• Oś psychika–układ autonomiczny. Oczekiwanie na nadchodzące wydarzenia pobudza jelita i pęcherz (naglące parcie na stolec lub mocz) oraz serce (kołatanie), z drżeniem i uderzeniami gorąca; dominują fobie związane z wysokością, mostami, tłumami, teatrami i ciasnymi miejscami, a ruch na świeżym powietrzu przynosi ulgę (por. Umysł/Klatka piersiowa/Objawy ogólne) [Clarke], [Nash], [Tyler].
• Rdzeń kręgowy i czucie głębokie. Ataksja, niestabilność i chwianie się jak w próbie Romberga; zawroty głowy przy patrzeniu w górę lub wychylaniu wzroku poza krawędź; pogorszenie przy zamykaniu oczu w pozycji stojącej (por. Głowa/Kończyny) [Boger], [Hering], [Allen].
• Przewód pokarmowy. Fermentacja, głośne odbijanie (przynoszące ulgę), wzdęcia, biegunka o 11:00 i zielone stolce przypominające siekany szpinak; słodycze nasilają objawy, choć występuje silna ochota na nie (por. Żołądek/Brzuch/Odbytnica/Pokarmy) [Allen], [Clarke], [Boericke], [Nash].
• Błony śluzowe (owrzodzenia i ciągnąca się wydzielina). Gęsta, zielona, lepka wydzielina z uczuciem otarcia i bólami jak od drzazgi: oczy, nos, gardło, cewka moczowa, szyjka macicy (por. Oczy/Nos/Gardło/Układ moczowy/Kobiece narządy płciowe) [Hering], [Clarke], [Boericke].
• Gardło i krtań (osoby pracujące głosem). Uczucie otarcia i ból jak od drzazgi w gardzieli; chrypka lub bezgłos u śpiewaków i mówców; poprawa po małych łykach zimnego napoju i na chłodnym powietrzu; pogorszenie w ciepłych pomieszczeniach i po nadmiernym wysiłku głosowym (por. Gardło/Oddychanie/Modalności) [Farrington], [Clarke], [Boericke].
• Powierzchnia oka. Światłowstręt, owrzodzenia rogówki i ziarnistości, ciągnący się zielony śluz sklejający powieki; rano powieki sklejone; dawne wzmianki o skrzydliku (por. Oczy/Objawy ogólne) [Hering], [Allen], [Clarke].
• Układ moczowo-płciowy. Pieczenie i ból tnący w cewce moczowej z zieloną wydzieliną w przewlekłym zapaleniu cewki moczowej; osłabienie sprawności seksualnej lub przedwczesny wytrysk związane z lękiem (por. Układ moczowy/Męskie narządy płciowe) [Clarke], [Boericke].
• Reaktywność układu sercowo-naczyniowego. Czynnościowe kołatanie serca pod wpływem strachu, kawy i słodyczy; niepokój w okolicy przedsercowej z potrzebą świeżego powietrza i rozpięcia ubrania (por. Serce/Klatka piersiowa/Objawy ogólne) [Clarke], [Boger].
• Skóra i jej przydatki. Miękkie brodawki, obrzeża o charakterze opryszczkowym; wolno gojące się owrzodzenia skórno-śluzówkowe; w kontekście toksykologicznym szarawe zabarwienie skóry (srebrzyca) (por. Skóra) [Hughes], [Clarke].
• Reakcje termoregulacyjne. Ciepłe pomieszczenia i gorąco nasilają objawy (pocenie, pulsowanie, niepokój ruchowy); chłodne powietrze i ruch przynoszą ulgę (por. Modalności/Objawy ogólne) [Nash], [Clarke].

• Świeże, chłodne powietrze — musi wyjść i chodzić; myśli stają się jaśniejsze, a ucisk w klatce piersiowej ustępuje [Nash], [Clarke].
• Szybki marsz na świeżym powietrzu — rozładowuje napięcie nerwowe; podczas marszu naglące parcie na stolec słabnie [Tyler], [Nash].
• Silny ucisk lub obwiązanie — ciasna opaska wokół głowy łagodzi ból z uczuciem rozpierania; podtrzymanie brzucha łagodzi dolegliwości fermentacyjne (także w działach Głowa/Żołądek) [Clarke], [Boericke].
• Odbijanie i oddawanie gazów — głośne odbijanie zmniejsza ucisk w głowie i żołądku (por. Żołądek/Głowa) [Allen], [Boericke].
• Zimne napoje przy uczuciu otarcia w gardle i chrypce u mówców (Gardło) [Farrington], [Clarke].
• Towarzystwo osoby, która pewnie przejmuje inicjatywę — strach ustępuje w obecności towarzysza (Umysł) [Tyler].
• Stałe zajęcie — pochłonięcie pracą uspokaja niespokojną wyobraźnię (Umysł) [Kent], [Clarke].
• Świeży powiew lub wachlowanie — światłowstręt i kołatanie serca słabną (Oczy/Serce) [Clarke].
• Oparcie się o coś — przy stabilnym podparciu ataksja i zawroty głowy są mniejsze (Głowa/Kończyny) [Boger].
• Po oddaniu stolca — niepokój w okolicy przedsercowej zmniejsza się po opróżnieniu jelit (Odbytnica/Serce) [Clarke].
• Chłodne okłady na gorące czoło (Głowa) [Boericke].
• Małe, częste łyki zamiast picia dużymi haustami podczas paniki (Żołądek) [Allen].
• Unikanie słodyczy — zmniejszają się wzdęcia i biegunka (Pokarmy) [Allen], [Boericke].
• Odpoczynek głosowy po nadmiernym wysiłku głosowym (Gardło) [Farrington].
• Przebywanie rano na chłodnym powietrzu przed zaplanowanymi wydarzeniami (Sen/Umysł) [Tyler].

