• Skóra i tkanka podskórna (główne powinowactwo): Obrzmienia obrzękowe przypominające różę, które są gorące, piekące i kłujące, z pokrzywką i pęcherzykami; dotyk i ciepło nasilają objawy, a zimne okłady przynoszą ulgę. Zob. Skóra, Twarz, Objawy ogólne. [Hering], [Clarke], [Boericke]
• Gardło i krtań: Obrzęk języczka podniebiennego, cieśni gardzieli i głośni; napady duszenia się, niemożność przełykania ciepłych napojów, stała potrzeba popijania zimnych płynów małymi łykami; obraz porównywalny z Apis, lecz z silniejszym pieczeniem i wyraźniejszym skupieniem objawów w gardle. Zob. Gardło, Oddychanie. [Allen], [Clarke]
• Drogi moczowe (toksyczne oddziaływanie na nerki): Pieczenie przy oddawaniu moczu, częstomocz, albuminuria lub krwiomocz po użądleniach; obrazy zapalenia pęcherza lub cewki moczowej z pogorszeniem pod wpływem ciepła i poprawą pod wpływem zimna. Zob. Układ moczowy, Objawy ogólne. [Hughes], [Allen], [Boericke]
• Twarz i oczy: Opuchnięcie powiek i policzków, często prawostronne, z przekrwieniem spojówek i łzawieniem; bolesność i gorąco. Zob. Twarz, Oczy, Gorączka. [Clarke], [Boger]
• Żeńskie narządy płciowe: Świąd sromu z gorącem i obrzmieniem; ciepło łóżka nasila objawy, a zimne obmywanie przynosi ulgę. Zob. Żeńskie narządy płciowe, Skóra, Pot. [Clarke], [Boericke]
• Gruczoły i układ limfatyczny: Bolesne przy dotyku węzły chłonne w obrębie twarzy, szyi i pach podczas epizodów zapalenia tkanki podskórnej. Zob. Twarz, Plecy, Objawy ogólne. [Hering], [Boger]
• Jama ustna i języczek podniebienny: Języczek obrzękły, zwisający, z pieczeniem i kłuciem; utrudnione mówienie i przełykanie. Zob. Jama ustna, Gardło. [Allen], [Clarke]
• Nerwy i reaktywność naczyniowa: Nadmierna reaktywność naczyń włosowatych z piekącym bólem, pogorszeniem z niepokojem ruchowym i nietolerancją ciepła; zimno przynosi wyraźną ulgę. Zob. Objawy ogólne. [Hughes], [Boericke]

• Zimne zabiegi miejscowe (woda, okłady) na skórę i okolicę gardła. [Hering], [Clarke]
• Zimne napoje pite małymi łykami przy pieczeniu gardła i obrzęku głośni. [Allen], [Boericke]
• Świeże, chłodne powietrze; odkrywanie się; unikanie ciepłych pomieszczeń i pierzyn. [Clarke], [Boger]
• Delikatne, nieuciskające opatrunki na skórę objętą zapaleniem; lekka, luźna odzież. [Hering], [Boericke]
• Odpoczynek z uniesioną głową; spokój; unikanie pobudzenia wywołującego zaczerwienienie skóry. [Clarke]
• Po swobodnym oddaniu moczu, gdy dominuje bolesne parcie na pęcherz. [Allen]
• Lekkie pocenie się w chłodnym powietrzu (nie w cieple), gdy świąd jest silny. [Clarke]
• Miejscowa higiena i chłodne obmywanie przy świądzie narządów płciowych. [Boericke], [Clarke]

• Ciepło pomieszczenia, łóżka lub słońca; ciepłe kąpiele; ciepłe napoje. [Hering], [Clarke]
• Dotyk, ucisk, pocieranie, drapanie — zajęte okolice silniej obrzmiewają i kłują. [Allen], [Boericke]
• Wieczór i noc, zwłaszcza w ciepłym łóżku; niepokój ruchowy wywołany świądem. [Clarke]
• Prawa strona (twarz, oko, policzek) w wielu epizodach zmian skórnych. [Clarke], [Boger]
• Wysiłek i pobudzenie wywołujące zaczerwienienie i ponowne pieczenie. [Clarke]
• Alkohol i przyprawy, które rozgrzewają gardło i skórę. [Clinical], [Clarke]
• Stłumienie potu lub wykwitów, po którym nasila się podrażnienie wewnętrzne (gardła lub dróg moczowych). [Hering], [Clarke]
• Podczas miesiączki u niektórych kobiet ze świądem sromu — pogorszenie pod wpływem ciepła. [Boericke]

