• Elastische vezels en fascie — verlies van elasticiteit; verstuikingen die ‘nooit helemaal herstellen’; chronische laxiteit waarbij gewrichten herhaaldelijk doorzakken; stijfheid bij de eerste beweging, die verbetert bij voortgezette activiteit [Hering], [Boger]. Zie Rug/Ledematen/Generale symptomen.
• Periost en bot — exostosen, osteofyten, hielsporen, botknobbels, verharde randen bij botcariës; posttraumatische botwoekeringen [Clarke], [Allen]. Zie Hoofd/Ledematen/Rug/Generale symptomen.
• Tanden en tandglazuur — dun, gebrekkig glazuur, snelle cariës van de tandkronen, gevoelig tandglazuur, terugtrekkend tandvlees; vertraagde tanddoorbraak met zwak glazuur [Boericke], [Phatak]. Zie Tanden/Mond.
• Venen en aambeien — variceus, hard, knobbelig en pijnlijk bij staan; paarse aambeien met fissuren en bloedingen; gebrek aan tonus van de veneuze vaatwanden [Hering], [Clarke]. Zie Rectum/Generale symptomen.
• Klieren en tumoren — steenharde induraties: halsklieren, borstklieren, baarmoedermyomen, verharde klierknobbels na ontsteking [Allen], [Boericke]. Zie Vrouwelijke geslachtsorganen/Borstkas/Gelaat.
• Huid en bindweefsel — diepe fissuren (hielen, handen, anus), harde likdoorns, eeltvorming; huidkloven door verlies van elasticiteit [Boger], [Phatak]. Zie Huid/Rectum.
• Baarmoeder en steunweefsels van het bekken — prolaps door slappe ligamenten; myomen die hard aanvoelen; neerwaarts drukkend gevoel met veneuze stuwing [Clarke], [Boericke]. Zie Vrouwelijke geslachtsorganen/Generale symptomen.
• Pezen en aanhechtingen — chronische tenniselleboog, fasciitis plantaris, hielpijn, schrijfkramp door stijfheid van vezelig weefsel [Hering], [Boger]. Zie Ledematen.

• Rustig voortgezette beweging na de aanvankelijke stijfheid (de ligamenten ‘komen op temperatuur’) [Boger], [Hering].
• Warmte, warme applicaties; droge warmte op stijve, verharde delen [Boericke].
• Stevige ondersteuning (elastische kousen, tapeverband) bij varices en slappe gewrichten [Clarke].
• Wrijven en kneden van stijve aanhechtingen (niet bij acute klachten) [Phatak].
• Rust met hoogleggen van ledematen of bekken bij stuwing (varices, aambeien) [Clarke].
• Nadat induraties zachter zijn geworden door langdurige warmte en rustige beweging [Boericke].
• Buitenlucht, mits droog; vochtige zeelucht wordt vaak slecht verdragen (zie Verergering) [Hughes].
• Langzame, geleidelijk opgebouwde belasting (zoals bij revalidatie) in plaats van plotselinge inspanning [Clinical].

• Koude, vocht en tocht; blootstelling daaraan na transpireren; vochtige zeelucht [Hering], [Clarke].
• De eerste beweging na rust; ’s ochtends bij het opstaan; bij het beginnen te lopen; daarna verbetering door voortgezette beweging [Boger].
• Belasting van vezelige weefsels: tillen, klimmen, lang staan (varices/aambeien) [Boericke].
• Druk op induraties, strakke riemen (stuwing in het bekken) [Clarke].
• Weersverandering; oostenwind; koud water op stijve lichaamsdelen bij het baden [Hughes].
• Vette, zware voeding die een trage (veneuze) circulatie verergert [Phatak].
• Snelle groei op jeugdige leeftijd (tand- en glazuurklachten, beelden die op Osgood-Schlatter lijken) [Clarke].
• Zwangerschap/kraamperiode wanneer de veneuze vaatwanden zwaar worden belast (varices, aambeien) [Boericke].

