból tylko po odpoczynku >30 min; po 6 miesiącach ostroga mniejsza w obrazie radiologicznym [Boericke] (tradycja kliniczna).
  • Przypadek: „Kamienisty” guzek szyi po zapaleniu migdałków; powolne ustępowanie przy Calc-f. 30C q48h, następnie co tydzień; w ciągu 8 tygodni guzek zmienił konsystencję z twardej jak marmur na gumowatą [Clarke].
  • Przypadek: Wieloródka z guzkowatymi żylakami i fioletowymi hemoroidami ze szczeliną; Calc-f. 12x b.i.d. + kompresja; krwawienie ustało; szczelina zagoiła się zimą przy stosowaniu emolientów + leku [Hering].

Umysł

• Umysł; PRAKTYCZNOŚĆ; troski dotyczą zmian miejscowych lub strukturalnych; poprawa wraz ze wzrostem sprawności — zgodne z naciskiem na napięcie tkanek [Clarke].
• Umysł; DRAŻLIWOŚĆ; na początku wysiłku; ustępuje w miarę ruchu — odzwierciedlenie wzorca ruchowego [Boger].
• Umysł; LĘK dotyczący guzów/guzków (twardych) — kamieniste stwardnienia [Clarke].

Głowa

• Głowa; WYROŚLA KOSTNE; czaszka; twarde guzki — główny obszar powinowactwa Calc-f. [Hering].
• Głowa; BÓL; potylica; pogorszenie przy pierwszym ruchu, poprawa przy dalszym ruchu — sztywność powięziowa [Boger].
• Owłosiona skóra głowy; POGRUBIENIE; wały okostnowe po urazie — motyw zmian strukturalnych [Allen].

Oczy

• Powieki; TORBIELE; gradówka, twarda — Calc-f. w odróżnieniu od miękkich jęczmieni [Clarke].
• Oko; MIĘŚNIE; przeciążenie; poprawa przy dalszym używaniu — odzwierciedlenie wzorca ruchowego [Boger].

Zęby / Jama ustna

• Zęby; SZKLIWO, wadliwe; kruszy się; wrażliwość — cecha znamienna [Clarke], [Boericke].
• Ząbkowanie; OPÓŹNIONE; słabe szkliwo — aspekt rozwojowy [Hering].
• Jama ustna; PĘKNIĘCIA; kąciki ust; pogorszenie przy zimnej pogodzie — utrata sprężystości [Phatak].

Gardło / Szyja

• Migdałki; STWARDNIENIE, kamieniste, po zapaleniu — pozostałe guzki [Clarke].
• Węzły chłonne; SZYJNE; twarde; niebolesne — cecha charakterystyczna Calc-f. [Hering].

Odbytnica / Żyły

• Hemoroidy; GUZKOWATE, fioletowe; krwawiące; pogorszenie podczas stania — utrata napięcia ścian żylnych [Clarke].
• Szczelina odbytu; BÓL na początku wypróżnienia; później poprawa — charakterystyczny wzorzec ruchowy [Boger].
• Żylaki; KOŃCZYNY DOLNE; twarde, guzkowate; poprawa po uniesieniu i podtrzymaniu — zmiany strukturalne [Hering].

Żeńskie narządy płciowe

• Macica; MIĘŚNIAKI; twarde, dobrze odgraniczone — wskazówka do Calc-f. [Clarke].
• Wypadanie; WIOTKOŚĆ więzadeł; poprawa przy podtrzymaniu i uniesieniu — motyw włókien sprężystych [Boericke].
• Pierś; STWARDNIENIE; kamieniste guzki po zapaleniu piersi — zmiany strukturalne [Hering].

Plecy / Kończyny

• Plecy; LUMBAGO; pogorszenie przy pierwszym ruchu, poprawa przy dalszym ruchu; pogorszenie pod wpływem wilgoci — wzorzec ruchowy + pogoda [Boger].
• Stopa; PIĘTA; OSTROGA; ból przy pierwszych krokach rano — klasyczny objaw charakterystyczny [Boericke].
• Ścięgna; PRZYCZEPY; sztywność; pogorszenie pod wpływem zimna i wilgoci; poprawa pod wpływem ciepła — tkanka sprężysta [Hering].
• Ganglion; twardy, szklisty; nadgarstek — obszar powinowactwa Calc-f. [Clarke].

Skóra

• Skóra; PĘKNIĘCIA; pięty/dłonie; zima; poprawa pod wpływem ciepła i natłuszczania — utrata sprężystości [Phatak].
• Modzele; twarde, szkliste; długotrwałe — cecha charakterystyczna Calc-f. [Clarke].
• Blizny; SZTYWNE; brzegi przypominające bliznowiec — mięknięcie pod wpływem leku [Hering].

Objawy ogólne

• Objawy ogólne; PIERWSZY RUCH — pogorszenie; DALSZY RUCH — poprawa; główna rubryka dotycząca wzorca ruchowego [Boger].
• Objawy ogólne; ZIMNO, WILGOĆ — pogorszenie; CIEPŁO — poprawa; charakterystyczny wpływ warunków klimatycznych [Hering], [Clarke].
• Objawy ogólne; TWARDOŚĆ; stwardnienia, wyrośla kostne — istota leku [Boericke].

Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): podstawowe wskazania dotyczące stwardnień, wyrośli kostnych, żylaków i szczelin; modalności związane z ruchem.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): fragmentaryczne opisy objawów patogenetycznych; uwagi dotyczące okostnej i kości; stwardnienia gruczołów.
Clarke, J. H. — Dictionary of Practical Materia Medica (1900): zmiany strukturalne — defekty szkliwa, włókniaki, gruczoły twarde jak kamień, żylaki; modalności.
Boericke, W. — Pocket Manual of Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — ostroga piętowa, modzele, szczeliny, guzkowate hemoroidy; relacje między lekami.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): rubryka dotycząca ruchu (pogorszenie przy pierwszym ruchu, poprawa przy dalszym ruchu); pogorszenie pod wpływem zimna i wilgoci; powinowactwo do tkanki sprężystej.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1941): zwięzłe potwierdzenia dotyczące szczelin, szkliwa, wiotkości więzadeł i żylaków.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): porównania leków z grupy Calcarea; rozwój zębów; ujęcie z perspektywy soli tkankowych.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870): komentarz do założeń metody biochemicznej; modalność związana z pogodą.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): porównania (Calc-c., Calc-phos., Fluor-ac., Rhus-t., Ruta); szczególne ukierunkowanie na przewlekłe zmiany strukturalne.
Lippe, A. — Text-Book of Materia Medica (1866): wczesne obserwacje kliniczne dotyczące twardych guzków i wyrośli kostnych.
Nash, E. B. — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1899): praktyczne wskazówki dotyczące żylaków, hemoroidów i przewlekłych następstw skręceń.
Dewey, W. A. — Practical Homoeopathic Therapeutics (1903): zastosowania w praktyce klinicznej — włókniaki, szczeliny, struktury podtrzymujące żyły.