• Macica i więzadła miednicy. Obfite miesiączki i krwawienia międzymiesiączkowe; odchody połogowe zbyt obfite lub nawracające przy najmniejszym ruchu; krwotoki w ciąży i po poronieniu; bóle miednicy i bioder, „jakby kości miały się rozejść”, łagodniejące pod wpływem ciasnego bandażowania lub ucisku [Hering], [Clarke], [Boericke].
• Naczynia krwionośne i krew. Gwałtowny krwotok jasnoczerwoną krwią (często ze skrzepami) z macicy; także krwawienia z nosa i krwioplucie u osób o konstytucji krwotocznej; szybko rozwijająca się niedokrwistość z uczuciem omdlewania i zimnym potem [Clarke], [Boger].
• Plecy i łuk krzyżowo-biodrowy. Silne bóle krzyżowo-biodrowe i bóle bioder, nasilające się podczas stania i chodzenia, łagodniejące po obwiązaniu; wrażenie, jakby plecy miały się złamać [Hering], [Boericke].
• Ciąża i połóg. Poronienie zagrażające z krwotokiem; krwotoki przy łożysku przodującym i po porodzie; odchody połogowe pojawiają się ponownie przy siadaniu lub poruszaniu się [Clarke], [Dewey].
• Błony śluzowe. Krwawienia o drugorzędnym znaczeniu (z nosa, płuc), jasną krwią, swobodnie wypływającą, u tej samej osoby [Boericke], [Clarke].

• Ciasne bandażowanie lub mocny ucisk wokół miednicy i brzucha (utrzymuje części ciała razem; zmniejsza ból i krwawienie) [Hering], [Clarke].
• Całkowity spoczynek; leżenie bez ruchu (zwłaszcza leżenie płasko; podniesienie się ponownie wywołuje krwotok) [Boericke], [Dewey].
• Zimne okłady na miednicę w niektórych krwotokach; małe łyki zimnej wody przy uczuciu omdlewania (działanie paliatywne) [Clarke].
• Leżenie na plecach z podpartymi biodrami (zmniejsza uczucie parcia ku dołowi) [Clinical].
• Po opanowaniu krwotoku — wraca jasność umysłu i słabnie uczucie zapadania się [Clarke].

• Najmniejszy ruch — każdy ruch powoduje gwałtowny wypływ krwi; wstawanie z łóżka lub krzesła, chodzenie, podnoszenie ciężarów, kaszel [Hering], [Clarke].
• Ciąża, poród, poronienie, menopauza (krwotoki w okresie przekwitania) [Boericke], [Dewey].
• Ciepło i ciepłe pomieszczenia podczas krwotoków (rozluźnienie naczyń) [Boger].
• Stanie lub długotrwałe siedzenie w pozycji wyprostowanej (przekrwienie miednicy) [Hering].
• Usunięcie ucisku lub podparcia (zdjęcie pasa albo podkładki uciskowej) [Clarke].

Niepokój z powodu krwawienia; lęk przed śmiercią podczas gwałtownego wypływu krwi; uczucie omdlewania i zapadania się z bladością i zimnym potem; chora chce leżeć zupełnie nieruchomo z obawy przed ponownym krwawieniem [Clarke], [Hering]. Drażliwość i płacz z osłabienia; mówi szeptem. Ulga przynosi spokojną wdzięczność; wyczerpanie niewspółmierne do wysiłku (po krwotoku) [Boericke].

Uczucie oszołomienia, omdlenie przy próbie podniesienia się; dzwonienie w uszach; ciemność przed oczami podczas gwałtownego wypływu krwi [Hering]. Ból głowy z niedokrwistości, pulsowanie w skroniach, poprawa przy leżeniu płasko i po zimnych napojach [Clarke]. Krwawienie z nosa — jasna krew wypływa swobodnie; stanie lub ruch ponownie je wywołuje [Boericke].