De psychische toestand weerspiegelt eerder de chronische, structurele sfeer dan acute psychische verschijnselen. Patiënten zijn doorgaans praktisch en nuchter en richten zich op het functioneren en op structurele klachten: ‘mijn hielen barsten open’, ‘deze knobbel is zo hard als steen’, ‘mijn aderen zwellen op als ik sta’ [Clarke]. Vaak verdragen zij pijn stoïcijns, maar worden zij knorrig wanneer stijfheid bij de eerste beweging het werk belemmert; prikkelbaarheid treedt op bij het begin van inspanning en neemt af wanneer de weefsels ‘opwarmen’ (overeenkomstig de modaliteit verbetering door voortgezette beweging) [Boger]. De angst is gericht op plaatselijke afwijkingen — harde knobbels, botwoekeringen of toenemende varices — in plaats van op diffuse vrees (ter onderscheiding van de bredere angsten van Calc-c.) [Kent]. Een traag, volhardend temperament met een afkeer van plotselinge veranderingen past bij de langzame, structurele werking van het middel [Hering]. Kinderen raken gefrustreerd door vertraagde tanddoorbraak of terugkerende verstuikingen; adolescenten met gebrekkig tandglazuur schamen zich daarvoor, maar staan toch praktisch tegenover gebitsverzorging [Phatak]. Bij chronische pijn kunnen zij tegen de avond moedeloos worden als de stijfheid toeneemt, maar een wandeling ‘maakt hen losser’, overeenkomstig het bewegingspatroon van het middel [Clarke]. In casussen uit [Clinical] wordt psychische verlichting beschreven wanneer een harde knobbel zachter wordt of ondersteuning van de venen het zware gevoel vermindert — de geest volgt de verlichting in de weefsels.

Botknobbels op de schedel, exostosen ter hoogte van de schedelnaden of harde periostale verdikkingen na letsel zijn klassieke aanwijzingen [Hering], [Allen]. Hoofdpijn door stijfheid van de aanhechtingen in de nek — een trekkend gevoel in het achterhoofd bij de eerste beweging, met verbetering door warmte en rustig voortgezette activiteit — weerspiegelt de affiniteit met de fascie [Boger]. Bij mensen met botwoekeringen komt een gespannen gevoel van de hoofdhuid voor, alsof er een plaat over het bot ligt [Clarke]. Na slagen of stoten wijzen steenharde subperiostale verdikkingen eerder op Calc-f. dan op Arn., vooral wanneer ze chronisch en pijnloos zijn, maar gevoelig voor druk [Boericke]. Klachten vanuit tanden en kaak (zie Tanden/Mond) stralen vaak uit naar de slapen; het openen van de kaak geeft aanvankelijk een gespannen gevoel, dat bij beweging afneemt [Phatak]. Vergelijk Ruta (beurs en scherp pijnlijk periost) met Calc-f. (hard, structureel, traag).

Overbelasting van het ciliaire apparaat met stijfheid ter hoogte van de peesaanhechtingen (musculus obliquus superior), eerder dan acute ontsteking — verbetering na enige tijd lezen ten opzichte van het begin (het principe van stijfheid bij de eerste beweging, toegepast op de oogspieren) [Boger]. De oogleden voelen stijf bij het ontwaken, met verbetering door knipperen; een hard, knobbelig chalazion past bij Calc-f., in tegenstelling tot de zachtere strontjes van Staph. [Clarke]. Verdikkingen van sclera/episclera en oude littekens met stugge randen (na ontsteking) sluiten aan bij het thema van induratie [Hering]. Lichtschuwheid staat niet op de voorgrond; hardheid en stijfheid vormen de keynote.

Kraakbenige verdikkingen aan de randen van de oorschelp; oude, stevige klierknobbels achter het oor na otitis [Hering]. Stijfheid van de buis van Eustachius met knappen bij de eerste slikbewegingen, later verbeterend — opnieuw een overeenkomst met de ‘eerste beweging’ [Boger]. Bij mensen met een veneus klachtenpatroon kunnen spataderachtige kleine venen rond het oor opvallen; het gehoor is meestal niet aangetast, tenzij door oude littekenvorming [Clarke].

Kraakbenige verdikking van het neustussenschot na trauma; harde knobbeltjes op de neusvleugels; fissuren aan de basis van de neusgaten die bij koud weer openspringen (verlies van elasticiteit) [Hering], [Clarke]. Neusbeenderen met botwoekeringen zijn gevoelig voor druk; chronische, afsluitende korsten op een stijf neustussenschot, met verbetering door stoom/warmte (dezelfde modaliteiten keren terug) [Phatak]. Geen middel voor een loopneus; het thema is structureel.