Pacjent odpowiadający obrazowi Vesp. źle znosi ciepło i jest drażliwy; dokuczają mu pieczenie i świąd, nasilające się wraz z ogrzewaniem pomieszczenia [Clarke]. Niepokój ruchowy ma praktyczny cel, nie jest histeryczny: chory zmienia pozycję, szukając chłodniejszych miejsc na prześcieradle, lub zbliża się do okna, lecz dotyk i pocieranie nasilają dolegliwości, dlatego porusza się ostrożnie [Hering]. Lęk narasta wraz z obrzmieniem gardła — jest to uzasadniona obawa przed uduszeniem, ustępująca po małych łykach zimnego płynu i pod wpływem chłodnego powietrza, zgodnie z modalnościami leku [Allen], [Clarke]. U dzieci z pokrzywką lub obrzękiem twarzy rozdrażniony płacz przeplata się z ulgą po przyłożeniu zimnej ściereczki; odmawiają ciepłych napojów, które „kłują w gardle”. W porównaniu z Apis, w którego obrazie często występują brak pragnienia i wiercenie się z niepokojem ruchowym, Vesp. cechuje lęk związany przede wszystkim z gardłem i wyraźne pragnienie stosowania zimna na zajęte okolice. W porównaniu z Arsenicum lęk jest pozbawiony egzystencjalnej grozy, a pieczenie łagodnieje pod wpływem zimna, nie ciepła [Boericke], [Boger]. Nastrój szybko się poprawia, gdy obrzęk ustępuje pod wpływem chłodzenia, co ukazuje stan psychiczny jako ścisłe odzwierciedlenie reaktywności obwodowej.

Ból głowy ma charakter przekrwienny, z gorącą twarzą i opuchniętymi powiekami; przeważa po prawej stronie i nasila się w ogrzanych pomieszczeniach [Clarke]. Skóra głowy może piec jak po oparzeniu; drapanie wywołuje bąble pokrzywkowe i poszerza granicę zaczerwienienia przypominającego różę. Podczas róży twarzy występuje uczucie napięcia głowy, skóra jest lśniąca i bolesna przy dotyku, a zimne okłady przynoszą chwilową ulgę, podczas gdy ciepło ponownie wywołuje pieczenie, zgodnie z modalnościami ogólnymi [Hering]. Przy obrzmieniu języczka podniebiennego i cieśni gardzieli ból przeszywa w kierunku uszu i skroni, a chory obawia się wszelkiego ciepłego płukania. W różnicowaniu: Belladonna ma pulsowanie, suche gorąco i błyszczące oczy, bez bąbli pokrzywkowych i obrzęku; Rhus-t. ma pęcherzyki i niepokój ruchowy z poprawą pod wpływem ruchu, podczas gdy w Vesp. ruch nie wpływa na dolegliwości, lecz występują pogorszenie od ciepła i dotyku oraz poprawa od zimna [Clarke], [Boger].

Często występują obrzękłe powieki, częściej po stronie prawej, z pieczeniem, łzawieniem oraz uczuciem ciężkości i pieczenia ich brzegów [Clarke], [Boericke]. Spojówki są przekrwione; światło jest tolerowane, lecz ciepłe pomieszczenia lub opary powodują zaczerwienienie powiek, a obmywanie zimną wodą przynosi ulgę. Gdy róża obejmuje policzek i tkanki wokół oczodołu, szpara powiekowa się zwęża; delikatne chłodzenie zmniejsza napięcie, natomiast pocieranie nasila zapalenie i wywołuje nowe bąble pokrzywkowe.

Uczucie pełności i pieczenie małżowin usznych z zaczerwienieniem twarzy; w prawostronnych epizodach obrzęk może obejmować również tkanki okolicy przyusznej i przedusznej. Hałas nie jest objawem charakterystycznym, chyba że jednocześnie występuje gorąco lub pobudzenie.