• Oczekiwanie na nadchodzące wydarzenia — egzaminy, rozmowy kwalifikacyjne, podróże, występy (Umysł/Odbytnica) [Nash], [Clarke].
• Tłumy, teatry, kościoły, ciasne miejsca — panika, duszność, naglące parcie na stolec (Umysł/Klatka piersiowa) [Clarke].
• Wysokość i mosty — zawroty głowy z impulsem, by skoczyć lub spaść; musi się czegoś kurczowo trzymać (Umysł/Głowa) [Clarke], [Hering].
• Słodycze — zwłaszcza ciastka i czekolada: fermentacja, kolka, zielone stolce (Żołądek/Brzuch/Odbytnica) [Allen], [Boericke].
• Gorąco i ciepłe pomieszczenia — pulsowanie w głowie, uczucie otarcia w gardle, niepokój ruchowy (Głowa/Gardło/Objawy ogólne) [Clarke], [Nash].
• 11:00 — pora największego osłabienia ze strony przewodu pokarmowego i układu nerwowego: uczucie pustki i zapadania, biegunka (Żołądek/Odbytnica) [Allen], [Boericke].
• Po północy — bezsenne czuwanie z lękiem, odczuwanie bicia serca (Sen/Serce) [Clarke].
• Patrzenie w górę lub wychylanie wzroku poza krawędź — zawroty głowy i ataksja (Głowa) [Hering], [Boger].
• Zamykanie oczu w pozycji stojącej — chwieje się jak w próbie Romberga (Kończyny/Głowa) [Boger].
• Nadmierny wysiłek głosowy — uczucie otarcia w gardle i chrypka u śpiewaków i mówców (Gardło) [Farrington].
• Kawa — drżenie, kołatanie serca, wzmożony pośpiech czynności żołądka (Serce/Żołądek) [Clarke].
• Alkohol — zaczerwienienie naczynioruchowe, pośpiech myślowy (Serce/Umysł) [Clarke].
• Niedobór snu — nasilenie drżenia i światłowstrętu (Sen/Oczy) [Tyler].
• Nagłe dźwięki — kołatanie serca wywołane przestrachem (Umysł/Serce) [Clarke].

Ciasne, ciepłe pomieszczenia przed ważnymi wydarzeniami — narastanie paniki (Umysł/Objawy ogólne) [Nash].

Głównym motywem obrazu psychicznego jest lęk przed nadchodzącymi wydarzeniami, napędzający pośpiech i impulsywność. Przed zaplanowanymi wydarzeniami pacjent wyobraża sobie katastrofy: zawalające się mosty, napierający tłum lub to, że nie zdąży na czas; staje się niespokojny, gadatliwy i odczuwa przymus szybkiego chodzenia na świeżym powietrzu, aby odzyskać równowagę [Clarke], [Nash], [Tyler]. Charakterystyczne są fobie: wysokość i mosty zmuszają go do kurczowego chwytania poręczy, przy jednoczesnym impulsie, by skoczyć, natomiast tłumy, kościoły, teatry i ciasne miejsca wywołują ucisk w klatce piersiowej i naglące parcie na stolec — to bezpośrednie powiązanie psychiki i jelit należy zestawić z działami Odbytnica i Klatka piersiowa [Hering], [Clarke]. Podczas tych burz autonomicznych źrenice rozszerzają się, dłonie pocą, a serce trzepocze; jeśli jednak spokojny towarzysz przejmie inicjatywę, pacjent uspokaja się (odpowiada to modalności Poprawa: towarzystwo osoby przejmującej inicjatywę) [Tyler], [Clarke]. Jest pospieszny w planowaniu i ruchach, działa impulsywnie, a później obawia się, że wszystko się nie powiedzie. Podobne przeciwieństwo występuje u Gelsemium, lecz tempo jest odwrotne — Gels. jest otępiały i senny, a Arg-n. przyspieszony i rozproszony [Farrington], [Kent]. Może przechodzić od pobudliwości do wyczerpania, z lukami pamięciowymi pod wpływem strachu; charakterystyczna jest poprawa pod wpływem świeżego powietrza i chodzenia, które również zmniejszają naglące parcie na stolec [Nash], [Clarke]. Drobne szczegóły organizacyjne (bilety, klucze, godziny) zaprzątają go obsesyjnie, a hałasy wywołują przestrach i trzepotanie serca (por. Serce). Gdy wielokrotnie napotyka przeszkody, pojawia się drażliwość, ale obraz zabarwia lękowy pośpiech, nie gniew [Clarke], [Boericke]. Podobnie dzieci stają się niespokojne i impulsywne, z biegunką przed pójściem do szkoły — to klasyczny krótki obraz kliniczny opisywany przez wielu autorów [Clinical] [Nash], [Tyler]. Po trudnym przeżyciu przychodzi zmęczenie przypominające zapaść, z potrzebą chłodnego powietrza i spokoju; przymusowe pozostawanie w gorącu ponownie rozpętuje burzę objawów (por. Pogorszenie: ciepłe pomieszczenia) [Clarke], [Nash].

Objawy głowy odzwierciedlają motyw rozszerzania się: głowa wydaje się powiększona, jakby się rozdymała; ciasna opaska lub silny ucisk przynoszą ulgę, a głośne odbijanie uwalnia od rozpierania zarówno głowę, jak i żołądek (por. Poprawa: ucisk i odbijanie) [Clarke], [Allen], [Boericke]. Zawroty głowy mają szczególny charakter: jak przy padaniu do przodu, wywoływane patrzeniem w górę lub poza krawędź oraz zamykaniem oczu w pozycji stojącej; pacjent chwieje się jak w próbie Romberga (por. Kończyny) [Hering], [Boger]. Bóle głowy są czołowe lub potyliczne, uciskające lub pulsujące, nasilają się pod wpływem gorąca, nauki, emocji, a zwłaszcza słodyczy; następuje poprawa na chłodnym powietrzu, podczas chodzenia i po obwiązaniu głowy [Clarke], [Boericke]. Może występować uczucie napięcia skóry głowy, a skronie pulsują wraz z kołataniem serca (por. Serce). W przeciwieństwie do Bryonia, gdzie pożądany jest całkowity bezruch i duże ilości zimnych napojów, Arg-n. pragnie ruchu na powietrzu i ulgi przez odbijanie — to istotna różnica w praktyce przy łóżku chorego [Farrington], [Boger]. Po nocnym zamartwianiu się poranne światło może razić i ponownie wywoływać ucisk w głowie, utrzymujący się aż do pierwszego spaceru na chłodnym powietrzu [Tyler].