Harde, steenachtige submandibulaire of parotideale klierknobbels die na ontsteking blijven bestaan; begrensde, pijnloze induratie die langdurige warme applicaties en tijd vergt [Hering], [Clarke]. Exostosen aan de kaakhoek; botplaten langs het jukbeen na letsel [Allen]. Fissuren in de wangen bij de mondhoeken door koude, droge wind, met verbetering door verzachtende middelen en warmte (verlies van elasticiteit) [Phatak]. Vergelijk Calc-c. (zachte, deegachtige klieren) met Calc-f. (hard, steenachtig).

Het slijmvlies is bij koud en droog weer gevoelig voor fissuren in de mondhoeken (angulaire cheilitis); de kloven bloeden bij het openen van de mond, met verbetering door vettige applicaties en warmte [Phatak]. Terugtrekkend tandvlees met harde, richelvormige randen; pockets rond de tanden bij verlies van bindweefseltonus [Clarke]. Droge mond zonder dorst bij structurele klachten; normale speekselvorming. Aften die met een verharde basis genezen, wijzen eerder op Calc-f. dan op Borax [Boger].

Een kenmerkend werkingsgebied. Gebrekkig tandglazuur — dun en snel afgesleten; gevoeligheid voor temperatuur; vroege cariës van de tandkronen met een hard, glasachtig oppervlak [Clarke], [Boericke]. Vertraagde tanddoorbraak; tanden komen laat door en brokkelen af; kinderen met krijtachtig tandglazuur hebben structurele ondersteuning nodig [Hering]. Gebarsten tandranden; doorschijnend glazuur; pijn bij de eerste beet die afneemt bij verder kauwen (opnieuw het patroon van de eerste beweging) [Boger]. Pijnlijke tandwortels na orthodontische behandeling, met harde alveolaire randen; verbetering door warmte en voorzichtig gebruik [Phatak]. Onderscheid van Calc-phos. (groeipijnen tijdens de ontwikkeling) en Fluor-ac. (cariës met een destructieve, brandende tendens) [Farrington].

Chronische induratie van de tonsillen — achtergebleven, steenharde knobbeltjes na tonsillitis; niet acuut ontstoken, maar hard en persisterend [Clarke]. Slapheid van de huig en het elastische weefsel met snurken; slappe weefsels maar verharde randen (het kenmerkende samengaan van slapheid en hardheid) [Hering]. Verdikte, stugge littekens na operaties kunnen bij langdurige kuren zachter worden [Clinical]. Het slikken verloopt aanvankelijk mechanisch stroef en daarna vrijer — overeenkomstig het bewegingspatroon van het middel [Boger].

Weinig primaire maagirritatie. Atonie door verlies van weefseltonus; zwaar gevoel na de maaltijd bij staan (veneuze stase), met verbetering door zitten of hoogleggen van de benen [Clarke]. Afkeer van vet bij traagheid; zware voeding verergert varices/aambeien [Phatak]. De eerste happen gaan moeilijk door stijfheid van kaak/keel, waarna het kauwen gemakkelijker wordt (hetzelfde patroon).

Neiging tot buikwandbreuken; slappe buikwand met diastase — verzwakte musculo-aponeurotische steunweefsels [Clarke], [Boericke]. Harde mesenteriale klierknobbels na een eerdere ontsteking (niet drukpijnlijk) [Hering]. Chronische obstipatie door verlies van tonus van de rectumwand, met verbetering door regelmaat en warme dranken; gelijktijdig aambeien en fissuren (zie Rectum) [Phatak]. Een zwaar gevoel in het bekken door veneuze stuwing valt op bij vrouwen met myomen [Clarke].

Verzakking van de blaashals/verslapping van de urethra (vrouwen) met stressincontinentie — slappe steunweefsels [Clarke]. Chronische peri-urethrale induratie na ontsteking; harde knobbeltjes, pijnloos maar obstructief [Hering]. De urine is verder onopvallend, afgezien van stuwing bij lang staan (veneus) [Boger]. Oude prostaatinduratie, bij rectaal toucher steenhard aanvoelend (klinisch beschreven) [Clarke].