Przymglone widzenie z bladością; migotanie przed oczami przed omdleniem; blade spojówki po krwotoku [Clarke]. Nieznaczny światłowstręt; uczucie suchości i pieczenia oczu podczas utraty krwi (objaw naczyniowy) [Boger].

Huczenie lub brzęczenie w uszach z uczuciem zapadania w nadbrzuszu podczas krwotoków; przytępienie słuchu wskutek niedokrwistości [Clarke]. Przekrwienie uszu przy poruszaniu się, z ponownym gwałtownym wypływem krwi (chwiejność naczyniowa) [Boger].

Krwawienie z nosa jasną krwią przy najmniejszym wstrząsie lub wysiłku; po zatamowaniu powraca przy poruszaniu się; pomagają zimne okłady i spoczynek [Clarke], [Boericke]. Nieżyt nosa z kichaniem może wywołać gwałtowny wypływ krwi z macicy u tej samej pacjentki (odruchowo) [Clinical].

Nagła bladość z potem; wargi pobladłe; albo naprzemiennie zaczerwienienie i zblednięcie z uczuciem omdlewania [Hering]. Wyraz twarzy pełen niepokoju; skrzydełka nosa poruszają się przy wzdychającym oddechu podczas krwotoków [Clarke].

Suchość w ustach i silne pragnienie zimnej wody podczas krwotoku; blady język; mdły smak [Boericke]. Nudności na widok krwi; odruchy wymiotne powodują gwałtowny wypływ krwi (pogorszenie pod wpływem ruchu) [Hering].

Gardło

Uczucie zaciskania i dławienia z uczuciem omdlewania; ruch przy połykaniu chwilowo nasila parcie ku dołowi w miednicy [Clarke]. Bladość gardła w niedokrwistości [Boericke].

Uczucie zaciskania i dławienia z uczuciem omdlewania; ruch przy połykaniu chwilowo nasila parcie ku dołowi w miednicy [Clarke]. Bladość gardła w niedokrwistości [Boericke].

Parcie ku dołowi, jakby wszystko miało wypaść; w miednicy i biodrach wrażenie, jakby kości miały się rozejść; chora musi ciasno obwiązać się bandażem lub uciskać dłońmi [Hering], [Clarke]. Bolesność podbrzusza; pogorszenie przy wstrząsie. Kolkowe bóle ciągnące w pachwinach podczas krwawienia, łagodniejące pod wpływem ucisku i całkowitego spoczynku [Boericke].

Parcie na mocz z uczuciem ciężaru w miednicy; oddawanie moczu może sprowokować krótki, gwałtowny wypływ krwi przy wstawaniu (pogorszenie pod wpływem ruchu) [Clarke]. Mocz jasny wskutek rozcieńczenia; obraz niedokrwistości pokrwotocznej [Boericke].

Stolec z pasmami krwi po silnych krwotokach macicznych (skłonność ogólnoustrojowa); hemoroidy przy niedokrwistości, z sączeniem jasnej krwi przy wstawaniu [Clarke]. Uczucie omdlewania po wypróżnieniu, jeśli niedawno wystąpił krwotok [Boger].

(Drugorzędny zakres działania) Krwawienia jasną krwią (z nosa, krwioplucie) po przeciążeniu; uczucie omdlewania przy wstawaniu, poprawa pod wpływem ucisku na brzuch [Clarke]. Sfera płciowa nie jest pierwszoplanowa.