Błona śluzowa oka obrazuje charakterystyczne połączenie owrzodzeń i ciągnącej się wydzieliny: światłowstręt z zaczerwienioną spojówką sprawiającą wrażenie otartej, ciągnący się zielony śluz sklejający powieki oraz skłonność do owrzodzeń rogówki, obrzęku spojówki i ziarnistości na powiekach; rano powieki są sklejone i wymagają przemycia (por. Pogorszenie: ciepłe pomieszczenia, Poprawa: chłodne powietrze) [Hering], [Allen], [Clarke]. Oczy szczypią i pieką, „jakby dotknięte azotanem” — klasyczni autorzy często zwracali uwagę na to podobieństwo do działania substancji [Hughes], [Clarke]. Obraz widziany drży wraz z drżeniem i strachem, a źrenice są często rozszerzone w fazie pobudzenia autonomicznego (por. Umysł) [Boericke]. Dawne opisy wspominają o skrzydliku i owrzodzeniach brzeżnych reagujących na lek, gdy bardzo wyraźny jest objaw charakterystyczny: ciągnąca się zielona wydzielina [Allen], [Clarke]. Zamykanie oczu w pozycji stojącej może nasilać chwianie się — ta wskazówka wzrokowo-proprioceptywna nawiązuje do powinowactwa do rdzenia kręgowego (por. Kończyny) [Boger]. Ulgę przynoszą chłodne powietrze, cień i delikatne przemywanie, natomiast gorąco i duszne pomieszczenia nasilają rażenie światłem oraz uczucie otarcia (por. Modalności) [Clarke].

W uszach występują dzwonienie i szum zsynchronizowane z kołataniem serca podczas napadów strachu; nagłe dźwięki wywołują przestrach i niepokój w okolicy przedsercowej, wzmacniając odruchowe powiązanie psychiki i serca [Clarke]. Stany nieżytowe powodują przejściowe przytępienie słuchu, a lepki śluz z nosa przedostaje się w okolicę trąbki słuchowej (por. Nos) [Clarke], [Boericke]. Zawrotom głowy może towarzyszyć uczucie ucisku w uszach przy patrzeniu w górę lub szybkim obracaniu się, co uwydatnia komponent przedsionkowy (por. Głowa) [Hering]. Objawy słuchowe często zatem odzwierciedlają przyspieszenie czynności układu krążenia: gorąco i tłumy nasilają szumy uszne, a świeże powietrze je zmniejsza (Modalności) [Clarke]. Po przeciążeniu pojawia się tępy ból ucha, łagodzony chłodnymi okładami.

Nieżyt nosa początkowo daje wydzielinę wodnistą, która następnie staje się zielona, gęsta i lepka, powodując otarcia nozdrzy — to kolejny przejaw motywu owrzodzeń i ciągnącej się wydzieliny [Hering], [Clarke]. Kichanie wywołuje zawroty głowy i napływ krwi do głowy, a zapachy w tłumie lub teatrze są odczuwane jako przytłaczające i wyzwalają oddychanie nacechowane lękiem (por. Umysł/Klatka piersiowa) [Clarke]. Gdy wydzielina zasycha w ciepłych pomieszczeniach, powraca pieczenie z uczuciem otarcia; na chłodnym powietrzu, przy łagodnym ruchu, oddychanie staje się swobodniejsze (por. Modalności) [Boericke], [Nash]. Brzegi nozdrzy mogą ulegać owrzodzeniu, z bolesnością jak od drzazgi przy dotyku (por. Gardło), a rano nozdrza są zaklejone zieloną, ciągnącą się wydzieliną.

Wyraz twarzy jest niespokojny, a rysy ściągnięte; przy przewlekłym zatruciu cera bywa ziemista lub szarawa (w kontekście srebrzycy, nie jako objaw wskazujący na dobór leku) [Hughes], [Clarke]. Mogą współistnieć opryszczkowe obwódki wokół ust i miękkie brodawki na twarzy (odsyłacz: Skóra) [Clarke]. Podczas napadów paniki twarz czerwienieje i staje się gorąca w ciepłych pomieszczeniach, po czym ochładza się na świeżym powietrzu (Modalności). Ze strachu wysychają wargi; dzieci szczękają zębami przed występami (odsyłacz: Zęby) [Nash]. Po epizodach biegunki twarz wygląda na wyczerpaną, lecz z widoczną ulgą.

Wyraz twarzy jest niespokojny, a rysy ściągnięte; przy przewlekłym zatruciu cera bywa ziemista lub szarawa (w kontekście srebrzycy, nie jako objaw wskazujący na dobór leku) [Hughes], [Clarke]. Mogą współistnieć opryszczkowe obwódki wokół ust i miękkie brodawki na twarzy (odsyłacz: Skóra) [Clarke]. Podczas napadów paniki twarz czerwienieje i staje się gorąca w ciepłych pomieszczeniach, po czym ochładza się na świeżym powietrzu (Modalności). Ze strachu wysychają wargi; dzieci szczękają zębami przed występami (odsyłacz: Zęby) [Nash]. Po epizodach biegunki twarz wygląda na wyczerpaną, lecz z widoczną ulgą.

Odnotowuje się ból zębów po słodyczach i pod wpływem zimnego powietrza, z bolesnością i tkliwością ich brzegów; niespokojne dzieci szczękają zębami przed czekającym je wydarzeniem (odsyłacz: Umysł) [Boericke], [Clarke]. Podczas snu pełnego lęku może występować zgrzytanie zębami. Mocne obwiązanie żuchwy (ucisk dłonią) niekiedy łagodzi krótkotrwałe, przeszywające bóle nerwobólowe (uwaga kliniczna).

Klasyczne jest uczucie drzazgi w gardle przy połykaniu; gardziel jest podrażniona jak po otarciu, zaczerwieniona i piekąca, a ciągnący się śluz trudno odkrztusić [Farrington], [Clarke]. U osób pracujących głosem pojawia się chrypka lub bezgłos wskutek nadmiernego wysiłku głosowego lub przebywania w ciepłych salach, z wyraźną poprawą po zimnych napojach i pod wpływem chłodnego powietrza (nawiązanie do Modalności) [Farrington], [Boericke]. Lęk wywołuje uczucie kuli w gardle i suchość w ustach; mówienie nasila kaszel (odsyłacz: Oddychanie) [Clarke]. Rano zalegająca, przywierająca wydzielina wymusza odchrząkiwanie; wieczorne ciepło ponownie wywołuje uczucie otarcia.