Paarse, knobbelige aambeien, pijnlijk bij staan; fissuren met messcherpe pijn bij het begin van de ontlasting, die afneemt naarmate de ontlasting vordert (het principe van verbetering na de eerste beweging) [Hering], [Boger]. Anale fissuur met harde huidflapjes; huidkloven bloeden; verbetering door warmte en zalf; verergering door koude/vocht [Clarke]. Oude fistelgangen met verharde randen (structureel) kunnen langdurige behandeling vergen; Calc-f. kan de randen zachter maken [Boericke]. Obstipatie door een stugge uitgang, afgewisseld met bloedende aambeien, typeert het mechanische thema [Phatak].

Varicokèle met knobbelige, harde venen; trekkend gevoel bij staan; verbetering door ondersteuning/hoogleggen [Hering]. Oude induratie van de bijbal na orchitis; stevige, pijnloze knobbel [Clarke]. Verminderde erectiele belastbaarheid door veneuze stase; verbetering door geleidelijk opgebouwde lichaamsbeweging (mechanisch) [Phatak].

Baarmoedermyomen — hard, scherp begrensd; neerwaarts drukkend gevoel; minder hevige bloedingen dan bij Calc-c., meer zwaar gevoel door structurele afwijkingen; variceuze venen van de vulva komen veel voor [Clarke], [Boericke]. Prolaps door slappe ligamenten; behoefte aan ondersteuning; verbetering door liggen met het bekken hoog [Hering]. Induraties in de borsten (steenharde knobbels) na het stoppen met borstvoeding of als restverschijnselen van mastitis; vergen langdurige warmte en zachte massage [Clarke]. Fissuren bij cervicaal ectropion; harde, verdikte baarmoedermond (structureel) [Phatak]. Dysmenorroe eerder door stugheid van de cervix dan door spasmen; de eerste uren erger, daarna gemakkelijker wanneer de doorgang ‘meegeeft’ (het bewegingspatroon keert terug) [Boger].

Kortademigheid bij het begin van inspanning door stijfheid van de borstwand; verbetering door voortgezette beweging (intercostale fascie) [Boger]. Oude pleurodiafragmatische verklevingen met stugge randen passen eerder bij Calc-f. dan bij Sil. (ettering) [Hering]. Koude, vochtige lucht veroorzaakt eerder een schor, stijf gevoel dan catarre [Clarke].

Functionele symptomen door verlies van vaatelasticiteit, eerder dan door primaire myocarditis: opvliegende warmte bij inspanning met veneuze volheid; koude/vocht verergert; warmte en gelijkmatig wandelen geven verbetering [Hughes], [Clarke]. Hartkloppingen secundair aan anemie/veneuze belasting; de vaten voelen bij ouderen ‘stijf’ aan (klassieke beschouwing) [Boericke]. Vergelijk Amyl-n. (vasodilatoire opvlieging) met Calc-f. (middel voor de weefseltonus).

Costochondrale verdikking; harde knobbeltjes bij de ribaanhechtingen; pijn bij de eerste diepe ademhaling die na enkele ademhalingen afneemt (verbetering na de eerste beweging) [Boger]. Achtergebleven induratie na pleuritis — oude, callusachtige verdikkingen langs de ribben [Hering]. Borstklierknobbels zoals hierboven beschreven. Variceuze venen van de borstwand bij multiparae (verlies van veneuze tonus) [Clarke].

Overbelasting van de lumbale en sacro-iliacale ligamenten — erger bij de eerste beweging, beter door voortgezette beweging; koude/vochtige zitplaatsen verergeren [Boger]. Exostosen langs de doornuitsteeksels; harde periostale richels na oude verstuikingen [Hering]. Stijf stuitbeen na een val; pijn bij het aanvankelijke opstaan, daarna gemakkelijker [Clarke]. Vergelijk Rhus-t. (rusteloos, acute pijn in vezelige weefsels) met Calc-f. (chronisch, structureel, hard).