Świąd wewnątrz nozdrzy z czerwonym, obrzmiałym czubkiem nosa; kichanie w ciepłych pomieszczeniach; skrzydełka nosa mogą puchnąć i czerwienieć. Pocieranie nosa pod wpływem świądu nasila bąble pokrzywkowe i bolesność; chłodna ściereczka łagodzi łaskotanie.

Klasyczna okolica powinowactwa: obrzękowe opuchnięcie policzków i powiek (często po stronie prawej), lśniące zaczerwienienie przypominające różę, pieczenie i kłucie przy najlżejszym dotyku oraz szybkie szerzenie się zmian pod wpływem ciepła lub tarcia [Clarke], [Hering]. Skóra może sączyć lub wykazywać drobne pęcherzyki na zaczerwienionym podłożu. Chorzy pragną zimna i nie znoszą żadnego ciepłego okrycia; po ochłodzeniu rysy twarzy łagodnieją, a kłucie ustępuje.

Błona śluzowa jest gorąca; języczek podniebienny zwisa, jest obrzękły i piekący, dotyka języka i wywołuje odruch wymiotny [Allen]. Po ciepłych napojach język może sprawiać wrażenie oparzonego. Zimna woda pita małymi łykami łagodzi uczucie otarcia; ciepłe płyny wywołują kłucie. Ślinienie nie jest nasilone, chyba że zapalenie gardła jest bardzo silne.

Zęby i szczęki są wtórnie obolałe wskutek zaciskania zębów w reakcji na świąd lub ból gardła; brak charakterystycznych objawów stomatologicznych pomocnych w doborze leku poza występującym u niektórych świądem dziąseł wywoływanym przez napływ gorąca i zaczerwienienie.

Jedna z głównych okolic powinowactwa: obrzęk języczka podniebiennego i cieśni gardzieli z pieczeniem i kłuciem, uczuciem ściskania, krztuszeniem się przy ciepłych płynach i wrażeniem zwężenia głośni [Allen], [Clarke], [Boericke]. Małe łyki zimnego płynu i zimne okłady na szyję przynoszą ulgę; ciepło i wysiłek nasilają objawy. W porównaniu z Apis (bledszy obrzęk, wyraźniejszy brak pragnienia) w Vesp. odczucie gorąca i pieczenia jest silniejsze, a chory uporczywie domaga się zimna; często współwystępuje zajęcie prawej strony twarzy. Lachesis ma ciemne, purpurowe obrzmienie z pogorszeniem po śnie i nietolerancją kołnierzyków; w Vesp. mniejsze są przekrwienie i ciemne zabarwienie, a wyraźniejsze obrzęk i pieczenie, z pokrzywką w sąsiednich okolicach.

W stanach zapalnych ciepłe pokarmy i napoje wywołują kłucie w przełyku i żołądku; nudności pojawiają się w reakcji na ciepło. Chory pragnie zimnej wody pitej małymi łykami, która łagodzi dolegliwości i nie wywołuje kaszlu. Apetyt słabnie podczas nasilenia objawów skórnych lub moczowych.

Skórne bąble pokrzywkowe wokół talii i w dolnej części tułowia swędzą nieznośnie w łóżku; drapanie je powiększa. Ciepło flaneli przylegającej do skóry jest nie do zniesienia; chory woli płótno lniane i chłodne powietrze.

Pieczenie i częstomocz; mocz wywołuje pieczenie jak przy oparzeniu; doniesienia o obecności albuminy lub krwi po użądleniach przemawiają za działaniem drażniącym na nerki [Hughes], [Allen]. Po oddaniu małej ilości gorącego, silnie piekącego moczu może występować bolesne parcie; zimne napoje i odpoczynek przynoszą ulgę. W różnicowaniu: Cantharis (nieznośne bolesne parcie na pęcherz, stała potrzeba oddawania moczu, bóle tnące przed mikcją, podczas niej i po niej, często pogorszenie od zimna) oraz Apis (obrzęk nerek z skąpym moczem i brakiem pragnienia); Vesp. zajmuje miejsce pośrednie, z pieczeniem nasilanym przez ciepło, lecz z poprawą od zimna, często z towarzyszącą pokrzywką.