Główny zakres działania.
• Miesiączki: zbyt wczesne, zbyt obfite, jasnoczerwona krew ze skrzepami, gwałtowny wypływ przy najmniejszym ruchu; krwotok przy próbie siadania; chora musi leżeć bez ruchu [Hering], [Clarke].
• Ciąża: poronienie zagrażające z obfitym wypływem jasnej krwi; stosowanie pomocnicze przy łożysku przodującym (kliniczne); uczucie omdlewania, zimny pot, bóle pleców i bioder, jakby stawy miednicy miały się rozdzielić [Clarke], [Dewey].
• Połóg (odchody połogowe): zbyt obfite; pojawiają się ponownie, gdy chora się podnosi; powstrzymywane przez mocno zaciśnięty pas brzuszny; bóle okolicy krzyżowej i biodrowej łagodnieją pod wpływem ucisku [Hering], [Boericke].
• Przekwitanie: obfite miesiączki i krwawienia międzymiesiączkowe, gwałtowne, z uczuciem omdlewania i bólem pleców; poprawa po ciasnym obwiązaniu bandażem [Clarke].
• Mięśniaki: krwotoki ze skrzepami, gwałtowny wypływ krwi przy ruchu; Tril. często przynosi ulgę paliatywną obok Hamamelis/Thlaspi (związki między lekami) [Dewey], [Clarke].
• Bóle: silne, w poprzek okolicy stawów krzyżowo-biodrowych; wrażenie, jakby plecy miały się złamać; chora musi się obwiązać i leżeć bez ruchu [Hering].

Krótki oddech z uczuciem omdlewania i bladością; najmniejszy wysiłek wywołuje duszność i gwałtowny wypływ krwi (charakterystyczne pogorszenie pod wpływem ruchu) [Hering]. Wzdychający oddech w stanie osłabienia [Clarke].

Tętno małe, szybkie, łatwo poddające się uciskowi podczas krwotoku; trzepotanie serca przy próbie podniesienia się; zimny pot z uczuciem zapadania w okolicy serca [Clarke]. Kołatanie serca przy najmniejszym wysiłku, dopóki utrzymuje się krwotok [Boericke].

Ucisk w klatce piersiowej i wzdychanie podczas krwotoków; krwioplucie z obfitym wypływem jasnej krwi, po przeciążeniu lub kaszlu, z uczuciem omdlewania i potrzebą leżenia bez ruchu (rzadsze, ale odnotowywane) [Clarke], [Boericke]. Kołatanie serca wskutek utraty krwi; tętno miękkie, łatwo poddające się uciskowi [Boger].

W poprzek okolicy krzyżowej i bioder: ból wykręcający, „rozrywający” — jakby miednica miała się rozpaść; poprawa po ciasnym obwiązaniu i przy leżeniu bez ruchu; pogorszenie podczas stania i chodzenia [Hering], [Boericke]. Osłabienie okolicy lędźwiowej po krwotokach [Clarke].

Zimne dłonie i stopy z potem podczas gwałtownego wypływu krwi; drżenie przy najmniejszej próbie wstania; kolana się uginają; chora musi się położyć [Clarke], [Boger]. Bolesne kurcze łydek po utracie krwi [Boericke].

Skóra blada, woskowa; zimny, lepki pot podczas gwałtownego wypływu krwi; później suchość związana z niedokrwistością; wybroczyny rzadkie, ale obecna skaza krwotoczna (jasna krew, swobodny wypływ) [Clarke]. Zaczerwienienie na przemian z bladością przy próbie podniesienia się [Boger].

Niepokój ruchowy z powodu bólów miednicy; śpi tylko po ciasnym obwiązaniu bandażem i gdy pozostaje zupełnie nieruchomo; sen zakłócają koszmary o rozpadaniu się ciała w biodrach (symboliczny obraz objawu charakterystycznego) [Hering], [Clinical]. Senność po krwotoku.

Sny o wypadkach, krwi i próbach utrzymania ciała w całości; przy przebudzeniu wzdryga się i chwyta za miednicę [Clinical].

Niewiele rzeczywistej gorączki; raczej zapaść podczas krwotoków — bladość, zimny pot, miękkie tętno; krótkie napady gorąca w przerwach krwawienia; ulga w miarę opanowywania krwotoku [Clarke], [Boericke].

• Dreszcze: Przy próbie siadania; dreszcze poprzedzają gwałtowny wypływ krwi (ruch) [Hering].
• Gorąco: Twarz czerwienieje, po czym blednie; uczucie gorąca jest krótkotrwałe i wyczerpujące [Clarke].
• Pot: Zimny, lepki podczas gwałtownego wypływu krwi; nie przynosi ulgi [Boger].