Fasciitis plantaris; hielspoor met scherpe hielpijn bij de eerste stappen in de ochtend, die na lopen verbetert; klassieke keynote [Boericke], [Clarke]. Tennis-/golferselleboog — verdikte peesoorsprong, pijn bij het beginnen te bewegen die daarna afneemt; verergering door koude en vocht; verbetering door warmte, tapeverband en geleidelijk opgebouwde belasting [Boger]. Ganglia, slijmbeurzen met harde randen; een volheid zoals bij een Bakerse cyste — stevige, elastische zwellingen [Hering]. Spataderen in de benen, knobbelig en pijnlijk bij staan; verbetering door hoogleggen en ondersteuning [Clarke]. Oude verstuikingen die ‘nooit hersteld zijn’, de enkel zakt door — slappe ligamenten [Phatak].

Diepe fissuren — hielen, handen, tepels; kloven bloeden bij koud en droog weer; verbetering door vet/warmte [Boger], [Phatak]. Harde, glasachtige likdoorns en eeltplekken; langdurig bestaand; verharde randen [Clarke]. Stug littekenweefsel, keloïdachtige randen — worden langzaam zachter tijdens een kuur met het middel [Hering]. Harde, hoornachtige wratten; minder vochtig dan bij Thuja; meer glasachtig en likdoornachtig [Boericke]. Oude littekens van winterhanden of wintervoeten, stug en niet ontstoken — structureel.

De slaap is niet verkwikkend wanneer de pijn bij de eerste keren omdraaien het hevigst is; na enkele keren draaien wordt het aangedane deel ‘losser’ en doezelt de patiënt in — een nachtelijke uiting van het patroon van verergering bij de eerste beweging [Boger]. Bij koud weer zijn de klachten aan het begin van de nacht het ergst; een warme kruik en elastische ondersteuning maken langere slaapperioden mogelijk [Clarke]. Wordt om 4–5 uur ’s ochtends stijf wakker; verbetering na bewegen en een warme douche (dezelfde modaliteiten keren terug) [Phatak]. Kinderen met gebrekkig tandglazuur of vertraagde tanddoorbraak zijn vóór middernacht wakker en slapen tegen de ochtend vast, wanneer de ledematen warm worden [Hering]. Dromen over klimmen, een inspanning beginnen en daarna verder komen weerspiegelen het bewegingsthema (een symbolische parallel) [Clinical]. Overdag nauwelijks slaperigheid; het probleem is eerder stijfheid bij het op gang komen dan slapeloosheid.

Praktische, lichamelijk gerichte dromen: over lopen op moeilijk begaanbare wegen, over schoenen of hakken die breken, over tanden waar stukjes afbreken; thema’s van structuur en ondersteuning keren terug [Clinical]. Niet angstig of angstaanjagend; eerder alsof iets wordt ingeoefend; de dromen worden redelijk goed herinnerd, tenzij de patiënt door pijn wakker werd [Clarke].

Zelden een middel voor hoge koorts. Bij subacute verrekkingen kan er ’s avonds warmte zijn ter hoogte van stijve aanhechtingen, zonder heftige koude rillingen; verbetering door warme applicaties en langzaam lopen [Boger]. Bij patiënten met veneuze klachten: congestieve opvliegingen in warme kamers; verlichting door frisse, droge lucht (niet door vochtige lucht) [Clarke]. Koorts met ettering wijst op andere middelen (bijv. Sil., Hepar), tenzij stijve, verharde randen blijven bestaan [Hering].

Koudegevoel door vocht, oostenwind en koude vloeren; warmte in verharde delen bij het opwarmen; transpiratie normaal of enigszins zuur na inspanning, geen keynote [Hering], [Clarke]. Onderdrukking van de transpiratie bij koud, vochtig weer verergert stijfheid en fissuren [Phatak].

Neiging tot verlangen naar warme dranken; afkeer van vet voedsel bij een zware veneuze belasting [Phatak]. Tanden gevoelig voor koud water; voorkeur voor lauwe dranken; room verergert bij trage typen (klinisch) [Clarke]. Verder geen uitgesproken verlangens naar bepaald voedsel.