Świąd odbytu z pogorszeniem od ciepła i poprawą od zimna odpowiada dolegliwościom sromu; drapanie powoduje otarcia naskórka. Brak swoistych cech hemoroidalnych poza przekrwieniem w ogrzanych pomieszczeniach.

Obrzęk i świąd moszny podczas upałów; zimne obmywanie przynosi ulgę. Pobudzenie seksualne rozgrzewa skórę i może ponownie wywołać świąd.

Świąd sromu z obrzękiem i pieczeniem, pogarszający się od ciepła łóżka, z poprawą po zimnym obmywaniu i pod wpływem powietrza; niekiedy związany z podrażnieniem macicy lub pęcherza [Clarke], [Boericke]. Miesiączka może nasilać reaktywność skóry; ciepłe podpaski są nie do zniesienia; chłodne wkładki przynoszą ulgę.

Napady duszenia się wskutek obrzmienia krtani lub języczka podniebiennego; głos jest stłumiony; ciepłe powietrze sprawia dyskomfort, chory pragnie chłodnego powietrza. Lęk skupia się na „niemożności zaczerpnięcia powietrza”; ulga, gdy zimno dociera do gardła, potwierdza dobór leku [Allen], [Clarke].

Kołatanie serca pojawia się pod wpływem ciepła i lęku przed uduszeniem; tętno jest miękkie, przyspieszone podczas napływów gorąca i zaczerwienienia. Uspokaja się w miarę ochładzania skóry i ustępowania obrzęku.

Ucisk w klatce piersiowej wskutek obrzęku głośni lub języczka podniebiennego; krótkie, płytkie oddechy, dopóki zimne powietrze i małe łyki płynu nie przyniosą ulgi. Przy szerzeniu się zmian przypominających różę tkanki międzyżebrowe mogą piec przy dotyku. Nie ma stałego obrazu wysięku w oskrzelach; przeszkoda w oddychaniu ma charakter obrzękowy.

Pod ciasną, ciepłą odzieżą pojawiają się gorące, swędzące blaszki skórne; zdjęcie wełnianych ubrań i zastosowanie zimna łagodzi zarówno świąd, jak i pieczenie. Przy róży twarzy węzły chłonne szyjne mogą być bolesne przy dotyku.

Bąble pokrzywkowe i obrzękłe plamy w miejscach ucisku (górne brzegi pończoch, podwiązki) kłują i pieką; zimno łagodzi, a pocieranie nasila objawy i powiększa obrączkowate zmiany. Dłonie puchną w cieple; pierścionki wydają się ciasne.

Charakterystyczny obszar obrazu leku: pokrzywka, róża z obrzękiem, zmiany pęcherzykowo-pęcherzowe, które nieznośnie pieką, kłują i swędzą, z pogorszeniem od ciepła, pogorszeniem od dotyku i drapania oraz poprawą od zimna, ze skłonnością do zajęcia prawej strony twarzy [Hering], [Clarke], [Boericke], [Boger]. Powierzchnia skóry może sączyć płyn surowiczy; płótno przywiera, gdy zajęta okolica jest ogrzewana, i wysycha po ochłodzeniu pomieszczenia. Stłumienie potu lub wykwitów często kieruje podrażnienie do wewnątrz (gardło, drogi moczowe), co stanowi praktycznie istotne powiązanie objawów.

Sen jest przerywany przez gorąco i świąd; chory stale szuka chłodniejszych miejsc w łóżku; ciepło łóżka wywołuje zaczerwienienie skóry i ponownie nasila kłucie [Clarke]. Przy obrzmieniu gardła chory śpi wysoko podparty i budzi się, by wypić małe łyki zimnego płynu; gdy skóra zostaje ochłodzona lub obrzęk ustępuje, sen staje się głębszy.

O duszeniu się, o paleniu, o owadach; sny te stają się rzadsze po zastosowaniu chłodzenia i uspokojeniu dolegliwości skórnych.

Uderzenia gorąca z pieczeniem skóry i pragnieniem zimnych napojów, zwłaszcza po rozdrażnieniu lub pobudzeniu; pot nasila świąd, jeśli pod przykryciem pozostaje ciepły; chłodne powietrze umożliwia łagodne pocenie się, które przynosi ulgę.

Uczucie chłodu przy odsłonięciu ciała po przegrzaniu; gorąco jest nie do zniesienia; pot nie przynosi ulgi, gdy jest ciepły; przynosi ulgę, gdy jest chłodny, a po spoceniu ciało jest delikatnie owiewane.

