• Mózg (kora mózgowa–potylica). Ból głowy wskutek wysiłku umysłowego, zwłaszcza w potylicy lub na ciemieniu, z uczuciem pełności i ciężkości; poprawa pod wpływem odpoczynku i ochłodzenia, pogorszenie przy dalszej nauce [Allen], [Clarke].
• Kręgosłup (od odcinka szyjnego po lędźwiowy). Pieczenie lub ból z uczuciem gorąca wzdłuż kręgosłupa, znużenie, osłabienie kolan, niemożność długiego stania; objawy te wiążą się ze stanem neurastenicznym [Boger], [Boericke].
• Męski układ płciowy. Osłabienie seksualne, polucje nocne z dużym wyczerpaniem, słabe erekcje; typowymi przyczynami są przepracowanie umysłowe i upał [Hering], [Clarke].
• Drogi moczowe. Nadwrażliwy pęcherz, częste parcie, wyciekanie kropli moczu po mikcji; osłabienie szyi pęcherza odpowiada atonii związanej z kręgosłupem [Allen], [Clarke].
• Kończyny dolne. Ciężkość, drętwienie i zmęczenie nóg, uginanie się kolan po nauce lub pod wpływem upału; zmęczenie z uczuciem nóg „jak z ołowiu” [Boger], [Clarke].
• Oczy (przeciążenie czynnościowe). Zmęczenie okolicy brwi i oczu po czytaniu; powieki ciężkie; ból pojawia się wraz z objawami ze strony głowy [Allen], [Clarke].
• Serce–nerw błędny (nietolerancja wysiłku). Kołatanie serca i uczucie omdlewania przy niewielkim wysiłku w stanach wyczerpania; poprawa po odpoczynku [Boericke], [Nash].
• Ogólna trofika organizmu. Wyczerpanie, pogorszenie pod wpływem letnich upałów/słońca, pracy umysłowej, nadmiernej aktywności seksualnej; poprawa pod wpływem odpoczynku, ochłodzenia i spokoju [Clarke], [Boericke].

• Odpoczynek; zaprzestanie nauki lub pracy — zasadnicza poprawa w zakresie bólu głowy, dolegliwości pleców i osłabienia seksualnego [Allen], [Clarke].
• Chłodne powietrze i chłodzące okłady — łagodzą pieczenie wzdłuż kręgosłupa i pulsowanie w potylicy; potwierdzają przeciwstawne reakcje na ciepło i chłód [Clarke], [Boericke].
• Leżenie; pozycja półleżąca z podpartą głową — łagodzą ucisk w potylicy i osłabienie okolicy lędźwiowej [Boger], [Allen].
• Łagodny ruch po krótkim odpoczynku — przywraca pewność w ociężałych nogach, nie obciążając rezerw sił [Clarke].
• Spokój; oderwanie się od pracy umysłowej — zmniejszają wyczerpanie umysłowe i niepokój z kołataniem serca [Nash], [Clarke].
• Zimne kąpiele (u niektórych) — przejściowo wzmacniają kręgosłup i narządy płciowe [Boericke], [Clarke].
• Wczesne udanie się na spoczynek — na pewien czas przywraca siły; praktyczna wskazówka dotycząca postępowania [Tyler].
• Ucisk na potylicę lub kark — łagodzi ból uciskający podczas odpoczynku [Allen].

• Wysiłek umysłowy; długotrwała nauka — wywołują potyliczny ból głowy, pieczenie wzdłuż kręgosłupa, wyczerpanie seksualne [Allen], [Clarke].
• Letnie upały; słońce; ciepłe pomieszczenia — nasilają wyczerpanie, ból głowy, kołatanie serca [Clarke], [Boericke].
• Nadmierna aktywność seksualna; częste polucje — pogłębiają znużenie, ból pleców, otępienie umysłowe [Hering], [Clarke].
• Długie stanie; wchodzenie pod górę — kolana się uginają, występuje ból okolicy lędźwiowej [Boger].
• Od popołudnia do wieczora — wyczerpanie umysłowe narasta wraz z obciążeniem w ciągu dnia [Clarke].
• Alkohol lub kawa (u niektórych) — nadmiernie pobudzają, po czym następuje większe wyczerpanie [Allen], [Nash].
• Zatłoczone, gorące pomieszczenia — pulsowanie w głowie, uczucie omdlewania [Clarke].
• Próba odbycia stosunku — niepowodzenie, po którym pojawiają się wyczerpanie i ból pleców [Hering], [Clarke].