Podczas utraty krwi pragnie zimnej wody pitej małymi łykami; w tym czasie niechęć do ciepłych napojów [Boericke]. Słaby apetyt do czasu opanowania krwawienia; potem wilczy głód wskutek niedokrwistości (wtórny) [Clarke].

Lek krwotoczny o obrazie gwałtownych krwawień jasnoczerwoną krwią — każdy ruch powoduje gwałtowny wypływ krwi — z uczuciem omdlewania, zimnym potem i bólami miednicy, jakby kości miały się rozejść, łagodniejącymi po ciasnym obwiązaniu i w całkowitym spoczynku. Odchody połogowe pojawiają się ponownie przy wstawaniu; centralne miejsce w obrazie zajmują obfite miesiączki, krwawienia międzymiesiączkowe, poronienie i krwotoki w okresie przekwitania. Krwawienia jasną krwią o drugorzędnym znaczeniu (z nosa, płuc) występują u osób o tej samej konstytucji. Dobierający lek dostrzega wyraźną triadę modalności: pogorszenie przy najmniejszym ruchu, poprawa pod wpływem ucisku lub bandażowania, poprawa przy leżeniu zupełnie bez ruchu — oraz charakterystyczne odczucie dotyczące budowy ciała: wrażenie, jakby miednica miała się rozpaść [Hering], [Clarke], [Boericke], [Boger].

Krwotok maciczny — jasna krew, gwałtowny wypływ

• Millefolium — Gwałtowny, bezbolesny wypływ jasnej krwi po przeciążeniu; brak charakterystycznego dla Tril. uczucia „rozchodzenia się” miednicy i poprawy pod wpływem ucisku [Clarke], [Boger].
• Sabina — Jasna krew ze skrzepami, ból przeszywający od kości krzyżowej do spojenia łonowego, wzmożone pożądanie płciowe; nasilone bóle podobne do porodowych; dla Tril. bardziej charakterystyczne są uczucie „rozchodzenia się kości”, całkowity spoczynek i obwiązanie bandażem [Hering], [Clarke].
• Erigeron — Jasna krew, pogorszenie przy ruchu z bolesnym parciem w pęcherzu lub cewce moczowej; w Tril. wyraźniejsze są uczucie „łamania” w okolicy krzyżowo-biodrowej i charakterystyczny nawrót odchodów połogowych przy wstawaniu [Boericke].
• Ipecac. — Jasna krew z ciągłymi nudnościami; krwawienie może utrzymywać się mimo spoczynku; w Tril. nudności są wtórne; ucisk ma w obrazie Tril. wyraźne działanie lecznicze [Kent], [Clarke].
• Hamamelis — Bierne, żylne sączenie ciemnej krwi z bolesnością; w Tril. krew jest jasna, wypływa gwałtownie, a krwawienie wyzwala ruch [Clarke], [Boericke].
• Secale — Długotrwałe sączenie rzadkiej, ciemnej krwi; chora pragnie chłodu, niewielki ból; w Tril. jasna krew, gwałtowny wypływ przy ruchu, poprawa pod wpływem ucisku i wrażenie „rozpadania się miednicy” [Clarke].
• Thlaspi-b.p. — Krwotoki maciczne ze skrzepami, często związane z mięśniakami; znaczna bolesność macicy; Tril., gdy dominują gwałtowny wypływ krwi przy ruchu + poprawa po obwiązaniu bandażem [Dewey].

Odchody połogowe — nawracają przy wstawaniu

• Trillium jest lekiem klasycznym w tym obrazie; w obrazie Kreos. mogą występować cuchnące odchody połogowe z pieczeniem i owrzodzeniami (inny charakter objawów) [Clarke].
• Crocus — Ciemne, ciągnące się skrzepy z wrażeniem „czegoś żywego lub poruszającego się w brzuchu”; w Tril. jasna krew wypływa swobodnie, a bólom towarzyszy wrażenie rozchodzenia się miednicy [Hering], [Clarke].