Żołądek przypomina naczynie fermentacyjne: po słodyczach (ciastkach, czekoladzie) pojawiają się bulgotanie, ucisk oraz charakterystyczne głośne, wybuchowe odbijania, które przynoszą ulgę zarówno w dolegliwościach głowy, jak i nadbrzusza [Allen], [Clarke], [Boericke]. Około 11:00 występuje uczucie pustki i zapadania w nadbrzuszu, często zapowiadające wypróżnienie na tle nerwowym; pod wpływem napięcia pojawia się czkawka, a w związku z lękowym oczekiwaniem — nudności [Allen], [Clarke]. Ze strachu pojawia się ciężar, jakby w żołądku leżał kamień, łagodzony przez świeże powietrze i chodzenie (nawiązanie do Modalności). Kawa i alkohol nasilają drżenie i kołatanie serca, wywołując niepokój w żołądku (odsyłacz: Serce) [Clarke]. Obwiązanie nadbrzusza lub stanie na lekkim wietrze łagodzi ucisk. Po gwałtownych napadach żołądek przechodzi w stan wyczerpania i atonii (porównaj Carbo-v.) [Farrington].

Dominują burczenie, przelewanie, wzdęcie z odgłosem bębenkowym oraz kolka; chory oddaje duże ilości gazów, co przynosi ulgę (por. Poprawa: odbijanie i oddawanie gazów) [Allen], [Clarke]. Podczas paniki i kolki drżą mięśnie proste brzucha, a napięcie ustępuje przy szybkim chodzeniu na świeżym powietrzu (nawiązanie do sekcji Umysł i Modalności) [Nash]. Charakterystyczny zielony stolec przypominający siekany szpinak wynika z nadmiernego wydzielania śluzówki i przyspieszonego pasażu jelitowego (uwaga patofizjologiczna) [Allen], [Boericke]. Ucisk lub pas podtrzymujący łagodzi wrażliwość brzucha. Gorąco i duszne pomieszczenia nasilają dolegliwości (Modalności).

Częste parcie na mocz na tle nerwowym w miejscach publicznych; może dojść do oddania kilku kropli z towarzyszącym drżeniem, po czym kołatanie serca słabnie (powiązanie sekcji Umysł i Serce) [Clarke]. Pieczenie, bóle tnące i bóle jak od drzazgi w przewlekłym zapaleniu cewki moczowej; w długotrwałych przypadkach zielonkawa wydzielina (charakterystyczny obraz błon śluzowych) [Hering], [Clarke]. Miejsca budzące lęk (dworce, teatry) szczególnie często zmuszają do odwiedzania toalety; ulgę przynoszą świeże powietrze i ruch (Modalności).

Odbytnica jest barometrem lęku: nagłe parcie na stolec pojawia się w lękowym oczekiwaniu, często o 11:00 lub tuż przed tą godziną; stolce mogą być zielone, przypominające siekany szpinak, albo luźne, żółte, ze śluzem [Allen], [Clarke], [Boericke]. Bolesne parcie i skurcz ustępują po obfitym oddaniu gazów lub z chwilą, gdy wydarzenie się rozpoczyna (odsyłacz: Umysł). Odbyt jest podrażniony jak po otarciu i swędzi wskutek drażniącego działania stolca. Paradoksalnie energiczne chodzenie na chłodnym powietrzu może na pewien czas powstrzymać wypróżnienie (nawiązanie do Modalności) [Nash].

Częste parcie na mocz na tle nerwowym w miejscach publicznych; może dojść do oddania kilku kropli z towarzyszącym drżeniem, po czym kołatanie serca słabnie (powiązanie sekcji Umysł i Serce) [Clarke]. Pieczenie, bóle tnące i bóle jak od drzazgi w przewlekłym zapaleniu cewki moczowej; w długotrwałych przypadkach zielonkawa wydzielina (charakterystyczny obraz błon śluzowych) [Hering], [Clarke]. Miejsca budzące lęk (dworce, teatry) szczególnie często zmuszają do odwiedzania toalety; ulgę przynoszą świeże powietrze i ruch (Modalności).

Miesiączki przedwczesne i obfite przy nadmiernym pobudzeniu nerwowym; lękowe przeczucia nasilają się przed miesiączką (odsyłacz: Umysł) [Clarke], [Boericke]. Upławy zielone, ciągnące się, cuchnące, lepkie jak charakterystyczna wydzielina z oczu i cewki moczowej (powinowactwo do błon śluzowych). U śpiewaczek trema i chrypka skupiają się wokół miesiączki. Przy zaostrzeniu dolegliwości nerwowych występują bóle brzucha przypominające bóle porodowe, ze wzdęciem, łagodzone przez chodzenie na świeżym powietrzu (Brzuch/Modalności).

Krótki oddech podczas paniki; łaskotanie i uczucie otarcia prowokują kaszel; chłodne powietrze przynosi ulgę, natomiast ciepłe sale wywołują uczucie duszenia (nawiązanie do sekcji Gardło i Klatka piersiowa) [Farrington], [Clarke]. Głębokie oddechy przy otwartych drzwiach mogą uspokajać drżenie. W tłumie chory łapie powietrze i szuka wyjścia (odsyłacz: Umysł). Po uzyskaniu ulgi oddycha z westchnieniami.

Serce trzepocze i mocno bije pod wpływem emocji, kawy lub słodyczy; tętno jest szybkie i miękkie, z odczuwaniem każdego uderzenia (chwiejny napad zaburzeń czynnościowych, nie zaś niewydolność na podłożu zmian strukturalnych) [Clarke]. Kołatanie serca słabnie po wypróżnieniu lub oddaniu moczu (odsyłacz: Odbytnica/Układ moczowy). Świeże powietrze i miarowe chodzenie uspokajają tętno (Modalności). Przy przymusowym przebywaniu w ciepłych pomieszczeniach krew ponownie napływa do głowy (odsyłacz: Głowa). Acon. odpowiada przerażeniu z lękiem przed śmiercią; Arg-n. — pośpiechowi pełnemu złych przeczuć z reakcją jelitową. To zwięzłe, użyteczne rozróżnienie [Farrington].

Niepokój w okolicy przedsercowej z głodem powietrza w tłumie lub teatrze; chory musi natychmiast rozpiąć ubranie i wyjść na świeże powietrze (nawiązanie do Poprawa: świeże powietrze) [Clarke], [Boger]. Lękowi towarzyszą westchnienia. Ciepłe, duszne pomieszczenia szybko nasilają duszność, natomiast podejście do okna lub wyjście na korytarz często wycisza napad. W ścianie klatki piersiowej może występować uczucie pustki lub drżenia. Osoby pracujące głosem zauważają ucisk w klatce piersiowej poprzedzający chrypkę (odsyłacz: Gardło).