Stan psychiczny cechuje wyczerpanie wskutek przepracowania: myśli pojawiają się powoli, trudno je utrzymać, a skupienie na pracy szybko wywołuje ucisk w potylicy z uczuciem gorąca wzdłuż kręgosłupa, wznoszącego się ku głowie — dokładnie odpowiada to opisanym już modalnościom pogorszenia wskutek wysiłku umysłowego i pogorszenia pod wpływem gorąca [Allen], [Clarke]. Student odbywający długie sesje nauki zgłasza otępienie, senność i chęć położenia się, jednak sen nie daje głębokiego wypoczynku, gdy utrzymuje się pieczenie wzdłuż kręgosłupa; ulgę przynoszą chłodne powietrze i spokój, co ponownie potwierdza wymienione czynniki poprawy [Clarke], [Tyler]. W odróżnieniu od Nux-v. nie występuje drażliwa wojowniczość; w odróżnieniu od Gelsemium nie ma ciężkiego oszołomienia z sennością, lecz raczej jasność umysłu przy braku sił — umysł rozumie zadanie, ale nerwowy „akumulator” jest rozładowany [Kent], [Nash]. Lęk jest wtórny i dotyczy konkretnych spraw („Nie zdołam skończyć”); narasta ku wieczorowi, z kołataniem serca przy niewielkim wysiłku, po czym ustępuje podczas odpoczynku, co odpowiada opisom w działach Serce i Objawy ogólne [Boericke], [Clarke]. Wola słabnie w związku z osłabieniem seksualnym, a po niepowodzeniach lub polucjach nocnych pojawia się zniechęcenie; nasila to unikanie nauki i tworzy klasyczną triadę Pic-ac.: wyczerpanie umysłowe, pieczenie wzdłuż kręgosłupa, atonia seksualna [Hering], [Clarke]. Letni upał wywołuje apatię nerwową i niechęć do wysiłku umysłowego; ta sama osoba pracuje znośnie w chłodnych miesiącach — ta sezonowa biegunowość stanowi nieodłączny element obrazu leku [Clarke], [Boericke]. [Proving] [Clinical]

Ból głowy obejmuje potylicę i ciemię, jest uciskający, z uczuciem ciężkości, często z gorącem lub pasmem pieczenia biegnącym od karku ku górze po nauce; pozycja półleżąca, chłodne powietrze i ucisk na potylicę przynoszą ulgę, natomiast ciepłe pomieszczenia, słońce i dalsza praca umysłowa powodują nawrót bólu, dokładnie odtwarzając opisane modalności [Allen], [Clarke]. Skóra głowy może wydawać się napięta, a oczy stają się zmęczone, z bólem okolicy brwi, co łączy objawy z działów Głowa i Oczy [Allen]. Rano samopoczucie może być niezłe, lecz po południu i wieczorem pojawia się tępe uczucie ciężkości związane z przekrwieniem, zmuszające do odpoczynku; krótka drzemka na pewien czas przywraca siły, po czym cykl powtarza się przy każdej próbie skupienia na pracy, odzwierciedlając sposób gospodarowania siłami w obrazie leku [Clarke], [Tyler]. W odróżnieniu od Phos-ac. ból ma mniej cech „bladej apatii”, a bardziej wiąże się z gorącem, przekrwieniem i dolegliwościami kręgosłupa; w odróżnieniu od Cocculus głównym czynnikiem nie są nudności po nocnym czuwaniu; w odróżnieniu od Kali-phos. wyróżniają się pieczenie wzdłuż kręgosłupa i pogorszenie pod wpływem gorąca [Kent], [Boger]. [Proving] [Clinical]

Zmęczenie oczu występuje jednocześnie z uciskiem w okolicy brwi; druk się zamazuje już po krótkim wysiłku; powieki wydają się ciężkie, a ból sięga potylicy; odpoczynek, ciemność i chłodne powietrze przynoszą ulgę, zgodnie z modalnością poprawy po odpoczynku i ochłodzeniu [Allen], [Clarke]. Światłowstręt jest niewielki; zasadniczym problemem jest nietolerancja wysiłku. U osób przepracowanych bólowi głowy może towarzyszyć przekrwienie spojówek; ulgę przynosi przemywanie zimną wodą. Porównaj Ruta (przeciążenie oczu z bolesnością twardówki) i Physostigma (rzeczywisty skurcz mięśnia rzęskowego z uczuciem zapadania związanym z nerwem błędnym); Pic-ac. odpowiada obrazowi przegrzanego studenta z uciskiem w potylicy i pieczeniem wzdłuż kręgosłupa [Kent], [Clarke]. [Clinical]