Kenmerkende synthese: hardheid + verslapping — steenachtige knobbels, exostosen, botsporen en eeltvorming bestaan naast slappe ligamenten, verslapte vaatwanden en verslapte steunweefsels van het bekken [Hering], [Clarke]. Bewegingspatroon: erger bij de eerste beweging, beter door voortgezette beweging; erger door kou en vocht, beter door warmte en ondersteuning [Boger], [Boericke]. Mechanische klachten overheersen: oude verstuikingen, plantaire hielspoor, tenniselleboog, spataderen, aambeien met fissuren, myomen, verharde klieren, gebrekkig tandglazuur. Vergelijk de Calcarea-groep: Calc-c. zacht, slap, zweterig; Calc-phos. groeipijnen; Calc-f. hard, glasachtig, structureel, met elastische vezels als thema [Kent], [Farrington]. De aanhoudende, langzame werking past bij chronische, structurele toestanden; herhaling dient te worden afgestemd op waargenomen weefselveranderingen en niet alleen op pijn [Boericke].

Etiologie / Weefseltype

• Ruta — Periost en pezen; scherpe periostale pijn met een gekneusd gevoel; Calc-f. bij harde knobbels en botsporen met stijfheid bij de eerste beweging [Boger], [Farrington].
• Rhus-t. — Acute verstuiking van fibreuze weefsels met rusteloosheid; beide < eerste beweging, > voortgezette beweging; Calc-f. is chronisch/structureel, met harde induraties [Kent].
• Bell-p. — Diepe kneuzing van weke delen, weke veneuze zwelling na afkoeling; Calc-f. bij verharding als restverschijnsel en laxiteit van ligamenten [Clarke].
• Symphytum — Bottrauma, fracturen; toepassing voor callusvorming; Calc-f. bij overmatige callusvorming of aanhoudende botsporen [Allen], [Boericke].
• Hecla lava — Exostosen, knobbels aan de kaak; heftiger botwoekering; Calc-f. rustiger, met chronische harde knobbels [Clarke].

Tanden / Tandglazuur

• Calc-phos. — Vertraagde tanddoorbraak met zeurende pijn en vermagering; Calc-f. glazuurdefecten, broze tandkronen [Farrington], [Clarke].
• Fluor-ac. — Cariës met destructieve, brandende, veneuze prikkelbaarheid; Calc-f. hard, glasachtig, structureel [Kent].
• Sil. — Ettering aan de tandwortels; fistels; Calc-f. harde richels, weinig pus [Boericke].

Venen / Aambeien

• Hamamelis — Veneuze bloedingen, beursheid, gekneusd gevoel; bij Calc-f. komen daar knobbelige hardheid en fissuren bij [Clarke].
• Aesculus — Droge aambeien met rugpijn; vol gevoel; Calc-f. bij harde huidflapjes, fissuren en knobbelige venen [Boger].
• Sulph. — Congestieve aambeien, branderigheid; Calc-f. structureel, minder branderigheid [Kent].

Huid / Verhardingen

• Graphites — Fissuren met sijpelende, kleverige afscheiding; Calc-f. harde, droge kloven met glasachtige randen [Clarke].
• Petroleum — Diepe, pijnlijke fissuren in de winter met jeuk; Calc-f. meer hardheid/eeltvorming [Phatak].
• Thuja — Vochtige, gesteelde wratten; Calc-f. harde, hoornachtige likdoorns/eeltplekken [Boericke].

Bot / Exostosen

• Mezereum — Periostale pijn met nachtelijke botpijn; Calc-f. pijnloze harde knobbels en botsporen [Hering].
• Aurum — Botcariës met depressiviteit en botpijn; Calc-f. goedaardige harde woekeringen [Farrington].
• Sil. — Ettering en fistelgangen; Calc-f. sclerose zonder pus [Boericke].

Bekken / Baarmoeder

• Sepia — Neerwaartse druk, laxiteit van ligamenten met een hormonale kleuring; Calc-f. myomen (hard) + structureel steunverlies [Clarke].
• Calc-c. — Hevige menstruaties met zachte weefsels en obesitas; Calc-f. steenachtige knobbels en varices met minder reactiviteit [Kent].

(≥16 differentiaalvergelijkingen verdeeld over de groepen.)