Napięcie potyliczno-szyjne towarzyszy bólom głowy; pod wpływem lęku krzyż odmawia podparcia, co odpowiada charakterystycznemu obrazowi ataksji (powiązanie sekcji Głowa i Kończyny) [Clarke], [Boger]. Leżenie w cieple nasila napięcie; chłodny powiew na kark przynosi ulgę. Między łopatkami chory odczuwa osłabienie z uczuciem pustki.

Dłonie drżą, palce stają się niezgrabne pod wpływem stresu związanego z występem; ze strachu kolana uderzają o siebie; chód staje się ataktyczny, wyraźnie gorszy przy zamkniętych oczach — cecha próby Romberga (odsyłacz: Głowa) [Hering], [Boger]. Bolesne kurcze łydek występują, gdy w brzuchu zachodzi fermentacja (odsyłacz: Brzuch). Pomaga uchwycenie poręczy lub ramienia osoby towarzyszącej (Umysł/Modalności). Po ustąpieniu dolegliwości pozostaje ogólne zmęczenie kończyn.

Pojawiają się miękkie, wilgotne brodawki, opryszczkowe obwódki oraz wolno gojące się brzegi owrzodzeń; okolice naturalnych otworów ciała pieką i ulegają otarciom (motyw błon śluzowych) [Clarke], [Boericke]. Przewlekłe narażenie może nadać skórze szarawe zabarwienie (srebrzyca); jest to uwaga toksykologiczna, nie kryterium doboru leku [Hughes]. Świąd nasila się w ciepłych pomieszczeniach, a ustępuje pod wpływem chłodnego powietrza (Modalności).

Sen jest zdominowany przez lękowe oczekiwanie: chory nie może zasnąć, rozważając możliwe scenariusze i plany; kiedy zapada w drzemkę, wzdrygnięcia i szarpnięcia budzą go z suchością w ustach i kołataniem serca [Clarke], [Nash], [Tyler]. Budzi się wcześnie z natłokiem myśli o czekających zadaniach, po czym wkrótce pojawia się nagłe parcie na stolec — ten niewielki poranny zespół objawów powtarza się u studentów przed egzaminami [Clinical] [Nash]. W ciepłych pomieszczeniach nie śpi i odczuwa pulsowanie; chłodne powietrze lub krótki nocny spacer uspokajają go (nawiązanie do Modalności). Jeśli zasypia późno, po północy może ponownie wystąpić bezsenność z trzepotaniem w klatce piersiowej (odsyłacz: Serce). Śni o wysokościach, mostach, tłumach i spóźnianiu się, a budzi się z paniką i pragnieniem zimnej wody (por. Marzenia senne) [Clarke]. Drzemka po porannym spacerze w chłodzie przywraca równowagę lepiej niż długi sen nocny. Przed dniami szkolnymi dzieci rzucają się przez sen, zgrzytają zębami i budzą się z nagłym parciem na stolec. Osoby pracujące głosem źle śpią po wieczornych występach w gorących salach — następnie pojawiają się uczucie otarcia w gardle i chrypka (odsyłacz: Gardło). Ulgę przynoszą stanowcze zapewnienia dodające otuchy i świeże nocne powietrze.

W snach powracają te same lękowe scenariusze: spadanie z wysokości, zawalające się mosty, zgubienie swojej grupy w tłumie, spóźnienie na egzamin lub zgubienie biletów [Clarke]. Po przebudzeniu występują kołatanie serca, suchość w ustach i nieodparte parcie na stolec (nawiązanie do sekcji Umysł i Odbytnica). U dzieci klasyczne są sny o otrzymaniu nagany w szkole, z poranną biegunką [Nash]. Po spacerze w chłodzie o zmierzchu sny stają się łagodniejsze.

W obrazie leku dominują napady gorąca, nie zaś utrzymująca się gorączka: gorąco twarzy i głowy w ciepłych pomieszczeniach, z drżeniem i kołataniem serca, po czym pojawia się pot, który nie przynosi ulgi (nawiązanie do Objawów ogólnych) [Clarke], [Boericke]. Gorączkom w przebiegu stanów nieżytowych towarzyszą ciągnące się, zielone wydzieliny i światłowstręt (Oczy/Nos). Dreszcze w przejściach drzwiowych przed czekającym wydarzeniem ujawniają udział układu autonomicznego (odsyłacz: Dreszcze/Pot).

Dreszcze: w przejściach drzwiowych i przeciągach tuż przed trudną próbą; dłonie chłodne i wilgotne [Clarke]. Gorąco: uderzenia gorąca z zaczerwienieniem twarzy i głowy w ciepłych lub zatłoczonych pomieszczeniach, z wyraźnym odczuwaniem silnego tętnienia (Serce/Głowa). Pot: na dłoniach, pod pachami, na górnej wardze podczas lękowego oczekiwania, nie przynosi ulgi (nawiązanie do Pogorszenie: gorąco; Poprawa: świeże powietrze) [Nash], [Clarke].

Pragnie słodyczy, a jednak słodycze pogarszają dolegliwości głowy, żołądka, jelit i układu nerwowego, prowadząc do zielonych stolców i pulsowania (nawiązanie do sekcji Głowa, Żołądek, Brzuch i Odbytnica) [Allen], [Boericke], [Clarke]. Przy uczuciu otarcia w krtani preferowana jest zimna woda; kawa i alkohol wywołują drżenie i kołatanie serca (Serce). W lęku małe łyki chłodnego napoju są lepiej tolerowane niż duże hausty (Żołądek). Wzdęcie ustępuje po odbijaniu i chodzeniu na świeżym powietrzu.