Niechęć do ciepłych napojów (wywołują szczypanie); pragnienie zimnej wody pitej małymi łykami, która przynosi ulgę. Przyprawy i alkohol rozgrzewają powierzchnię ciała i są źle tolerowane w aktywnych fazach dolegliwości.

W obrazie Vesp. dominują nietolerancja gorąca, obrzęki i pieczenie: nacieczenie surowicze skóry i błon śluzowych z bólami piekąco-kłującymi, pogorszenie pod wpływem gorąca, dotyku i pocierania, poprawa pod wpływem zimna, chłodnego powietrza i zimnych napojów pitych małymi łykami [Hering], [Allen], [Clarke], [Boericke], [Boger]. Obraz ten jest bliski Apis, jednak wyraźniej zaznaczają się w nim obrzęk gardła i objawy ze strony układu moczowego, a także częste zajęcie prawej połowy twarzy; pieczenie jest silniejsze, a potrzeba zimna bardziej nagląca. Z Cantharis łączą go objawy ze strony pęcherza (pieczenie), lecz bez stałego, nieznośnego parcia; z Urtica urens — pokrzywka, ale z silniejszym obrzękiem i większym zajęciem gardła; z Arsenicum — pieczenie, lecz o przeciwnej modalności termicznej (zimno przynosi ulgę). Zasada postępowania jest jasna: chłodzić chorego, unikać ucisku i pocierania, podawać zimne napoje małymi łykami, unikać gorąca i pozwolić, by gwałtowna reakcja naczyniowa ustępowała zgodnie z kierunkiem poprawy właściwym dla tego leku.

• Choroby skóry z obrzękiem i pieczeniem
  • Apis — Obrzęk z kłuciem, brakiem pragnienia i wyraźną prawostronnością; poprawa pod wpływem zimna. Vesp.: podobny obraz, lecz wyróżniają się obrzęk gardła i języczka oraz pieczenie przy oddawaniu moczu i białkomocz; pieczenie często odczuwane jako bardziej palące, z naglącą potrzebą zimnych napojów pitych małymi łykami. [Clarke], [Boericke]
  • Urtica urens — Pokrzywka po skorupiakach i mięczakach, pod wpływem gorąca lub wysiłku; mniej głęboki obrzęk gardła i twarzy. Vesp.: obrzęk gardła i szerzące się zmiany pęcherzykowe i różopodobne. [Boger], [Boericke]
  • Rhus toxicodendron — Pęcherzyki, róża z niepokojem ruchowym, poprawa pod wpływem ruchu, sztywność. Vesp.: ruch nie przynosi poprawy; dotyk i gorąco wyraźnie nasilają objawy; silna potrzeba zimna. [Clarke], [Boger]
  • Belladonna — Intensywne, suche gorąco, pulsowanie, przeczulica; mniejszy obrzęk i brak pokrzywki. Vesp.: obrzęk i bąble pokrzywkowe, poprawa pod wpływem zimna. [Clarke]
• Obrzęk gardła i krtani
  • Lachesis — Obrzęk o ciemnopurpurowym zabarwieniu, pogorszenie po śnie, nietolerancja kołnierzyków; przewaga strony lewej. Vesp.: mniej ciemne zabarwienie, silniejsze pieczenie i obrzęk, przewaga prawej połowy twarzy, bezwzględna potrzeba zimnych napojów pitych małymi łykami. [Allen], [Clarke]
  • Kali bichromicum — Ciągliwy wysięk, głębokie owrzodzenia o ostro odgraniczonych brzegach, jakby wycięte sztancą. Vesp.: dominuje obrzęk błon śluzowych. [Clarke]
• Pieczenie w drogach moczowych / podrażnienie nerek po działaniu toksyn
  • Cantharis — Bóle tnące przed oddawaniem moczu, w jego trakcie i po nim; stałe parcie; krwiomocz. Vesp.: pieczenie z pogorszeniem pod wpływem gorąca i poprawą pod wpływem zimna, często przy współistniejącej pokrzywce; parcie mniej gwałtowne. [Allen], [Boger]
  • Apis — Obrzęki pochodzenia nerkowego, skąpomocz; brak pragnienia. Vesp.: pieczenie przy oddawaniu moczu, albumina lub krew w moczu po użądleniach, pragnienie zimnych napojów. [Hughes], [Clarke]
• Róża / zapalenie tkanki podskórnej
  • Tarentula cubensis — Sinawe, stwardniałe karbunkuły z nieznośnym pieczeniem; skłonność do sepsy. Vesp.: powierzchnia obrzęknięta, lśniąca, z bąblami pokrzywkowymi, pogorszenie pod wpływem gorąca, poprawa pod wpływem zimna, prawa połowa twarzy. [Boger], [Clarke]
  • Arsenicum album — Pieczenie łagodzone ciepłem, niepokój ruchowy, silny lęk. Vesp.: pieczenie łagodzone zimnem, mniejsza udręka psychiczna. [Boericke]