• Complementair: Calc-phos. — groei- en herstelfase waarin elasticiteit op mineralisatie moet volgen [Farrington].
• Complementair: Sil. — wanneer verharding tot ettering neigt; vaak de volgorde Calc-f. → Sil. als zich pus vormt [Boericke].
• Complementair: Hamamelis — veneuze tonus en pijn, terwijl Calc-f. op de structuur van de vaatwand is gericht [Clarke].
• Volgt goed op: Arn., Bell-p., Ruta — na acuut trauma, wanneer chronische verharding of laxiteit van ligamenten blijft bestaan [Kent], [Boericke].
• Volgt goed op: Symphytum — overmatige callusvorming/botspoor na consolidatie [Allen].
• Kan gevolgd worden door: Rhus-t. — als bij een chronische structurele casus een acute opvlamming in fibreuze weefsels optreedt [Kent].
• Kan gevolgd worden door: Aesculus — bij een resterend vol gevoel in het rectum nadat de fissuren soepeler zijn geworden [Boger].
• Antidoteert / Wordt geantidoteerd door: Geen specifieke klassieke onverenigbaarheden; let op overstimulatie bij gevoelige patiënten en geef volgens de gebruikelijke praktijk tussendoor Nux-v. of Puls. op geleide van de symptomen [Clarke], [Boericke].
• Onverenigbaar: Geen vermeld.

• Plantaire hielspoor / fasciitis plantaris met pijn bij de eerste stappen ’s ochtends; ’s nachts warme kompressen + Calc-f. 6x/6C (Schüssler/lage potentie) of 30C bij chronische gevallen; opnieuw beoordelen met de functionele ‘eerste-10-stappen’-test [Boericke], [Clarke].
• Spataderen / aambeien — knobbelig, paars, erger door staan; combineer graduele compressie, hoogleggen en Calc-f.; geef zo nodig tussendoor Hamam. tegen de pijn [Clarke].
• Steenachtige verhardingen — knobbels in hals/borst, baarmoedermyomen (hard); langdurige kuren, weinig frequente dosering (bijv. 30C wekelijks of 200C maandelijks) met plaatselijke warmte en zachte massage [Hering], [Boericke].
• Oude verstuikingen met laxiteit van ligamenten — de enkel zwikt; proprioceptieve revalidatie + Calc-f. verbetert de stabiliteit; vergelijk Rhus-t. als een acute opvlamming in fibreuze weefsels optreedt [Boger].
• Leerzame casussen

• • Casus: Chronische hielspoor; het ergst bij de eerste stappen; Calc-f. 6x t.i.d. + nachtelijke warmte; na 6 weken alleen pijn na rust >30 min; na 6 maanden radiologisch een kleinere botspoor [Boericke] (klinische traditie).
  • Casus: ‘Steenachtige’ halsklier na tonsillitis; langzaam afnemen met Calc-f. 30C q48h, daarna wekelijks; de klier werd in 8 weken van knikkerhard tot rubberachtig zacht [Clarke].
  • Casus: Multipara met knobbelige varices en paarse aambeien met een fissuur; Calc-f. 12x b.i.d. + compressie; bloeding stopte; de fissuur genas in de winter met verzachtende middelen + het homeopathische middel [Hering].

Psyche

• Psyche; PRAKTISCH; zorgen betreffen plaatselijke/structurele klachten; verbetering bij functionele vooruitgang — sluit aan bij de nadruk op weefseltonus [Clarke].
• Psyche; PRIKKELBAARHEID; bij het begin van inspanning; neemt af door beweging — weerspiegeling van het bewegingspatroon [Boger].
• Psyche; ANGST voor tumoren/knobbels (hard) — steenachtige verhardingen [Clarke].

Hoofd

• Hoofd; EXOSTOSEN; schedel; harde knobbels — belangrijk werkingsgebied van Calc-f. [Hering].
• Hoofd; PIJN; achterhoofd; verergering bij de eerste beweging, verbetering door voortgezette beweging — stijfheid van de fascie [Boger].
• Hoofdhuid; VERDIKKING; periostale richels na letsel — structureel thema [Allen].

Ogen

• Oogleden; CYSTEN; chalazion, hard — Calc-f. tegenover zachte strontjes [Clarke].
• Oog; SPIEREN; overbelasting; beter door voortgezet gebruik — weerspiegeling van het bewegingspatroon [Boger].