Uczucie pełności i dzwonienie w uszach podczas bólów głowy związanych z przekrwieniem; hałas i duszne pomieszczenia nasilają objawy ze strony głowy, dlatego preferowane jest ciche, chłodne otoczenie — ponownie potwierdza to modalności związane z warunkami otoczenia [Clarke]. Ostre nerwobóle nie są typowe; jeśli występują, należy rozważyć Spigelia. [Clinical]

Zatkanie nosa wskutek przekrwienia z uczuciem gorąca w głowie podczas nauki lub w ciepłych pomieszczeniach; świeże powietrze udrażnia nos; nieżyt nosa nie zajmuje centralnego miejsca w obrazie, chyba że upał lub zmęczenie są skrajne [Clarke]. [Clinical]

Twarz staje się zaczerwieniona wraz z uczuciem gorąca w głowie, a następnie blada i zmęczona po polucjach lub przepracowaniu; chłodne okłady na kark lub potylicę łagodzą wyraz twarzy i ból, co wiąże się z opisem w dziale Głowa [Clarke]. [Clinical]

Suchość w jamie ustnej podczas długiej nauki; język wydaje się gorący; podczas upału pragnienie chłodnej wody; mowa staje się powolna, gdy narasta ucisk w potylicy, a chory odpowiada krótko, aby oszczędzać siły [Allen], [Clarke]. [Clinical]

Nie jest to główny obszar powinowactwa leku; uczucie ucisku w zębach może pojawiać się w gorących pomieszczeniach wraz z przekrwieniem głowy i ustępować na chłodnym powietrzu. Przy uczuciu zmęczenia w obrębie zębów po przepracowaniu porównaj Nux-v. [Clinical]

Suchość i gorąco w gardle w ciepłych pomieszczeniach; małe łyki chłodnego napoju przynoszą ulgę; głos szybko się męczy podczas mówienia, gdy głowa jest ciężka; spokój odpowiada obrazowi leku [Clarke]. [Clinical]

Utrata apetytu z przekrwieniem głowy po nauce; nudności przy zmuszaniu się do wysiłku; poprawa pod wpływem odpoczynku, ochłodzenia i lekkiego pożywienia; alkohol i kawa dają krótkotrwałe pobudzenie, po którym następuje większe wyczerpanie, co odzwierciedla uwagę o pogorszeniu pod wpływem środków pobudzających [Allen], [Clarke], [Nash]. [Clinical]

Atonia z uczuciem obciążającego znużenia; podczas upału jelita mogą stawać się leniwe, ze wzdęciem wskutek braku aktywności; poprawa na chłodnym powietrzu i podczas spokojnego spaceru; jeśli przeważają bóle skurczowe, należy myśleć raczej o Cocculus/Coloc. niż o Pic-ac. [Clarke], [Boger]. [Clinical]

Częste parcie, skąpy strumień moczu, wyciekanie kropli moczu po mikcji i uczucie osłabienia szyi pęcherza, zwłaszcza po przeciążeniu umysłowym lub polucjach; ochłodzenie i odpoczynek zmniejszają nadmierną pobudliwość, co nawiązuje do działu Powinowactwo (drogi moczowe) [Allen], [Clarke]. [Clinical]

Zaparcie wskutek zmęczenia lub bezskuteczne parcie u osób wyczerpanych; wysiłkom przy wypróżnianiu towarzyszy ból pleców; poprawa następuje po odpoczynku i ochłodzeniu; gwałtowna biegunka nie należy do zasadniczego obrazu leku (porównaj Phos-ac.) [Clarke], [Allen]. [Clinical]