Obraz przypadku splatają trzy wątki: Lęk → Fermentacja → Ucieczka. Lęk i lękowe oczekiwanie wywołują burzliwe reakcje autonomiczne — kołatanie serca, drżenie, pot, rozszerzenie źrenic — oraz uruchamiają fermentację w jelitach, z głośnym odbijaniem i zielonymi stolcami; chory instynktownie ucieka na świeże powietrze i szuka ruchu, co wycisza napad (nawiązania do sekcji Umysł, Żołądek, Odbytnica i Klatka piersiowa) [Nash], [Clarke]. Obraz błon śluzowych jest podobny w różnych narządach: podrażnienie jak po otarciu, owrzodzenia, ciągnąca się, zielona wydzielina — od oczu po cewkę moczową i szyjkę macicy (Oczy/Układ moczowy/Narządy płciowe żeńskie). Tworzy to charakterystyczny wzorzec substancji [Hering], [Clarke]. Równie charakterystyczne są zależności mechaniczne: ucisk i obwiązanie łagodzą uczucie rozsadzania głowy, odbijanie uwalnia od ciśnienia, chłodne powietrze przywraca równowagę napięcia naczyniowego, a towarzystwo kogoś, kto przejmuje inicjatywę uspokaja psychicznie (Modalności). Pod względem termicznym występuje pogorszenie pod wpływem ciepła i poprawa pod wpływem chłodu; w odniesieniu do przestrzeni chory boi się krawędzi i tłumów (Głowa/Umysł). Należy różnicować z Gelsemium (lęk przed egzaminem z otępieniem i ociężałością, nie zaś z gwałtownym przymusem pośpiechu ani zależnością cukier–gazy), Aconite (ostry lęk przed śmiercią, niewielka fermentacja), Lycopodium (wieczorne wzdęcie z lękiem przed autorytetami, nie zaś fobią dotyczącą wysokości i mostów), Kali-bich. (ciągnąca się wydzielina nieżytowa, lecz tworząca czopy, z okrągłymi owrzodzeniami, a nie obfite strumienie ciągnącej się zielonej wydzieliny) oraz Argentum metallicum (zmęczenie głosu > zimne napoje, bez kaskady lęku obejmującej psychikę i jelita) [Farrington], [Boger], [Clarke], [Boericke], [Nash], [Tyler]. W opisach przypadków regularnie pojawiają się uczucie zapadania i osłabienia o 11:00, niepokój po północy oraz powtarzalna poprawa dzięki energicznemu chodzeniu na dworze.

Etiologia: oczekiwanie na wydarzenie / występ

• Gelsemium — Lęk przed egzaminem z otępieniem, senną ociężałością i drżeniem; pragnie bezruchu. Brak pośpiesznej impulsywności i modalności związanej ze słodyczami; biegunka zwykle nie ma charakteru zielonego, fermentacyjnego stolca [Farrington], [Clarke].
• Aconitum — Ostry, paniczny lęk przed śmiercią, rozpalona twarz wyrażająca przerażenie, niedawny wstrząs; mniej ciągliwej wydzieliny nieżytowej i fermentacji; lęk przed śmiercią jest wyraźniej zaznaczony [Farrington], [Kent].
• Lycopodium — Lęk przed autorytetami lub nadchodzącym wydarzeniem w godzinach 16:00–20:00, wzdęcie po niewielkiej ilości jedzenia; obawa przed przemawianiem publicznie, ale nie przed wysokością i mostami; świeże powietrze nie przynosi tak zdecydowanej poprawy [Clarke], [Boger].

Oś psychika–jelita / pogorszenie po słodyczach

• Antimonium crudum — Pogorszenie po słodyczach z białym nalotem na języku i brodawkami skórnymi; usposobienie drażliwe, nie zaś pośpieszne i lękliwe; stolec nie przypomina zielonego, siekanego szpinaku, jak w Arg-n. [Boericke], [Farrington].
• Iris versicolor — Pieczenie w żołądku i migrena żółciowa; mniej tremy i ciągliwej wydzieliny nieżytowej [Clarke].

Zielona, ciągliwa wydzielina nieżytowa

• Kali bichromicum — Zbite czopy, okrągłe owrzodzenia o ostro odgraniczonych brzegach; wydzielina ciągnie się nitkami, ale tworzy czopy; brak połączenia lęku z pośpiechem oraz poprawy na świeżym powietrzu [Clarke], [Boger].
• Mercurius — Cuchnące owrzodzenia ze ślinotokiem i nocnymi potami; niepokój ruchowy, ale odmienna reakcja na temperaturę i inny obraz objawów w jamie ustnej; brak osi słodycze–fermentacja [Clarke], [Boericke].

Krtań (osoby pracujące głosem)

• Argentum metallicum — Chrypka i dolegliwości po nadmiernym wysiłku głosowym, > zimne napoje, ale bez biegunki przed nadchodzącym wydarzeniem ani charakterystycznej zielonej, ciągliwej wydzieliny; większe powinowactwo do stawów i chrząstek [Farrington], [Clarke].
• Phosphorus — Ochrypły głos z pieczeniem, pragnienie zimnych napojów; otwartość i wrażliwość na wrażenia, nie zaś fobie i pośpiech [Clarke], [Farrington].

Zawroty głowy / ataksja

• Cocculus — Nudności związane z chorobą lokomocyjną, zawroty głowy podczas jazdy powozem lub podróży morskiej; mniej lęku przed wysokością i brak charakterystycznej poprawy dolegliwości głowy po obwiązaniu [Clarke].
• Bryonia — Pogorszenie przy najmniejszym ruchu, pragnie całkowitego spoczynku, pije duże ilości naraz; brak poprawy na świeżym powietrzu i poprawy po odbijaniu [Boger], [Farrington].

Lęk z kołataniem serca

• Arsenicum — Udręka lękowa o północy, niepokój ruchowy, piekące bóle, pragnienie z piciem małymi łykami; stolce wodniste, wywołujące pieczenie, ale nie zielone i fermentacyjne; potrzeba porządku przeważa nad pośpiechem właściwym Arg-n. [Clarke], [Boericke].
• Aurum — Głęboka melancholia z wyrzutami wobec siebie, wyraźne odczuwanie pracy serca; brak fermentacji po słodyczach i zielonej, ciągliwej wydzieliny z błon śluzowych [Kent], [Clarke].

Nieżyt cewki moczowej

• Thuja — Sykotyczne zapalenie cewki moczowej ze zmianami brodawkowatymi i rzadką wydzieliną; idee utrwalone; mniej bólu z uczuciem otarcia i wbitej drzazgi oraz mniej zielonej, ciągliwej wydzieliny [Clarke].
• Petroselinum — Doprowadzający niemal do szału świąd i parcie odczuwane w cewce moczowej; wydzielina nie ma zielonej barwy typowej dla Arg-n. [Boericke].