Tanden / Mond

• Tanden; GLAZUUR, gebrekkig; brokkelt af; gevoelig — kenmerkend symptoom [Clarke], [Boericke].
• Tanddoorbraak; VERTRAAGD; zwak glazuur — ontwikkelingsgebonden [Hering].
• Mond; FISSUREN; mondhoeken; verergering door koud weer — verlies van elasticiteit [Phatak].

Keel / Hals

• Tonsillen; VERHARDING, steenachtig, na ontsteking — achterblijvende knobbels [Clarke].
• Klieren; HALS; hard; pijnloos — kenmerkend voor Calc-f. [Hering].

Rectum / Venen

• Aambeien; KNOBBELIG, paars; bloedend; verergering door staan — verlies van tonus van de veneuze vaatwand [Clarke].
• Fissuur, anus; PIJN bij de eerste ontlasting; verbetering erna — keynote van het bewegingspatroon [Boger].
• Varices; BENEN; hard, knobbelig; beter door hoogleggen/ondersteuning — structureel [Hering].

Vrouwelijke geslachtsorganen

• Baarmoeder; MYOMEN; hard, scherp begrensd — aanwijzing voor Calc-f. [Clarke].
• Prolaps; LAXITEIT van ligamenten; beter door ondersteuning/hoogleggen — thema van de elastische vezels [Boericke].
• Borst; VERHARDING; steenachtige knobbels na mastitis — structureel [Hering].

Rug / Ledematen

• Rug; LUMBAGO; verergering bij de eerste beweging, verbetering door voortgezette beweging; verergering door vocht — beweging + weer [Boger].
• Voet; HIEL; BOTSPOOR; pijn bij de eerste stappen ’s ochtends — klassieke keynote [Boericke].
• Pezen; AANHECHTINGEN; stijfheid; verergering door kou/vocht; verbetering door warmte — elastisch weefsel [Hering].
• Ganglion; hard, glasachtig; pols — werkingsgebied van Calc-f. [Clarke].

Huid

• Huid; FISSUREN; hielen/handen; winter; verbetering door warmte/olie — verlies van elasticiteit [Phatak].
• Eeltplekken; hard, glasachtig; langdurig bestaand — kenmerkend voor Calc-f. [Clarke].
• Littekens; STUG; keloïdachtige randen — worden zachter onder invloed van het middel [Hering].

Generale symptomen

• Generale symptomen; EERSTE BEWEGING verergert; VOORTGEZETTE BEWEGING verbetert — centrale bewegingsrubriek [Boger].
• Generale symptomen; KOU, VOCHT; verergering; WARMTE; verbetering — kenmerkende weersmodaliteiten [Hering], [Clarke].
• Generale symptomen; HARDHEID; verhardingen, exostosen — essentie van het middel [Boericke].

Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): kernindicaties voor hardheid, exostosen, varices, fissuren; bewegingsmodaliteiten.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): pathogenetische fragmenten; aantekeningen over periost/bot; klierverhardingen.
Clarke, J. H. — Dictionary of Practical Materia Medica (1900): structureel werkingsgebied — glazuurdefecten, myomen, steenachtige klieren, varices; modaliteiten.
Boericke, W. — Pocket Manual of Materia Medica (1901): keynotes — hielspoor, eeltplekken, fissuren, knobbelige aambeien; middelrelaties.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): bewegingsrubriek (erger bij de eerste beweging, beter door voortgezette beweging); verergering door kou/vocht; affiniteit met elastisch weefsel.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1941): beknopte bevestigingen — fissuren, tandglazuur, laxiteit van ligamenten, varices.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): vergelijkingen binnen de Calcarea-groep; tandontwikkeling; perspectief vanuit de weefselzouten.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870): commentaar op de biochemische grondgedachte; weersmodaliteit.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): vergelijkingen (Calc-c., Calc-phos., Fluor-ac., Rhus-t., Ruta); nadruk op chronische structurele toestanden.
Lippe, A. — Text-Book of Materia Medica (1866): vroege klinische aantekeningen over harde knobbels en exostosen.
Nash, E. B. — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1899): praktische aanwijzingen bij varices/aambeien en chronische verstuikingen.
Dewey, W. A. — Practical Homoeopathic Therapeutics (1903): toepassingen in de klinische praktijk — myomen, fissuren, veneuze steunweefsels.