Polucje nocne ze znacznym wyczerpaniem, słabe erekcje, zmniejszony popęd; próba odbycia stosunku często kończy się niepowodzeniem, po którym pojawiają się ból okolicy lędźwiowej i ucisk w potylicy; upał i przepracowanie nasilają objawy; chłodna kąpiel lub dzień odpoczynku przynoszą poprawę — jest to klasyczny obszar powinowactwa Pic-ac. [Hering], [Clarke], [Boericke]. Należy różnicować z Selenium (lubieżne myśli z osłabieniem), Staphisagria (upokorzenie moralne) i Phos-ac. (bezbolesna utrata płynów z apatią, a nie z gorącem i przekrwieniem) [Kent], [Clarke]. [Clinical]

Mniej charakterystyczny obszar, jednak zmęczenie neurasteniczne w okresie miesiączki z potylicznym bólem głowy i gorącem wzdłuż kręgosłupa nasuwa ten lek, zwłaszcza latem; atonia seksualna i nietolerancja wysiłku z kołataniem serca odzwierciedlają stan ogólny; ponownie decydujące znaczenie ma poprawa po odpoczynku i ochłodzeniu [Clarke], [Tyler]. [Clinical]

Duszność podczas wysiłku w ciepłych pomieszczeniach; poprawa na chłodnym powietrzu; wzdychanie po przemęczeniu; oddychanie odzwierciedla gospodarowanie ograniczonymi siłami oraz przeciwstawne reakcje na ciepło i chłód [Clarke]. [Clinical]

Kołatanie serca z uczuciem omdlewania podczas wchodzenia pod górę lub po wysiłku umysłowym; tętno może być miękkie; spokojne leżenie przywraca siły, zgodnie z modalnością poprawy po odpoczynku [Nash], [Clarke]. Nie jest to lek na zmiany strukturalne serca — dominuje osłabienie czynnościowe. [Clinical]

Ucisk z kołataniem serca przy niewielkim wysiłku w okresach wyczerpania; ciepłe pomieszczenia nasilają objawy, a chłodne powietrze i odpoczynek je łagodzą; brak dominującego obrazu zapalenia oskrzeli (porównaj Gelsemium/Phosphorus); objawy z klatki piersiowej również wpisują się w motyw nietolerancji wysiłku [Boericke], [Clarke]. [Clinical]

Kluczowy obszar obrazu leku: pieczenie wzdłuż kręgosłupa, osłabienie okolicy lędźwiowej, uginanie się kolan; stanie lub długotrwałe siedzenie podczas pracy nasila objawy; leżenie, chłodzenie i ucisk przynoszą poprawę, co potwierdza szereg modalności [Boger], [Boericke], [Clarke]. Ból głowy po nauce szerzy się szlakiem od karku do potylicy, dlatego dbałość o plecy zajmuje centralne miejsce w postępowaniu. [Proving] [Clinical]

Ciężkość i drętwienie z uczuciem zmęczenia w nogach, zwłaszcza w udach i kolanach, po pracy umysłowej lub pod wpływem upału; nogi uginają się na schodach; dłonie lekko drżą pod presją pracy; poprawa po odpoczynku, na chłodnym powietrzu i po krótkiej drzemce, zgodnie z objawami ogólnymi [Boger], [Clarke]. [Clinical]

W zatruciach znane jest żółte zabarwienie skóry; w opisach klinicznych skóra jest spocona i łatwo się rozgrzewa w lecie, z pragnieniem ochłodzenia; wykwity skórne nie są objawem charakterystycznym decydującym o wyborze leku (w odróżnieniu od Sulphur) [Hughes], [Clarke]. [Toxicology] [Clinical]

Senność wskutek nauki; zasypia wcześnie, budzi się z uczuciem ciężkości, jeśli utrzymywało się pieczenie wzdłuż kręgosłupa; krótki sen może przywrócić dość sił, by dokończyć lekkie zadanie, lecz nadmierny wysiłek szybko ponownie wywołuje ucisk w potylicy i kołatanie serca — klasyczny cykl zużywania sił i następującego po nim wyczerpania [Clarke], [Tyler]. Sny o niewykonanej pracy odzwierciedlają ten sam wzorzec gospodarowania nikłymi siłami. Ochłodzenie pokoju poprawia jakość snu. [Clinical]

Sny o pracy, presji związanej z koniecznością wykonania zadania, wspinaniu się przy słabych nogach lub sny erotyczne, po których występuje znużenie; po przebudzeniu pojawia się uczucie ciężaru w potylicy, chyba że zapewniono chłód i spokój — ponownie wskazuje to na wzajemne powiązanie modalności [Clarke]. [Clinical]