• Lek dopełniający: Apis — podobne obrzęki surowicze i pokrzywka; Vesp., gdy silniej zaznacza się pieczenie gardła i dróg moczowych; Apis, gdy przeważają brak pragnienia i skąpomocz. [Clarke], [Boericke]
• Lek dopełniający: Urtica urens — stosowany naprzemiennie w pokrzywce; Urtica przy czynnikach wyzwalających związanych z dietą lub oparami; Vesp., gdy dołącza się obrzęk gardła lub róża prawej połowy twarzy. [Boger]
• Dobrze działa po: Acon. na początku gwałtownej reakcji naczyniowej; Vesp., gdy obrzęk umiejscawia się i towarzyszy mu pieczenie oraz kłucie. [Farrington], [Clarke]
• Dobrze poprzedza: Cantharis, jeśli zaczyna dominować bolesne parcie na pęcherz; Lachesis, jeśli następnie rozwija się septyczny stan gardła z ciemnopurpurowym zabarwieniem. [Allen], [Boger]
• Leki pokrewne (Hymenoptera): Apis, Vespa maculata/Vespula — stany alergiczne i obrzękowe; Vesp. crabro wyróżnia się przewagą objawów ze strony gardła i układu moczowego. [Clarke], [Boericke]
• Tendencje do działania odtruwającego (kliniczne): Zimne okłady, miejscowo ocet lub płyny zasadowe; w ujęciu homeopatycznym Apis/Urtica często antidotują zespoły objawów po użądleniach owadów zbliżone do obrazu Vesp. [Hughes], [Boericke]

• Prawostronna róża twarzy lub pokrzywka, pieczenie i kłucie, pogorszenie pod wpływem dotyku i gorąca, poprawa pod wpływem zimna: Vesp. 6C–30C co 2–4 godziny w stanie ostrym; zadbać o chłodne powietrze, zimne okłady i nie pocierać. [Clarke], [Boericke]
• Obrzęk języczka lub głośni z dławieniem, ciepłe napoje wywołują szczypanie, zimne napoje pite małymi łykami przynoszą ulgę: Vesp. 30C niezwłocznie; posadzić chorego w pozycji wyprostowanej, podawać często zimne napoje małymi łykami; porównać Apis, Lachesis. [Allen], [Clarke]
• Podrażnienie dróg moczowych po użądleniu (pieczenie przy oddawaniu moczu, albumina lub krew w moczu) ze współistniejącą pokrzywką: Vesp. 6C–30C; obficie zimna woda, odpoczynek i chłodzenie; porównać Cantharis, jeśli parcie jest skrajnie nasilone. [Hughes], [Allen]
• Świąd sromu, pogorszenie pod wpływem ciepła, poprawa pod wpływem zimna: Vesp. 6C–12C wraz z chłodnym obmywaniem i lekką, przewiewną odzieżą; unikać zatrzymywania ciepła pod szczelnym okryciem. [Clarke], [Boericke]
• Dzieci z potówkami lub pokrzywką występującą nocą w ciepłych pomieszczeniach: Vesp. 6C przed snem; chłodna sypialnia, len bezpośrednio przy skórze; zniechęcać do drapania. [Clarke]

Twarz / Oczy

• TWARZ — OBRZĘK — policzki — prawy — gorąco nasila — zimne okłady łagodzą.
• OCZY — POWIEKI — OBRZĘK — pieczenie — dotyk nasila — zimne obmywanie łagodzi.
• TWARZ — RÓŻA — lśniąca — pieczenie — prawa strona — ciepło nasila.