Fobie związane z tłumem i przestrzenią

• Pulsatilla — Płaczliwość, szuka świeżego powietrza, lecz jest łagodna, a nie pośpieszna; nie lubi ciepła, woli chłód, jednak brak związku cukru ze wzdęciami i impulsu do skoku z wysokości [Clarke], [Boericke].
• Agaricus — Lęk z niezgrabnością, szarpnięciami mięśniowymi i naprzemiennymi odczuciami chłodu i gorąca; mniej zielonej wydzieliny nieżytowej i słabiej zaznaczony związek ze słodyczami [Farrington].

• Lek dopełniający: Gelsemium — Po gwałtownych napadach lęku, gdy pozostaje ociężałość z otępieniem, Gels. łagodzi pozostałe objawy (kolejność leków w objawach psychicznych i nerwowych) [Farrington], [Clarke].
• Lek dopełniający: Nux-vomica — Przy nadmiarze używek (kawa, późne chodzenie spać) leżącym u podłoża napadów w obrazie Arg-n.; przywraca napięcie żołądka [Clarke].
• Lek dopełniający: Kali-bichromicum — Gdy ciągliwa wydzielina nieżytowa zaczyna tworzyć czopy, a towarzyszą jej okrągłe owrzodzenia, Kali-bi. kontynuuje działanie w zakresie zmian strukturalnych [Clarke], [Boger].
• Lek dopełniający: Carbo-vegetabilis — Po długotrwałej fermentacji i oddawaniu gazów Carb-v. usuwa atonię żołądka [Farrington], [Boericke].
• Dobrze działa po: Aconitum — Wstrząs ustępuje; paniczny lęk przed śmiercią przechodzi w pośpiech przed nadchodzącym wydarzeniem z objawami jelitowymi (wówczas Arg-n.) [Farrington].
• Dobrze działa po: Pulsatilla — Gdy u osób o łagodnym usposobieniu ustępuje gorąco towarzyszące nieżytowi, Arg-n. odpowiada pozostałym epizodom lęku z fermentacją [Clarke].
• Dobrze poprzedza: Lycopodium — Przy przewlekłej wieczornej fermentacji z lękiem przed autorytetami, gdy Arg-n. usunie ostry napad lęku [Clarke], [Boger].
• Dobrze poprzedza: Sepia — Jeśli po ustąpieniu warstwy lękowej dominuje zastój żylny w miednicy, Sep. równoważy reakcje na temperaturę i nastrój [Clarke].
• Antidotum: Coffea (częściowo) — W stanach nadmiernego pobudzenia (jednak kawa również powoduje pogorszenie); gdy tłem jest nadużywanie używek, należy zastosować Nux-v. [Clarke].
• Antidotum: Camphor (skutki działania substancji) — W dawnych tekstach: przy niektórych następstwach działania żrącego lub toksycznego [Boericke].
• Lek pokrewny (z tej samej grupy): Argentum metallicum — Krtań i chrząstki stawowe; zimne napoje >, mniej owrzodzeń błon śluzowych i ciągliwej wydzieliny [Farrington].
• Leki niezgodne: W literaturze klasycznej nie ustalono stałych niezgodności; należy unikać bezładnego naprzemiennego podawania leków bez zmiany obrazu objawów [Boger].
• Uwagi: Należy wzmacniać zapobieganie niefarmakologiczne: unikać słodyczy i przegrzewania, zapewnić chłodne powietrze, spacerować przed wydarzeniami (praktyczne środki wspomagające) [Tyler], [Clarke].

W praktyce klinicznej należy wybrać Arg-n., gdy wyraźnie zaznacza się triada: pośpiech przed nadchodzącym wydarzeniem, fermentacja jelitowa i ciągliwa, zielona wydzielina z błon śluzowych, przy czym wszystkie objawy ulegają pogorszeniu pod wpływem gorąca i w pomieszczeniach, a poprawie na chłodnym powietrzu, w ruchu i pod wpływem ucisku. U wykonawców i studentów lek zapobiega nagłej potrzebie biegu do toalety, uspokaja drżenie ręki i oczyszcza gardło przed występem; w przewlekłych nieżytach rozrzedza obfitą, ciągliwą wydzielinę i goi podrażnienia z bólem jak od drzazgi, zmieniając podłoże objawów i ich tempo [Tyler], [Farrington], [Clarke]. Potencja: wielu autorów stosuje 30C–200C w ostrej tremie z biegunką, jednorazowo lub powtarzając dawki w krótkich odstępach; przy przewlekłych objawach błon śluzowych (oczy, cewka moczowa) i utrwalonych wzorcach lękowych odnotowano stosowanie 200C–1M w dłuższych odstępach, a także Q/LM u wrażliwych pacjentów, u których nawroty wywołują gorąco i słodycze [Boericke], [Nash], [Clarke]. Powtarzanie dawek: przerwać, gdy pośpiech maleje, jelita się uspokajają, a potrzeba świeżego powietrza słabnie; wznowić, jeśli powracają uczucie zapadania się i osłabienia o 11:00 oraz lęk przed wysokością i tłumem.

Cenne obserwacje z przypadków:

• Student z nagłą potrzebą oddania stolca o 11:00 przed egzaminami; spacer na chłodnym powietrzu odracza wypróżnienie; Arg-n. 200C uspokaja zarówno lęk, jak i jelita [Nash].
• Chrypka u sopranistki po występie w ciepłej sali, uczucie drzazgi w gardle, zimne napoje małymi łykami >; Arg-n. 30C przed wezwaniem na scenę przywraca głos [Farrington].
• Podróżny z zawrotami głowy przy krawędzi mostu i impulsem do skoku, musi trzymać się poręczy; Arg-n. 200C wraz z nawykiem spacerowania usunęły trudności z przechodzeniem przez mosty [Clarke].
• Przewlekłe zapalenie spojówek z zieloną, ciągliwą wydzieliną, powieki sklejone rano, chłodne powietrze >; Arg-n. 30C t.i.d. przez krótki czas, następnie wysoka potencja co tydzień w celu utrwalenia poprawy [Hering], [Allen].