Nie jest to lek o obrazie wysokiej gorączki; uderzenia gorąca podczas nauki lub w ciepłych pomieszczeniach, z potami i uczuciem omdlewania; wszystkie te objawy ustępują na chłodnym powietrzu i podczas odpoczynku. Jeśli wystąpi gorączka adynamiczna z bezbolesną biegunką, należy raczej rozważyć Phos-ac. [Clarke], [Boericke]. [Clinical]

Dominuje gorąco: gorąca głowa, pieczenie wzdłuż kręgosłupa, pogorszenie latem; pot pojawia się po niewielkim wysiłku; uczucie zimna z wyczerpania po przemęczeniu w upalne dni; ochłodzenie przynosi poprawę — wyraźna biegunowość modalności [Clarke], [Boericke]. [Clinical]

Pragnienie chłodnej wody; alkohol i kawa mogą najpierw pobudzać, a następnie powodować opadnięcie z sił; podczas rekonwalescencji służy lekka dieta; przejadanie się w upale nasila dolegliwości głowy i kręgosłupa [Allen], [Nash], [Clarke]. [Clinical]

Obraz Pic-ac. uosabia wyczerpanie mózgowo-rdzeniowe z potylicznymi bólami głowy wskutek wysiłku umysłowego, pieczeniem wzdłuż kręgosłupa, osłabieniem okolicy lędźwiowej i uginaniem się kolan, atonią seksualną z polucjami, kropelkowym wyciekiem moczu i nietolerancją wysiłku. Wszystkie te objawy ulegają pogorszeniu pod wpływem nauki, letniego upału i słońca, stania i wchodzenia pod górę, nadmiaru aktywności seksualnej, gorących pomieszczeń i środków pobudzających, a poprawie pod wpływem odpoczynku, chłodnego powietrza, leżenia, ucisku na potylicę, spokoju, a niekiedy zimnych kąpieli [Allen], [Hering], [Clarke], [Boger], [Boericke]. Od Phos-ac. (bladość, wyczerpanie, bezbolesna biegunka, pragnienie zimnych napojów, jasność umysłu po krótkim śnie), Kali-phos. (wyczerpanie nerwowe z lękiem i łatwym przestrachem), Gelsemium (senność z uczuciem ciężkości, opadanie powiek), Cocculus (nocne czuwanie, zawroty głowy, nudności), Selenium (lubieżne myśli z osłabieniem) i Nux-v. (przepracowanie z drażliwością) obraz Pic-ac. odróżniają pieczenie w okolicy potylicznej i wzdłuż kręgosłupa, pogorszenie pod wpływem letniego upału, ciężkość i uginanie się nóg oraz atonia seksualna [Kent], [Nash], [Clarke], [Boger]. [Proving] [Clinical]

Etiologia: nadmierna praca umysłowa / nauka

• Kali-phos. — Lęk na tle nerwowym, łatwy przestrach, bezsenność; Pic-ac.: pieczenie wzdłuż kręgosłupa, ucisk w potylicy, pogorszenie od ciepła [Kent], [Clarke].
• Phos-ac. — Apatia, bezbolesna biegunka, pragnienie zimnej wody; Pic-ac.: przekrwienie z uczuciem gorąca, brak biegunki, pogorszenie latem [Clarke], [Nash].
• Nux-v. — Drażliwość, skurcze; Pic-ac.: spokojne opadnięcie z sił, ciężkość nóg, atonia seksualna [Kent].

Ból głowy wskutek wysiłku

• Gelsemium — Senność, opadanie powiek, ból potylicy; Pic-ac.: pieczenie wzdłuż kręgosłupa, pogorszenie od ciepła, poprawa po odpoczynku i w chłodzie [Clarke].
• Cocculus — Nocne czuwanie, nudności i zawroty głowy; Pic-ac.: nocne czuwanie nie jest główną przyczyną, większe znaczenie ma przekrwienie związane z ciepłem [Nash].
• Ruta — Bolesność twardówki i torebki Tenona wskutek przeciążenia wzroku; Pic-ac.: oś potyliczno-kręgosłupowa [Kent].