Gardło / Jama ustna

• JĘZYCZEK — OBRZĘK — zwisający — pieczenie — ciepłe napoje nasilają — zimne napoje łagodzą.
• GARDŁO — OBRZĘK — głośnia — duszenie się — chłodne powietrze łagodzi.
• JAMA USTNA — GORĄCO — pieczenie — jak po oparzeniu — ciepłe napoje nasilają.

Skóra

• SKÓRA — POKRZYWKA — ciepło łóżka nasila — zimne okłady łagodzą.
• SKÓRA — WYKWITY — pęcherzykowe — pieczenie — dotyk nasila.
• SKÓRA — ŚWIĄD — drapanie nasila — rozszerza się; chłodne powietrze łagodzi.

Układ moczowy

• MOCZ — ALBUMINA — po użądleniach lub zatruciach — przemijająca obecność.
• MOCZ — KREW — z pieczeniem przy oddawaniu moczu — gorąco nasila — zimne napoje łagodzą.
• PĘCHERZ — BOLESNE PARCIE — pieczenie — niestałe — współistniejąca pokrzywka.

Objawy ogólne

• OBJAWY OGÓLNE — GORĄCO — nasila; CIEPŁY POKÓJ — nasila; ZIMNO — okłady — łagodzą.
• OBJAWY OGÓLNE — DOTYK — nasila; UCISK — nasila.
• OBJAWY OGÓLNE — UŻĄDLENIA OWADÓW — skutki — szerszeń lub osa.

Żeńskie narządy płciowe

• NARZĄDY PŁCIOWE — ŚWIĄD SROMU — ciepło łóżka — nasila — zimne obmywanie — łagodzi.

Sen

• SEN — ZABURZONY — świąd — pod wpływem — ciepła łóżka — szuka chłodnych miejsc w łóżku.

Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): róża obrzękowa; pokrzywka; pogorszenie pod wpływem gorąca, poprawa pod wpływem zimna; obrzęk gardła.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): toksykologia użądleń; obrzęk języczka i głośni; podrażnienie dróg moczowych z albuminą lub krwią w moczu.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): prawostronny obrzęk twarzy; modalności; świąd sromu; różnicowanie z Apis, Canth., Lach.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — pieczenie i kłucie, poprawa pod wpływem zimna; pokrzywka; obrzęk gardła; objawy ze strony układu moczowego.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): zestawienie modalności — pogorszenie pod wpływem gorąca i dotyku; poprawa pod wpływem zimna; relacje między lekami (Apis, Urt-u., Canth.).
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (lata 70. XIX w.): informacje o jadzie; nacieczenie surowicze; uwagi o podrażnieniu nerek po użądleniach.
Phatak, S. R. — Concise Materia Medica (1977): objawy charakterystyczne potwierdzające dobór leku — pokrzywka, obrzęk, pieczenie łagodzone zimnem; pieczenie w drogach moczowych.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (koniec XIX w.): porównania w obrębie Hymenoptera; przewaga objawów gardłowych lub skórnych.
Tyler, M. L. — Homoeopathic Drug Pictures (1942): obraz kliniczny — postępowanie chłodzące, len zamiast wełny, zimne napoje małymi łykami.
Nash, E. B. — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1907): zwięzłe wskazówki — obrzęk z pieczeniem; pogorszenie pod wpływem gorąca; różnicowanie z Apis.
Dewey, W. A. — Practical Homoeopathic Therapeutics (1901): leczenie pokrzywki i róży; postępowanie zgodne z modalnościami.
Morrison, R. — Desktop Guide to Keynotes & Confirmatory Symptoms (koniec XX w.): uwagi potwierdzające dobór leku — obrzęk prawej połowy twarzy; pieczenie w drogach moczowych; charakterystyczna poprawa pod wpływem zimna.
Shore, J. — Portraits of Homoeopathic Medicines (XX w.): współczesne przypadki skórne i alergiczne odpowiadające obrazowi Vesp.
Vithoulkas, G. — Essence of Materia Medica (koniec XX w.): istota obrazu leku — typ nietolerujący gorąca, z pieczeniem, kłuciem i obrzękami.