Umysł

• Lęk, przed nadchodzącym wydarzeniem, z biegunką — Klasyczna gwałtowna reakcja jelitowa przed wydarzeniem; uspokajać i spacerować na chłodnym powietrzu [Clarke], [Nash].
• Lęk przed wysokością; impuls do skoku z wysokości — Lęk przy krawędzi z zawrotami głowy i wrażeniem upadania do przodu [Clarke], [Hering].
• Lęk przed tłumem; w teatrach, kościołach — Głód powietrza w pomieszczeniach; szuka wyjść [Clarke].
• Pośpiech; wszystko robi w pośpiechu — Pośpieszne, impulsywne działanie prowadzące do błędów [Kent].
• Towarzystwo przynosi poprawę; pragnie, by ktoś mu towarzyszył — Przejęcie prowadzenia przez drugą osobę uspokaja gwałtowny niepokój [Tyler].
• Wzdryga się od hałasów; kołatanie serca wskutek tego — Odruch autonomiczny [Clarke].
• Niepokój ruchowy; musi chodzić na świeżym powietrzu — Zasadnicza modalność [Nash].

Głowa

• Głowa, uczucie rozszerzania się; poprawa po obwiązaniu — Obwiązanie łagodzi uczucie rozpierania [Clarke].
• Zawroty głowy, przy patrzeniu w górę; przy patrzeniu w dół z wysokości — Wrażenie upadania do przodu [Hering], [Boger].
• Ból głowy, ciepło w pomieszczeniu nasila; świeże powietrze łagodzi — Przeciwstawne reakcje na temperaturę [Clarke].
• Ból głowy po słodyczach; odbijanie przynosi poprawę — Oś cukier–gazy [Allen], [Boericke].

Oczy

• Spojówka, wydzielina, zielona, gęsta, lepka — Charakterystyczne połączenie owrzodzeń i ciągliwej wydzieliny [Hering], [Allen].
• Światłowstręt, pogorszenie w ciepłym pomieszczeniu; poprawa na świeżym powietrzu — Oś temperatury i przestrzeni [Clarke].
• Owrzodzenia, rogówki; wydzielina zielona — Cecha charakterystyczna substancji [Allen].
• Powieki, sklejone rano — Sklejanie przez ciągliwą wydzielinę [Clarke].

Gardło i krtań

• Uczucie drzazgi w gardle; pogorszenie przy połykaniu — Charakterystyczny rodzaj bólu [Farrington].
• Chrypka u śpiewaków; poprawa po zimnych napojach — Objaw charakterystyczny u osób pracujących głosem [Farrington], [Clarke].
• Gardło, śluz, ciągnący się nitkami; pogorszenie w ciepłym pomieszczeniu — Owrzodzenia i ciągliwa wydzielina w połączeniu z pogorszeniem pod wpływem ciepła [Clarke].

Żołądek, brzuch i odbytnica

• Odbijania, głośne, łagodzą dolegliwości — Charakterystyczna ulga po uwolnieniu gazów [Allen].
• Pragnienie słodyczy; słodycze nasilają objawy — Główna modalność [Allen], [Boericke].
• Stolec, zielony, jak siekany szpinak — Obraz patognomoniczny [Allen].
• Biegunka, z oczekiwania, przed wydarzeniami; o 11:00 — Spadek sprawności autonomicznej o określonej godzinie [Clarke].

Serce i klatka piersiowa

• Kołatanie serca pod wpływem emocji; poprawa na świeżym powietrzu — Gwałtowne zaburzenie czynnościowe [Clarke].
• Lęk w okolicy przedsercowej, w tłumie; poprawa po rozpięciu ubrania — Odruch poszukiwania wyjścia [Boger].
• Wzdychający oddech w lęku — Oznaka ulgi [Clarke].

Objawy ogólne

• Ciepłe pomieszczenie nasila objawy; świeże powietrze przynosi poprawę — Ogólna oś modalności [Nash], [Clarke].
• Ruch, szybkie chodzenie przynosi poprawę — Ucieczka staje się sposobem łagodzenia objawów [Nash].
• Ucisk przynosi poprawę (głowa, brzuch) — Mechaniczny sposób przeciwdziałania dolegliwościom [Clarke].
• Pogorszenie po północy; uczucie zapadania się i osłabienia o 11:00 — Uwagi dotyczące rytmu dobowego [Clarke], [Allen].

Hahnemann — Materia Medica Pura (1821–34): wczesne odniesienia do grupy leków srebra; podstawy metodologiczne stosowania prób lekowych (kontekst).
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–91): charakterystyczne owrzodzenia błon śluzowych z ciągliwą wydzieliną; potwierdzenia objawów psychicznych, jelitowych i nerwowych; bóle jak od drzazgi.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): próby lekowe i toksykologia — zielone stolce „jak siekany szpinak”, wybuchowe odbijania, objawy oczne i cewki moczowej.
Hughes, R. — A Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1895): toksykologia azotanu srebra, srebrzyca, działanie neurowegetatywne; zależności między substancją a objawami.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): fobie (wysokość, mosty, tłum), modalności (świeże powietrze, ucisk), uwagi dotyczące krtani, pory występowania objawów (11:00).
Boericke, W. — Pocket Manual of Homeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — pogorszenie po słodyczach, ciągliwa zielona wydzielina, poprawa po obwiązaniu głowy, biegunka przed nadchodzącym wydarzeniem.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): cechy ataksji i objawu Romberga; relacje między lekami; poprawa na świeżym powietrzu; rozróżnienie wydzieliny tworzącej czopy i ciągliwej.
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): trema, pośpieszne chodzenie na świeżym powietrzu, lęk związany z oddawaniem stolca; krótkie opisy przypadków.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): różnicowanie (Gels., Acon., Lyc., Kali-bi., Arg-met., Ars.); krtań u osób pracujących głosem i zimne napoje.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): przyspieszenie psychiczne a ociężałość; zabarwienie miazmatyczne; logika modalności.
Tyler, M. L. — Homeopathic Drug Pictures (XX w.): obrazy z praktyki klinicznej — poprawa w towarzystwie, spacerowanie przed wydarzeniami, dolegliwości gardła u śpiewaków.
Hale, E. M. — New Remedies (koniec XIX w.): historyczne uwagi kliniczne o substancjach działających żrąco na błony śluzowe i ich odzwierciedleniu w homeopatii (kontekst).
Cowperthwaite, A. C. — A Text-Book of Materia Medica and Therapeutics (koniec XIX w.): uwagi dotyczące czynnościowych objawów sercowo-autonomicznych; modalności objawów trawiennych.