Osłabienie seksualne / polucje

• Selenium — Lubieżne myśli, sączenie się wydzieliny gruczołu krokowego; Pic-ac.: zmniejszony popęd, wyraźne wyczerpanie [Clarke].
• Staphisagria — Upokorzenie i gniew wywołują osłabienie seksualne; Pic-ac.: przyczyną jest przepracowanie lub upał, pieczenie wzdłuż kręgosłupa [Kent].
• Agnus-c. — Głęboka impotencja, zimne narządy płciowe; Pic-ac.: objawy głowy i kręgosłupa związane z wysiłkiem [Clarke].

Osłabienie nóg / atonia rdzeniowa

• Phosphorus — Pieczenie, lęk, wychudzenie; Pic-ac.: ciężkość, uginanie się nóg, pogorszenie od ciepła, mniej lęku [Kent].
• Causticum — Osłabienie o charakterze niedowładu, przykurcze; Pic-ac.: osłabienie wskutek zmęczenia z potylicznym bólem głowy [Boger].

Drażliwość dróg moczowych

• Sabal/Pareira — Objawy ze strony gruczołu krokowego i dolegliwości kolkowe; Pic-ac.: kropelkowy wyciek moczu po wysiłku ze zmęczeniem w obrębie kręgosłupa [Clarke].
• Gelsemium — Atonia pęcherza z sennością; Pic-ac.: neurastenia z pogorszeniem od ciepła [Clarke].

• Lek komplementarny: Kali-phos. — Gdy Pic-ac. złagodzi pieczenie w obrębie kręgosłupa i głowy, Kali-phos. utrwala sprawność układu nerwowego [Kent], [Clarke].
• Lek komplementarny: Phos-ac. — Gdy utrzymują się stany wyczerpania bez gorąca i przekrwienia, w celu dopełnienia rekonwalescencji [Nash], [Clarke].
• Dobrze działa po: Nux-v. — Gdy drażliwość wskutek przepracowania została uspokojona; Pic-ac. przywraca wówczas siły niczym ładowanie wyczerpanej baterii [Kent].
• Dobrze działa po: Gelsemium. — Po ustąpieniu ciężkości potylicy z sennością utrzymujące się pieczenie wzdłuż kręgosłupa i atonia seksualna wskazują na Pic-ac. [Clarke].
• Dobrze poprzedza: Selenium. — Jeśli po Pic-ac. utrzymuje się osłabienie seksualne z lubieżnymi myślami [Clarke].
• Porównaj: Cocculus, Ruta, Agnus-c., Caust., Phos. — wyboru dokonuje się na podstawie modalności (ciepło, wysiłek) i głównego obszaru objawów (głowa–kręgosłup w odróżnieniu od przeciążenia wzroku lub lęku) [Kent], [Boger], [Clarke].
• Czynniki o działaniu antidotującym (czynnościowym): Odpoczynek, chłodne powietrze, powstrzymanie się od wysiłku umysłowego, krótki sen — postępowanie pielęgnacyjne zgodne z modalnościami i wspierające działanie leku [Clarke], [Tyler].

• Studenci i pracownicy biurowi z potylicznym bólem głowy, pieczeniem wzdłuż kręgosłupa, ciężkością nóg, atonią seksualną po nadmiernej nauce lub pod wpływem upału: Pic-ac. 6C–30C w krótkich seriach; dopilnować odpoczynku i ochłodzenia [Allen], [Clarke], [Boericke].
• Neurastenia letnia (kołatanie serca po niewielkim wysiłku, nietolerancja gorących pomieszczeń): Pic-ac. 30C wieczorem; wietrzyć i ochładzać; później stosować naprzemiennie Kali-phos. dla utrwalenia poprawy [Clarke], [Kent].
• Polucje → wyczerpanie z bólem lędźwi i uciskiem w potylicy: pojedyncza dawka 200C, następnie czekać; zalecić wstrzemięźliwość, chłodne kąpiele, wczesne udawanie się na spoczynek [Hering], [Clarke].
• Ból głowy związany z pracą: jeśli dominuje drażliwość, rozpocząć od Nux-v., następnie Pic-ac., aby odzyskać siły niczym po naładowaniu baterii [Kent], [Nash]. [Clinical]

Umysł

• UMYSŁ – Wyczerpanie – wysiłek umysłowy pogarsza. Charakterystyczny objaw przemęczenia umysłowego [Allen], [Clarke].
• UMYSŁ – Trudności z koncentracją – wskutek przepracowania. Typ z wyczerpaniem [Allen].
• UMYSŁ – Lęk – o pracę, wieczorem. Nietolerancja wysiłku [Clarke].
• UMYSŁ – Niechęć do pracy umysłowej – ciepło pogarsza. Neurastenia letnia [Clarke].