Bóle krzyżowo-biodrowe z uczuciem „łamania”

• Bellis-p. — Głębokie bóle miednicy jak po stłuczeniu, po porodzie; uraz; gwałtowny krwotok przy ruchu mniej charakterystyczny niż dla Tril. [Boericke].
• Aesculus — Ból pleców w okolicy krzyżowej z hemoroidami; brak charakterystycznego gwałtownego wypływu krwi z macicy [Boger].

• Leki uzupełniające: Hamamelis (napięcie żylne) dla stabilizacji naczyń między krwotokami; China dla przywrócenia sił po dużej utracie krwi [Clarke], [Dewey].
• Dobrze działa po: Sabina, gdy nasilone bóle podobne do porodowych ustępują, lecz utrzymują się gwałtowny wypływ krwi przy ruchu i uczucie „rozchodzenia się” miednicy [Clarke].
• Dobrze działa przed: Thlaspi-b.p. lub Ustilago, gdy po opanowaniu ostrego stanu dominują zmiany związane z mięśniakami lub krwotokami [Dewey].
• Porównaj: Erigeron, Millefolium, Ipecac., Secale, Crocus, jak wyżej.
• Miejscowe postępowanie pomocnicze: Mocno zaciśnięty pas brzuszny lub miedniczny — mechaniczne uzupełnienie charakterystycznej dla Tril. poprawy pod wpływem ucisku [Clinical].

• Wskazania: Obfite krwotoki maciczne jasnoczerwoną krwią z gwałtownym wypływem przy ruchu; zbyt obfite odchody połogowe lub ich ponowne pojawianie się przy wstawaniu; poronienie zagrażające z krwawieniem jasnoczerwoną krwią; krwotoki poporodowe lub okresu przekwitania; bóle krzyżowo-biodrowe z uczuciem, jakby miednica miała się rozdzielić, łagodniejące po ciasnym obwiązaniu; wtórne krwawienia z nosa lub krwioplucie przy tej samej konstytucji [Hering], [Clarke], [Boericke], [Dewey].
• Potencja i dawkowanie: W ostrych krwotokach wielu autorów stosuje Ø/3X/3C–6C, początkowo w często powtarzanych dawkach; gdy triada objawów charakterystycznych jest wyraźna, 30C podawane w krótkich odstępach może zadziałać szybko; powtarzać stosownie do przebiegu krwawienia, następnie wydłużać odstępy. W nawracających obfitych miesiączkach i krwotokach okresu przekwitania klasycznie stosuje się 30C–200C w większych odstępach, z mechanicznym podtrzymaniem (pasem); zależnie od stanu włącza się interkurencyjnie Hamamelis lub China [Hering], [Clarke], [Dewey], [Boger].
• Postępowanie wspomagające: Mocno dopasowany pas, zupełny spoczynek, biodra lekko uniesione, chłodne pomieszczenie i chłodne płyny podawane małymi łykami; unikać ciepła i zbędnego ruchu; przy ciężkich krwawieniach skoordynować pilną pomoc medyczną [Clarke], [Dewey].
• Wskazówki praktyczne:
  • Odchody połogowe pojawiają się ponownie przy siadaniu — znów ustają w pozycji leżącej i po obwiązaniu: klasyczny obraz Tril.
  • Gwałtowny wypływ krwi przy każdym kroku + uczucie rozluźnienia lub rozpadania się miednicy — obwiązanie przynosi natychmiastową ulgę i potwierdza wybór leku.
  • Krwotoki okresu przekwitania ze skrzepami u szczupłej kobiety ze skłonnością do omdleń — Tril. ustabilizowało krwawienie; Hamamelis podtrzymywało napięcie naczyń między miesiączkami.

Umysł

• Lęk przed krwotokiem; uczucie omdlewania na widok krwi; musi leżeć bez ruchu. — Zapaść z lękiem [Clarke], [Hering].