Głowa

• GŁOWA – Ból – potylica/szczyt głowy – wskutek wysiłku umysłowego – ciepło pogarsza – odpoczynek/chłodne powietrze poprawiają. Główna rubryka [Allen], [Clarke].
• GŁOWA – Przekrwienie – ciepłe pomieszczenie pogarsza. Czynnik wyzwalający związany z otoczeniem [Clarke].
• GŁOWA – Ucisk – od karku do potylicy. Oś kręgosłupowo-czaszkowa [Boger].

Kręgosłup/Plecy

• PLECY – Ból – piekący – kręgosłup – ciepło pogarsza – odpoczynek/chłód poprawiają. Cecha wyróżniająca [Boger], [Boericke].
• PLECY – Osłabienie – okolica lędźwiowa – stanie pogarsza – leżenie poprawia. Uginanie się kolan [Boger].

Męskie narządy płciowe/Układ moczowy

• MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE – Polucje – osłabiające – słabe erekcje. Atonia seksualna [Hering], [Clarke].
• MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE – Impotencja – wskutek przepracowania/nadmiaru aktywności seksualnej. Rubryka ukierunkowana na etiologię [Clarke].
• ODDAWANIE MOCZU – Kropelkowy wyciek – po oddaniu moczu – osłabienie szyi pęcherza. Objaw atonii [Allen].
• MOCZ – Częste parcie – małe ilości – wysiłek umysłowy pogarsza. Drażliwość czynnościowa [Clarke].

Kończyny

• KOŃCZYNY – Osłabienie – kolana uginają się – podczas wchodzenia pod górę. Czynnościowa utrata sił [Boger].
• KOŃCZYNY – Ciężkość – kończyny dolne – po wysiłku umysłowym. Charakterystyczny objaw dotyczący nóg [Clarke].

Objawy ogólne

• OBJAWY OGÓLNE – Wyczerpanie – wskutek wysiłku umysłowego. Rubryka nadrzędna [Allen], [Clarke].
• OBJAWY OGÓLNE – Upał – letni – pogarsza. Sezonowa biegunowość modalności [Clarke], [Boericke].
• OBJAWY OGÓLNE – Odpoczynek poprawia; wysiłek pogarsza. Podstawowa biegunowość modalności [Nash].
• OBJAWY OGÓLNE – Gorące pomieszczenie pogarsza; chłodne powietrze poprawia. Warunki otoczenia [Clarke].

Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): objawy z prób lekowych (głowa, kręgosłup, układ moczowy), przeciążenie pracą umysłową, modalności.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of our Materia Medica (1879): atonia w sferze płciowej, polucje z krańcowym wyczerpaniem, osłabienie kręgosłupa.
Hughes, R. — A Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1870): toksykologia kwasu pikrynowego; objawy neurasteniczne i wpływ na kręgosłup; znaczenie ciepła.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): ogólny obraz leku; pogorszenie latem; uwagi dotyczące układu moczowego i sfery płciowej; relacje między lekami.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homeopathic Materia Medica (1901): triada: głowa–kręgosłup–sfera płciowa; modalności; wskazówki kliniczne.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): pieczenie wzdłuż kręgosłupa; uginanie się nogi; syntetyczne ujęcie modalności i relacje między lekami.
Kent, J. T. — Lectures on Homeopathic Materia Medica (1905): różnicowanie (Nux-v., Gels., Kali-phos., Phos-ac., Selenium).
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): neurastenia z przepracowania; pogorszenie pod wpływem środków pobudzających; porównanie sposobów postępowania.
Dewey, W. A. — Practical Homeopathic Therapeutics (1901): stany wyczerpania; odpoczynek i chłodzenie jako uzupełnienie postępowania.
Tyler, M. L. — Homoeopathic Drug Pictures (1942): obrazy „wyczerpania umysłowego”; praktyczne wskazówki dotyczące postępowania przy chorym z neurastenią w okresie letnim.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1941): zwięzłe objawy charakterystyczne potwierdzające obraz obejmujący głowę, kręgosłup i sferę płciową.