Głowa

• Omdlenie przy wstawaniu; ciemność przed oczami podczas gwałtownego wypływu krwi. — Gwałtowne objawy niedokrwienia [Hering].
• Krwawienie z nosa, jasnoczerwoną krwią, obfite; powraca przy ruchu. — Konstytucja krwotoczna [Clarke].

Żeńskie narządy płciowe

• Miesiączki zbyt obfite; krew jasnoczerwona; gwałtowny wypływ przy najmniejszym ruchu. — Objaw charakterystyczny [Hering], [Clarke].
• Krwawienia maciczne w ciąży lub po poronieniu; wspomagająco przy łożysku przodującym. — Zakres zastosowań klinicznych [Clarke], [Dewey].
• Odchody połogowe zbyt obfite; pojawiają się ponownie przy wstawaniu lub siadaniu. — Rubryka wyróżniająca lek [Hering].
• Wypadanie narządów; uczucie parcia w dół; wrażenie, jakby kości miednicy się rozchodziły; poprawa po ciasnym obwiązaniu. — Charakterystyczny objaw w obrębie miednicy [Hering], [Boericke].
• Ból pleców w poprzek okolicy krzyżowej i bioder, nasilany przez ruch, łagodzony uciskiem. — Powiązanie modalności [Boericke].

Klatka piersiowa

• Krwioplucie, jasnoczerwoną krwią, obfite, z uczuciem omdlewania; pogorszenie przy ruchu; musi leżeć bez ruchu. — Objaw wtórny [Clarke].

Objawy ogólne / Naczynia

• Krwotok jasnoczerwoną krwią, gwałtowny wypływ; ruch nasila, ucisk łagodzi. — Zasadnicza rubryka [Clarke], [Boger].
• Zapaść z zimnym potem wskutek utraty krwi; tętno miękkie, łatwo poddające się uciskowi. — Stan pokrwotoczny [Boericke].
• Pogorszenie w pozycji stojącej i podczas chodzenia; poprawa w zupełnym spoczynku. — Modalności ogólne [Hering].

Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879–91): gwałtowny wypływ krwi przy ruchu, uczucie „rozchodzenia się kości” miednicy, ponowne pojawianie się odchodów połogowych przy wstawaniu; poprawa pod wpływem ucisku.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): zapisy z prób lekowych i obserwacje kliniczne dotyczące krwotoków jasnoczerwoną krwią, uczucia omdlewania i modalności.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): klasyczny obraz obfitych krwotoków macicznych; odchody połogowe i ruch; relacje między lekami (Hamamelis, China, Thlaspi).
Boericke, W. — Pocket Manual of Homeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — gwałtowny wypływ jasnoczerwonej krwi, poprawa po obwiązaniu, bóle krzyżowo-biodrowe.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): modalności — pogorszenie przy najmniejszym ruchu; poprawa pod wpływem ucisku; chwiejność naczyniowa.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1875): tradycyjne stosowanie rośliny zwanej „birthroot” jako ziołowego środka tamującego krwawienie, stanowiące tło dla zakresu działania leku.
Dewey, W. A. — Practical Homeopathic Therapeutics (1901): zastosowania położnicze i ginekologiczne — wspomagająco przy łożysku przodującym, krwotoki okresu przekwitania; relacje między lekami (Hamamelis, Thlaspi).
Kent, J. T. — Lectures on Homeopathic Materia Medica (1905) & Repertory: porównania — Sabina, Ipecac., Secale; ujęcie miazmatyczne.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): porównania leków stosowanych w krwotokach; wskazówki dotyczące okresu poporodowego.
Tyler, M. L. — Homeopathic Drug Pictures (1942): wyrazisty obraz kliniczny; ucisk i bezruch jako praktyczne wskazówki przy doborze leku.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): zwięzłe rubryki — gwałtowny wypływ krwi przy ruchu, ponowne pojawianie się odchodów połogowych przy wstawaniu, ból krzyżowo-biodrowy.